Bijlage 1: Programmabegroting 2024
Tekst van het document
6.6 Maatwerkvoorzieningen WMO; Tot dit taakveld horen materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (WMO) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden, zoals de WMO-woonvoorzieningen en WMOhulpmiddelen. 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+; Tot dit taakveld behoort dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking, zoals de huishoudelijke verzorging, dagbesteding en vervoersvoorzieningen. 6.71a Hulp bij het Huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-; Tot dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening worden aangemerkt waaronder begrepen jeugd en opvoedhulp, PGB-jeugd en jeugd GGZ. 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig
Pagina 71 van 149
6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg18+; Tot dit taakveld behoren alle opvang- en beschermd wonenvoorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven, zoals GGD veilig thuis. 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 18-; Tot dit taakveld behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerk dienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven, zoals kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering Overzicht baten en lasten
Tabel lasten en baten Sociaal domein
(bedragen in euro´s)
Lasten
Realisatie 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totaal lasten programma
26.290.675
31.317.420
27.843.719
26.953.869
27.316.105
27.690.905
Baten
Realisatie 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totaal baten programma
7.800.146
10.215.342
5.846.731
4.695.264
4.726.410
4.698.485
-18.490.529
-21.102.078
-21.996.988
-22.258.604
-22.589.695
-22.992.420
Saldo programma
Pagina 72 van 149
7 Volksgezondheid en milieu Algemeen We willen een duurzame, gezonde en vitale gemeente zijn voor alle leeftijden. We moedigen een gezonde manier van leven aan en maken de gemeente duurzamer en groener. Zo ondersteunen en moedigen we initiatieven aan, die zorgen voor een meer gezonde leefstijl. Hierbij richten we ons op kwetsbare mensen waardoor we verschillen in gezondheid verkleinen. We vinden het belangrijk dat je je ook met een ziekte of beperking gezond en vitaal kunt voelen. De gemeente houdt rekening met het milieu. Voor een groenere leefomgeving moedigen we de samenleving aan om duurzaam te handelen. Hiermee dragen we bij aan een beter klimaat, voor planten en dieren en een gezonde leefomgeving.
Speerpunten 7-1 7-2 7-3 7-4 7-5 7-6 7-7 7-8 7-9
Coalitie akkoord
Overige thema's
AED-dekking EHBO-cursus Verduurzamen Operatie Steenbreek Biodiversiteit Dierenwelzijn Bijzetafval Hitteplan Buurtbatterijen
Pagina 73 van 149
Wat gaan we doen
In 2024 doen we
7-1 AED-dekking We gaan voor 100% AED-dekking in onze gemeente
Inmiddels is er 100% AED-dekking in de gemeente. Ook het periodiek onderhoud van de AED-installaties in het netwerk is geregeld. Onderzocht wordt in hoeverre en onder welke voorwaarden er een vanuit het resterende budget een bijdrage geleverd kan worden aan de andere openbare AED’s in de gemeente.
7-2 EHBO-cursus We blijven inwoners stimuleren om een reanimatie- of EHBO-cursus te volgen.
Ook in 2024 continueren we dit beleid.
7-3 Verduurzamen We onderzoeken hoe we dorpshuizen en ander maatschappelijk vastgoed kunnen verduurzamen.
In 2024 gaan we met een plan van aanpak in stappen aan de slag met het verduurzamen van dorpshuizen en ander maatschappelijk vastgoed. Hierbij worden we ondersteund door een provinciaal programma. Daarnaast bouwen we een aantal zonneparken waarbij we rekening houden met netcongestie. Als de Lokale Energiestrategie vastgesteld is, maken we een plan van aanpak en voeren we deze uit. Onderdelen hierin zijn het uitbreiden van de diensten van het energieloket en de ontzorging van inwoners en bedrijven in het nemen van energiemaatregelen. Begin 2024 wordt het concept Regionale Energie Strategie 2.0 vastgesteld. De aanpak van energiearmoede loopt ook in 2024 door. Druten-Noord en Deest werken samen om op termijn aardgasvrij te worden.
7-4 Operatie Steenbreek Met operatie Steenbreek moedigen we aan om tuinen en daken te vergroenen en zorgen we voor eigen wateropvang.
In 2024 onderzoeken we de wensen en mogelijkheden voor invulling van dit onderwerp. Pas daarna begroten we de kosten voor meerdere jaren.
Pagina 74 van 149
7-5 Biodiversiteit We maken een plan voor biodiversiteit.
We starten met de uitvoering van het plan Natuur en Biodiversiteit dat in 2023 is vastgesteld. De acties vanuit dit zijn verdeeld over 5 jaar. In 2024 starten we met de eerste acties.
Mijlpalen 7-6 Dierenwelzijn We stellen een nota dierenwelzijn op.
In 2024 bieden wij de nota dierenwelzijn aan. Hierin nemen we mogelijke kosten mee en deze vragen we dan aan.
7-7 Bijzetafval Pilots slimme afvalcontainers en containertuintjes tegen bijzetafval. Dit is afval dat naast de containers staat.
In 2024 gaan we op twee locaties waar ondergrondse containers aanwezig zijn een proef uitvoeren met het aanbrengen van containertuintjes.
7-8 Hitteplan We stellen een hitteplan op.
Gemeente Druten heeft een communicatieplan dat aansluit bij het landelijk hitteprotocol. Samen met onze maatschappelijke partners voeren we extra acties uit voor kwetsbare inwoners.
7-9 Buurtbatterijen Energiehubs en buurtbatterijen
Na onderzoek naar aanbieders van buurtbatterijen starten we als dit mogelijk en nodig is in 2024 met een proef. Als het onderzoek naar een Smart Energy Hub (SEH) voor industrieterrein Westerhout (in 2023) positief uitpakt, gaan we in 2024 werken aan een samenwerking, haalbaarheid en ontwikkeling van een SEH Westerhout. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met Alliander en provincie.
Pagina 75 van 149
Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit
Beleidsnota
25 oktober 2018
Routekaart energieneutraal Druten 2040
20 februari 2020
Raadsbesluit visie op zonne-energie Druten Wijchen
Wat het kost Het programma omvat de zorg voor de volksgezondheid, milieu, reiniging, afvalstoffenverwijdering, vermindering hondenoverlast, riolering en de exploitatie van de algemene begraafplaats. Het Programma Volksgezondheid en milieu bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid; maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen, zoals de GGD, en lokaal gezondheidsbeleid. 7.2 Riolering; gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. 7.3 Afval; inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. 7.4 Milieubeheer; zorg voor de kwaliteit van bodem en lucht; bestrijding geluidshinder MARN (Milieu en Afval Regio Nijmegen). 7.5 Begraafplaatsen en crematoria; in stand houden van de algemene begraafplaats.
