Bijlage 1 - Monitorverslag – Jeugd, Wmo & Gezondheid- jaar 2022
Tekst van het document
2022 Gemeente Druten
[MONITOR JEUGD EN WMO] Januari-december 2022
Inhoudsopgave 1. Inleiding ........................................................................................................... 2 2. Toegang en preventie ......................................................................................... 3 2.1 Aanmeldingen verdeeld naar zorgtype ............................................................. 3 2.2 Tevredenheid over de toegang ........................................................................ 4 2.3 Klachten en bezwaren .................................................................................... 5 2.4 Vrij toegankelijk aanbod................................................................................. 5 3. Jeugd ............................................................................................................... 6 3.1 Zorggebruik totaal ......................................................................................... 7 3.2 Zorggebruik per bouwsteen ............................................................................ 7 3.3 Tevredenheid over de jeugdzorg ....................................................................13 3.4 Betaalbaarheid .............................................................................................13 4.
Wmo Nieuw .....................................................................................................15 4.1 Zorggebruik totaal ........................................................................................15 4.2 Zorggebruik per bouwsteen ...........................................................................16 4.3 Tevredenheid over de Wmo ...........................................................................18 4.4 Betaalbaarheid .............................................................................................18 5. Wmo klassiek ...................................................................................................19 5.1 Zorggebruik totaal ........................................................................................19 5.2 Zorggebruik per zorgtype ..............................................................................20 5.3 Tevredenheid over de Wmo ...........................................................................22 5.4 Betaalbaarheid .............................................................................................22 6. Veilig Thuis ......................................................................................................23
1
1. Inleiding Met deze monitor maken we inzichtelijk wat de stand van zaken is van de Wmo en jeugdhulp in de gemeente Druten. Hiermee maken we inzichtelijk wat er goed gaat, en wat verbetering behoeft. Zo kunnen we bijsturen waar nodig. We proberen u met deze rapportage zo goed mogelijk te informeren. Duidelijk en volledig, zonder in onnodig detail te treden. Als u opmerkingen ter verbetering of verheldering van de rapportage heeft dan horen wij dat graag. Opbouw van de rapportage Deze monitorrapportage is opgebouwd uit een hoofdstuk over de toegang via het Sociaal Team, en vervolgens het zorggebruik uitgesplitst in de hoofdstukken Jeugdzorg, Wmonieuw, en Wmo-klassiek1. Telkens presenteren we de data die relevante ontwikkelingen laten zien, zoals grote verschuivingen. Indien de data beschikbaar is, vergelijken we met voorgaande kalenderjaren zodat de ontwikkeling zichtbaar is. Opmerking bij de cijfers Data over zorggebruik is per definitie aan vertraging onderhevig. Dat betekent dat de gepresenteerde cijfers over de afgelopen maanden waarschijnlijk niet volledig zijn. Zorgaanbieders kunnen hun declaraties bijvoorbeeld later indienen. Of het kan zijn dat de backoffice reeds afgegeven beschikkingen nog niet heeft verwerkt. Die vertraging is helaas niet te voorkomen.
Overgang naar nieuw registratiesysteem ZorgNed In januari 2022 zijn we overgegaan naar het nieuwe registratiesysteem ZorgNed. Overgang naar een nieuw systeem brengt altijd kinderziektes met zich mee. Dit zijn enerzijds technische problemen die in het begin ontstaan, en anderzijds foutjes in de registratie omdat medewerkers aan het systeem moeten wennen. Daarom zitten er mogelijk afwijkingen in de cijfers. Desondanks denken we u over het algemeen een goed beeld te kunnen geven van de totale ontwikkeling in het sociaal domein.
1 Onder Wmo-klassiek verstaan we Wmo hulp waar gemeente al vóór de decentralisaties van 2015
verantwoordelijk voor was. Denk aan de huishoudelijke hulp, trapliften en scootmobiels. Overige Wmo hulp zoals begeleiding en dagbesteding valt onder Wmo-nieuw.
2
2. Toegang en preventie
Belangrijkste bevindingen • Het nieuwe registratiesysteem van het ST is nog steeds aan ontwikkeling onderhevig. Dit doordat we op basis van voortschrijdend inzicht het systeem gebruiksvriendelijker en completer maken • Het Sociaal Team Druten kent een viertal vakteams: Wmo klassiek, Wmo begeleiding, Jeugd en bijzondere bijstand en schuldhulpverlening. We zijn gestart met het verder professionaliseren van deze vakteams. We scherpen ook de besliskaders aan. • We bieden kortdurende ondersteuning aan door het schoolmaatschappelijk werk en jongerencoaches om wachttijden te verkorten. • We zien dat de inzet van de POH-Jeugd vruchten afwerpt. De huisartsen weten de POH-Jeugd inmiddels goed te vinden. In 2022 hebben is de formatie POHJeugd uitgebreid. • Door de inzet van de jongerencoach en schoolmaatschappelijk werk lukt het om jeugdigen nabij te begeleiden. Als positief bijeffect hebben deze functies dure zorg kunnen voorkomen. • We introduceerde het leeraspect samen met deze monitor. Samen met de professionals van het Sociaal Team proberen we het juiste verhaal achter de cijfers te krijgen en hier van te leren.
