CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1: Jaarrekening 2024

Rondetafelgesprek raad Druten 26 juni 2025, gemeente drutenBij agendapunt: Vaststellen jaarstukken 202442.367 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Wat hebben we bereikt in 2024 Komt overeen met onderwerp 5.10.

27

5.17 Volwassenenfonds Sport en Cultuur Wat willen we bereiken ? We startten een tweejarige pilot met het Volwassenenfonds Sport en Cultuur.

5.18 Versterking cultuur Wat willen we bereiken ? We werken aan de versterking van onze lokale culturele infrastructuur.

5.19 Cultuurhistorisch erfgoed Wat willen we bereiken ? Monumenten vormen een belangrijk onderdeel van het cultuurhistorische erfgoed van de gemeente Druten.

Wat hebben we bereikt in 2024 In 2024 hebben in totaal 91 inwoners een toekenning gekregen om via het Volwassenenfonds Sport en Cultuur te sporten of om aan culturele activiteiten deel te nemen. De pilot is eind 2024 geëvalueerd. De pilot loopt nog door tot en met april 2025.

Wat hebben we bereikt in 2024 De versterking van cultuureducatie kreeg een boost met de oprichting van het Cultuurpunt Maas en Waal (meer hierover onder punt 4.2). Er ligt nu een georganiseerde basis voor een netwerkstructuur dat het gehele culturele klimaat in Druten ten goed komt. Verder werken we samen in GMR verband aan de verhaallijnen Romeinen en Water; hiervoor zijn regionale plannen opgesteld waarvan de uitvoering op onderdelen in 2025 en 2026 plaatsvindt. Cultuurdeelname is opgenomen in de GALA regeling, Volwassenenfonds en de WAO-plannen; cultuur wint zo aan betekenis bij "positieve gezondheid" en "brede sociale basis" in het sociaal domein. Ook hebben we het project "Kunstbende" uitgevoerd op de scholen voortgezet onderwijs. Er ligt geen cultuurnota, maar we haakten in op tendensen en initiatieven en benutten succesvol de kansen.

Wat hebben we bereikt in 2024 De gemeente Druten kent ruim 100 gemeentelijke monumenten. We willen deze monumenten in een goede staat behouden en waar mogelijk uitbreiden. Daarbij denken we aan onder andere de watersnoodwoningen en naoorlogs erfgoed. Op dit moment zijn we bezig met het tot stand brengen van een tweetal beschermde dorpsgezichten (Horssen en Afferden). De erfgoedverordening is inmiddels aangepast. En deze nieuwe erfgoedverordening geeft nu ook een handvat voor handhaving. Over de aanwijzing van deze beschermde dorpsgezichten heeft uw raad inmiddels een besluit genomen.

De gemeente Druten kent ruim 100 gemeentelijke monumenten.

Wat heeft het gekost? Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpres.,-productie en -participatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal baten

Raming 2024 na wijziging € 130.461 € 84.383 € 10.468 € 28.020 € € 199.649 € 452.981

€ € € € € € €

Realisatie 2024 119.159 591.532 6.969 33.442 19.068 184.480 954.649

€ € € € € € €

Realisatie 2023 143.550 996.189 7.390 23.998 19.068 172.749 1.362.943

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpres.,-productie en -participatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal lasten

€ € € € € € €

284.112 1.373.916 565.968 178.639 293.956 2.426.800 5.123.391

€ € € € € € €

321.721 1.784.658 609.340 160.679 314.153 2.668.513 5.859.064

€ € € € € € €

661.991 1.348.986 506.612 188.349 290.449 2.205.686 5.202.073

Resultaat voor bestemming

€

4.670.410- €

4.904.415- €

3.839.130-

Toevoeging aan reserves: Onttrekking aan reserves:

€ €

1.585.662 96.738

€ €

60.000

Resultaat na bestemming

€

6.159.334- €

6.442.751- €

3.779.130-

€ €

1.585.662 47.326

28

2.2.7 Programma 6: Sociaal domein

Het programma omvat ondersteuning in het kader van de WMO en Jeugdwet, het subsidiëren van organisaties voor maatschappelijk en sociaal cultureel werk en het bestrijden van armoede, het verstrekken van uitkeringen en bieden van ondersteuning op weg naar werk in het kader van de Participatiewet. De volgende taakvelden zijn binnen het programma Sociaal domein door de gemeente in gebruik: Taakveld Toelichting ● 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie, zoals dorp- en wijkcentra en leefbaarheidsgroepen. ● 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Voorzieningen die zijn gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening). Het Sociaal Team vormt de Lokale toegang tot de voorzieningen WMO en Jeugd. ● 6.3 Inkomensregelingen

Inkomensvoorzieningen, loonkostensubsidies en armoedebeleid.