Overzicht baten en lasten
Tabel lasten en baten Volksgezondheid en milieu
(bedragen in euro´s)
Lasten
Realisatie 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totaal lasten programma
5.908.816
5.749.899
5.942.159
6.140.310
6.082.491
6.193.916
Baten
Realisatie 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totaal baten programma
3.800.859
4.417.755
4.617.350
4.795.526
4.695.080
4.796.884
Saldo programma
-2.107.957
-1.332.144
-1.324.809
-1.344.783
-1.387.411
-1.397.033
Pagina 76 van 149
8 Wonen en bouwen Algemeen In onze gemeente kan iedereen passend, betaalbaar en prettig wonen. In alle kernen zijn we aan het bouwen. Om de woningbouw te versnellen, geven we voorrang aan bestaande ‘harde’ plannen en plannen die snel kunnen starten. Tot en met 2030 bouwen we ongeveer 910 woningen. In het kader van prettig wonen, blijft kwaliteit, duurzaamheid en woonaantrekkelijkheid belangrijk. De regionale verstedelijkingsstrategie en een lokale woon- en omgevingsvisie zijn hierbij ons kompas. Met het woningbouwprogramma zorgen we ervoor dat de woningen aansluiten bij de woonbehoefte. We hebben speciaal aandacht voor groepen die in de knel zitten: jongeren die in hun eigen dorp willen blijven wonen, senioren die behoefte hebben aan levensloopbestendige woningen en voorzieningen dichtbij. En jonge gezinnen die hier willen starten of doorgroeien. Er is een grote behoefte aan sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen. Hiervoor maken we prestatieafspraken met de woningcorporaties. Ook zien we erop toe dat arbeidsmigranten veilig en goed kunnen wonen. Daarover maken we afspraken met de werkgevers.
Speerpunten 8-1 8-2 8-3 8-4 8-5 8-6 8-7 8-8 8-9 8-10
Coalitie akkoord
Overige thema's
Betaalbare woningen Starterslening Onderzoek woonvormen Tijdelijke woningen jongeren Doprsbouwmeester- gerealiseerd Circulair bouwen Woon-zorgvisie Locatie Van Woezik Ontwikkeling terrein van der Zandt Versnellen woningbouw
Pagina 77 van 149
Wat gaan we doen
In 2024 doen we
8-1 Betaalbare woningen We zetten instrumenten in om betaalbare woningen betaalbaar te houden.
Per nieuwbouwproject kijken we welke instrumenten we inzetten. Bijvoorbeeld zelfbewoningsplicht, koopconstructies, kleine nietuitbreidbare woningen.
8-2 Starterslening We verhogen de starterslening.
In 2024 voeren we de nieuwe regeling uit.
8-3 Onderzoek woonvormen We onderzoeken andere woonvormen zoals hofjes en het woningsplitsen.
In de nieuwe Woonvisie staat het ‘hoe’ aangegeven. Zo besteden we aandacht aan andere woonvormen zoals het wonen in hofjes. Daarnaast helpen we bij initiatieven voor woningsplitsing.
8-4 Tijdelijke woningen jongeren We onderzoeken mogelijkheden voor tijdelijke We werken aan meerdere plannen voor woningen voor jongeren, onder andere flexwoningen. Deze plannen wilen we in 2024 flexwoningen. realiseren.
8-5 Dorpsbouwmeester Een dorpsbouwmeester zorgt voor de borging van stedenbouwkundige kwaliteit.
Er is een dorpsmeester die de stedenbouwkundige kwaliteit bewaakt.
8-6 Circulair bouwen We maken een plan voor circulair bouwen en zetten dit in waar de kansen zich voordoen.
We werken in 2024 aan een totaal plan om onze taken voor circulariteit uit de Woondeal 2.0 uit te voeren.
Pagina 78 van 149
8-7 Woon-zorgvisie We stellen een woonzorgvisie op.
In 2024 ronden we de Woonzorgvisie af. Daarna komt er een plan van aanpak. Hiervoor stellen we een externe coördinator aan. Ook stimuleren we het programma levensloopbestendig wonen.
8-8 Locatie Van Woezik We moedigen de ontwikkeling van de locatie Van Woezik aan.
De gemeente ondersteunt waar mogelijk ontwikkelaars die deze locatie willen aankopen en herontwikkelen. Er zijn nog geen concrete plannen voor 2024.
8.9 Ontwikkeling terrein van der Zandt De mogelijke ontwikkeling van het terrein van We kijken in de Integrale Aanpak Puiflijk of we Van der Zandt is onderdeel van het integrale een ontwikkeling op deze plek willen. aanpak Puiflijk.
8.10 Versnellen woningbouw We werken aan een grote opgave om de bouw van woning te versnellen. In de periode 2022 tot en met 2030 willen we 910 woningen bouwen.
Voor 2024 willen we 130 nieuwbouwwoningen opleveren.
De versnelde woningbouw maken we mogelijk We houden in 2024 koers op lopende projecten door echt het aantal woningen te bouwen dat in zoals Portier, het Erf, Introgebouw, De de plannen die er al zijn, is vastgesteld. Ruijterstraat/Balles, Deest-Zuid en Groenemorgen. We geven nu voorrang aan het bouwen van plannen die er al zijn, met tijdelijk minder Voor nieuwe ideeën voor woningbouw hebben we aandacht voor nieuwe ideeën. tijdelijk een planstop tot medio 2024.
Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit
Beleidsnota
19 040539 19 037423 20 054700 20 054700
Vaststellen begrenzing Bestaand Stedelijk Gebied Visie centrumgebied Horssen Instrumentarium behoud goedkope huur- en koopwoningen Toetsingskader woningbouwinitiatieven Woonvisie Druten 2016-2021 ‘Samen werken aan beter wonen’, met aanvulling 2020 en aanvulling 2021. Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen Integrale Aanpak Deest Integrale Aanpak Puiflijk
21 067893 22 098659
Pagina 79 van 149
Wat het kost
Het programma omvat de ontwikkeling van het stedelijk gebied en het buitengebied, de realisering van nieuwe woon- en werklocaties en het ontwikkelen van volkshuisvestingsbeleid. Tevens wordt ingezet op het instandhouden van rijks- en gemeentelijke monumenten met behulp van de daarvoor vastgestelde regelgeving. Het Programma Wonen en bouwen bestaat uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening; taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en vergoedingen van planschade. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen); activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitatie, zoals grondverwerving, bouw- en woonrijp maken, verkoop van bouwrijpe gronden. 8.3 Wonen en bouwen; gebiedsontwikkeling, woningvoorraad (waaronder ook de omgevingsvergunningen). Overzicht baten en lasten
Tabel lasten en baten Wonen en bouwen
(bedragen in euro´s)
Lasten
Realisatie 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totaal lasten programma
1.556.148
2.124.160
1.802.877
1.895.865
1.978.460
2.004.909
Baten
Realisatie 2022
2023
2024
2025
2026
2027
Totaal baten programma
1.517.847
1.649.714
1.179.725
1.205.283
1.231.843
1.258.369
-38.301
-474.446
-623.152
-690.581
-746.617
-746.539
Saldo programma
Pagina 80 van 149
1.2 Beleidsindicatoren Het is belangrijk voor gemeenten om te sturen op basis van meetbare prestaties, waarbij gemeenten bij de besteding van de beschikbare middelen goed onderbouwde keuzes maken om te kunnen bijsturen als de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven. Ook om gemeenten onderling beter te vergelijken wordt in het BBV voorgeschreven dat de gemeenten een basisset van beleidsindicatoren hanteren voor de begroting en verantwoordingsstukken. In dit hoofdstuk treft u een overzicht aan van beleidsindicatoren die voor dat programma van toepassing zijn. Ter vergelijking worden ook per beleidsindicator de waarde van de gemeente Wijchen en de waarde van de Gelderse gemeenten genoemd, voor zover beschikbaar. De gegevens komen uit verschillende bronnen zoals oa. CBS, COELO, Rijkswaterstaat, KLPD, RIVM en andere centrale databronnen. De kengetallen worden centraal door KING (Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten) verzameld en gepubliceerd op Waarstaatjegemeente.nl.
Pagina 81 van 149
Waarde Druten
Waarde Wijchen
Waarde Gelderland
% van de totale lasten
11,6
11,6
Niet bekend
Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
7 0,8 2,9 0,8 5,5
9 1,5 2,5 0,8 5,7
7 1,9 3,6 1,2 5,6
48,4 148,2
51,1 154,1
54,1 162,2
Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers VO en MBO
8,2 12 1,5
3,9 16 1,8
5 22 1,7
% Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet
53,4
47,1
49,4
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 74 jaar % 12 t/m 21 jarigen % kinderen tot 18 jaar % van de werkzame beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners % Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar
634,9 1 4 74,2 1 255,6 4,1 13,2
732 0 5 73,6 1 297 3,5 13,7
820,1 1 5 72,9 2 349,7 19,5 13,6
Jongeren (tot 18 jaar) met jeugdbescherming
% Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen
0,7
1,3
1,2
Jongeren (12 tot 23 jaar) met jeugdreclassering
% Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar)
-
0,2
0,2
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
860
730
-
Kg/inwoner % Het aandeel zelf opgewekte energie ten opzichte van het totale energiegebruik
47 31,1
111 14,7
102 20,1
Duizend euro Aantal per 1.000 woningen % Het percentage personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar
347 10,4 71,3
357 6,5 76,4
365 8,4 74
Euro Euro
799 866
827 862
876 938
Naam indicator
Eenheid
0 Bestuur en ondersteuning Overhead 1 Veiligheid Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) 3 Economie Functiemenging (verhouding tussen banen en woningen) Vestigingen (van bedrijven) 4 Onderwijs Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) 5 Sport, cultuur en recreatie Niet sporters
6 Sociaal domein Banen Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezinnen Netto Participatiegraad Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Personen met een lopend re-integratietraject Jongeren (tot 18 jaar) met jeugdhulp
7 Volksgezondheid en milieu Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit 8 Wonen en bouwen Gemiddelde WOZ waarde Nieuw gebouwde woningen Demografische druk Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
% verhouding tussen banen en woningen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 65 jaar
Pagina 82 van 149
HOOFDSTUK 2 PARAGRAFEN
2 Paragrafen 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid
83 85 95 111 117 121 125 139
Pagina 83 van 149
Pagina 84 van 149
2.1 Paragraaf lokale heffingen 2.1.1 Inleiding De onroerendezaakbelasting (OZB) is in omvang de belangrijkste gemeentelijke heffing. Ook is de gemeente in principe vrij om te bepalen waarvoor de OZB-opbrengsten worden gebruikt. Daarom rekenen we de OZB tot de algemene dekkingsmiddelen. De riool- en reinigingsheffingen worden geheven voor een tegenprestatie van de gemeente en leggen beslag op het huishoudbudget van nagenoeg elke inwoner. Daarom zijn deze heffingen interessant om in het overzicht van lokale heffingen te betrekken. Gelet op het aantal honden van bijna 2.000, is ook de hondenbelasting in de vergelijking betrokken. De belastingdruk als gevolg van de lokale heffingen kan voor sommige bewoners te hoog zijn. Daarom hanteert de gemeente een kwijtscheldingsbeleid. Op basis van wettelijke normen mag de gemeente aanslagen (deels) kwijtschelden afhankelijk van de draagkracht van de belastingplichtige.
2.1.2 Gemeentelijk beleidskader Het uitgangspunt van beleid is dat we de tarieven, heffingen en belastingen elk jaar aanpassen aan het inflatieniveau. Verder dienen tarieven en heffingen per saldo kostendekkend te zijn. De raad stelt de definitieve tarieven voor 2024 vast in zijn vergadering van 14 december 2023.
2.1.3 Beleidskader 2024 Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bevat de volgende belastingen/heffingen die gebaseerd zijn op een door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordening: - onroerendezaakbelastingen; - afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; - rioolheffing; - hondenbelasting; - lijkbezorgingsrechten; - leges; - marktgelden; - reclamebelasting.