2.1 Aanmeldingen verdeeld naar zorgtype Via de inlooplocaties, telefonisch en per e-mail kunnen mensen een vraag stellen aan het Sociaal Team. Soms is het een informatievraag die meteen beantwoord kan worden. Soms leidt de vraag tot een aanmelding. Bij een aanmelding krijgt de inwoner een keukentafelgesprek en wordt meestal hulp ingezet. In onderstaand overzicht ziet u hoe aanmeldingen verdeeld worden naar type zorg: jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek. Begin 2022 zijn we gaan werken met een nieuwe registratie. Voorheen registreerden we alleen de telefonische aanmeldingen die leiden tot een werkproces voor een consulent van het sociale team. Nu registeren we ook de telefonische vragen die gesteld worden aan de screening en die in een gesprek opgelost worden.
3
Figuur 1. Aantal aanmeldingen bij het Sociaal Team per maand januari-december 2022
2.2 Tevredenheid over de toegang Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. In het cliëntervaringsonderzoek 2022 zien we bij jeugdhulp een lagere score bij de ouders. Uit het onderzoek komt naar voren dat de langere wachttijd een van de redenen is dat ouders minder tevreden zijn.
Rapportcijfer voor de toegang tot hulp
Tevreden over het keukentafelgesprek Tevreden over contact met het Sociaal Team
Jeugdhulp volgens jeugdige
Jeugdhulp volgens ouders/verzorgers
Wmo (nieuw en klassiek)
8,0
7,0
8,0
was 7,9 in 2021
was 7,5 in 2021
was 7,8 in 2021
7,7
63%
90%
was 7,3 in 2021
was 86% in 2020
was 82% in 2021
niet gevraagd
4
50%
85%
was 63% in 2020
was 89% in 2021
2.3 Klachten en bezwaren Het aantal klachten over het Sociaal Team staan hieronder weergegeven. In 2022 ontvingen we zeven klachten. Zoals gebruikelijk wordt geprobeerd deze in goed overleg op te lossen via informeel contact. Eén klacht wordt formeel behandeld.
2020 2021
12 2
2022
7
Figuur 2. Aantal klachten Sociaal Team
Inwoners kunnen bezwaar maken als zij het niet eens zijn met een besluit van de gemeente. Er zijn in 2022 twee bezwaarschriften ingediend welke gericht kunnen zijn op besluiten over Wmo, Jeugdhulp, Leerlingenvervoer of gehandicaptenparkeerkaarten.
2021
2022
8
2
Figuur 3. Aantal bezwaren Sociaal Team
2.4 Vrij toegankelijk aanbod In en rond de toegang organiseren we laagdrempelige hulp en ondersteuning: het vrij toegankelijk aanbod. Inwoners kunnen hier gebruik van maken zonder verwijzing. Hiervoor werken het Sociaal Team en welzijnsinstelling MeerVoormekaar, MEE Gelderse Poort en Sterker Sociaal Werk nauw samen. Samen maken zij steeds meer gebruik van elkaars kennis en mogelijkheden. Het gezamenlijk aanbod wordt vraaggericht ontwikkeld en bijgestuurd.
5
3. Jeugd Belangrijkste bevindingen De coronamaatregelen van afgelopen jaren hadden een fors effect op het welbevinden van jeugdigen in Nederland. Ook in Druten zien we nog steeds deze effecten. Doordat jeugdigen werden belemmerd in hun ontwikkeling naar volwassenheid zien we een toename van zorggebruik. De oorzaak kunnen we niet beïnvloeden maar we kunnen wel inspelen op de nieuwe behoeften die zijn ontstaan. Dit doen we door extra inzet in preventieve programma’s samen met onderwijs en welzijn. We zien dat zorg die ingezet wordt steeds zwaarder wordt. Om dit te voorkomen proberen we zorg tijdig en dichtbij in te zetten. Per 1 januari 2022 is het woonplaatsbeginsel gewijzigd. Hierdoor kan veranderen welke gemeente de kosten van een jeugdige moet betalen. Omdat de wijziging begin 2022 heeft plaats gevonden brengen we dit nu niet meer in beeld maar gaan uit van deze nieuwe werkelijkheid. Het aantal jeugdigen in verblijf is gedaald in 2022 ten opzichte van 2021. Regionaal zetten proberen wij jeugdigen zo thuis mogelijk te laten opgroeien. Voorzichtig kunnen we concluderen dat wij hierin slagen. Het gebruik van dagbesteding is toegenomen in 2022 ten opzichte van voorgaande jaren. Dagbesteding wordt ingezet als respijtzorg en ook ter vervanging van onderwijs. Dit onderdeel wordt momenteel regionaal onderzocht.
