Bijlage 1: Programmabegroting_2026_definitief
Tekst van het document
Programmabegroting 2026
BEGROTING 2026
Gemeente Druten
1
Programmabegroting 2026
2
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Inhoudsopgave Voorwoord..........................................................................................................................................5 Inleiding ..............................................................................................................................................7 Samenvatting ......................................................................................................................................9 Ontwikkeling meerjarig perspectief .................................................................................................12 Programma's.........................................................................................................................................15 0. Bestuur en Dienstverlening ..........................................................................................................16 1. Veiligheid ......................................................................................................................................24 2. Verkeer en Vervoer ......................................................................................................................29 3. Economie ......................................................................................................................................37 4.
Onderwijs......................................................................................................................................43 5. Sport, Cultuur en Recreatie ..........................................................................................................49 6. Sociaal Domein .............................................................................................................................58 7. Volksgezondheid en Milieu ...........................................................................................................68 8. Wonen en Bouwen .......................................................................................................................74 Paragrafen ............................................................................................................................................79 Overhead, dekkingsmiddelen, baten en lasten ................................................................................80 Lokale heffingen ...............................................................................................................................83 Weerstandsvermogen ......................................................................................................................95 Onderhoud kapitaalgoederen
........................................................................................................103 Financiering ....................................................................................................................................109 Bedrijfsvoering................................................................................................................................114 Verbonden Partijen ........................................................................................................................119 Grondbeleid ....................................................................................................................................132 Financiën ............................................................................................................................................134 Uitgangspunten ..................................................................................................................................135 Meerjarenraming............................................................................................................................138 Provinciaal toezicht ........................................................................................................................139 Overzicht baten en lasten
...............................................................................................................140 Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................................141 Overzicht structurele baten en lasten ............................................................................................142 Totaaloverzicht taakveldraming .....................................................................................................143 Geprognosticeerde balans ..............................................................................................................147 Indicatoren .....................................................................................................................................148 EMU saldo.......................................................................................................................................150 Algemene uitkering ........................................................................................................................151
Gemeente Druten
3
Programmabegroting 2026 Bijlagen ...............................................................................................................................................155 Investeringslijst (Bijlage 1) .............................................................................................................156 Mutaties bestaand beleid (Bijlage 2) ..............................................................................................157 Nieuw beleid structureel (Bijlage 3) ...............................................................................................159 Mutaties incidenteel perspectief (Bijlage 4) ...................................................................................161 Incidenteel perspectief totaal (Bijlage 5) ........................................................................................162 Verloop overzicht reserves en voorzieningen (Bijlage 6) ...............................................................163
4
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Voorwoord
Aanbieding programmabegroting 2026 Druten, november 2025 Aan de leden van de gemeenteraad, Met deze programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027–2029 legt het college u het sluitstuk voor van deze bestuursperiode. Het betreft de vierde en laatste begroting van dit college, die in het teken staat van afronding én voorbereiding: afronding van het coalitieprogramma “Samen duurzaam vooruit” en voorbereiding op een volgende bestuursperiode waarin grote maatschappelijke opgaven blijvend een stevige financiële onderlegger vragen. De begroting is gebaseerd op de koers uit de Perspectiefnota 2025, met actualisatie van beleidsmatige, financiële en macro-economische ontwikkelingen, waaronder de uitkomsten van de septembercirculaire. Daarbij blijven wij vasthouden aan prudent financieel beleid, bestuurlijke daadkracht en inhoudelijke prioritering. Landelijke ontwikkelingen en financiële context De financiële positie van gemeenten staat structureel onder druk. Hoewel het rijk via de Voorjaarsnota 2025 tijdelijk extra middelen beschikbaar heeft gesteld, blijft structurele duidelijkheid over de bekostiging van gemeentelijke taken uit. Daarmee blijft het risico van het ‘ravijnjaar’ – zij het uitgesteld – actueel. De toename van taken in het sociaal domein, de druk op uitvoering en de inflatoire effecten op inkoop en cao’s zetten de gemeentefinanciën onder spanning.
Ook voor Druten geldt dat de balans tussen wettelijke opgaven, bestuurlijke ambities en beschikbare middelen onder druk staat. Wij sluiten ons aan bij de inzet van de VNG richting het rijk: structurele duidelijkheid en een eerlijke herverdeling van middelen zijn essentieel voor bestuurbare en toekomstvaste gemeenten. Tegelijkertijd nemen wij onze verantwoordelijkheid om – binnen onze mogelijkheden – zelf te sturen op financiële houdbaarheid. Financiële positie gemeente Druten Het college presenteert voor 2026 een sluitende begroting. Daarmee voldoet de gemeente aan het repressieve toezichtskader van de provincie. Het sluitende beeld wordt bereikt door een behoedzaam financieel beleid en reeds genomen ombuigingsmaatregelen. Het jaar 2027 laat op basis van deze begroting ook een positief saldo zien. Voor de jaren 2028–2029 zijn nog negatieve saldi zichtbaar. De structurele opgave blijft daarmee onverminderd urgent. De inzet van reserves is tijdelijk, en bedoeld om ruimte te creëren voor bestuurlijke keuzes in de komende bestuursperiode. Ook in deze begroting zijn aanvullende stappen gezet: investeringen zijn getemporiseerd, beleidsreserves zijn kritisch bezien en de begrotingsramingen zijn verder aangescherpt. De uitgangspunten van het provinciale toezichtkader – realistisch begroten, reëel dekkingsplan en structureel inzicht – blijven leidend.
Gemeente Druten
5
Programmabegroting 2026 Strategisch vervolg en vernieuwing: Zero-Based Budgeting De begroting 2026 vormt tevens de start van een fundamentele vernieuwing in de gemeentelijke planning- en controlcyclus. In 2025 is gestart met de voorbereiding op de gefaseerde invoering van Zero-Based Budgeting (ZBB), ook wel een 0-begroting genoemd: een methodiek waarin budgetten niet automatisch worden doorgezet of geïndexeerd, maar integraal worden heroverwogen op basis van de vastgestelde ambities, doelen en bijbehorende activiteiten, beleidsmatige relevantie en uitvoerbaarheid. Met ZBB of 0-begroten wil je eigenlijk niet de begroting van vorig jaar als uitgangspunt nemen, maar vanaf nul opnieuw opbouwen. Vanuit de basisvragen ‘‘waarom doen we eigenlijk wat we doen, vanuit welke doelen en ambities én hoeveel geld hebben we daarvoor over?”. Eind 2025 is gestart met een pilot uitgevoerd op twee taakvelden. Op basis hiervan zal beoordeeld worden of ZBB een vervolg krijgt naar een organisatiebrede toepassing. Zo ja, dan is de ambitie om in 2027 te komen tot een volledig op ZBB gebaseerde begroting. De verwachting is dat ZBB bijdraagt in meer transparantie en samenhang tussen beleidsambitie, doel en activiteit wat zorgdraagt voor betere herprioritering en beleidsmatige scherpte – randvoorwaarden om beter te kunnen sturen op maatschappelijke waarde in tijden van schaarste.