2.1.4 Onroerendezaakbelastingen Omvang inkomsten De gemeente heft onroerendezaakbelastingen (OZB) over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken. Het gaat om twee directe belastingen: een eigenarenbelasting van degene die van een onroerende zaak het genot heeft door eigendom, bezit of beperkt recht en een gebruikersbelasting van degene die een onroerende zaak gebruikt die niet als woning dient. De opbrengst in de primitieve begroting 2024 bedraagt afgerond € 4.629.000 en is gebaseerd op de verwachte opbrengst voor 2023 en vervolgens verhoogd met 3,0% inflatiecorrectie. Daarnaast is rekening gehouden met een toename van het aantal
Pagina 85 van 149
woningen als gevolg van nieuwbouw. Naast bovengenoemde inflatiecorrectie hebben we opnieuw gekeken naar het gemiddelde niveau van de OZB-tarieven in de regio. In vergelijking met de omliggende gemeenten is Druten jarenlang één van de gemeenten geweest met de laagste woonlasten. Gezien het nu voorliggende meerjarenperspectief is het legitiem om toe te groeien naar het regionaal gemiddelde gehanteerde tarief. In voorliggende programmabegroting hebben we, gelet op de financiële positie van de gemeente, rekening gehouden met een geleidelijke verhoging in 4 jaar tijd (t/m 2027) naar dat niveau. Daarnaast hebben we tot en met 2027 een jaarlijkse extra verhoging doorgevoerd van 0,5%. Daarbij wordt geanticipeerd op de extra verhogingen die naar het zich laat aanzien ook in de regio gemeenten zullen plaatsvinden. Op grond van bovenstaande argumenten zijn voor 2024 de navolgende OZB-verhogingen ten opzichte van 2023 meegenomen: - eigenaar woning: 8,8% - eigenaar niet woning: 18,7% - gebruiker niet woning: 9,0% De relatief hoge OZB stijging die bij de categorie “eigenaar niet woning” zichtbaar is in bovenstaande percentages, heeft te maken met feit dat de procentuele verschuiving van de “niet-woning eigenaar” naar de ‘woning eigenaar’ ,zoals destijds besloten door uw raad bij de behandeling van de begroting 2022, nu is komen te vervallen. In feite is er sprake van een inhaaleffect.
Volledigheidshalve zijn hieronder de tariefverhogingen weergegeven zoals die in de meerjarige OZB opbrengsten van deze programmabegroting 2024 zijn verwerkt. 2024
2025
2026
2027
* Eigenaar woning
8,8%
8,3%
8,0%
7,6%
* Eigenaar Niet woning
18,7%
16,5%
14,9%
13,4%
* Gebruiker Niet woning
9,0%
8,5%
8,2%
7,7%
Waardebepaling en hoogte tarieven De OZB-tarieven worden uitgedrukt in een percentage van de WOZ-waarde. De gemeente waardeert jaarlijks alle onroerende zaken en er wordt rekening gehouden met een eventuele waardedaling of -stijging. Als uitgangspunt geldt, dat bij de tariefbepaling rekening wordt gehouden met die waardeontwikkeling. In de huidige gepresenteerde OZB-tarieven voor 2024 (zie tabel onder paragraaf 2.1.11) is nog geen rekening gehouden met een verwachte waardeontwikkeling. Bij de vaststelling van de tarieven in december 2023 bestaat hier duidelijkheid over. Als dan blijkt dat de gemiddelde waardeontwikkeling anders uitkomt en er daardoor meer of minder OZB geheven zou kunnen worden, dan worden de tarieven daarop bijgesteld. Kortom de in deze begroting gepresenteerde OZB tarieven moeten dan ook als voorlopig worden beschouwd.
2.1.5 Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht De reinigingsrechten worden alleen geheven van objecten waar bedrijfsafval ontstaat. Afvalstoffenheffing wordt van huishoudens geheven, waarbij het niet uitmaakt of er daadwerkelijk afval aan de straat wordt gezet. De tarieven voor 2024 worden ten opzichte van het niveau van 2023 verhoogd met de inflatiecorrectie van 3,0%.
Pagina 86 van 149
Voor de begroting 2024 worden de tarieven voor éénpersoonshuishoudens € 150,31 en voor meerpersoonshuishoudens en reinigingsrechten € 208,97. De prijs voor het ledigen in de ondergrondse container wordt € 1,05 per keer. In verband met de in 2023 teveel in rekening gebrachte kosten, zoals gemeld in de Perspectiefnota 2023, vindt er in 2024 een eenmalige teruggave plaats van € 12,00 per huishouden. Hiermee compenseren wij de inwoners onder andere voor de afgelaste zomerinzameling, waarvan de kosten wel begroot waren. De ramingen van de opbrengsten van de afvalstoffenheffing zijn volgens bestaand beleid voor 100% gerelateerd aan de ramingen van de lasten voor vuilafvoer en verwerking. De gemeente hanteert een voorziening om te voorkomen dat er te sterke schommelingen in de tarieven ontstaan. Op basis van deze begroting dient een bedrag van € 4.459 te worden toegevoegd aan deze voorziening. Kostendekkendheid tarief afvalstoffenheffing/reinigingsrecht De gemeente heeft een wettelijke inzamelingplicht voor het afval van huishoudens. De kostendekkendheid van het tarief voor de afvalstoffenheffing wordt berekend door te bepalen welke kosten hiermee samenhangen. De kosten zitten vooral in het daadwerkelijk inzamelen en verwerken van het huishoudelijke afval. Ook het scheiden van afval en het recyclen ervan vallen hieronder.
Verder wordt de overhead naar rato berekend over de productieve uren en als opslag meegenomen. Daarnaast wordt over een deel van de kosten de BTW doorberekend. Bij de bepaling van de tariefstelling is het toegestaan om de compensabele BTW als kostenpost op te nemen, omdat gemeenten hiervoor gekort zijn in het gemeentefonds. Als laatste rekenen we ook 1/3 deel van de kosten voor straatreiniging en zwerfafval toe aan het aan de totale kosten voor afvalinzameling en –verwerking. Gemeenten mogen op grond van de Wet milieubeheer voor de inzameling van het afval van huishoudens een afvalstoffenheffing invoeren. Deze mag maximaal kostendekkend zijn. In de gemeente Druten is de afvalstoffenheffing voor 2024 volledig kostendekkend. Berekening kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing
(x € 1000)
Directe kosten taakveld 7.3 afval
1.752
Directe inkomsten taakveld 7.3 afval exclusief heffingen
-334
Netto kosten taakveld afval
1.419
Toe te rekenen kosten en opbrengsten Taakveld 0.4: Overhead
50
Taakveld 6.2: Kwijtschelding
63
Taakveld 2.1: Straatreiniging 1/3 deel
30
Taakveld 2.1: Zwerfafval 1/3 deel
25
BTW
183
Mutatie met de voorziening
4
Totale te dekken saldo
1.775
Opbrengst heffingen
1.775
Tekort/overschot Dekking
0 100%
Pagina 87 van 149
2.1.6 Rioolheffing Elke eigenaar van een onroerende zaak die direct of indirect is aangesloten op de riolering betaalt rioolheffing. Het uitgangspunt daarbij is een tarief dat 100% kostendekkend is. De kosten zijn ten opzichte van 2023 met 3,0% geïndexeerd. Om de kostenstijging te dekken en de voorziening riolering op niveau te houden, dient het tarief voor 2024 ten opzichte van 2023 te worden verhoogd met € 7,00 (= 3% stijging) naar € 252,00 per aansluiting (was € 245,00 in 2023). Op basis van het tarief voor 2024 kan een bedrag van € 257.000 worden toegevoegd aan de voorziening riolering. Kostendekkendheid tarief rioolheffing De kostendekkendheid van het tarief voor rioolheffing wordt berekend door te bepalen welke kosten samenhangen met de instandhouding van het gemeentelijk rioolnetwerk. Hiervoor wordt geïnvesteerd in aanleg en vervanging en worden uitgaven gedaan voor het onderhoud. Dit beheer van rioleringen wordt risico-gericht uitgevoerd. Dat houdt in dat op hoofdlijnen planmatig wordt bepaald wanneer vervanging en onderhoud plaatsvindt, maar dat de daadwerkelijke uitvoering van het plan afhankelijk is van de noodzaak daartoe. Naast de kosten voor onderhoud en vervanging worden ook kosten voor overhead aan de rioolheffing toegerekend. Dat gebeurt door een opslag op de toe te rekenen ambtelijke uren.