Ten gevolge van de coronacrisis stijgt het beroep op met name specialistische jeugd-GGZ.
6
3.1 Zorggebruik totaal Aantal jeugdigen dat hulp ontvangt We zagen in 2021 aanvankelijk een stijging van het aantal jeugdigen in hulp maar dat nam later in het jaar weer af. In 2022 ligt het gemiddeld aantal jeugdigen in hulp lager dan in 2021. Evenals in 2021 was er aanvankelijk sprake van een stijging maar nam deze in loop van 2022 weer af. 400 390 380 372
370 360
358
363
368
373 367
362
350
355
356
356
372
375
354 346
2020
340
2021
330
2022
320 310 300
Figuur 4. Aantal unieke personen met toewijzing
Verhouding Zorg In Natura – PGB Wij zien er in Druten weinig gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid voor een PGB, rond de 1%. Hiermee kunnen we concluderen dat wij binnen de contracten een genoegzaam aanbod hebben. Alle PGB-aanbieders moeten voordat zij zorg mogen leveren een kwaliteitstoets ondergaan. Deze is gelijk aan de kwaliteitseisen die wij ook stellen voor de gecontracteerde aanbieders. Mogelijk is dit ook een drempel voor PGBaanbieders om cliënten te werven.
3.2 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen.
Jeugdhulp met verblijf Ons uitgangspunt is dat jongeren zoveel mogelijk in een gezinsomgeving opgroeien. We streven daarom naar meer verblijf in pleegzorg of een gezinshuis, en minder in een jeugdzorginstelling. Hieronder ziet u het aantal etmalen per categorie.
7
Pleegzorg
Gezinshuis
2020
4.276
2020
2021
4.354
2021
2022
1.034 1.858
2022
3062
2057
Deeltijd logeren 2020
Kleinschalig wonen
777 2021
2021
222
808
2022
2022
500
267
Instelling (voltijd) 2020
1.627
2021 2022
1.430 551
Figuur 5. Aantal etmalen jeugdhulp met verblijf
Bij verblijf zien we over het algemeen een daling van zorggebruik vanwege de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Dit heeft ervoor gezorgd dat een aantal jeugdigen zijn uitgestroomd omdat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van een andere gemeente. Ook zijn er een aantal jongere ingestroomd doordat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van onze gemeente. De groep jongeren die niet meer onder onze gemeentelijke verantwoordelijkheid vallen is groter waardoor er een financieel gunstig effect optreedt. We zien een daling in het aantal kinderen in pleeggezinnen waar dit aantal bij de gezinshuizen gelijk gebleven is ten opzichte van 2021. Bij een aantal van de gezinshuiskinderen zien we een toename van de problematiek. Gesloten jeugdzorg is niet ingezet. Er is wel meerjarig begroot als reservering. Het gaat hier uitzonderlijk zware problematiek. Voor inzet van gesloten jeugdzorg is een beschikken van de kinderrechter noodzakelijk. Een aan aanvraag voor gesloten jeugdzorg 8
kan in vrijwillig kader door het Sociaal Team of in een gedwongen kader door de Gecertificeerde Instelling (GI) plaatsvinden. Kleinschalig wonen is een nieuwe categorie in 2022. Dit is een verblijfsvorm voor jeugdigen met een zware zorgbehoefte die anders in een voltijd instelling geplaatst zouden worden. Dit is in lijn met de landelijke verbeteragenda jeugd waarin één van de opdrachten is om instellingsgroepen te verkleinen. Op dit moment is er 1 jeugdige die in Druten hiervan gebruikt maakt. In 2022 waren er in totaal 31 jeugdigen in verblijf. Hieronder ziet u de verdeling in eerdergenoemde categorieën.
Deeltijd 9
Instelling (voltijd) 3 Kleinschalig wonen Gezinshuis 8 1
Pleegzorg 17
Figuur 5. Verdeling van aantal jongeren over typen verblijf in 2022
Actuele ontwikkelingen jeugdzorg met verblijf Invoeren budgetplafonds bij regionale contracten In de regio werken we bij zorg met verblijf met richtinggevende plafonds. Op deze wijze proberen we grip te houden op een eventuele stijging van gebruik. Wanneer er sprake is van zorg met verblijf wordt deze eerst besproken in het Overleg Passende Hulp (OPH). Dit is het regionaal expertise team die meedenkt of er alternatieven zijn om jeugdigen en zijn gezin toch thuis te kunnen helpen. Hervormingsagenda jeugd Voor 2023 moet de hervormingsagenda jeugd zijn vastgesteld door de rijksoverheid in samenspraak met de VNG. In deze agenda staan ingrijpende wijzigingen die we verplicht moeten gaan uitvoeren gericht op het verbeteren van de zorg voor jeugdigen. Voorbeelden hiervan zijn afbouw van gesloten jeugdzorg en verkleining van woongroepen voor jeugdige naar kleinschalig wonen. In deze ontwikkeling trekken we regionaal op met een meerjarig programma.