ZBB past bij de bestuurlijke ambitie van Druten om een lerende, wendbare en opgaven-gestuurde overheid te zijn, zoals neergelegd in onze Toekomstvisie 2040. Overgang naar nieuwe bestuursperiode Deze begroting markeert het einde van de bestuursperiode 2022–2026. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 is het aan een nieuw te vormen raad en college om verdere keuzes te maken over ambities, taken en tempo. Wij laten een stevig financieel fundament achter, en een instrumentarium waarmee de volgende bestuursperiode beleidsrijk en financieel onderbouwd aan de slag kan. De begroting 2026–2029 is geen eindpunt, maar een overgangsdocument: van herstel naar herinrichting, van ombuiging naar herprioritering. Samen met de raad, de samenleving en onze partners willen wij doorgaan met het maken van keuzes die recht doen aan de maatschappelijke opgaven van vandaag en de generaties van morgen. Burgemeester en wethouders van Druten, De secretaris, B.P.P. Janssen
De burgemeester, S.W.P.J. Sengers
6
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Inleiding Programmabegroting 2026 Voor u ligt de Programmabegroting 2026, inclusief de meerjarenraming voor 2027–2029. Deze begroting vormt het inhoudelijk en financieel sluitstuk van de bestuursperiode 2022–2026 en is gebaseerd op de kaders uit de Perspectiefnota 2025. Het college presenteert u een sluitende begroting voor 2026, die het resultaat is van gerichte bijstellingen, eerste beleidsarme ombuigingen en een verscherpt financieel kader. Tegelijkertijd is dit document ook een bestuurlijk en strategisch overdrachtsinstrument richting de volgende gemeenteraad en het nieuwe college dat in 2026 aantreedt. De opgave voor Druten is niet uniek, maar wél urgent. Gemeenten opereren in een context van toenemende maatschappelijke druk, financiële onzekerheid en veranderende rijksverhoudingen. Deze begroting geeft richting binnen die realiteit, met als doel om bestuurbaarheid, wendbaarheid en maatschappelijke continuïteit te borgen. Landelijke en financiële context: rust op korte termijn, onzekerheid op lange termijn De financiële situatie van gemeenten wordt al jaren gekenmerkt door structurele onbalans tussen taken en middelen. Hoewel het zogenaamde ravijnjaar 2026 door de Voorjaarsnota 2025 tijdelijk is opgevangen, blijft structurele duidelijkheid over het gemeentefonds uit.
De gesprekken tussen rijk en gemeenten over een herziening van het financieringssysteem zijn nog gaande en zullen pas in de volgende kabinetsperiode hun beslag krijgen. Voor Druten betekent dit dat het zicht op voldoende structurele inkomsten voorbij 2027 onzeker blijft. Tegelijkertijd stijgen autonome lasten: door inflatie, cao-ontwikkelingen, krapte op de arbeidsmarkt en een toenemende uitvoeringsdruk – met name in het sociaal domein en bij gemeenschappelijke regelingen. Deze externe factoren zijn vertaald in deze begroting, conform de septembercirculaire 2025. Proces Ombuigingen In de perspectiefnota 2025 is uitvoerig stilgestaan bij het proces van Ombuigingen dat in 2024 is opgestart. Het college heeft vanaf het begin actief gestuurd op een koersvast en integraal ombuigingsproces, met als uitgangspunt:
het realiseren van een structureel sluitende begroting per 2029; het zoveel mogelijk ontzien van kwetsbare groepen en essentiële voorzieningen; het voorkomen van versnippering en sturen op majeure, strategische keuzes; het bewaken van bestuurlijke autonomie en het voorkomen van provinciaal toezicht; het organiseren van politieke en ambtelijke betrokkenheid bij elke fase van het proces
Dit heeft in 2025 geleid tot een negen sporen aanpak die onder andere heeft geleid tot financiële meevallers die geen beleidsconsequentie hadden, tot herbeoordeling van investeringskredieten, het doorbelasten van de kosten van Munitax en een lijst met mogelijke Ombuigingen die om politieke afweging/keuzes vragen. Laatstgenoemde lijst is vanwege de huidige positieve begrotingsresultaten voor 2026 en 2027 niet ingezet, maar zal ter beoordeling worden meegenomen bij de resultaten van het proces Zero Based Budgetting. De jaren 2028 en 2029 laten nog geen sluitende begroting zien
Gemeente Druten
7
Programmabegroting 2026 maar het ombuigingstraject kent een duidelijke lijn die voldoende vertrouwen geeft om een heroverweging te kunnen maken op gemaakte beleidsambities, doelstellingen en activiteiten gekoppeld aan budgetten als het rijk het ravijnjaar niet in heroverweging neemt. Middels ZBB zetten wij het Ombuigingsproces voort en werken wij aan een robuust financieel meerjarenperspectief dat volledig in lijn is met onze wettelijke taken en ambities.
8
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Samenvatting
Begroting 2026 sluitend – dankzij technische en beleidsarme maatregelen Het jaar 2026 is sluitend. Dat is onder meer mogelijk geworden door het realiseren van een eerste set ombuigingen zonder directe maatschappelijke of beleidsmatige impact. Het betreft zogenoemde 'beleidsarme maatregelen' – waaronder:
Herfasering van investeringen (bijv. Koningstraat Afferden, Wilgenland, Klepperheide); Technische bijstellingen van budgetten, o.a. via actualisatie van ramingen en reserves; Taakstellende afspraken binnen de bedrijfsvoering; Eerste versoberingsmaatregelen in de samenwerking binnen de gemeenschappelijke regelingen. De financiële ruimte in 2025 (zoals een structureel overschot van €1,34 mln en een incidenteel overschot van €884.000) is verantwoord ingezet voor risicoafdekking en toekomstgerichte inzet. De begroting 2026 voldoet aan het repressieve toezichtskader van de provincie. De meerjarenraming laat voor de jaren 2028–2029 structurele tekorten zien. Structurele uitdaging: druk op uitvoeringskracht, sociale agenda en investeringen De Perspectiefnota 2025 benoemt de kern van de opgave: de structurele onbalans vraagt om inhoudelijke heroverweging. Niet alleen financieel, maar ook bestuurlijk en maatschappelijk. Want hoewel Druten tot nu toe investeert in brede welvaart, vitale kernen en een robuuste sociale infrastructuur, wordt de uitvoeringskracht steeds zwaarder belast – zeker gezien de krapte op de arbeidsmarkt, veranderende wetgeving en maatschappelijke verwachtingen. Daarom zijn in deze begroting geen beleidsintensiveringen opgenomen. De focus ligt op stabiliteit, noodzakelijke aanpassingen en de voorbereiding op fundamentele keuzes.
De belangrijkste prioriteiten zijn:
Afronding uitvoering Collegeprogramma (Samen duurzaam vooruit); Beheersing van uitgaven in het sociaal domein; Afremmen van het investeringsvolume via scherpere fasering en realistische begrotingsramingen; Doorontwikkeling van organisatie en bedrijfsvoering, inclusief taakstellingen; Afspraken in regionaal verband over de beheersing van kosten in GR’en. Deze koers is in lijn met bestuurlijke uitgangspunten: realistisch begroten, gericht sturen op uitvoerbaarheid en de raad tijdig betrekken bij inhoudelijke heroverweging.
Gemeente Druten
9
Programmabegroting 2026
10
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Waar komt ons geld vandaan
€ 10.926.000 Algemene uitkering en specifieke rijksbijdragen € 9.231.000
Lokale heffingen Overig
€ 49.342.000
Onze inkomsten halen we vooral uit de algemene uitkering en specifieke uitkeringen, zoals de BUIGuitkering voor de bijstandsuitkeringen. Daarnaast ontvangen wij als gemeente middelen uit de lokale heffingen zoals de OZB, riool en reinigingsheffing. Overige inkomsten komen bijvoorbeeld uit de verkoop van paspoorten en rijbewijzen. Ook halen we inkomsten uit eigen bijdragen voor zorg of sport. De verhuur of verkoop van vastgoed en grondexploitaties zorgen ook voor inkomsten.
