Bijlage 1: Plan van Aanpak - Participatie en cocreatie kader Druten
Tekst van het document
Participatie- en Cocreatie kader gemeente Druten Plan van aanpak Februari 2023
Over dit Plan van aanpak Vanuit het Collegeprogramma Samen Duurzaam Vooruit, het Actieplan Doorontwikkeling WDW en de Agenda Dienstverlening Dichtbij willen we graag de volgende stap in Participatie en Cocreatie zetten. Met Cocreatie bedoelen we een vergaande samenwerking waarin je samen met inwoners en partners vanuit gezamenlijk eigenaarschap een doel creëert/ realiseert. We willen voor de gemeente Druten in 2023 een nieuw kader in Participatie en Cocreatie opstellen. Dit doen we natuurlijk in samenwerking met de samenleving en de raad. Hiervoor hebben we een Plan van Aanpak opgesteld.
1
I.
Inleiding
In dit Plan van Aanpak beschrijven we de activiteiten voor het ophalen van input uit de Drutense samenleving, de raad en de organisatie. Dit hebben we nodig om kaders op te stellen voor Participatie en Cocreatie. Met Cocreatie bedoelen we een vergaande samenwerking waarin je samen met inwoners en partners vanuit gezamenlijk eigenaarschap een doel creëert/realiseert. Een nieuw kader is nodig omdat de samenleving en de behoeften veranderen. Inwoners, ondernemers en partners willen meer zeggenschap en de gemeente wil graag samen met de samenleving werken aan de maatschappelijke opgaven waarvoor we staan. Plannen worden beter als ze in overleg met de samenleving tot stand komen. In dit nieuwe kader bepalen we wat onze inzet op dit thema wordt. Nu en naar de toekomst toe. We willen (digitale) participatie en cocreatie zo ontwikkelen dat het aansluit bij de toekomst en toekomstige generaties. Het nieuwe kader helpt om duidelijke keuzes te maken. We kunnen onze tijd immers maar één keer inzetten. Zo creëren we maximale waarde. Ook staan we in dit proces stil bij de verschillende rollen vanuit de raad, het college en de ambtelijke organisatie en de verhouding tussen de representatieve democratie als raad en de participatieve democratie, de inzet vanuit de inwoners, ondernemers en partners.
Tevens nemen we de invulling van het kernwethouderschap mee zodat we nog beter samenwerken in het verbeteren van onze kernen. Kernboodschap De gemeente Druten wil graag meer en beter met inwoners samenwerken aan de opgaven in de gemeente en de dorpen. Nu én in de toekomst. Hoe kunnen we dit op een goede manier doen? II. Gewenst resultaat In 2023 is er een nieuw inspirerend Participatie en Cocreatie Kader in samenwerking met de samenleving en de raad opgesteld. We streven er immers naar om de kennis van onze inwoners, ondernemers en partners zo goed mogelijk te benutten, de krachten waar nodig te versterken en de maatschappelijke opgaven samen te vervullen. Daarbij willen we zoveel mogelijk ruimte geven aan het (maatschappelijk) initiatief. Het nieuwe kader moet een krachtige impuls en richting geven aan het werken met participatie en cocreatie in de gemeente en in de organisatie. Het nieuwe kader helpt om de samenleving, de raad, het bestuur en de organisatie op de juiste manier te ondersteunen.
2
III. Participatieniveau Er zijn veel verschillende participatieniveau’s, participatieladders en manieren om dit aan te geven. Wij kiezen voor factor C. Dit is een strategisch communicatie- en participatiemodel, waarbij voor iedereen helder wordt waaraan hij/zij een bijdrage levert en op wie dat effect heeft. Voor dit plan van aanpak kiezen we voor de niveau’s meeweten en meedenken. Dit staat gelijk aan de participatieniveau’s: informeren (meeweten), adviseren/raadplegen (meedenken). Het uiteindelijk besluit in het nieuwe participatie- en cocreatie kader is aan het college en de raad. Met name omdat het ook gaat over de benodigde investeringen in de organisatie. Communicatie We hanteren de volgende uitgangspunten voor communicatie: • We communiceren duidelijk over het doel van het participatieproces en de rol/invloed die participanten daarin hebben. • We zijn helder over de tijdlijn; • We gebruiken in alle communicatie duidelijke taal (op B1 niveau); • De communicatie is transparant en eenduidig; • De communicatie is doelgroepgericht; • We zorgen ervoor dat in principe elke inwoner kan meeweten (geïnformeerd is); • We maken onderscheid in de doelgroepen: inwoners, waaronder jongeren, ondernemers en partners (maatschappelijke organisaties), de raad en medewerkers. IV. Uitvoering Als eerste starten we met de communicatie naar buiten.
Voor dit onderdeel sluiten we aan bij de planning voor het Strategisch Kompas voor Druten. Via verschillende communicatiekanalen (krant, social media, nieuwsbrieven, posters, fysiek uitdelen op verschillende locaties en communicatiekanalen van partners) kondigen we de uitvraag aan in de vorm van een enquête, swipocratie en bijeenkomsten. Het fysiek uitdelen doen we via de receptie, overleggen met externen en door stagiaires te laten werven op de weekmarkten. Dromen (mei/juni 2023) Voor het strategisch kompas gaan we in de maanden mei en juni dromen voor Druten. Het thema participatie meenemen als thema op hoofdlijnen mee in de dorpentour. Hiermee halen we de eerste input op bij de inwoners. Enquête (september2023) De tweede stap in het participatieproces is een inhoudelijke uitvraag in de vorm van een korte digitale enquête. Met deze enquête verzamelen we veel kwantitatieve informatie die we als basis gebruiken voor het vervolgproces en de bijeenkomst. Mensen kunnen via de enquête eenvoudig en snel hun mening en ideeën delen. De mensen die liever geen enquête invullen of niet digitaal vaardig zijn, verwijzen we naar bijeenkomst. Of kunnen de vragen invullen op een uitgeprinte vragenlijst. Deze voeren we achteraf in. Swipocratie (september 2023) Voor degenen met beperkte tijd en de jongeren maken we gebruik van swipocratie.