Daarnaast wordt 1/3 deel van de kosten voor het vegen van straten en pleinen aan de rioolheffing toegerekend. Dit omdat dat deel als bijdrage wordt gezien aan het schoonhouden van de rioleringen. Ook wordt over een gedeelte van de kosten de BTW doorberekend. De reden dat deze BTW toch mag worden toegerekend is dat deze extra bijdrage/heffing als compensatie dient voor een daarmee samenhangende onttrekking aan het gemeentefonds. Dit laatste gebeurt overigens al sinds 2003, zijnde het jaar waarin het Btw-compensatiefonds is ingevoerd. Berekening kostendekkendheid van de rioolheffing Directe kosten taakveld 7.2 riolering Directe inkomsten taakveld 7.2 riolering exclusief heffingen Netto kosten taakveld riolering
(x € 1000) 1.572 0 1.572
Toe te rekenen kosten Taakveld 0.4: Overhead Taakveld 2.1: Straatreiniging 1/3 deel * doorbelasting munitax BTW
75 50 0 246
Mutatie met de voorziening
257
Totaal per saldo af te dekken kosten Opbrengst heffingen Tekort/overschot
2.200 -2.200 0
Dekking
100%
Op grond van bovenstaande berekening is de conclusie dat de rioolheffing 2024 (inclusief de tariefverhoging van € 7,00 per aansluiting) de kosten voor 100% dekt.
Pagina 88 van 149
2.1.7 Hondenbelasting Elke houder van een hond dient zich, na aanschaf, te melden, waarna een aanslag hondenbelasting volgt. Voor 2024 zijn de tarieven ten opzichte van 2023 verhoogd met de inflatiecorrectie van 3,0%. Op basis daarvan bedragen de tarieven voor 2024 voor het houden van één hond € 93,12, voor elke volgende hond € 128,64 en voor een kennel € 433,20.
2.1.8 Lijkbezorgingsrechten In 2024 wordt volstaan met een trendmatige aanpassing van de tarieven lijkbezorgingsrechten met 3,0%.
2.1.9 Legesverordening Algemeen Leges worden geheven voor het door de gemeente verlenen van diensten zoals opgenomen in de Legesverordening en de daarbij behorende tarieventabel. De belastingplichtige is de aanvrager van de dienst dan wel ten behoeve van wie de dienst is verleend. Globaal onderscheiden we een drietal titels: Titel 1. Algemene dienstverlening, waaronder burgerlijke stand, reisdocumenten, verkeer en vervoer; Titel 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning, waaronder bouwactiviteiten, welstand, bestemmingswijzigingen; Titel 3. Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn, waaronder horecavergunning, evenementenvergunning, kinderopvang. Kostendekkendheid tarieven leges De kostendekkendheid van de leges stellen we volgens de Gemeentewet vast op basis van de geraamde baten en lasten ter zake in de begroting 2024. De geraamde baten mogen niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Anders gezegd mogen we over de gehele legesverordening geen ‘winst’ maken op de diensten en producten die wij aanbieden. Dit geldt niet voor de leges waar in de dienstverlening ook een rijksdeelcomponent van toepassing is. De verhoging van rijksleges worden dan volledig vertaald in de tariefstelling. Een aantal tarieven van leges is wettelijk gemaximeerd, zoals het tarief voor paspoorten en rijbewijzen.
Voor 2024 stijgen de legestarieven met de inflatiecorrectie van 3,0%. In de tabel hieronder is de kostendekkendheid van de leges per hoofdstuk nader uitgesplitst. Voor de diensten en producten waarvoor geen baten zijn geraamd in de begroting 2024, is geen kostendekkendheidspercentage vastgesteld.
Pagina 89 van 149
Berekening kostendekkendheid van de legestarieven
Paragraaf Paragraaf 1.1 Paragraaf 1.2 Paragraaf 1.3 Paragraaf 1.4 Paragraaf 1.5 Paragraaf 1.6 Paragraaf 1.7 Paragraaf 1.8 Paragraaf 1.9 Paragraaf 1.10 Paragraaf 2.1 Paragraaf 2.2 Paragraaf 2.3
Paragraaf 2.4 Paragraaf 2.5 Paragraaf 2.6 Paragraaf 2.7 Paragraaf 2.8
Omschrijving Burgerlijke stand totaal Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart totaal
Kosten
Kosten
Kosten
Opbrengsten
Kosten
direct
overhead
totaal
totaal
dekking
€ 32.954
€ 18.802
€ 51.756
€ 14.998
29%
€ 170.456
€ 20.874
€ 191.330
€ 158.631
83%
Rijbewijzen totaal Verstrekkingen in het kader van BRP totaal Bestuursstukken totaal Vastgoedinformatie totaal Overige publiekszaken totaal Gemeentearchief totaal Bijzondere wetten totaal
€ 52.867
€ 16.543
€ 69.410
€ 125.714
181%
€ 1.628
€1.009
€ 2.637
€ 7.668
291%
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€ 19.126
€ 1.131
€ 20.257
€ 8.594
42%
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€ 71.476
€ 44.303
€ 115.779
€ 76.986
66%
Diversen totaal Algemene bepalingen totaal
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€ 51.023
€ 31.626
€ 82.649
€ 65.824
80%
€ 480.274
€ 294.358
€ 774.632
€ 659.195
85%
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€ 39.427
€ 24.438
€ 63.865
€ 50.864
80%
€ 4.638
€ 2.875
€ 7.514
€ 5.984
80%
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
Voorfase totaal Activiteiten met betrekking tot bouwwerken totaal Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed totaal Milieubelastende activiteiten totaal Lozingsactiviteiten totaal Aanlegactiviteiten totaal Overige activiteiten totaal
Paragraaf 2.11
Maatwerkvoorschriften totaal Gelijkwaardigheid totaal Overige tarieven totaal
Paragraaf 2.12
Modaliteiten totaal
€ 178.311
€ 76.430
€ 254.740
€ 159.073
62%
Paragraaf 2.13
Vermindering totaal
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
Paragraaf 2.14
Teruggaaf totaal
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
Paragraaf 3.1
Horeca totaal
€ 552
€ 342
€ 894
€ 545
61%
Paragraaf 3.2
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
Paragraaf 3.4
Seksbedrijven totaal Winkeltijdenwet totaal Organiseren evenement of markt totaal
€ 103
€ 64
€ 168
€4
2%
Paragraaf 3.5
Standplaatsen totaal
€-
€-
€-
€-
N.v.t.