9
Dagbehandeling jeugd We zien een afname van de inzet van dagbehandeling voor 2022 ten opzichte van 2021, waarbij de inzet van dagbesteding over de afgelopen twee jaar toegenomen is. Een mogelijke oorzaak voor deze toename is dat deze vorm van ondersteuning ingezet wordt als respijtzorg. De behoefte voor deze vorm van ondersteuning is er met name in de weekenden en vakanties.
Dagbehandeling 2020
Dagbesteding 2.773
2021
2.582
2022
1627
2020
676
2021
744
2022
969
Figuur 6. Aantal dagdelen jeugdigen in dagbehandeling en dagbesteding
Jeugdhulp ambulant Binnen deze categorie zien we een afname. Deze afname is binnen meerdere producten te zien (zie figuur 8.). De afname is deels te verklaren door de inzet van een aantal voorliggende functies binnen het Sociaal Team zoals de Jongerencoach en de Schoolmaatschappelijk Werkers. Ook geeft het Sociaal Team aan meer kritisch te kijken naar de omvang van beschikkingen.
Reguliere begeleiding 2020
1.726
2020
2021
2022
Specialistische begeleiding
4.340
3444
3.339
2021
3.718
2022
3637
10
Ambulante behandeling 2020
3.489
2021
3.500
2022
2877
Figuur 7. Aantal uren reguliere, specialistische en ambulante begeleiding
Jeugd GGZ Binnen de specialistische Jeugd GGZ zien we in 2022 een stijging ten opzichte van 2021. Dit is in lijn met de landelijke ontwikkelingen op dit vlak; het aantal jongeren dat tegen ernstige problemen aanloopt is sinds de coronacrisis flink toegenomen.
Specialistische Jeugd-GGZ
Basis Jeugd-GGZ 2020
2021
2020
1.821
2021
1.723
2022
2.270
2022
7.249
6.790
7.920
Figuur 8. Aantal uren jeugd GGZ
We merken op dat er sprake is van wachtlijsten bij de JGGZ. Ook in Druten zien we dat kinderen op de wachtlijst staan. Dit kan betekenen dat het beroep op Specialistische Jeugd-GGZ in realiteit groter is dan in deze diagram terug te zien is.
11
Actuele ontwikkelingen jeugd-GGZ Ervaringen huisartsen met jeugd-GGZ We blijven in gesprek met huisartsen over de jeugd GGZ. Juist omdat huisartsen ook mogen verwijzen naar jeugd GGZ. De huisartsen geven aan dat de zorgbehoefte het afgelopen half jaar toeneemt. Zij merken ook dat de wachttijden bij de GGZ toenemen. Vanwege oplopende wachttijden schakelen ze steeds vaker de POH-jeugd in, om zo goed mogelijk te verwijzen. Deze functie hebben we in 2022 dan ook uitgebreid. POH-uitbreiding We hebben in 2022 de functie POH-Jeugd met 24 uur uitgebreid. We zien een forse toename voor wachtlijstondersteuning door de POH-Jeugd. De samenwerking met de huisartsen is door de komst van de POH-Jeugd sterk verbeterd. Het lukt beter om de juiste zorg in te zetten. Dit heeft als gunstig bijkomend voordeel dat het ook kosten bespaart.
Zorg Binnen Onderwijs Er is extra geïnvesteerd in de samenwerking met het onderwijs. Er zijn afspraken gemaakt met het samenwerkingsverband rondom de inzet van passend onderwijsmiddelen en zorg binnen onderwijs (ZBO). Schoolmaatschappelijk werk (SMW) is per 1 januari 2022 gestart vanuit het Sociaal Team voor het primair onderwijs. De schoolmaatschappelijk werker kan zelf begeleiding bieden of en zo nodig indiceren naar een maatwerkvoorziening. Scholen zijn heel tevreden over de inzet van het schoolmaatschappelijk werk. Er is dit jaar (peildatum oktober) voor 42 kinderen een beroep gedaan op het SMW. Door de inzet van deze functie worden zorgvragen snel opgepakt en wordt in vele gevallen een indicatie voorkomen. Door het succes is deze functie begin 2023 uitgebreid. Jeugdbescherming en jeugdreclassering Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren tussen 12 en 18 jaar, die met politie in aanraking zijn geweest. Verwijzing loopt via de Gecertificeerde Instellingen (GI’s). We zien beide categorieën dalen. We werken in Druten nauw samen met Jeugdbescherming Gelderland en Veilig Thuis. Het lukt de jeugdteams om hoog risico casuïstiek op te pakken en gezinnen binnen het vrijwillig kader te helpen en te ondersteunen.