● 6.4 WSW en beschut werk

Voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid, zoals de sociale werkvoorziening. Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, die de MGR voor Druten uitvoert. Materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (WMO) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden, zoals de WMO woonvoorzieningen, WMO hulpmiddelen en Vervoersvoorzieningen. Hieronder vallen vier taakvelden waar de dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking, die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking, zoals de huishoudelijke verzorging, begeleiding en dagbesteding op worden verantwoord. Hieronder vallen vier taakvelden waar vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele voorziening worden aangemerkt waaronder begrepen jeugd en opvoedhulp en dagbesteding. Hieronder vallen drie taakvelden waar vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele voorziening worden aangemerkt waaronder begrepen pleegzorg en jeugdhulp met verblijf. Hieronder vallen drie taakvelden waar vormen van jeugdbehandeling die door de gemeente als individuele voorziening worden aangemerkt waaronder begrepen jeugd-GGZ, jeugdhulp crisis en gesloten plaatsing.

Hieronder vallen twee taakvelden voor opvang- en beschermd wonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven, zoals GGD veilig thuis. Hieronder vallen twee taakvelden voor maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen (18-) met inbegrip van maatwerk dienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven, zoals kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering.

● 6.5 Arbeidsparticipatie ● 6.6 Maatwerkvoorzieningen WMO

● 6.71 Maatwerkdienstverlening WMO

● 6.72 Jeugdhulp zonder verblijf

● 6.73 Jeugdhulp met verblijf

● 6.74 Jeugdbehandeling

● 6.81 Geëscaleerde zorg18+

● 6.82 Geëscaleerde zorg 18-

Wat willen we bereiken, en wat hebben we bereikt? Speerpunten Collegeprogramma "Samen duurzaam vooruit". 6.1. Inclusieagenda Wat willen we bereiken ? We stellen een inclusieagenda op.

6.2 Seniorenverenigingen Wat willen we bereiken ? We blijven seniorenverenigingen en ouderenactiviteiten ondersteunen.

6.3 Eenzaamheid ouderen Wat willen we bereiken ? We zetten ons actief in om de eenzaamheid van ouderen te bestrijden.

Wat hebben we bereikt in 2024 Met een werkgroep is in 2023 gestart met het uitwerken van de verschillende inclusiethema’s. Er is voor gekozen om dit thema voor thema op te pakken. In 2023 is men gestart met het thema “Thuis” in 2024 wordt gestart met het volgende thema 'Werk en inkomen'. De rode draad is bewustwording. Daarnaast werven we ervaringsdeskundigen die ons gevraagd en ongevraagd kunnen adviseren over drempels (figuurlijk en letterlijk) die men tegenkomt bij deelname aan het leven in Druten.

Wat hebben we bereikt in 2024 We continueren bestaand beleid, subsidies zijn opgenomen in de begroting. De wethouder neemt maandelijks deel aan het kringberaad. De senioren helpen ons om belangrijke informatie voor de doelgroep door te geleiden via hun eigen communicatiekanalen.

Wat hebben we bereikt in 2024 We continueren huidig beleid. Concrete acties nemen we op in het nieuwe beleidsplan WMO, Jeugd en gezondheid 2025-2028.

6.4 Dronio Wat willen we bereiken ? De huurbijdrage aan Dronio zetten we voort.

Wat hebben we bereikt in 2024 In 2024 is uitvoering gegeven aan de afspraak in het collegeprogramma.

29

6.5 Mantelzorgers Wat willen we bereiken ? Mantelzorgers ontvangen een mantelzorgwaardering.

6.6 Eigen bijdrage huishoudelijke hulp Wat willen we bereiken ? We volgen het landelijk beleid ‘eigen bijdrage huishoudelijke hulp’.

Wat hebben we bereikt in 2024 In 2024 is het Mantelzorgcompliment (in de vorm van OVD- bonnen) verstrekt. Daarnaast was er door MeerVoormekaar georganiseerde theatervoorstelling in De Bogerd voor mantelzorgers.