Deze doelgroep vindt dit middel aantrekkelijker dan een enquête. Met Swipocratie kunnen de deelnemers aan de hand van plaatjes aangeven wat hun voorkeur heeft en wat hun ideeën zijn. Zowel in de enquête als in Swipocratie komen de volgende thema’s aan bod:
3
• • • • • • •
betrokkenheid bij buurt, wijk of dorp; redenen om mee te doen; tevredenheid en vertrouwen in de gemeente; kansen in samenwerking met de gemeente; Wensen voor communicatie; behoefte aan invloed en zeggenschap; mix van instrumenten;
Bijeenkomst medewerkers WDW (juni 2023) Ook met de medewerkers gaan we in gesprek over participatie en cocreatie. We onderzoeken een aantal casussen waarin we de afgelopen jaren in participatie- en cocreatie processen hebben samengewerkt. We kijken o.a. wat er goed is gegaan, wat er beter kan en wat ervoor nodig is. Ook staan we stil bij de verschillende rollen die zijn vervuld. Vanuit de inzet van inwoners, ondernemers en partners, de ambtelijke organisatie, het college en de raad. We vragen wat medewerkers belangrijke uitgangspunten vinden en wat participatie betekent voor hun werk. Daarnaast bespreken we een aantal acties uit de agenda dienstverlening: • het benoemen van accounthouders per team zodat inwoners één aanspreekpunt hebben; • het organiseren van leeractiviteiten rondom participatie in de WDW academie; • het samenstellen van een pool facilitators die andere medewerkers helpen bij participatie. Participatiefestival (september/oktober 2023) Voor het Participatiefestival gaan we op een leuke en aansprekende manier verder met de deelnemers in gesprek over participatie en cocreatie. Zo organiseren we thematafels. Daar staan we bijvoorbeeld stil bij de ideeën en belangrijkste uitgangspunten in wijk- en kerngericht werken en kernwethouderschap, de verhouding tussen, participatieve en representatieve democratie en right to challenge.
We organiseren het Participatiefestival zowel als fysieke bijeenkomst en als online bijeenkomst zodat veel verschillende mensen en doelgroepen kunnen deelnemen. We denken dat met name jongeren, jonge ouders en mensen die meer aan huis zijn gebonden, eerder online zullen deelnemen. Bijeenkomst met de raad (september2023) We organiseren ook een bijeenkomst met de raad om het gesprek over participatie en cocreatie te voeren. We staan stil bij de verschillende rollen vanuit de raad, het college en de inzet van de inwoners, ondernemers en partners. Ook het onderscheid hierin met de raad als representatieve democratie en de inzet vanuit de inwoners, ondernemers en partners als participatieve democratie. Daarnaast bevragen we de raad op wensen en lessen uit het verleden. Kader en besluitvorming (december 2023) Op basis van alle inbreng stellen we een nieuw Participatie en Cocreatie Kader op. Eind 2023/begin 2024 leggen we dit voor aan de raad voor besluitvorming. Uitvoering (Januari2024 en verder) In 2024 starten we met de uitvoering van het nieuwe kader. Daarbij hebben we ook oog voor monitoring en evaluatie. Hoe we dit precies gaan doen, benoemen we in het nieuwe beleidskader. Planning
4
Tijdstip Begin 2023 Mei/juni 2023 September 2023
Activiteit Voorbereiden Plan van Aanpak Ophalen dromen samen met het strategisch kompas Enquête en Swipocratie Participatiefestival online en fysiek
Oktober 2023 – Juli - oktober 2023 November 2023
Verslag opbrengst voorleggen aan doelgroepen Nieuw kader opstellen Nieuwe kader voorleggen aan WDW-bestuur
November2023
Conceptversie Participatie- en Cocreatie kader voorleggen aan doelgroepen Besluitvorming starten Uitvoering en borging
December 2023 Januari 2024 en verder
V. BEGROTING Omdat er in 2023 een uitgebreid participatieproces in het Strategisch Kompas wordt doorlopen en dit traject daar een aanvulling op is, gaan we uit van beperkte capaciteit en begroting die hiervoor nodig is. Voor dit traject is € 5.000 begroot en deze kosten zijn al gedekt vanuit de Agenda Dienstverlening ‘Dienstverlening Dichtbij’ waar het opstellen van een nieuw participatiekader als actiepunt is benoemd. Dit budget is bedoeld om o.a. de uitvoeringskosten van de enquête, swipocratie en bijeenkomsten te betalen. De personele capaciteit wordt gedekt uit de reguliere capaciteit van o.a. de werkgroep participatie en cocreatie van de WDW. Omdat we een groot participatietraject organiseren voor het strategisch kompas, kiezen we voor het participatiekader voor een basis traject en sluiten we aan bij het Strategisch Kompas. De middelen en capaciteit om te komen tot een Kader is beperkt.
5