Paragraaf 2.9 Paragraaf 2.10
Paragraaf 3.3
Pagina 90 van 149
Paragraaf 3.6 Paragraaf 3.7
Huisvestingswet 2014 totaal In dit hoofdstuk niet benoemd besluit totaal
Totaal
€-
€-
€-
€-
€ 2.329
€ 257
€ 2.585
€ 2.409
93%
€ 1.105.164
€ 533.052
€ 1.638.216
€ 1.336.489
82%
Recapitulatie 1, 2 en 3 Totaal
Directe kosten
Overhead
Baten
Kostendekking
Kostendekking Hoofdstuk 1
€ 348.507
€ 102.662
€ 392.591
87%
Kostendekking Hoofdstuk 2
€ 753.673
€ 429.727
€ 940.940
80%
Kostendekking Hoofdstuk 3
€ 2.984
€ 663
€ 2.958
89%
€ 1.105.164
€ 533.052
€ 1.336.489
82%
Kostendekking totaal
N.v.t.
* Het overzicht voor de kostendekkendheid is gewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren. Doordat er voor de legesverordening is gekozen om zo veel mogelijk aan te sluiten bij het VNG model, is het overzicht van de kostendekkendheid gewijzigd.
Omgevingswet De bovenstaande legestabel 2024 is gebaseerd op de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Op dit moment (half september 2023) heeft de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aangegeven dat de Wkb (Wet kwaliteitsborging voor het bouwen) eventueel gefaseerd wordt ingevoerd.
2.1.10 Reclamebelasting De gemeenteraad stelt ieder jaar de verordening reclamebelasting vast waardoor het heffen van reclamebelasting in het afgebakende centrumgebied (werkgebied van het SODC, vastgelegd op het kaartbeeld horende bij de vastgestelde Verordening met nr. 000888) mogelijk wordt. Jaarlijks wordt deze verordening geactualiseerd. Het tarief voor 2024 bedraagt: 1. Het vaste bedrag voor de reclamebelasting bedraagt per onroerend zaak € 150,00. 2. Voor zover de waarde van de onroerende zaak meer bedraagt dan € 76.000,00 wordt het in het vorige lid genoemde bedrag vermeerderd met een bedrag per € 1.000,00 waarde van € 1,80. 3. De reclamebelasting bedraagt maximaal per onroerende zaak € 475,00. De ontvangsten minus de kosten gaan in de vorm van een subsidie naar Stichting Ondernemersfonds Druten Centrum (SODC).
Pagina 91 van 149
2.1.11 Tabel vergelijking tarieven 2024-2023 De volgende tabel geeft voor de belangrijkste belastingsoorten indicatief aan hoe de tarieven voor het begrotingsjaar 2024 zich verhouden ten opzichte van 2023.
Belastingsoort
Tarieven
Verhoging/verlaging in %
2023
2024
0,1006% 0,2282% 0,1911%
0,1095% * 0,2709% * 0,2083% *
8,8% 18,7% 9,0%
€ 90,48 € 124,92 € 420,60
€ 93,12 € 128,64 € 433,20
3,0% 3,0% 3,0%
€ 245,00
€ 252,00
2,9%
€ 145,93 € 202,88
€ 150,31 € 208,97 - € 12,00 € 208,97 € 1,05
3,0% 3,0%
Onroerendezaakbelastingen: - eigenaren woningen - eigenaren niet-woningen - gebruikers niet-woningen Hondenbelasting: - voor een eerste hond - voor een tweede hond - voor een kennel Rioolheffing: - per aansluiting Reinigingsheffingen: - éénpersoons huishouden - meerpersoons huishouden - eenmalige teruggave - reinigingsrechten - lediging in ondergrondse container
€ 202,88 € 0,95
3,0% 10,5%
* OZB tarieven zijn voorlopig. Er is nog geen rekening is gehouden met de waarde-ontwikkeling van de WOZ. Zie ook de toelichting bij paragraaf 2.1.4 Onroerendezaakbelastingen.
2.1.12 Gemeentelijke lastendruk 2024 Hieronder is indicatief de gemiddelde lastendruk voor 2023 en 2024 weergegeven. Dit op basis van een gemiddelde woningprijs van € 325.000. Huurder Geen eigen woning
Eigenaar Met eigen woning met waarde van € 325.000
Eigenaar Met eigen woning met waarde van € 325.000
2023
2024
2023
2024
€ 202,88
€ 208,97
€ 202,88
€ 208,97
€
19,00
€
€
19,00
€
-
- € 12,00
-
- € 12,00
Rioolheffing
-
-
€ 245,00
€ 252,00
OZB eigenaar
-
-
€ 326,95
€ 355,76
€ 221,88
€ 217,97
€ 793,83
€ 825,73
Afvalstoffenheffing 20 vuilniszakken/ledigingen Eénmalige teruggave (afv.hef.)
Totaal
21,00
21,00
Pagina 92 van 149
Op grond van bovenstaand overzicht kan worden geconcludeerd dat de lastendruk voor een huurder in 2024 ten opzichte van 2023 afneemt met € 3,91 (- 1,8%). De lastendruk voor een eigenaar met een eigen woning van € 325.000 neemt toe met € 31,90 (+ 4,0%).