Wat hebben we bereikt in 2024 Landelijk geldt het abonnementstarief voor gebruikers van een WMO maatwerkvoorziening. Dit houdt in dat inwoners elke maand hetzelfde bedrag betalen voor de WMO-ondersteuning die ze ontvangen, ongeacht de hoogte van het inkomen. Hierdoor zien we ook dat de vraag zo groot is dat geïndiceerde hulp niet altijd geboden kan worden vanwege personeelsgebrek.

6.7 Armoede Wat willen we bereiken ? 1. De komende twee jaar verhogen we het aantal huishoudens met een laag inkomen dat we bereiken met onze inkomensondersteunende voorzieningen met 10%; 2. Door preventieactiviteiten voorkomen we dat inwoners in financiële problemen komen; 3. Alle inwoners kunnen meedoen in onze gemeente, ondanks geldzorgen, armoede of schulden. Dit doen we door (financiële)drempels weg te nemen en ondersteuning te bieden bij geldproblemen. Hiermee dragen we bij aan een inclusieve samenleving.

Wat hebben we bereikt in 2024 We gaan door met het beleid dat er nu is voor inkomensondersteuning en schuldhulpverlening. Voorbeelden hiervan zijn het Kindpakket, de Collectieve Aanvullende Zorgverzekering. Verder bieden we de regeling huishoudelijke apparaten aan. Ook sluit de gemeente twee jaar aan bij het Volwassenfonds Sport en Cultuur. Hierbij bieden wij volwassenen de kans zich bij een sport- of culturele vereniging aan te sluiten. Inmiddels zijn er 3 platformbijeenkomsten geldzorgen, armoede en schulden geweest. We stimuleren deelname en werving vrijwilligers voor Schuldhulpmaatje Druten. Met de deelname aan noodfondsvoorziening SUN (Stichting Urgente Noden) helpen we inwoners met een dringende financiële nood. Ook dragen we financieel bij aan de Voedselbank Druten en de Kledingbank in Nijmegen.

6.8 Dementie Wat willen we bereiken ? Woonvormen voor dementie.

Wat hebben we bereikt in 2024 We ontwikkelen een plan voor mensen met dementie waarin we wonen en zorg combineren. We nemen dit op in de lokale woon-zorgvisie. De conceptversie van deze visie is beschikbaar en de definitieve versie wordt binnenkort afgerond.

6.9 Dagbesteding Wat willen we bereiken ? Dagbesteding voor mensen met dementie.

Wat hebben we bereikt in 2024 We onderzochten zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. In 2024 onderzochten en ontwikkelden we allerlei activiteiten voor thuiswonende mensen met dementie. Ook werden er diverse activiteiten georganiseerd, zoals een liedjesvoorstelling in De Bogerd met liedjes uit “grootmoeders” tijd.

6.10 Jeugd Wat willen we bereiken ? Hervormingsagenda Jeugd.

6.11 Gezond en Actief Leven Akkoord Wat willen we bereiken ? Gezond en Actief Leven.

Wat hebben we bereikt in 2024 De hervormingsagenda Jeugd wordt landelijk vastgesteld. In het Rijk van Nijmegen stelden we een regioprogramma Jeugd op. De eerste evaluatie hiervan vond plaats en u bent daarover recent geïnformeerd via een informatienota. Binnen het Rijk van Nijmegen voldoen we in grote lijnen aan de doelstellingen. Lokaal betekent het dat het Sociale team zich nog meer moet ontwikkelen als breed basisteam, naar voorbeeld van de buurtteams in Nijmegen. Deze ontwikkeling is inmiddels gestart, waarbij harmonisatie met Wijchen plaatsvindt.

Wat hebben we bereikt in 2024 Hierin staat het gezondheidsbeleid met de onderwerpen sporten, bewegen, cultuur, gezondheid en sociale basis. Het plan van aanpak is goedgekeurd en hiermee ook de subsidie voor de komende jaren veilig gesteld. We gaan samen met de maatschappelijke partners uitvoering geven aan ons plan. Daar zijn we inmiddels mee bezig. De gelden worden op allerlei deelprojecten ingezet, wanneer ze bijdragen aan de doelstellingen van het GALA. Inmiddels zijn subsidies beschikbaar voor verenigingen die een bijdrage leveren aan de thema's van het GALA.