Waar geven we ons geld aan uit € 8.368.000
€ 6.936.000 WMO / Jeugdzorg € 13.739.000
Openbare ruimte € 5.819.000
(bijzondere) bijstand en participatie € 1.975.000
Overhead Overig Onderwijs, sport en cultuur
€ 14.787.000 € 17.717.000
Afval
Bijna de helft van onze gemeentelijke uitgaven gaan naar het sociaal domein (WMO, jeugdzorg en de (aanpak) van de werkloosheid). Nieuw beleid hebben we, gezien de structurele tekorten, slechts beperkt toegevoegd, onder andere op het gebied van mantelzorg, maatregelen in de openbare ruimte op de Koningstraat en een bijdrage aan Bendefit. Gemeente Druten
11
Programmabegroting 2026
Ontwikkeling meerjarig perspectief
In onderstaande tabellen laten we het verloop van het structureel en incidenteel begrotingssaldo zien, vanaf de Begroting 2025, via de Perspectiefnota naar de voorliggende Begroting 2026. De jaren 2026 en 2027 laten een structureel sluitend saldo zien. Vanaf 2028 zien we, met name vanwege teruglopende inkomsten in het gemeentefonds, structurele tekorten. Het incidenteel perspectief kan worden opgevangen binnen het structurele begrotingssaldo.
STRUCTUREEL Ontwikkelingen ten opzichte van begroting (x € 1.000.)
0 2026
0 2027
0 2028
0 2029
Begroting 2025
-2.685
-2.457
-2.402
-2.845
Mutatie uit de Perspectiefnota 2025
2.705
1.784
1.003
808
20
-673
-1.399
-2.037
60
100
86
71
101
11
-33
49
Startpositie 2026 t/m 2029 Gemeentefonds algemene uitkering vrij besteedbaar Bijdrage WDW Bijstelling OZB o.b.v. Munitax rapportage juli 2025 IBOR aansluiting
78
84
87
89
-290
-309
-276
-253
Kapitaallasten
211
45
42
43
Effect kostenverdeelstaat tarieven en leges
-3
1
-2
83
Rente (paragraaf 6 financiering)
68
59
49
24
Indexaties overig
80
-6
-73
-97
Overige mutaties bestaand beleid
48
0
-54
-109
373
-688
-1.573
-2.137
Totaal structureel voor nieuw beleid Nieuw Beleid
-23
952
956
209
TOTAAL STRUCTUREEL SALDO
350
264
-617
-1.928
-84
0
0
0
0
0
0
0
Programmabegroting nieuw beleid
-109
-101
0
0
Totaal incidenteel Programmabegroting 2026
-193
-101
0
0
Totaal resultaat
157
163
INCIDENTEEL Saldo Perspectiefnota Programmabegroting bestaand beleid
-617 -1.928
In bovenstaande tabellen presenteren we de mutaties ten opzichte van de bestaande begroting. We lichten de verschillen hier kort toe.
12
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026 Gemeentefonds algemene uitkering Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeenten. De ontwikkeling ervan bepaalt daarom in belangrijke mate de financiële ruimte van gemeenten. In de septembercirculaire zijn met name mutaties als gevolg van wijzigingen in de rijksuitgaven verwerkt. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De doorrekening van de septembercirculaire laat voor alle jaren een voordeel zien ten opzichte van de meicirculaire 2025. Voor nadere toelichting verwijzen naar de uitwerking van de septembercirculaire onder financiën. Bijdrage WDW De cao is vastgesteld t/m maart 2027. We hadden in de Perspectiefnota al een eerste inschatting gemaakt van het effect op de bijdrage van Druten en de WDW. Op basis van de uitwerking stellen we de begroting meerjarig bij, waarbij we aansluiten op de meerjarenbegroting van de WDW. Bijstelling OZB Op basis van de Munitax rapportage van juli 2025 hebben we de verwachte OZB opbrengsten meerjarig bijgesteld. Daarbij hebben we de uitgangspunten qua indexering en tariefstijging aangehouden van de Perspectiefnota.
We houden daarmee rekening met een geleidelijke verhoging gedurende een periode van 3 jaar tot en met 2027. We maken daarbij geen onderscheid in de jaarlijkse verhogingen per belastingcategorie. Dit betekent dat naast de inflatie voor elk jaar en voor iedere categorie eenzelfde verhoging is meegenomen van 5,2%. Dit percentage zullen we elk jaar opnieuw bezien. IBOR aansluiting In 2024 is het IBOR vastgesteld in de gemeenteraad van Druten. De financiële consequenties zijn meegenomen in de Perspectiefnota 2024 en Begroting 2025. Bij de praktische uitwerking blijkt dat we de financiële vertaling op onderdelen moeten herzien i.v.m. de geldende regels voor investeren en afschrijven. Voor kleine vervangingen gingen we uit van investeren en afschrijven, wat tot oplopende kapitaallasten zou leiden. We moeten deze kosten echter direct in de exploitatie opnemen. Dit leidt tot hogere lasten in de aanvangsjaren. Kapitaallasten We hebben de investeringsplanning opnieuw beoordeeld. Met het doorschuiven van investeringen, vallen de afschrijvingslasten en toe te rekenen rente lager uit, dan aangenomen in de Perspectiefnota. Effect kostenverdeelstaat tarieven en leges Zowel voor riool- en afvalstoffenheffing hanteren we het principe "100% kostendekkend". Dat betekent dat we de opbrengsten afstemmen op de toe te rekenen kosten aan deze taken.
De toe te rekenen kosten liggen in lijn met de meerjarenbegroting 2025. Alleen in 2029 kunnen we meer kosten toerekenen dan aangenomen in de begroting 2025, waardoor we een voordeel op het begrotingsresultaat zien.
Gemeente Druten
13
Programmabegroting 2026 Rente Op basis van de huidige leningportefeuille en liquiditeitsprognose verwachten we een voordeel op het renteresultaat de komende jaren. Indexaties overig In de begroting hadden we een stelpost opgenomen voor de indexaties uit de meicirculaire. We hebben de indexatie functioneel vertaald op de budgetten door de gehele begroting. Dit leidt tot mutaties t.o.v. de opgenomen stelpost. Overige mutaties bestaand beleid Daar waar de budgetten op bestaand beleid moeten worden bijgesteld door autonome ontwikkelingen, hebben we dat opgenomen in de bijlage "mutaties bestaand beleid". We verwijzen naar deze bijlage voor de toelichting op de afzonderlijke posten. Nieuw beleid Er is beperkt nieuw beleid toegekend in deze begroting, gezien de structurele uitdagingen in het meerjarenperspectief. De grootste mutatie wordt veroorzaakt door het wijzigen van het standpunt over het door decentraliseren van de onderwijshuistingsmiddelen. In de Perspectiefnota 2025 hadden we vanaf 2027 € 1 miljoen opgenomen hiervoor. Deze stelpost vervalt. Hiervoor in de plaats nemen we kapitaallasten op vanaf 2029 voor de nieuwbouw Pax Christi. We verwijzen naar deze bijlage voor de toelichting op de afzonderlijke posten.
14
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Programma's
Gemeente Druten
15
Programmabegroting 2026
0. Bestuur en Dienstverlening Inleiding
Gemeente Druten is er voor haar inwoners. We zijn dichtbij, toegankelijk en we doen wat we beloven. Onze dienstverlening gaat uit van mogelijkheden in plaats van beperkingen. We moedigen aan om voor jezelf te zorgen, maar stellen de menselijke maat voorop. Ook maken we gebruik van de denk- en daadkracht door inwoners op tijd te betrekken en aan te moedigen hun eigen ideeën in te brengen. Wij verbeteren onze dienstverlening verder en brengen deze nog dichterbij met ons programma ‘Dienstverlening Dichtbij’. We zijn professioneel en doen wat nodig is. We denken en werken toekomstgericht. O.a. met de Toekomstvisie Druten2040. Plannen voor de toekomst bekijken we niet alleen vanuit Druten. We willen goed samenwerken in de regio. Samen met andere gemeenten en partijen pakken we grote opgaven en problemen aan. De Toekomstvisie geeft de komende jaren sturing en focus aan het Drutense beleid en de inzet op de diverse onderwerpen.
