CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Memo meicirculaire 2023

Raad openbaar Druten 6 juli 2023, gemeente drutenBij agendapunt: Perspectiefnota 20232.207 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Notitie meicirculaire gemeentefonds 2023 Onderwerp: meicirculaire gemeentefonds 2023 Op 31 mei is de meicirculaire 2023 gepubliceerd. Samenvatting In deze meicirculaire wordt een actueel beeld geschetst van de financiële kaders, gebaseerd op de voorjaarsbesluitvorming 2023 van het Rijk. De circulaire is in belangrijke mate een financieel-technisch document. Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeenten. De ontwikkeling ervan bepaalt daarom in belangrijke mate de financiële ruimte van gemeenten. In de meicirculaire zijn met name mutaties als gevolg van wijzigingen in de rijksuitgaven verwerkt. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de najaarsnota. In de zomer van 2022 hebben de fondsbeheerders en VNG afgesproken het systeem van “samen de trap op en af” te verlaten. Daarvoor in de plaats komt een splitsing tussen een nominaal deel en een volumedeel. Dit volumedeel is vastgeklikt voor de jaren 2022 t/m 2025 naar de stand meicirculaire 2022. Vanaf 2026 wordt geen volumedeel meer verstrekt in afwachting van de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. Het nominale deel (bestemd voor de compensatie van lonen en prijzen) is ook voor 2022 vastgeklikt.

Voor de jaren erna vindt telkens aanpassing plaats, waarbij een gecombineerd tarief wordt berekend aan de hand van drie indices. De index voor loonprijsontwikkeling geschiedt op basis van de CPB-raming van de loonvoet sector overheid, index materiele overheidsconsumptie en prijsindex overheidsinvesteringen. Hierbij wordt een verdeling van 60% loonontwikkeling, 20% consumptie en 20% investeringen aangehouden. In deze meicirculaire 2023 zijn de accressen vanaf 2023 bijgewerkt op basis van de regels van de huidige normeringssystematiek. In tabelvorm de nieuwe loonen prijsontwikkeling:

Nieuwe accresraming Voor 2022 is het accres bijgesteld met een extra prijsbijstelling 2022 van € 127 miljoen vanaf 2023. Dit is minder dan de aankondiging van € 300 miljoen voor de loon-en prijsbijstelling in de Najaarsnota 2022 van het rijk. De accressen voor de loon- en prijsontwikkeling (LPO-accres) zijn van 2023 tot en met 2027 bijgewerkt. De mutaties ten opzichte van de septembercirculaire 2022, inclusief de prijsbijstelling 2022 zijn als volgt:

Pagina 1 van 6

Per jaar Cumulatief 2023: bijstelling accres 2022 € 127 miljoen 2023: € 145 miljoen € 272 miljoen 2024: € 338 miljoen € 610 miljoen 2025: € 411 miljoen € 1.020 miljoen 2026: € 208 miljoen € 1.100 miljoen 2027: € 78 miljoen € 1.147 miljoen Voor alle jaren vanaf 2022 worden de accressen opwaarts bijgesteld. Dit is het gevolg van de hogere geraamde loon- en prijsontwikkeling door het CPB. Conclusie op dit moment is dat deze compensatie onvoldoende is om de werkelijke loonen prijsontwikkeling te kunnen compenseren.

A B C D 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 E

Technische samenvatting (Bijstellingen 2023 en volgende jaren) De doorrekening van de meicirculaire 2023 laat het volgende beeld zien: Bedragen in € x 1.000 2023 2024 2025 Raming alg. uitkering bij 36.530 37.909 39.147 septembercirculaire 2022 Raming alg. uitkering bij 37.257 39.258 40.804 meicirculaire 2023 Resultaat (= B -/- A) voor mutatie beheerproducten Mutatie beheerproducten Aanpassing budgetten Participatie/WSW Verkiezingen Wet goed verhuurderschap Maatschappelijke begeleiding Aanpak armoede en schulden Energiearmoede Taal ontheemden Oekraïne Leerlingenvervoer Oekraïne Armoedebestrijding kinderen Jeugdzorg Prijscompensatie Resultaat na mutatie beheerprodukten (=C-/-D)

2026 37.455

2027 36.936

39.052

39.822

+ 1.657 - 514 80

+ 1.597 - 415 - 59

+ 2.886 - 454 43

4,6 12,3

- 4,6 - 12,3

- 4,6 - 12,3

- 4,6 - 12,3

+ 11,8 - 190 - 175 + 893

+ 11,8 - 180 - 249 + 1.143

+ 11,8

+ 11,8

- 351 + 1.182

- 406 + 2.432

+ 727 - 328 92

+ 1.349 - 456 86

-

-

7,4 19,4 22,9 29,7 37,0 24,6 12,3

83 + 399

Bovenstaand overzicht geeft een actualisatie van de beschikbare financiële ruimte na de meicirculaire 2023. Voorgesteld wordt om in te stemmen met de aangegeven mutaties voor 2023 op de beheerproducten (D1 t/m D11) en het resterende voordelig saldo voor 2024-2027 te verwerken via de perspectiefnota 2023.