Wanneer de veiligheid van kinderen in het geding is leggen we een casus voor bij de beschermingstafel. Hierbij worden de Raad voor de Kinderbescherming en ouders betrokken.
12
Jeugdbescherming 2020
Jeugdreclassering 2020
31
2021 2022
54
2021
77
23
2022
48
32
Figuur 9. Aantal trajecten jeugdbescherming en jeugdreclassering
3.3 Tevredenheid over de jeugdzorg Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. In het cliëntervaringsonderzoek 2022 zien we over het algemeen dat jeugdigen en ouders/verzorgers tevreden zijn over de jeugdhulp in Druten.
Rapportcijfer voor kwaliteit jeugdhulp
Tevreden over zorgverlener
Volgens jeugdige
Volgens ouders/verzorgers
8,4
7,6
Was 7,2 in 2021
Was 7,8 in 2021
8,4
Niet gevraagd
Was 7,0 in 2021
3.4 Betaalbaarheid Ten opzichte van de begroting 2022 hebben we een voordeel van € 112.000. Dit voordeel komt met name door een lager uitzetting bij jeugdhulp met verblijf, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Afwijkingen 2022 Budget Jeugd
Bedragen (x € 1.000)
Jeugdhulp met verblijf
94
Reguliere begeleiding
-122
Specialistische begeleiding
-55
Dagbesteding Kortdurend Verblijf, vervoer en caseman. Dagbehandeling
-33
Basis en spec. GGZ
-57
7 60
13
Dyslexie
39
Jeugdhulp ambulant
-112
Landelijk Transitie Arrangement
-65
JB en JR
325
PGB jeugd
32
afwijking Jeugd
112
De kosten voor intensieve gezinsbehandeling nemen wel toe. Dit hoeft niet ongunstig te zijn als deze inzet een uithuisplaatsing voorkomt. Op dit onderdeel vallen ook de kosten voor het InVerbindingsteam (IVT) met JIM (Jouw ingebrachte mentor). We voorkomen met deze inzet uithuisplaatsingen in zware (gesloten) zorg. We zien een toename aan ondersteuningsvragen binnen onderwijs. Dit verklaart voor een deel de toename op het onderdeel (specialistische) begeleiding. We zijn in 2022 gestart met de commissie zorg binnen onderwijs (ZBO). Deze commissie adviseert over de toekenningen van ZBO. We houden zo meer grip op wat hoort bij passend onderwijs en wat aanvullend mogelijk is via de Jeugdwet. Door invoering van het woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022 verschuift de verantwoordelijkheid voor veel kinderen met een voogdij maatregel en voor een deel van de jongeren van 18 jaar of ouder naar een andere gemeente. Met de verantwoordelijkheid verschuiven ook de kosten.
Actuele ontwikkelingen financiën Hervormingsagenda Jeugd Principeakkoord financiën Rijk en VNG Hervormingsagenda Jeugd (bron: Kamerbrief 18 april ’23) ‘’Gemeenten en Rijk zijn het eens geworden over een passend financieel kader dat hoort bij het pakket aan inhoudelijke maatregelen die worden neergelegd in de Hervormingsagenda. De benodigde hervormingen zijn hard nodig om jeugdigen en hun gezinnen die dat nodig hebben passende zorg te bieden. Tegelijkertijd moet het hele jeugdzorgstelsel financieel houdbaar worden. De (concept) Hervormingsagenda jeugd 2023-2028 beschrijft de aanpak van een grote transitie die we de komende jaren met elkaar moeten maken. De agenda bestaat uit een groot pakket inhoudelijke maatregelen die moeten leiden tot betere en beter passende zorg voor kinderen en gezinnen binnen een stelsel dat houdbaar is voor de toekomst (zowel financieel als in menskracht).’’ Onderdeel van de nu gemaakte afspraken is een verzachting van het ingroeipad van de eerder bepaalde besparingen. In het landelijk coalitieakkoord staat een aanvullende besparingsopgave op de jeugdzorg waar het Rijk zelf expliciet de verantwoordelijkheid voor heeft genomen. Ook deze besparingsopgave kent vertraging, omdat de mogelijke invulling hiervan afhankelijk is van de inhoud van de Hervormingsagenda. In de meicirculaire 2023 verwachten we meer informatie over de ontwikkelingen m.b.t.
de inkomsten vanuit het Rijk op dit onderdeel.