30

6.12 Pilot Beweegmakelaar Wat willen we bereiken ? Meer bewegen stimuleren.

Wat hebben we bereikt in 2024 Inmiddels loopt de pilot ruim één jaar en het is een groot succes. Veel inwoners met een smalle beurs maken gebruik van het fonds. We blijven de pilot op de voet volgen en zullen tijdig met een evaluatie naar de raad komen.

6.13 Zorg & Veiligheid Wat willen we bereiken ? Lokaal en regionaal plan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM).

Wat hebben we bereikt in 2024 Op basis van het regionaal plan stelden we een lokaal plan huiselijk geweld op. Met de maatschappelijke partners en het onderwijs werken we aan de uitvoering hiervan. De ambtelijke capaciteit voor de uitvoering is uitgebreid.

Overlast jeugd en volwassenen voorkomen en verminderen (JVO).

Wat heeft het gekost? Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerk-voorzieningen (WMO) 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugdhulp beh. GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering Totaal baten

Raming 2024 na wijziging € 6.095.775 € 245.694 € 4.954.424 € 8.000€ 35.000 € 13.000 € 50.000 € 153.470 € € € € € € € € € € € € € € € € 11.539.363

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

Realisatie 2024 6.386.051 245.695 4.985.473 8.05834.971 18.871500 176.629 5.554 12.799 12.044 11.832.787

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

Realisatie 2023 6.123.171 104.793 4.274.167 35.500 48.403 11.701 155.441 8.657 10.761.832

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerk-voorzieningen (WMO) 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugdhulp beh. GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering Totaal lasten

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

7.864.355 1.926.304 7.213.473 2.239.450 804.032 1.726.527 50.000 3.224.692 1.553.535 804.269 73.745 1.356.572 586.120 415.507 175.508 387.199 782.543 1.578.355 105.996 225 66.725 555.809 35.050 33.525.991

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

7.800.228 1.693.111 7.048.236 2.073.073 776.142 1.656.728 500 2.980.136 1.549.168 783.913 92.012 1.253.620 652.052 570.701 148.719 458.272 531.706 1.601.683 118.122 225 66.725 478.711 60.701 32.394.484

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

7.333.344 1.454.405 7.733.160 2.171.094 681.815 1.305.658 2.721.147 1.385.662 835.039 47.150 903.930 595.845 421.958 148.511 361.857 720.141 1.504.588 191.974 298.141 117.098 30.932.517

Resultaat voor bestemming

€

21.986.628- €

20.561.697- €

20.170.685-

Toevoeging aan reserves: Onttrekking aan reserves:

€ €

100.000 269.714

€ €

159.101 506.172

Resultaat na bestemming

€

21.816.914- €

20.797.707- €

19.823.614-

€ €

435.372 199.362

31

2.2.8 Programma 7: Volksgezondheid en milieu

Het programma omvat de zorg voor de volksgezondheid, milieu, reiniging, afvalstoffenverwijdering, vermindering hondenoverlast, riolering en de exploitatie van de algemene begraafplaats. De volgende taakvelden zijn binnen het programma Volksgezondheid en milieu door de gemeente in gebruik: Taakveld Toelichting ● 7.1 Volksgezondheid Maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen, zoals de GGD, en lokaal gezondheidsbeleid. ● 7.2 Riolering Gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. ● 7.3 Afval

Inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval.

● 7.4 Milieubeheer

Zorg voor de kwaliteit van bodem en lucht, bestrijding geluidshinder, MARN (Milieu en Afval Regio Nijmegen). In stand houden van de algemene begraafplaats.

● 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Wat willen we bereiken, en wat hebben we bereikt? Speerpunten Collegeprogramma "Samen duurzaam vooruit". 7.1 AED-dekking Wat willen we bereiken ? We gaan voor 100% AED-dekking in onze gemeente.

Wat hebben we bereikt in 2024 100% dekking is inmiddels gerealiseerd. Hierbij is ook het jaarlijks onderhoud van de geregistreerde AED’s meegenomen.

7.2 EHBO-cursus Wat willen we bereiken ? We blijven inwoners stimuleren om een reanimatie- of EHBOcursus te volgen. 7.3 Verduurzamen Wat willen we bereiken ? We onderzoeken hoe we dorpshuizen en ander maatschappelijk vastgoed kunnen verduurzamen.

Wat hebben we bereikt in 2024 We continueren bestaand beleid. Er is een geactualiseerd plan opgesteld.