2.1.13 Kwijtschelding Als een belastingplichtige niet in staat is om de belastingaanslag te betalen kan onder bepaalde voorwaarden (afhankelijk van het netto besteedbaar (gezins-)inkomen en persoonlijke omstandigheden) (gedeeltelijke) kwijtschelding worden verleend. Dat kan alleen als het een aanslag betreft voor onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en hondenbelasting. De gemeente voert een actief beleid op het gebied van kwijtscheldingen. Burgers, aan wie structureel kwijtschelding wordt verleend, komen in aanmerking voor een vereenvoudigde kwijtscheldingsprocedure.
Pagina 93 van 149
Pagina 94 van 149
2.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.1. Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is de verplichting opgenomen om deze paragraaf in de begroting en de jaarrekening op te nemen. Wij vinden het wenselijk om risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Op die manier is er voldoende ruimte en tijd om de risico’s van nu te beheersen en om voor eventuele toekomstige risico’s tijdig maatregelen te treffen. De paragraaf weerstandsvermogen geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen. Het vooraf inschatten van de risico’s en daarmee omgaan is belangrijk voor de sturing van de organisatie en de verantwoording die we verschuldigd zijn aan onze inwoners. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te krijgen is er een risico-inventarisatie uitgevoerd. Hieronder wordt verslag gedaan van de resultaten van de risicoinventarisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is het weerstandsvermogen berekend. Dat is het vermogen van de gemeente om toekomstige financiële tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat de normale bedrijfsvoering wordt aangetast.
2.2.2. Risicoprofiel Een gemeente loopt, net als elke andere organisatie, risico’s in de uitvoering van haar taken. Van een aantal risico’s is bekend welke financiële gevolgen deze hebben en is het vrijwel zeker dat het feit zich zal voordoen (of voorgedaan heeft). De gemeente moet daarvoor voorzieningen treffen (artikel 44 BBV). Bij een risico is het onbekend of het feit zich zal voordoen. In de ambtelijke organisatie is een inventarisatie gedaan van de mogelijke risico’s die zich voor kunnen doen. Bij die inventarisatie zijn in totaal 76 risico’s met financiële gevolgen benoemd. Van elk risico is een inschatting gemaakt voor het mogelijke financiële nadelige effect en op basis van die inschatting is een top vijftien tot stand gekomen. Hierbij wordt de opmerking geplaatst dat het risicoprofiel een momentopname is. In een veranderende omgeving veranderen ook steeds de risico’s.
Pagina 95 van 149
In de hiernavolgende tabel worden de zestien risico’s met de grootse financiële impact, alsmede het totaal van alle overige risico’s in beeld gebracht. Risico
Gevolg
Gewogen inschatting effect 475.000
Kosten crisisituatie (o.a. doorwerking corona, vluchtelingen)
Diverse (zie afzonderlijke rapportage)
Loonstijging CAO Gemeenten 2024
De loonstijging van de nieuwe CAO valt hoger uit dan het indexpercentage waarmee is gerekend in de begroting van de WDW.
368.500
Algemene uitkering gemeentefonds valt lager uit dan begroot Het tijdig uitvoeren van onderhoud aan wegen blijft achterwege
Begrotingstekort, minder inkomsten dan geraamd. Bezuinigen dan wel belastingen verhogen. Grotere schade en vervanging moet eerder, dan wel wordt duurder. Meer risiso op aansprakelijkheidstelling.
262.500
Uitlekken van vertrouwelijke informatie
Claims in verband met misbruik, alsmede imagoschade.
216.000
Overtreding AVG
Autoriteit persoonsgegevens legt na een onderzoek boete op. Kosten zijn hoger dan in de begroting aan budget is opgenomen. Minder uitstroom uit uitkering en geen nieuwe trajecten kunnen opstarten. Gemeente moet meer bijdragen aan MGR dan begroot.
160.000
Onzekerheid op de energiemarkt, met stijgende prijzen (budgetoverschrijding).
100.000
(Milieu)schade, herstelkosten en/of financiële claims door derden. (Milieu)schade, herstelkosten en/of financiële claims door derden. Schadeclaims, vertraging / stagnatie, overeenkomst wordt ontbonden, opnieuw aanbesteden. Juridische aansprakelijkheid, claims, inhuur specialisten voor onderzoek e.d.
100.000
Wmo is een open-eindregeling
Financieel - Overschrijding van het budget.
45.000
Groot scala van allemaal kleinere risico's
Schade, tekort in de begroting, claims, etc.
632.750
Kosten jeugdzorg Budget re-integratie is uitgeput MGR maakt aanspraak op deelnemers voor een extra bijdrage Energielasten Crisissituatie (ramp) Grote calamiteit bij een bedrijf Niet rechtmatig inkopen Middelgrote calamiteit bij een bedrijf
Totaal ingeschat financieel risico
245.000
160.000 137.500 107.500
100.000 87.500 87.500
3.284.750
Tabel 1 Overzicht financiële risico’s (in €)
Pagina 96 van 149
2.2.3 Crisis (doorwerking COVID-19, Oekraïne, Vluchtelingen) Vanaf het ontstaan van de corona pandemie zijn gemeenten geconfronteerd met de financiële effecten hiervan. Meerkosten voor de bedrijfsvoering, handhaving, sluitingen van sportzalen, theater en het zwembad zijn voorbeelden hiervan. Ook de vluchtelingenstroom vanuit Oekraïne leidt tot meerkosten bij de gemeenten, waar de overheid financiering tegenover stelt. We nemen in dit kader een risico op voor een aantal onderwerpen, waarvan we weten dat het tot meerkosten kan leiden. Daarbij gaan we er in dat geval vanuit dat er geen compensatie van het Rijk meer tegenover staat.