14
4. Wmo Nieuw
Belangrijkste bevindingen
Het zorggebruik Wmo-nieuw geeft een stabiel beeld te zien. Het gebruik van reguliere en specialistische begeleiding daalt licht. In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker een lichtere vorm van begeleiding, de praktische begeleiding, ingezet. Het gebruik van dagbesteding volwassenen stijgt licht. De casussen worden steeds complexer. Het inzetten van voorliggende voorzieningen is daarom niet altijd haalbaar. Er moet vaker verwezen worden naar specialistische ondersteuning door de vergrijzing, de toenemende dementie en het lange traject van de diagnose voor Wet langdurige zorg. Er zijn onvoldoende vrijwilligers via MeerVoormekaar beschikbaar voor het bieden van ondersteuning.
4.1 Zorggebruik totaal Aantal cliënten dat hulp ontvangt Het aantal cliënten dat begeleiding of dagbesteding voor volwassenen ontvangt is in 2022 iets afgenomen. 245 240 235 230 225 220 215 210 205
235
218
2021
2022
Figuur 10. Aantal unieke klanten WMO - nieuw
Verhouding zorg in natura – PGB De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in zorg in natura en PGB. We zien dat inwoners in 2022 iets minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Team gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt en is er een kwaliteitstoets ingevoerd voor zorgaanbieders die ondersteuning aanbieden via PGB.
15
Figuur 11. Verhouding ZIN en PGB voor WMO-nieuw
4.2 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Dagbesteding volwassenen (tot 65 jaar) Hieronder staat het geleverde aantal dagdelen dagbesteding volwassenen. Het aantal dagdelen is in 2022 gestegen. Mede door Corona (de verschillende lockdows) zijn meerdere cliënten zich gaan realiseren hoe belangrijk het aanbod van bijvoorbeeld de RIBW is op hun persoonlijk en maatschappelijk herstel. Door het gemis aan contact en structuur in de coronaperiode hebben cliënten ervaren wat de toegevoegde waarde is van een zinvolle dagbesteding. Dit is de aanzet geweest voor toename van het gebruik van de dagbesteding.
2020
4.935
2021
6.752
2022
7.549
Figuur 12. Aantal dagdelen dagbesteding
Individuele begeleiding volwassenen Individuele begeleiding is uitgesplitst naar reguliere en specialistische begeleiding. Voor beiden is het aantal uren begeleiding te zien. In 2022 zien we voor beide vormen van begeleiding een daling van het aantal ingezette uren. Bij reguliere begeleiding kan de daling verklaard worden door een daling van het aantal klanten in 2022. Bij specialistische begeleiding is het aantal klanten in de 1e helft van 2022 iets hoger dan in dezelfde periode in 2021. Desondanks komen we qua uren iets lager uit dan in 2021. Dit komt omdat er in 2022 bij specialistische begeleiding gemiddeld minder uren per week per klant zijn ingezet ten opzichte van 2021 (1,2 uur in plaats van 1,3 uur per week). Ook vindt er een verschuiving plaats van de reguliere en specialistische begeleiding naar een lichtere vorm van begeleiding, de praktische begeleiding (2706 uur in 2022 t.o.v. 1538 in 2021).
16
Uren specialistische begeleiding
Uren reguliere begeleiding 2020
2021
2022
6.765
7.940
6.924
2020
8.293
2021
8.253
2022
7.696
Figuur 13. Aantal uren reguliere en specialistische begeleiding
Begeleiding volwassenen in groepsverband Begeleiding in groepsverband is voor de gemeente een voordeliger alternatief voor individuele begeleiding. Gebruik hiervan willen we stimuleren om individuele begeleiding terug te dringen. We zien in 2022 een daling ten opzichte van 2021. In 2021 was het gebruik hoog omdat het product in de corona-periode online is ingezet. In 2022 is de (fysieke) inzet weer op het niveau van 2020.
2020
484
2021 2022
1.228 445
Figuur 14. Aantal uren begeleiding in groepsverband
Dagbesteding ouderen De dagbesteding voor ouderen wordt gefinancierd via een subsidie aan MeerVoormekaar. De dagbesteding ‘De ontmoeting’ in de Lier in Puiflijk is een algemene voorziening waarvoor geen indicatie van het Sociaal Team nodig is. Het gebruik van deze voorziening blijkt uit de jaarlijkse subsidieverantwoording van MeerVoormekaar. Daarnaast is er de financiering van daadwerkelijk geleverde dagdelen (specialistische) dagbesteding aan een viertal andere aanbieders. Het ging in 2022 om 2272 dagdelen.
17
4.3 Tevredenheid over de Wmo Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Op moment van schrijven waren de resultaten van het onderzoek 2021 nog niet bekend. Uit het cliëntervaringsonderzoek 2022 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over ondersteuning vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg, maar bij geen enkele vorm van zorg is men sterk ontevreden over de geleverde zorg.
Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over zorgverlener
8,9 was 7,8 in 2021
89% was 82% in 2021
4.4 Betaalbaarheid In onderstaande rapportage laten we de ontwikkelingen in het zorggebruik en de afwijkingen daarop, zien. Voor 2022 hebben wij een uitzetting van € 83.000 ten opzichte van de begroting 2022. In 2022 zien we voordeel op specialistische begeleiding en een nadeel op reguliere begeleiding t.o.v. de begroting. We proberen de kosten te beperken door de inzet van ondersteuning kritischer te beoordelen. Tegelijk ontwikkelen we andere instrumenten om de groei af te remmen. Zo zijn we gestart met een Wijk GGZ team. We verwachten dat de ondersteuning door dit team de inzet van Wmo maatwerkvoorzieningen vermindert. Het tekort bij de specialistische dagbesteding voor ouderen wordt veroorzaakt door een lichte toename van het aantal klanten dat van deze voorziening gebruik maakt. Hetzelfde geldt voor de toename van de dagbesteding volwassenen bij vooral de zorgboeren.
Afwijkingen 2022 Bedragen (x € 1.000) Budget WMO nieuw
2022
Tijd. Verblijf LVB 18+
-17
Reguliere Begeleiding
-31
Specialistische begeleiding
84
Kortdurend verblijf
-34
Dagbesteding
-58
Spec. dagbesteding ouderen
-29
PGB WMO BG
3
afwijking WMO nieuw
-83
18
5. Wmo klassiek
Belangrijkste bevindingen
We zien een doorlopende stijging van Wmo-klassiek. Met als belangrijkste structurele oorzaken: o De vergrijzing o De aanzuigende werking van het abonnementstarief. Door dit vaste tarief voor de eigen bijdragen aan Wmo-voorzieningen is de Wmo voor inwoners aantrekkelijker dan zelf financieren. De nieuwe richtlijn indicatiestelling huishoudelijke hulp heeft een beperkt effect. Onze huidige aanbieders hulp bij het huishouden kampen met een personeelstekort waardoor er wachttijden zijn en ze niet altijd (alle) hulp tijdig kunnen leveren. Met onze hulpmiddelenleverancier Welzorg is een verbetertraject gestart dat we intensief volgen. Dit resulteert in een betere performance. Ook verbeteren de levertijden van hulpmiddelen. We hebben het voornemen uitgesproken om het contract met Welzorg te verlengen.
5.1 Zorggebruik totaal Aantal cliënten dat hulp ontvangt Hier ziet u het totale aantal cliënten dat ondersteuning vanuit de klassieke Wmo ontvangt. We zien hier een voortdurende lichte stijging van het aantal cliënten. Deze groei hoort bij de vergrijzing. De stijging wordt vooral veroorzaakt door de toename van het aantal cliënten dat hulp bij het huishouden ontvangt. 1.340 1.320
1.317
1.300 1.287
1.280 1.260 1.240 1.220 1.200
2021
2022
Figuur 15. Aantal unieke klanten WMO klassiek
19
Gevolgen van de toenemende vergrijzing Het toenemende beroep op naar Wmo-klassiek hulp is een gevolg van de vergrijzing. Hier ziet u de prognose van 65-plussers als aandeel van de bevolking. Voor zowel Druten als Nederland.
31,0% 29,0% 27,0% 25,0%
Druten
23,0%
Nederland
21,0%
2050
2045
2040
2035
2030
Bron: CBS, 2022.
2025
2020
19,0%
Verhouding zorg in natura – PGB Hieronder staat de verhouding zorg in natura-PGB voor alleen hulp in de huishouding. Een PGB voor andere zorgtypen Wmo-klassiek komt vrijwel niet voor. In de periode 2020-2022 werd 4% bekostigd vanuit PGB, het overige vanuit zorg in natura.
5.2 Zorggebruik per zorgtype In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen per zorgtype.
Hulp bij het huishouden Hier kijken we naar het aantal cliënten dat gebruik maakt van huishoudelijke hulp. De lichte stijging die we al langere tijd zien zet door. Vanaf het vierde kwartaal 2021 werken we met een nieuw normenkader voor de hulp bij het huishouden. Dat betekent dat voor nieuwe indicaties kritischer wordt beoordeeld hoeveel uren hulp noodzakelijk zijn. Dit leidt op beperkte schaal tot een lagere inzet van de hulp bij het huishouden. Maatwerk blijft mogelijk. We zien als gevolg van de vergrijzing dat het aantal klanten ZIN in 2022 nog steeds toeneemt. In 2021 ontvingen 623 huishoudens hulp bij het huishouden, in 2022 662 huishoudens (+ 39 in 2022). Wel zien we dat een tekort aan hulpen bij al onze aanbieders ervoor zorgt dat niet altijd (alle) hulp geboden kan worden die geïndiceerd is. Dit heeft een dempend effect op het aantal gedeclareerde uren door onze aanbieders en daarmee op onze uitgaven voor hulp bij het huishouden. Hierdoor zijn er in 2022 iets minder uren ingezet dan in 2021. Wmo-vervoer Sommige cliënten hebben een vervoersvoorziening: een pas voor Avan-vervoer of een andere vervoersoplossing. Hier zijn we een lichte toename in het aantal uitgegeven vervoerspassen. Opvallend is, dat per maand een relatief klein deel van de vervoerspassen gebruikt wordt.