Wat hebben we bereikt in 2024 Voor de verduurzaming van dorpshuizen en ander maatschappelijk vastgoed zijn we gestart met het opstellen van een routekaart. In 2025 werken we de route uit in een uitvoeringsplan. In 2024 zijn een tweetal zonneparken gestart met realisatie. De Lokale Energie Strategie (LES) heeft door omstandigheden vertraging opgelopen en wordt samen met een uitvoeringsprogramma in 2025 opgeleverd. Begin 2025 is de RES 2024 vastgesteld door het college, dit is een verrijking van de RES 1.0. De RES 2.0 zal hierop verder bouwen en ook nieuwe zoekgebieden toevoegen. De Groene metropool regio (GMR) is voornemens de RES 2.0 dit jaar voor te leggen aan de colleges van de betrokken gemeenten. De RES 2.0 wordt een programma onder de omgevingswet. De afgesproken bijdrage uit de RES 1.0 wordt meegenomen in de omgevingsvisie. In 2023 is het duurzame warmteplan Druten vastgesteld, waarin 8 sporen zijn uitgewerkt over hoe Druten in 2050 aardgasvrij moet worden. In 2024 zijn we gestart met de Lokale Aanpak, waarbij we wijkgericht inwoners stimuleren en faciliteren bij het besparen van energie en het isoleren van hun woningen. Inwoners krijgen de mogelijkheid om een gratis adviesgesprek aan te vragen voor isolatiemaatregelen aan hun woning. Voor eigenaren met lage energie labels is de nationale isolatiesubsidie beschikbaar.

Daarnaast kunnen inwoners nog steeds gebruik maken van het fysieke en digitale energieloket en de energiecoaches. Voor het beoogde warmtenet in Druten is een Samenwerkingsovereenkomst opgesteld, waarin is vastgelegd dat de gemeente samen met het Gelders Warmte Infra Bedrijf (GWIB) en Woonwaarts samenwerkt aan de ontwikkeling van het warmtenet.

7.4 Operatie Steenbreek Wat willen we bereiken ? Wat hebben we bereikt in 2024 Met operatie Steenbreek moedigen we aan om tuinen en daken Is afgerond. In overleg met wethouder Thoonen is om redenen afgezien te vergroenen en zorgen we voor eigen wateropvang. van deelname aan actie Steenbreek en hanteert Druten een eigen communicatiestrategie om inwoners te stimuleren om hun tuin te vergroenen en hemelwateropvang te realiseren. Zo is in 2024 is een infografic gemaakt (visualisatie groene tuin en wat inwoners kunnen doen) en wordt via de gemeentelijke website, gemeentepagina en social media inspirerende informatie gegeven over klimaatadaptatie.

32

7.5 Biodiversiteit Wat willen we bereiken ? We maken een plan voor biodiversiteit.

Wat hebben we bereikt in 2024 Er is gestart met de uitvoering van het plan Natuur en Biodiversiteit dat voorjaar 2024 is vastgesteld. Waar mogelijk in de gemeente wordt er ecologisch maaibeheer toegepast. Dit is opgenomen in de bestekken van 2024. Verder zijn de acties vanuit dit plan verdeeld over 5 jaar. De planning voor de uitvoering van de volgende acties in 2025 is gemaakt.

7.6 Dierenwelzijn Wat willen we bereiken ? We stellen een nota dierenwelzijn op.

Wat hebben we bereikt in 2024 Met betrekking tot de wettelijke taken voor de verwijdering van dode dieren en de opvang van ontheemde huisdieren Is beleid gemaakt en heeft dit geleid tot harmonisatie tussen Druten en Wijchen. Er is nog geen beleidsnota, vanwege ontbrekende capaciteit, maar inmiddels is er capaciteit ingehuurd en wordt er een nota opgesteld.

7.7 Bijzetafval Wat willen we bereiken ? Pilots slimme afvalcontainers en containertuintjes tegen bijzetafval. Dit is afval dat naast de containers staat.

Wat hebben we bereikt in 2024 We hebben in 2023 de proef met containertuintjes opgestart. Dit experiment loopt sinds september 2023. De hoop was dat door het plaatsen van de tuintjes de bij-plaatsingen drastisch zouden verminderen. Dit beoogde effect lijkt niet gerealiseerd te worden. De afgelopen maanden is er meermaals sprake geweest van bij-plaatsingen. De komende periode blijven we dit monitoren zodat we de pilot van een volledig jaar kunnen afronden. Na de evaluatie van het experiment bepalen we de vervolgstappen.