16
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Speerpunten
0-1 Vragen aan inwoners
We reageren binnen twee werkdagen op vragen van inwoners.
Wat gaan we doen?
We geven dit vorm via onze nieuwe Agenda Dienstverlening die nog moet worden vastgesteld. Dit is het vervolg op onze eerdere Agenda Dienstverlening ‘Dienstverlening Dichtbij’ waarbij wij o.a. zijn gaan werken met het werken vanuit de bedoeling, het versterken van onze participatie inzet en een aantal dienstverleningsprincipes zoals ‘reageren binnen 2 werkdagen’.
0-2 Kwaliteit dienstverlening
We vinden de kwaliteit van onze dienstverlening belangrijk en daarom vragen we inwoners regelmatig naar hun mening.
Wat gaan we doen?
In de tweejaarlijkse inwonerspeiling beoordelen inwoners de kwaliteit van de dienstverlening. Deze wordt in 2026 opnieuw uitgevoerd. Daarnaast monitoren wij actief en structureel de klantsignalen van inwoners die een dienst hebben afgenomen. Met deze kwantitatieve en kwalitatieve data die we ophalen, ontwikkelen we verbeteracties om de kwaliteit en beleving van onze dienstverlening te vergroten.
0-3 Vertrouwensrelatie
We blijven werken aan een goede vertrouwensrelatie tussen inwoners en de gemeente. Afspraak is afspraak vinden we belangrijk.
Wat gaan we doen?
We geven dit vorm via onze nieuwe Agenda Dienstverlening die nog moet worden vastgesteld. Dit is het vervolg op onze eerdere Agenda Dienstverlening ‘Dienstverlening Dichtbij’ waarbij wij o.a. zijn gaan werken met het werken vanuit de bedoeling, het versterken van onze participatie inzet en een aantal dienstverleningsprincipes zoals ‘reageren binnen 2 werkdagen’.
0-4 Kernenwethouder
Elke wethouder wordt ook kernenwethouder en is aanspreekpunt voor een dorp in onze gemeente. Zo horen en weten we nog beter wat er leeft.
Gemeente Druten
17
Programmabegroting 2026
Wat gaan we doen?
De invulling van het kernenwethouderschap nemen we mee in het nieuw participatie en cocreatiekader. Dit willen we in 2026 vormgeven. In 2026 gaan we aan de slag met het opstellen van een participatiebeleid. Dit beleid wordt samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en de raad ontwikkeld. Het doel is om participatie in Druten te verbeteren, te professionaliseren en toekomstbestendig te maken. Voor het opstellen, uitvoeren en borgen van dit beleid is structurele beleidscapaciteit op participatie nodig. Iets wat op dit moment niet beschikbaar is voor de gemeente Druten. Wij stellen daarom voor om in 2026 1 fte voor een beleidsadviseur participatie beschikbaar te stellen. Deze inzet is essentieel om de participatie-ambitie van Druten waar te maken en duurzaam te verankeren in de organisatie.
0-5 Samenwerken in regio
Op grote thema’s werken we nog meer samen in de regio. Dat doen wij in meerdere samenwerkingsverbanden zoals het Rijk van Nijmegen, de Groene Metropoolregio, en Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Het gaat om het oplossen van vraagstukken waar we andere gemeenten of (semi-)overheden voor nodig hebben en andersom waar anderen ons voor nodig hebben. Dat doen we op gebieden als zorg en welzijn, werk en inkomen, veiligheid, energietransitie, klimaat, (drink-)water, milieu, mobiliteit, wonen, natuur, landbouw en recreatie. Hierdoor zetten we ook echt samen stappen.
Wat gaan we doen? 1. Groene Metropool Regio
We werken met de Groene Metropool Regio (GMR) aan de doelstellingen van de Regionale Agenda 2025-2028, georganiseerd in vijf ruimtelijke opgaven. De vijf opgaven zijn: Circulaire Groei, Groene Groeiregio, Ontspannen Regio, Productieve Regio en Verbonden Regio. Om van regionale opgaven naar daadwerkelijk handelingsperspectief te komen, worden ambities uit verschillende opgaven geconcretiseerd en in samenhang afgewogen. Daarbij kijken we primair naar de ruimteclaimms in de schaarse ruimte. We werken dit uit in zogenoemde gebiedsprogramma's voor deelgebieden van de GMR. Druten valt onder het deelgebied Rijk van Nijmegen en zit in dit 'gebiedsteam' met zes andere gemeenten, de provincie en Waterschap Rivierenland. We stellen samen met de regiogemeenten het plan Groene Mantel rondom Nijmegen op. Aansluitend daarop start de uitvoering. 2. Rijk van Nijmegen Met de gemeenten van het Rijk van Nijmegen (RvN) werken we samen om Druten en deze regio sterker neer te zetten. Voor deze samenwerking is er een integrale Visie en een Samenwerkingsagenda RvN opgesteld. In 2026 wordt de visie en samenwerkingsagenda uitgewerkt in een concreet uitvoeringsprogramma. Hierin vertalen we onze samenwerkingsagenda in concrete acties, benoemen we de organisatie en uitvoering van onze opgaven en kiezen we voor een passende governance-structuur.
18
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026 3. Leader We blijven uitvoering geven aan het LEADER programma (2024-2028). 4. Euregio Rijn Waal De Euregio Rijn-Waal werkt aan het verbeteren van de samenwerking in de grensregio en behartigt de belangen van de regio bij Nederlandse, Duitse en Europese instellingen. Het doel is om voorzieningen en diensten – zoals werk, onderwijs, vervoer en cultuur – beter toegankelijk te maken voor inwoners aan beide zijden van de grens. Daarbij stimuleert de Euregio gezamenlijke initiatieven en samenwerking, zodat partijen gebruik kunnen maken van elkaars kennis en kracht. We nemen deel aan het overleg en kijken kritisch op welke strategische thema’s samenwerking over de grens zinvol is en of er INTERREG-subsidies beschikbaar zijn voor projecten. 5. Public Affairs Strategie We geven uitvoering aan het Public Affairs Plan. Hierin richten we ons binnen strategische dossiers op beleidsbeïnvloeding, het binnen halen van financiële middelen en het versterken van de samenwerkingen ten gunste van de leefbaarheid in Druten en in onze regio.
0-6 Investeren in uitvoeringskracht
We zetten in op de professionaliteit en uitvoeringskracht van de werkorganisatie.
Wat gaan we doen?
In 2026 wordt er een nieuw Actieplan Doorontwikkeling WDW vastgesteld en uitgevoerd op basis van de evaluatie en het medewerkersonderzoek dat in 2024 is uitgevoerd.
0-7 Belastingen
Ten aanzien van dit speerpunt verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen.
Wat gaan we doen?
In de paragraaf lokale heffingen wordt in gegaan op de belastingen die we als gemeente heffen in 2026.
0-8 Duurzaamheidsmaatregelen
We bekijken of we de genomen maatregelen voor duurzame woningen in de toekomst buiten de WOZ-waarde kunnen houden.
Gemeente Druten
19
Programmabegroting 2026
Wat gaan we doen?
Wij hebben de mogelijkheid besproken met Munitax. Zowel het buiten de WOZ-waarde houden van duurzaamheidmaatregelen als de introductie van een 'groene' heffingskorting worden afgeraden. Wij blijven ons daarom richten op subsidies voor woningeigenaren.
0-9 Een toekomstvisie voor Druten
In 2024 is de Toekomstvisie Druten2040 vastgesteld. Samen met onze inwoners, ondernemers, partners en een denktank voor de gemeenteraad werken we de komende jaren aan de uitvoering hiervan. Toekomstvisie Druten 2040
Wat gaan we doen?
Jaarlijks wordt de voortgang aan de gemeenteraad teruggekoppeld.