Pagina 2 van 6

Toelichting taakmutaties beheerprodukten D1) Aanpassing budgetten Participatie/WSW De omvang van de integratie-uitkering participatie wijzigt als gevolg van toekenning van loon- en prijsbijstelling 2023. Verder is de verdeling van de WSW-middelen geactualiseerd, gebaseerd op de gerealiseerde omvang van de sociale werkplaatspopulatie 2022. Voor Druten betekent dit dat de rijksbijdrage in alle jaren hoger wordt. De rijksbijdrage betalen we door aan de MGR. We labelen deze bedragen op grootboeknummers werkvoorziening en reïntegratie. Daarnaast wordt gemeld dat via de komende septembercirculaire er een (beperkte) compensatie komt voor de bijzondere verhoging van het wettelijk minimumloon voor medewerkers in de SW. Deze compensatie is dus nog geen onderdeel van deze aanpassing. D2) Vergoeding verkiezingen Gemeenten ontvangen door de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingen (NPVV) een extra structurele vergoeding voor de organisatie van de verkiezingen vanaf 2023. Deze is nu in de meicirculaire 2023 verwerkt. Daarnaast ontvangen gemeente een bedrag als stimulans voor het toegankelijker maken van verkiezingen, bijvoorbeeld voor mensen met een visuele beperking. Voor Druten voegen we de bedragen (incidenteel € 2.800 en structureel € 4.600) toe aan het grootboeknummer verkiezingen.

D3) Wet goed verhuurschap In het coalitieakkoord van het rijk is afgesproken dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel Goed Verhuurderschap. Het rijk stelt incidenteel € 9,2 miljoen beschikbaar voor de eenmalige kosten die gemeenten maken als gevolg van de invoering van de landelijke regels. Daarnaast bestaat de financiering uit een structurele bijdrage van € 12,4 miljoen voor de structurele kosten als gevolg van de handhaving van de landelijke algemene regels en het meldpunt. We labelen de voor Druten beschikbare middelen, voor 2023 € 19.400 en vanaf 2024 € 12.300 structureel vooralsnog op het grootboeknummer overige volkshuisvesting. D4) Maatschappelijke begeleiding/Aanpassing middelen Einde Lening inburgeringsplicht Gemeenten ontvangen middelen voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Via deze circulaire wordt hiervoor voor Druten € 21.330 toegekend in 2023. Daarnaast wordt aanvullend € 1.500 beschikbaar gesteld voor de ondersteuning van de zogenaamde Einde lening Inburgeringsplicht. In navolging van eerdere besluitvorming stellen we voor om deze middelen, totaal € 22.830 te labelen en toe te voegen aan het grootboeknummer begeleiding statushouders.

D5) Aanpak armoede en schulden Voor de aanpak geldzorgen, armoede en schulden stelt het kabinet in 2023 via het gemeentefonds € 40 miljoen aan gemeenten beschikbaar als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om aan de slag te gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. Het toegekende bedrag voor

Pagina 3 van 6

Druten is € 29.700 en vooralsnog labelen we dit bedrag in 2023 op grootboeknummer Schuldhulpverlening. D6) Flankeren beleid energiearmoede In 2023 wordt € 50 miljoen beschikbaar gesteld om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van energiearmoede te voorkomen. Dit bedrag is ter dekking voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en daarnaast om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op de bijzondere bijstand. In een latere circulaire worden we geïnformeerd over de verdeling van de middelen voor 2024. Voor 2023 ontvangt Druten hiervoor € 37.000 en we labelen dit bedrag op bijzondere bijstand. D7) Taal voor ontheemden uit Oekraïne Om een hogere arbeidsparticipatie te stimuleren, het mogelijk te maken voor Oekraïners om werk te doen dat past bij hun vaardigheden en opleiding en om deel te kunnen nemen aan de Nederlandse maatschappij, is het leren van de Nederlandse taal essentieel. De beschikbaar gestelde middelen van € 15 miljoen hebben tot doel het gemeentelijk aanbod van taalonderwijs aan volwassenen ontheemden uit Oekraïne te stimuleren. Voor Druten komt een bedrag van € 24.600 beschikbaar.

We labelen dit bedrag op grootboeknummer 636.050 (overige kosten opvang Oekraïners) D8) Leerlingenvervoer Oekraïne Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer van Oekraïnse leerlingen. Via een decentralisatieuitkering worden gemeenten tegemoet gekomen voor die kosten die ze maken. Voor de eerste helft van 2023 ontvangt Druten hiervoor een bijdrage van € 12.300. We labelen dit bedrag op 636.050 (overige kosten opvang Oekraïners) D9) Armoedebestrijding kinderen Jaarlijks vindt via de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling van € 85 miljoen die vanaf 2017 structureel beschikbaar is gesteld voor de bestrijding van gevolgen van armoede onder kinderen. De middelen worden verdeeld op basis van geactualiseerde CBS gegevens over kinderen met een kans op armoede. De geactualiseerde verdeling vanaf 2024 betekent voor Druten een verlaging met € 11.772 naar € 56.290. We verlagen derhalve het beschikbare bedrag voor het Kindpakket met hetzelfde bedrag op grootboeknummer bijzondere bijstand. D10) Jeugdzorg Gemeenten en Rijk hebben op 18 april een financieel principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd. In de meicirculaire 2023 wordt voor jeugdzorg, onder voorbehoud van de omzetting van het principeakkoord in een definitief akkoord op de Hervormingsagenda, voor 2024 € 1.454 miljoen en voor 2025 € 954 miljoen beschikbaar gesteld.