Zwembad/ restaurette/ sporthal
Begroting 2024 252.000
Jaarrekening 2022
Extra kosten bedrijfsvoering, waaronder handhaving
78.000
Sociaal domein (o.a. omzetgarantie)
163.000
Cultuur/ Evenementen
79.000
Afval/ Groen/ Ongedierte
128.000
Huisvesting vluchtelingen (Oekraïne)
250.000
Totaal
950.000
700.000
0,5
0,5
Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)
2.2.4 Overige risico’s Wijziging financiering van het Werkbedrijf In 2023 wordt de verdeelsleutel van de kosten MGR geëvalueerd. Tot op heden is de bijdrage gebaseerd op de hoogte van de algemene uitkering voor dit onderdeel. Met de herverdeling van het gemeentefonds valt niet meer specifiek op te maken hoe hoog de bijdrage voor het werkbedrijf is. Er wordt regionaal een nieuw verdeelmodel voorbereid voor de begroting 2025, waarbij het risico bestaat dat de gemeente Druten een fors hogere bijdrage moet gaan betalen. Besluitvorming hierover vindt naar verwachting ultimo 2023, aanvang 2024 plaats. Afhankelijk van de keuze uit diverse voorliggende scenario’s zal de bijdrage vanaf 2025 significant toenemen. Indicatief moeten we rekening houden met een mogelijke verhoging van de bijdrage ter hoogte van € 308.000 in 2025, € 374.000 in 2026 oplopend tot € 424.000 vanaf 2027. Stijging renteomslagpercentage Door oplopende marktrente zal het rentomslagpercentage gelijkelijk opwaarts bijgesteld worden. Door deze stijging betekent dit een stijging in rentelasten van circa € 560.000 vanaf 2025. Dit risicobedrag is berekend op basis van een stijging van de omslagrente met 0,75% tot 1,5% (0,75*boekwaarde activa ex. Grexen).
Pagina 97 van 149
2.2.5. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel financiële middelen de gemeente nodig heeft om de risico’s op te vangen. We gebruiken een risicosimulatie voor het berekenen van een passende reserve voor het opvangen van de risico’s. Uitgangspunt hierbij is dat op basis van risicosimulatie sprake is van 75 tot 95% zekerheid dat de gemeente haar risico’s opvangt. Op basis van een studie naar het verloop van grafieken van een aantal gemeenten kan het best een zekerheidsfactor van 90% gehanteerd worden. De reden daarvoor is dat: 1. Niet alle risico’s zich tegelijk en voor het maximale bedrag voordoen. 2. Voor een klein beetje meer zekerheid (niet 90% maar 95%) moet naar verhouding veel extra geld gereserveerd worden. Uit de risicosimulatie volgt dat 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden opgevangen met een bedrag van € 2.956.000 (benodigde weerstandscapaciteit).
2.2.6. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is het totaal van alle middelen waarover de gemeente Druten beschikt als zich niet begrote kosten voordoen. De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt opgebouwd: Weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000)
Schatting stand 1-1-2024
Algemene reserves
13.084
Bespaarde rente
0
Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar)
4.069
Onbenutte belastingcapaciteit
1.033
Saldo onvoorzien
10
Totale beschikbare weerstandscapaciteit
18.196
Tabel 2 Beschikbare weerstandscapaciteit
Algemene reserves (vrij aanwendbaar) Onderstaande tabel geeft inzicht in het verloop van de stand van de reserves.
Verloop reserves (bedragen x € 1.000)
Verslag 2022
Begroting Begroting 2023 2024
Algemene reserves
13.376
11.563
13.084
Bestemmingsreserves
6.410
5.474
5.715
Tabel 3 Verloop van de stand van de reserves
De algemene reserves bestaan uit de algemene reserve (€ 11.645.000) en de reserve grondbedrijf (€ 1.439.00). Deze reserves zijn vrij aanwendbaar. Dat betekent dat er niet van tevoren vaststaat waar we het geld aan uitgeven. Omdat de risico’s van het grondbedrijf worden meegenomen in het risicoprofiel, wordt de reserve grondbedrijf meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit.
Pagina 98 van 149
Bespaarde rente Met ingang van het begrotingsjaar 2023 rekenen we geen rente meer toe aan het eigen vermogen.
Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Van het totale bedrag aan bestemmingsreserves van € 5.715.000 wordt een bedrag van € 4.069.000 als vrij aanwendbaar aangemerkt. Na goedkeuring van de raad kunnen deze reserves worden ingezet voor het opvangen van risico’s. Uitgangspunt is dat de reserves legaat van Cooth, conversie aandelen Vitens, kwelbeheersingssysteem en de afschrijvingsreserves Horssen en HOV knoop niet vrij aanwendbaar zijn. Hiervan weten we al dat er toekomstige uitgaven komen.
Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de ruimte die de gemeente nog heeft om extra opbrengsten te krijgen via belastingheffing. Op basis van de normering volgens artikel 12 Fvw (Financiële-verhoudingswet) bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit van onze gemeente naar schatting € 1.033.000. We berekenen de onbenutte belastingcapaciteit door de begrote belastingopbrengst af te trekken van de (maximale) belastingopbrengst die we hadden kunnen krijgen. Deze ruimte doet zich alleen voor bij de onroerende-zaakbelastingen (OZB). Het huidige beleid van de gemeente Druten is gericht op 100% kostendekking bij het tarief van de afvalstoffenheffing, reinigingsrechten en de rioolrechten. Daarmee houden we dus geen ruimte over.
Saldo onvoorzien De gemeente kiest ervoor om € 10.000 in de begroting aan te houden als buffer voor eenmalig onvoorziene uitgaven. Deze uitgaven moeten onvoorzien, onvermijdbaar en onuitstelbaar zijn.
Pagina 99 van 149
2.2.7. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de gemeente in staat is om toekomstige risico’s op te vangen. Om te bepalen of het weerstandsvermogen voldoende is, wordt de relatie gelegd tussen de financiële gevolgen van de risico's (gewenste weerstandscapaciteit) en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide onderdelen wordt in het figuur hieronder weergegeven.
Risico’s (naar categorieën) - Materieel - Juridisch/aansprakelijkheid - Product/dienst - Financieel - Milieu - Letsel/veiligheid - Bedrijfsproces (effectief/efficiënt ) - Imago/politiek - Personeel/arbo
Weerstandscapaciteit - Algemene reserves (vrij aanwendbaar) - Bespaarde rente - Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) - Onbenutte belastingcapaciteit - Saldo onvoorzien
Samenloop van risico's
Flexibiliteit
Weerstandsvermogen Figuur 1 Relatie tussen risico’s en weerstandscapaciteit
Het is de taak van het bestuur om te zorgen voor voldoende weerstandsvermogen. Dat vraagt om duidelijke en toetsbare kaders voor concrete vragen zoals: hoeveel geld leggen wij opzij voor het opvangen van mogelijke financiële verliezen?
Is ons weerstandsvermogen voldoende? Om te bepalen of ons weerstandsvermogen voldoende is kijken we naar hoeveel financiële middelen nodig zijn en hoeveel er beschikbaar is. De uitkomst van die deelsom is het weerstandsvermogen.
Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen =
----------------------------= Benodigde weerstandscapaciteit
EUR 18.196.000
----------------------=
6,16
EUR 2.956.000
Pagina 100 van 149