0-10 Integrale aanpak Puiflijk
In 2024 is de Integrale Aanpak Puiflijk vastgesteld. Er is een aantal acties uit naar voren gekomen. We starten met de uitvoering van de acties uit de Integrale Aanpak Puiflijk. Lees hier de Integrale Aanpak Puiflijk
Wat gaan we doen?
In 2026 geven we een vervolg aan de uitvoering van de Integrale Aanpak Puiflijk. Een aantal opgaven wordt verder uitgewerkt in een plan waarbij er aanvullend budget, krediet gevraagd kan worden. De verschillende opgaven:
20
Realisatie oversteekplaats voor de Boerenbende. Realisatie schoolzone bij basisschool ’t Geerke. Projectvoorstel aantrekkelijke loop- en beweegroutes Puiflijk. Projectplan en inrichtingsplan voor de vergroening van Puiflijk. Onderzoeken mogelijkheden om de route naar het HOV-knooppunt fietsvriendelijker te maken. Opknappen speeltuin Tabaksveld. Opknappen speeltuin Oude Toren. Realisatie ontwikkelvisie voor woningbouw op locatie Mulders. Realisatie ontwikkelvisie met twee scenario’s voor het dorpshart Puiflijk inclusief De Lier, de basisschool ’t Geerke, het dorpsplein, parkeren, de verkeerssituatie van het centrum en goede wandelen fietsroutes naar de voorzieningen. Doorlopend Communicatie over energieneutraal Puiflijk als onderdeel van de gemeente brede campagne.
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
0-11 Integrale visie Horssen
In 2024 diende de gemeenteraad een motie in voor een start van de Integrale visie Horssen. De startnotitie lag in 2024 voor in de gemeenteraad, deze is goedgekeurd en het budget is beschikbaar gesteld. Het is de verwachting dat het Plan van aanpak in Q1-2026 aan de raad wordt voorgelegd.
Wat gaan we doen?
De ontwikkeling van het Plan van aanpak wordt in Q1-2026 afgerond.
0-12 Omgevingswet en kerninstrumenten
We bestendigen de invoering van de Omgevingswet en stellen de Omgevingsvisie vast.
Wat gaan we doen?
De Omgevingsvisie is in 2025 vastgesteld en wordt in 2026 verder ingebed in onze manier van werken. Ook gaan we aan de slag met het Omgevingsplan en Omgevingsprogramma's. Deze uitwerking staat voor de komende jaren op de planning.
0-13 Participatie
De toekomstvisie Druten 2040 laat zien dat er een duidelijke behoefte is aan een steviger fundament voor participatie. Een participatiebeleid biedt daarvoor de basis: het zorgt voor een structurele en eenduidige aanpak, duidelijke kaders en wederzijds begrip tussen gemeente en samenleving. Daarnaast is er een juridische noodzaak. De Wet versterking participatie op decentraal niveau verplicht gemeenten om een participatieverordening vast te stellen. Het ligt voor de hand om deze verordening te laten aansluiten op een gedragen participatiebeleid. Daarmee kunnen we voldoen aan de wettelijke vereisten én invulling geven aan de ambities uit Druten 2040.
Wat gaan we doen?
In 2026 gaan we aan de slag met het opstellen van een participatiebeleid. Dit beleid wordt samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en de raad ontwikkeld. Het doel is om participatie in Druten te verbeteren, te professionaliseren en toekomstbestendig te maken. Voor het opstellen, uitvoeren en borgen van dit beleid is structurele beleidscapaciteit op participatie nodig. Iets wat op dit moment niet beschikbaar is voor de gemeente Druten. Wij stellen daarom voor om in 2026 1 fte voor een beleidsadviseur participatie beschikbaar te stellen. Deze inzet is essentieel om de participatie-ambitie van Druten waar te maken en duurzaam te verankeren in de organisatie.
Gemeente Druten
21
Programmabegroting 2026
Relevante besluiten Nummer besluit 380998 2708
Beleidsnota Plan van aanpak toekomstvisie Agenda Dienstverlening Dichtbij Actieplan Doorontwikkeling WDW
Het Programma Bestuur en ondersteuning bestaat uit de volgende taakvelden: 0.1 Bestuur; de vergoedingen voor de raad, het college en de regionale/bestuurlijke samenwerking. 0.2 Burgerzaken; verstrekken van rijbewijzen, paspoorten, bevolkingsregister en de kosten voor de verkiezingen en straatnaamgeving. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden; beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen. 0.4 Overhead; alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. 0.5 Treasury; tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasury functie, zoals financiering, beleggingen, dividenden etcetera. Algemene dekkingsmiddelen: 0.6 Belastingen; hieronder valt een aantal taakvelden, zoals OZB woningen en niet-woningen en de overige belastingen, zoals de honden-, precario- en reclamebelasting. 0.7 Algemene uitkering; hieronder valt de uitkering uit het gemeentefonds. 0.8 Overige baten en lasten; hieronder vallen de niet nader gespecificeerde posten zoals stelposten en taakstellingen. 0.9 Vennootschapsbelasting. 0.10 Mutaties met reserves.
22
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Wat kost het? Bedragen x € 1.000 Omschrijving Exploitatie Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting Reserve Dotatie Algemene reserve Onttrekking Meerjaren Onderhouds Programma (MJOP) Conversie aandelen Vitens Algemene reserve Totaal
Gemeente Druten
2025
2026
2027
2028
2029
-17 -416 -19
0 -448 -19
0 -438 -20
0 -449 -20
0 -460 -21
-447 -202 -3.615 -1.597 -247 -42.720
-444 -240 -3.980 -1.793 -252 -44.082
-454 -217 -4.463 -1.932 -258 -44.070
-465 -194 -4.653 -1.982 -263 -43.746
-476 -169 -4.846 -2.032 -269 -44.973
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
1.853 838 413
1.998 843 439
1.989 852 460
1.977 880 477
2.034 909 494
8.323 6 726 0 0 15 0
8.368 7 774 0 0 16 0
8.634 7 527 0 0 16 0
8.888 7 537 0 0 17 0
9.168 7 549 0 0 17 0
960 6
33 6
323 6
320 6
320 6
1.173
0
0
0
0
0
-56
-76
-76
0
-48 -3.311 -38.324
-48 0 -38.877
-48 0 -39.161
-48 0 -38.788
-18 0 -39.760
23
Programmabegroting 2026
1. Veiligheid Inleiding
Samen zorgen wij voor een veilige samenleving. Preventie, signaleren, integraal samenwerken en informatie stroomlijnen zijn de sleutelwoorden die centraal staan in de aanpak. Belangrijke beleidsdomeinen hierin zijn Wmo, jeugdzorg, participatie, horeca en evenementen, toerisme en recreatie, verkeer en milieu, wonen en openbare ruimte. We leggen steeds de verbinding met deze domeinen. Zo werken we echt integraal, investeren we in preventie en hebben we ook de repressie op orde. Onveilige situaties pakken we meteen aan. Bij overlastgevende jeugd zetten we altijd eerst in op preventie. Bijvoorbeeld met de inzet van ouders, jongerenwerk en straatcoaches. Crimineel gedrag pakken we aan. We blijven ondermijning bestrijden. We werken hierbij samen met de gemeenten in de regio. Daarbij gaat extra aandacht uit naar het buitengebied en bedrijventerreinen. Ook brengen we digitale veiligheid onder de aandacht. We maken de lokale aanpak van cybercrime sterker. Als het mogelijk is, sluiten we aan bij bestaande (landelijke) programma’s.
24
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Speerpunten 1-1 Wijkagenten
We zorgen ervoor dat de wijkagenten meer te zien zijn en de veiligheidspartners nauw met elkaar samenwerken.
Wat gaan we doen?