20
155
Dec. 2020
871
208
Dec. 2021
908
237
Dec. 2022
922
Aantal reizenden
Aantal pashouders AVAN
Figuur 16. Aantal AVAN-klanten met een pas en aantal klanten dat gebruik heeft gemaakt van de vervoerspas in de betreffende maand
Hulpmiddelen Eind 2022 stonden er in totaal 476 hulpmiddelen uit bij Welzorg en Medipoint. Er is sprake van een redelijk stabiel beeld. Met onze hulpmiddelenleverancier Welzorg is een verbetertraject gestart dat we intensief volgen. Dit resulteert in een betere performance. Ook verbeteren de levertijden van hulpmiddelen. We hebben het voornemen uitgesproken om het contract met Welzorg te verlengen. De nog uitstaande hulpmiddelen bij Medipoint worden afgebouwd. De afbouw blijft achter bij de afgesproken 25% per jaar. Medio 2024 worden alle hulpmiddelen die dan nog uitstaan overgedragen aan Welzorg.
Uitstaande hulpmiddelen 490 480 470 460 450 440 430 420 410 400 jan
feb
mrt
apr
mei
jun 2021
jul
aug
sep
okt
nov
dec
2022
Woningaanpassingen Als gevolg van gestegen materiaal- en personeelskosten zien we de uitgaven van woonvoorzieningen stijgen. Dit onderdeel is een openeindfinanciering en afhankelijk van het daadwerkelijk aantal aanvragen.
21
5.3 Tevredenheid over de Wmo Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Uit het cliëntervaringsonderzoek 2022 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over hulp vanuit de Wmo. Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over zorgverlener
8,0 was 7,8 in 2021
89% was 82% in 2021
5.4 Betaalbaarheid Ten opzichte van de begroting 2022 hebben we op de uitgaven van het onderdeel WMOklassiek een voordeel van 185k. Het voordeel is met name het gevolg van het voordeel op Hulp bij het huishouden. Het tekort aan hulpen bij al onze aanbieders zorgt ervoor dat niet altijd (alle) hulp die geïndiceerd is, geboden kan worden. Dit heeft een dempend effect op het aantal gedeclareerde uren door onze aanbieders en daarmee op onze uitgaven voor hulp bij het huishouden.
Afwijkingen Bedragen (x € 1.000) Budget WMO klassiek
2022
Hulp bij het huishouden
177
Hulpmiddelen
4
Woningaanpassing
4
bijstelling WMO klassiek
185
22
6. Veilig Thuis Veilig Thuis is het regionaal advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. In dit nieuwe hoofdstuk leest u het aantal adviesvragen of meldingen uit Druten. De cijfers komen van Veilig Thuis en zijn beschikbaar t/m december 2022. Adviesvragen Inwoners of professionals die zich zorgen maken, kunnen met Veilig Thuis overleggen. Als geen vervolgactie van Veilig Thuis nodig is dan is het een adviesvraag. We zien dat Veilig Thuis steeds beter gevonden wordt om advies te vragen. Een van de oorzaken is de laagdrempelige chatfunctie die in de coronacrisis in gebruik is genomen.
Figuur 17. Aantal adviesvragen
Meldingen Als een inwoner of professional een formele melding doet, voert Veilig Thuis een veiligheidsbeoordeling uit zodat kan worden besloten wat de vervolgstap is. In 2021 was een flinke toename te zien. Ook in 2022 ligt het aantal meldingen hoger dan in voorgaande jaren.
Figuur 18. Aantal meldingen
Voorwaarden en vervolg / Onderzoek Nadat Veilig Thuis de veiligheidsbeoordeling heeft uitgevoerd kan een casus vaak worden overgedragen. Bijvoorbeeld aan het Sociaal Wijkteam of al betrokken professionals. Maar soms zet Veilig Thuis de dienst voorwaarden en vervolg in of doet zij onderzoek. Bij Voorwaarden en vervolg zijn betrokkenen in staat en bereid mee te werken aan het herstel van veiligheid, en staat men open voor eventuele hulp. Met die informatie wordt
23
later alsnog overgedragen. Bij onderzoek blijf Veilig Thuis langer betrokken. Na een uitschieter in 2021, lijken de aantallen in 2022 wat lager.
Figuur 19. Aantal trajecten met voorwaarden en vervolg en aantal trajecten met onderzoek
24