Van de extra middelen wordt een deel vanuit de begroting van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ingezet voor de investeringen en uitvoeringskosten van de Hervormingsagenda. Voor 2024 gaat het om een bedrag van € 91 miljoen en voor 2025 € 95 miljoen. Per saldo wordt hierdoor voor 2024 € 1.363 miljoen en voor 2025 € 859 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Voor de jaren 2026 en verder blijven de middelen gereserveerd en zal toevoeging aan de algemene uitkering plaatsvinden na het advies van de deskundigencommissie en besluitvorming hierover.

Pagina 4 van 6

De bedragen voor 2024 en 2025 zijn gebaseerd op het advies van de Commissie van Wijzen, gecorrigeerd voor de besparing die aanvullend is opgenomen in het coalitieakkoord (€ 100 miljoen in 2024 oplopend tot € 511 miljoen structureel vanaf 2027). In aanvulling hierop verzacht het kabinet het ingroeipad voor de besparingsopgave met € 285 miljoen (voor 2024 met € 89 miljoen en voor 2025 met € 196 miljoen) en laat daarnaast de extra besparing van € 100 miljoen in 2024 vervallen. Hierdoor komt voor de jaren 2024 en 2025 in totaal € 385 miljoen extra ter beschikking voor jeugdzorg. We labelen deze middelen in 2024 en 2025 ter dekking van de aankomende opgaven uit de hervormingsagenda. Voor Druten betekent dit een bedrag van € 370.000, verdeeld over 2024 en 2025. Vanaf 2026 hebben we de in de begroting reeds opgenomen stelpost voor jeugd geactualiseerd op basis van de financiële afspraken uit de hervormingsagenda gecombineerd met de besparingsopgave uit het coalitieakkoord. D11) Aanpassing prijsindex Via de meicirculaire 2023 zijn de prijs- en loonindex aangepast t.o.v. de septembercirculaire 2022. De verhoging van de index is meegenomen in de berekening van de algemene uitkering (opbrengstenkant). Het effect van de verhoogde index aan de kostenkant verwerken nu ook in onze begroting en daarom labelen we deze bedragen hiervoor ter compensatie.

Overige aandachtspunten meicirculaire 2023 Structurele rijksbijdrage In navolging van de eenmalig opgenomen rijksbijdrage van 1 miljard voor 2026 uit de septembercirculaire 2026, is deze nu structureel doorgetrokken vanaf 2027, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek. Koppeling index aan ontwikkeling BBP vanaf 2027 Het kabinet heeft, als uitwerking van het coalitieakkoord, besloten dat het gemeentefonds vanaf 2027 geïndexeerd wordt op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Uitgangspunt hierbij is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bbp volgt. De volumeontwikkeling wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. In de Miljoenennota 2024 worden voor 2027 en verder de cijfers van de bbp-systematiek berekend en opgenomen. In deze circulaire is de koppeling bbp vanaf 2027 dus nog niet verwerkt. Risico van de voorgestelde systematiek is dat deze onvoldoende rekening houdt met de kostenontwikkeling van zorg en beheer en onderhoud. Gemeenten gaan via de VNG hierover in gesprek met het kabinet. Energietoelage Voor 2023 is besloten om in 2023 nogmaals € 1.300 aan de mensen met een laag inkomen uit te keren om hen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening.

Om huishoudens in 2022 nog te ondersteunen heeft het kabinet gemeenten de mogelijkheid gegeven om € 500 miljoen hiervan al in 2022 uit te keren. De verdeling van de resterende € 875 miljoen voor 2023 wordt bekend gemaakt via de septembercirculaire 2023. Uitstel invoering beschermd wonen De invoering van het nieuwe objectieve verdeelmodel beschermd wonen (BW), eerder voorzien voor 1 januari 2024, is uitgesteld. De nieuwe streefdatum voor invoering is nu 1 januari 2025. Meer informatie hierover volgt in een latere circulaire.

Pagina 5 van 6

Integraal zorgakkoord Het kabinet stelt vanaf 2025 € 110 miljoen beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten als gevolg van invoering van het abonnementstarief. We labelen deze middelen niet omdat we in de ramingen voor huishoudelijke hulp reeds rekening houden met de gevolgen van invoering van het abonnementstarief en de aanzuigende werking. Eigen bijdrage WMO Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd vanaf 2026. Hiervoor wordt een wetsvoorstel voorbereid. In afwachting hiervan gaan we er nu vanuit dat dit vanaf 2026 een beperkt budgettair effect heeft binnen de algemene uitkering.

Bijlage: meicirculaire 2023

Pagina 6 van 6

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=079ba756-cc82-426b-8333-0c2419c5520d