In samenwerking met de politie zetten we in op de zichtbaarheid van de wijkagenten. Ook willen we zichtbaarder maken dat de veiligheidspartners nauw met elkaar samenwerken. Bijvoorbeeld door gezamenlijk diensten te draaien of voorlichting te geven.
1-2 Middelengebruik jongeren
Het middelengebruik onder jongeren willen we verminderen. Daarbij gaan we preventief, creatief te werk en omarmen we nieuwe ideeën.
Wat gaan we doen?
Op preventief vlak zetten we verschillende acties in, zoals voorlichting voor ouders. Ook wordt er voorlichting gegeven binnen ons Jongeren Advies Centrum (JAC). We bespreken het thema jeugd en veiligheid structureel in het Jeugd en Veiligheidsoverleg. Als middelengebruik leidt tot problematisch groepsgedrag, dan zetten we het 7 stappenmodel in. We zetten het HALT-loket voort bij evenementen.
1-3 Vandalisme
We zetten in op een integrale en gebiedsgerichte aanpak van vandalisme en overlast. Zo verbeteren we de samenwerking tussen veiligheidspartners en collega’s.
Wat gaan we doen?
Dit krijgt ook in 2026 vorm. We werken daarbij themagericht samen. Bijvoorbeeld bij overlast rondom de jaarwisseling. Of acties om jeugdoverlast tegen te gaan, gericht op onder andere evenementen of drugsgebruik. Ook continueren we het cameratoezicht op hotspots. Voor een effectieve aanpak van overlast is het nodig om het bestuursrechtelijk instrumentarium op een goede manier in te zetten. Denk hierbij aan een gebiedsverbod of last onder dwangsom. In 2026 gaan we deze modellen en processen verder standaardiseren zodat het sneller en effectiever toegepast kan worden.
Gemeente Druten
25
Programmabegroting 2026
1-4 Veiligheid rotondes
We gaan de veiligheid op rotondes vergroten, vooral met betrekking tot de voorrangsregels.
Wat gaan we doen?
De voorrang op de rotondes wordt aansluitend aan de werkzaamheden van de HOV-knoop voorbereid en uitgevoerd. Hierbij worden de fietsers in Druten in de voorrang gebracht en bij een oversteek in twee richtingen worden deze op een plateau gezet voor extra attentiewaarde.
1-5 Snelheidsovertreders
We zetten extra in op aanpak van snelheidsovertreders.
Wat gaan we doen?
Dit doen we met onze netwerksamenwerking in Tweestromenland, een overleg tussen beleidsmedewerkers verkeer van de gemeente, de politie en provincie. Hierin worden acties zoals integrale verkeerscontroles en preventieve en voorlichtende acties afgestemd.
1-6 Afvaldumpingen
Aanpak verboden afvaldumpingen.
Wat gaan we doen?
De proef met containertuintjes is afgerond. Conclusie is dat de containertuintjes niet hebben geholpen om de gewenste resultaten te behalen. Daarnaast wordt het gemeentelijk VTH beleid opnieuw vastgesteld. Dumpingen van asbest, drugsafval, afvalwater, bedrijfsafval en zwerfvuil maken daar onderdeel vanuit.
1-7 Veiligheid, Toezicht en Handhaving Er wordt nieuw VTH beleid vormgegeven.
Wat gaan we doen?
In 2026 implementeren we het VTH-proces. Ook maken we een risico- en gebiedsanalyse om prioriteiten op VTH-gebied opnieuw in kaart te brengen.
26
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Relevante besluiten Nummer besluit 4556
Gemeente Druten
Beleidsnota Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Uitvoeringsplan 2025-2026 Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Druten 2023
27
Programmabegroting 2026
Wat kost het? Bedragen x € 1.000 Omschrijving Exploitatie Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal
2025
2026
2027
2028
2029
0 -3
0 -3
0 -3
0 -3
0 -3
1.506 700 2.203
1.545 725 2.267
1.648 685 2.330
1.764 701 2.462
1.885 723 2.605
Binnen het programma Veiligheid betrekken we de volgende taakvelden: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer; Tot dit taakveld behoren alle reguliere taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. 1.2 Openbare orde en veiligheid; Tot dit taakveld behoren alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid, zoals toezicht, wet BIBOB en APV.
28
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
2. Verkeer en Vervoer Inleiding
Gemeente Druten staat tot 2030 voor een aantal grote taken door verschillende ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Zo is in Druten een woningtekort, vergrijst de bevolking, worden wensen voor duurzaamheid steeds belangrijker en staat de bereikbaarheid van Druten en de regio onder druk. Ontwikkelingen die met deze taken te maken hebben, zijn sterk van invloed op het verkeer en gebruik van vervoer. Denk daarbij bijvoorbeeld aan meer inwoners en extra verkeersbewegingen. Ook recreatieve behoeften (wandelen, fietsen, enzovoorts) hebben invloed op het verkeer en gebruik van vervoer. Gemeente Druten heeft een grote kern met daaromheen een landelijk gebied met verschillende natuurgebieden en kleinere kernen. Verder kent het gebied landbouwbedrijven en verschillende bedrijventerreinen. De mobiliteitsvisie houdt rekening met dit verschil aan gebiedskenmerken. Daarnaast dragen we met de mobiliteitsvisie ook bij aan de doelen, van de gemeente en de regio, voor duurzaamheid en ruimtelijke ordening. De mobiliteitsvisie heeft 5 belangrijke onderwerpen. Deze komen overeen met belangrijke onderwerpen in de omgevingsvisie: leefbare, duurzame, (verkeers)veilige, inclusieve (“iedereen kan meedoen”) en bereikbare gebieden.
Gemeente Druten
29
Programmabegroting 2026
Speerpunten
2-1 Verharden bermen
In het buitengebied verharden we, waar nodig, de bermen.
Wat gaan we doen?
Vanuit het MUP is geld beschikbaar om de bermen in het buitengebied te verharden.
2-2 Gevaarlijke situaties in het verkeer
Een aantal situaties in het verkeer is onveilig. Deze onderzoeken we en pakken we aan.
Wat gaan we doen?
Vanaf 2023 is elk jaar een budget voor verkeersveiligheid beschikbaar. Op basis van meldingen worden verkeerssituaties beoordeeld en eventueel aangepakt. Dit doen we ook in 2026 en volgende jaren.
2-3 Ontsluiting wijk Tichellande
Voor de wijk Tichellande onderzoeken we een extra ontsluiting van de wijk.
Wat gaan we doen?
Het onderzoek is uitgevoerd en afgerond in 2023. Uit het onderzoek blijkt dat het niet mogelijk is om vanuit Tichellande een extra ontsluiting te realiseren naar de Van Heemstraweg. (zie informatienota Z/23/129436).
2-4 Fietspad Gelenberg
Voor de wijk Tichellande onderzoeken we een veilig fietspad naar de Gelenberg.
Wat gaan we doen?
De fietsroutes Tichellande – Gelenberg zijn in 2024 onderzocht. De bestaande fietsroute via Klapstraat en Koningstraat scoort het beste. Het is niet nodig een extra fietsverbinding aan te leggen. (zie informatienota Z/24/229747).
2-5 Ontsluitingsweg Vriezeweg
In Deest maken we de rondweg af en wordt de Vriezeweg de ontsluitingsweg voor de woonwijk. 30
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
Wat gaan we doen?
De rondweg Deest is in 2022 gerealiseerd. De Vriezeweg buiten de bebouwde kom wordt opnieuw ingericht als de nieuwe wijk Deest Zuid klaar is. Hier zijn nog geen werkzaamheden voorzien in 2026.
2-6 Aanpak N322
We blijven de provincie en het Rijk vragen om een aanpak van de N322. Er is uitzicht op provinciale steun in de Tussenbalans van de Provincie.
Wat gaan we doen?
De verkeersveiligheid en doorstroming moet beter. Dit blijven belangrijke punten. Bij alle mogelijke ambtelijke en bestuurlijke bijeenkomsten vraagt gemeente Druten aandacht voor de problematiek op de N322. We agenderen binnen de GMR de N322 nadrukkelijk in het gebiedsprogramma van het Rijk van Nijmegen voor verbetering van de regionale verbinding. Dit heeft er toe geleid dat de provincie Gelderland in 2025 een groot deel (22 miljoen euro) van het benodigde budget(30 miljoen euro) gereserveerd heeft voor de N322. Voor het resterende deel van het benodigde budget heeft de provincie Gelderland een aanvraag gedaan bij het Rijk.
2-7 Inzet lijnbusdiensten
We onderzoeken de inzet van lijnbusdiensten naar de Nijmeegse ziekenhuizen en het treinstation van Wijchen.
Wat gaan we doen?
Het onderzoek naar de buurtbusroute Druten-Wijchen is in 2023 afgerond. De buurtbusdienst naar Wijchen is niet haalbaar wegens te lange omlooptijden. In 2026 wordt hier verder geen inzet op gedaan.
2-8 Dorpsentree Deest
Versterken dorpsentree Deest.
Wat gaan we doen?
Dit is in 2024 afgerond. Niet alles is mogelijk, daarbij zijn perceelgrenzen een beperkende factor.
Gemeente Druten
31
Programmabegroting 2026
2-9 Veiligheid Koekoek
We verbeteren de verkeersveiligheid op de Koekoek.
Wat gaan we doen?
In 2024 is een verkeersveilige oversteek gerealiseerd tussen de Vlakkers en de Steenakker.
2-10 Aanpak de Rijdt Horssen
Voor de Rijdt is een ontwerp en kostenraming gemaakt die sluit op het genoemde bedrag.
Wat gaan we doen?
In 2025 is de Rijdt aangepast.
2-11 Aanpassing Kerkstraat/’t Geerke (Puiflijk)
Onderzoeken mogelijkheden fietsstraat/auto te gast op de Kerkstraat bij ’t Geerke in Puiflijk
Wat gaan we doen?
In 2026 pakken we dit speerpunt op als naast de wegcategorisering ook de andere ontwikkelingen in Puiflijk in beeld zijn.
2-12 Aanpak gedeelte Koningstraat centrum Afferden
Onderzoeken en samen met de inwoners van Afferden (burgerparticipatie) kijken naar mogelijkheden voor een veilige, groene en aantrekkelijke fietsstraat / auto te gast.
Wat gaan we doen?
Dit speerpunt wordt gecombineerd met 2-13 en de aansluiting Van Heemstraweg – Koningstraat. Dit onderzoek is begin 2025 opgestart. Tijdens de participatiebijeenkomsten is een voorkeursontwerp (schetsontwerp) met raming opgesteld. Voorgesteld wordt in te stemmen met de realisatie van het voorkeursontwerp en het voteren van extra krediet. De raming bedraagt €3.685.460. Om het voorkeursontwerp te kunnen realiseren is een aanvullend krediet van €2.520.260 noodzakelijk. De netto kapitaallasten bedragen € 34.000. In 2026 wordt dit project verder voorbereid en start aansluitend de uitvoering
32
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
2-13 Doortrekken van de stoep aan de Koningstraat
Mogelijkheid onderzoeken om de stoep aan de Koningstraat tot aan de ‘Van Heemstrawegoversteekplaats Afferden/Deest’ door te trekken.
Wat gaan we doen?
Zie speerpunt 2-12. Kortheidshalve verwijs ik u naar 2-12. Bij de behandeling van de perspectiefnota 2024 zijn de speerpunten 2-12 en 2-13 incl. budgetten samengevoegd tot een onderzoek. Het resultaat wordt onder 2-12 meegenomen.
2-14 Aantal oversteekplaatsen
Aantal oversteekplaatsen in de gemeente onder de loep nemen en aanpassen. Een voorbeeld hiervan zijn de oversteekplaatsen Van Heemstraweg, vooral in Deest en Afferden.
Wat gaan we doen?
Bij de Klapstraat in Afferden is in 2024 een oversteek aangepast. In 2025 zijn er geen verdere aanpassingen voorzien. Bij nieuwe meldingen wordt de verkeersveiligheid opnieuw beoordeeld. De oversteek Van Heemstraweg- Koningstraat wordt bij het onderzoek van speerpunt 2-12 betrokken.
2-15 Verkeersontsluiting Raadhuisstraat tot Piet V
Onderzoek verkeersontsluiting Raadhuisstraat tot Piet Verslootstraat. Sluit aan op verkeersonderzoek Portier/ Raadhuisstraat.
Wat gaan we doen?
Het onderzoek is afgerond en de Raadhuisstraat vanaf het gemeentehuis tot Piet Verslootstraat is in 2024 heringericht naar een gebiedsontsluitingsweg 30km/uur.
2-16 Verkeersveiligheid
We willen de verkeersveiligheid verbeteren (zowel feitelijk als gevoelsmatig). We gaan aan de slag met preventie, voorlichting en analyse van ongevallen. We hebben extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers
Gemeente Druten
33
Programmabegroting 2026
Wat gaan we doen?
We bestuderen en analyseren informatie over ongevallen en voeren verkeerstellingen uit. Meldingen of verkeersonveilige situaties pakken we op met het budget voor verkeersveiligheid dat er al is. MUP maatregel 32: Lokale aanpak verkeersveiligheid Samen met partners in de regio (zoals de politie) worden waar nodig ongevallen geanalyseerd. We hebben aandacht voor kwetsbare deelnemers in het verkeer. We bieden opfriscursussen autorijden voor ouderen en het verkeersexamen voor leerlingen van de basisschool aan. MUP maatregel 31: Verkeersveiligheid kwetsbare verkeersdeelnemers
2-17 Leefbaarheid in de gemeenten
In Druten zetten we in op fietser en voetganger. Voorzieningen blijven goed bereikbaar met auto. In woonwijken meer ruimte voor voetganger, fietser, groen en verblijfsruimte creëren.
Wat gaan we doen?
In 2024 zijn het parkeerbeleid en de regels over het beleid voor parkeernormen vastgesteld. Hiermee zijn ook fietsparkeernormen vastgesteld. Met het parkeerbeleid, de reguliere advisering en andere beleidsstukken, borgen we ook in 2026 dat de voorzieningen bereikbaar blijven voor voetgangers en alle andere vervoersmiddelen. MUP maatregel: • 17: Actualisatie van het parkeerbeleid • 18: Actualisatie van de parkeernormen
2-18 Bereikbaarheid tussen de kernen
We zetten tussen de kernen in op bereikbaarheid voor iedereen. Elke verkeersdeelnemer moet tussen de kernen kunnen reizen. Hierbij zetten we in op betere fietsverbindingen, maar tegelijkertijd houden we de grotere kernen goed bereikbaar voor de auto. Extra aandacht gaat uit naar het verbeteren van de verkeersveiligheid in kernen waar doorgaand (landbouw)verkeer doorheen gaat.
Wat gaan we doen?
Er is een doorlopend budget waarmee we het fiets- en wandelnetwerk verbeteren. Deze gebruiken we voor kleine aanpassingen. MUP maatregel: • 3: actualisatie van de wegencategorisering, • 4a: aanpak grijze wegen, • 5: snelheid binnen bebouwde kom, • 10: upgrade fiets- en wandelnetwerk, • 14: verkeersveiligheid kruispunt van Heemstraweg-Koningstraat.
34
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
2-19 Verbonden met de regio
De ambitie / speerpunt geeft extra aandacht aan: • OV en fiets als haalbaar alternatief voor de auto; • Verbeteren fiets- en OV-verbindingen; • Voldoende en veilige fietsenstallingen bij OV-haltes; • Toegankelijke OV-haltes.
Wat gaan we doen?
Het busstation Druten wordt medio 2027 doorontwikkeld naar een HOV-knoop. Hierbij worden voldoende en veilige fietsenstallingen aangelegd. Na de planvoorbereiding start de Europese aanbesteding (juli 2025) van de werkzaamheden. De definitieve gunning en opdrachtverlening is begin 2026 gepland. Oplevering van het werk medio 2027
2-20 Duurzaam verplaatsen tussen Maas en Waal
In 2030 is voor iedereen (o.a. inwoners, bezoekers, werknemers etc.) een duurzame vervoerswijze of faciliteit beschikbaar waardoor men zich betrouwbaar en comfortabel binnen en buiten Druten en Wijchen kan verplaatsen. Met als doel het aandeel duurzame verplaatsingen (lopen, (e)fietsen, speed pedelecs, openbaar vervoer, elektrische auto en nieuwe vormen van e-mobility) dat binnen de eigen gemeente duurzaam plaatsvindt te verhogen.
Wat gaan we doen?
In de Strategie Elektrisch Rijden (24 juni 2021) is een gewenst resultaat opgenomen voor het aantal laadpalen in 2025. We spannen ons in om ervoor te zorgen dat er in 2025 56 laadpalen zijn gerealiseerd in Druten. In 2026 wordt de Strategie Elektrisch Rijden geactualiseerd. Daarnaast blijven aanvragen van bewoners mogelijk om extra laadpalen in de openbare ruimte te plaatsen. De HOV-knoop wordt ingericht voor emissieloos OV en biedt ruimte voor het aanbieden deelmobiliteit. Met behulp van de Mobiliteitsmakelaar van de Groene Metropool Regio zijn we in gesprek met bedrijven over de mogelijkheden om anders om te gaan met mobiliteit van en naar hun bedrijf. We informeren ze over successen binnen en buiten gemeente Druten. Voor de uitvoering van de maatregelen moet per bedrijf gekeken worden wat de oplossing is. Het bedrijf betaalt zelf de kosten voor de maatregel. MUP maatregel: • 23a: Monitoring duurzame mobiliteit, • 27: Werkgeversaanpak bedrijventerreinen.
Gemeente Druten
35
Programmabegroting 2026
Relevante besluiten Nummer Besluit 20 054443 21 061891 21 068536 24 229747
Beleidsnota Mobiliteitsvisie Druten en Wijchen "Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal" Mobiliteitsplan Meerjaren Uitvoeringsprogramma mobiliteit (uitwerking mobiliteitsplan Druten) Onderzoek fietsroute Tichellande - Gelenberg
Wat kost het?
Bedragen x € 1.000 Omschrijving Exploitatie Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer Lasten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer Reserve Dotatie Vervanging straatverlichting Onderhoud wegen Onttrekking Afschrijvingsreserve Centrum Horssen Onderhoud wegen Afschrijvingsreserve HOV Knoop Totaal
2025
2026
2027
2028
2029
-160 0 0
-155 0 0
-159 0 0
-163 0 0
-168 0 0
2.973 0 0
3.356 0 0
3.672 0 0
3.829 0 0
3.931 0 0
15 1.386
0 0
0 0
0 0
0 0
-19 -1.398 0 2.797
-19 0 -23 3.159
-19 0 -23 3.471
-19 0 -23 3.624
-19 0 -23 3.721
Het Programma Verkeer en vervoer bestaat uit de volgende taakvelden: 2.1 Verkeer en vervoer; hiertoe behoren de taken op het gebied van verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur, zoals verkeersbeleid, de verlichting, aanleg, reconstructie en onderhoud van wegen en de gladheidsbestrijding. 2.2 Parkeren; parkeerbeleid en exploitatie parkeervoorzieningen. 2.5 Openbaar vervoer; hiertoe behoren taken op het gebied van openbaar vervoer en bijbehorende (omvangrijke) infrastructurele voorzieningen.
36
Gemeente Druten
Programmabegroting 2026
3. Economie Inleiding
Voor de Drutense economie en het toerisme zijn de volgende drie pijlers van belang: Het waarderen van lokaal ondernemerschap, het versterken van het ondernemersnetwerk en het aanjagen van bedrijvigheid. De economie valt alleen niet los te zien van andere sectoren en ontwikkelingen. De woningmarkt, de leefomgeving, de bereikbaarheid en ontwikkelingen op het gebied van de arbeidsmarkt en energietransitie/duurzaamheid zijn allemaal in meer of mindere mate van belang voor het functioneren van de economie. Ook regionale, nationale en mondiale ontwikkelingen (denk aan veranderende consumentbehoeftes en de constante wisselwerking tussen globalisering versus lokaal produceren) hebben invloed op het functioneren van de lokale economie. Onze ambitie is een levendige, innovatieve en duurzame economie. Door gezamenlijk te investeren in een goed ondernemers- en vestigingsklimaat, samenwerking én duurzaam ondernemerschap leveren we een bijdrage aan prettig ondernemen, werken, wonen, recreëren voor ondernemers, inwoners van gemeente Druten en bezoekers. Toerisme en recreatie leveren een bijdrage aan onze ambitie voor een krachtige gemeente in balans. Door samenwerking en innovatief, duurzaam ondernemerschap wordt een bijdrage geleverd aan het prettig werken, wonen, recreëren voor de Drutenaar en de bezoeker.
We investeren in toerisme, waarbij we samenwerken met onze buurgemeente West Maas en Waal om het Land van Maas en Waal als streek onder de aandacht te brengen. Onze streek kenmerkt zich door de twee grote rivieren, haar rivierplassen en de uiterwaarden: dit willen we meer interessant maken voor de recreanten en toeristen. We gaan ook toeristenbelasting invoeren, waarbij de opbrengst opnieuw geïnvesteerd kan worden in toerisme.
Gemeente Druten
37
Programmabegroting 2026
Speerpunten
3-1 Economische en toeristische visie
We werken de economische en toeristische visie verder uit.
Wat gaan we doen?
In 2026 werken we aan: een visie op landbouw/buitengebied, Smart Energy Hub (SEH) en een sterk centrum. We werken ook aan betere samenwerking op de bedrijventerreinen. Daarnaast gaan we door met de streekpromotie Land van Maas en Waal, de regiopromotie Rijk van Nijmegen, het doorontwikkelen van het HIP & TIP, routes en verhaallijnen (GMR verband).
3-2 Winkelcentrum
Samen met de ondernemers maken we het winkelcentrum nog aantrekkelijker.
Wat gaan we doen?
Het aantrekkelijk houden van het centrum is een onderdeel van de economische visie. In 2026 werken we met de centrummanager en het SODC verder aan een aantrekkelijk centrum in Druten. De steun en inzet van ondernemers is daarbij van cruciaal belang. Ook werken we aan de opzet van een horeca- en een vastgoedplatform.
3-3 Onderzoek nieuw bedrijventerrein
We onderzoeken de noodzaak en mogelijke locatie voor een nieuw bedrijventerrein.
Wat gaan we doen?
Hiervoor is in 2021 een verkennend onderzoek gedaan. In 2023 en 2024 zijn potentiële locaties geïnventariseerd maar deze zijn niet concreet geworden. In de omgevingsvisie is hier ook aandacht voor. In 2026 blijven we waakzaam op eventuele mogelijkheden. Daarnaast gaan we in de toekomst kijken of intensiever ruimtegebruik mogelijkheden biedt voor doorontwikkeling van bedrijven.
3-4 Startende ondernemers
Startende ondernemers bieden we een steun in de rug.
Wat gaan we doen?
In samenwerking met StartUp bouwen we de hulp voor startende ondernemers en zzp’ers in 2026 verder uit. Startende ondernemers kunnen zich aanmelden voor workshops, netwerkevenementen 38