7.8 Hitteplan Wat willen we bereiken ? We stellen een hitteplan op.

Wat hebben we bereikt in 2024 De gemeente Druten heeft een doorontwikkeld hitteplan (hitteprotocol). Deze is geschreven vanuit het werkveld welzijn en gezondheid. Vanwege de brede invulling zijn in het plan ook onderwerpen als klimaatadaptatie meegenomen. We blijven het hitteplan periodiek evalueren en, waar nodig, aanpassen.

7.9 Buurtbatterijen Wat willen we bereiken ? Energiehubs en buurtbatterijen.

Wat hebben we bereikt in 2024 Een verkennend onderzoek naar mogelijke oplossingsrichtingen voor netcongestie is in 2023 afgerond, hierin was speciale aandacht voor de buurtbatterij. De conclusies geven geen aanleiding om op korte termijn met een proef voor buurtbatterijen te beginnen. Het onderzoek naar een Smart Energy Hub (SEH) voor industrieterrein Westerhout Zuid is 2024 afgerond. Dit onderzoek is in samenwerking met ondernemers van Westerhout Zuid gedaan. Er zijn 3 oplossingen uit het onderzoek gekomen: 1 voor de korte termijn, 1 voor de middellange termijn, en 1 voor de lange termijn. Eind 2024 zijn we gestart met het inzetten van oplossing 1.

Wat heeft het gekost? Taakveld 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen Totaal baten

Raming 2024 na wijziging € 113.243 € 2.199.960 € 2.150.907 € 596.300 € 20.774 € 5.081.184

€ € € € € €

Realisatie 2024 250.424 2.200.687 2.235.829 533.871 17.497 5.238.309

€ € € € € €

Realisatie 2023 212.074 2.195.443 2.071.363 442.486 41.922 4.963.288

7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen Totaal lasten

€ € € € € €

1.071.900 1.832.077 1.805.745 1.660.003 62.489 6.432.214

€ € € € € €

1.088.236 1.862.009 1.889.317 1.598.342 44.916 6.482.821

€ € € € € €

1.010.941 1.892.689 1.676.020 1.454.721 79.284 6.113.656

Resultaat voor bestemming

€

1.351.030- €

1.244.512- €

1.150.368-

Toevoeging aan reserves: Onttrekking aan reserves:

€ €

21.200

Resultaat na bestemming

€

1.329.830- €

€ €

-

€ €

1.244.512- €

1.150.368-

33

2.2.9 Programma 8: Wonen en bouwen

Het programma omvat de ontwikkeling van het stedelijk gebied en het buitengebied, de realisering van nieuwe woon- en werklocaties en het ontwikkelen van volkshuisvestingsbeleid. Tevens wordt ingezet op het in stand houden van rijks- en gemeentelijke monumenten met behulp van de daarvoor vastgestelde regelgeving. De volgende taakvelden zijn binnen het programma Wonen en bouwen door de gemeente in gebruik: Taakveld Toelichting ● 8.1 Ruimtelijke ordening Taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en de vergoedingen planschade. ● 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties, zoals grondverwerving, bouw en woonrijp maken; verkoop van bouwrijpe gronden. ● 8.3 Wonen en bouwen Gebiedsontwikkeling, woningvoorraad (waaronder ook de bouwvergunningen).

Wat willen we bereiken, en wat hebben we bereikt? Speerpunten Collegeprogramma "Samen duurzaam vooruit". 8.1 Betaalbare woningen Wat willen we bereiken ? Wat hebben we bereikt in 2024 We zetten instrumenten in om betaalbare woningen betaalbaar Deze instrumenten waaronder zelfbewoningsplicht is o.a. in projecten de te houden. Portier, Hooiwal, Hemelrijk ingevoerd. In Hooiwal zijn woningen met Koopstart verkocht. 8.2 Starterslening Wat willen we bereiken ? We verhogen de starterslening.

8.3 Onderzoek woonvormen Wat willen we bereiken ? We onderzoeken andere woonvormen zoals hofjes en het woningsplitsen.

Wat hebben we bereikt in 2024 De verhoging heeft plaatsgevonden en in 2024 zijn er 18 startersleningen verstrekt.

Wat hebben we bereikt in 2024 In bestemmingsplan Deest-Zuid zijn drie hofjes opgenomen. Per fase werken we deze verder uit. In 2024 zijn er 3 aanvragen voor woningsplitsing ingediend, waarvan 1 reeds gerealiseerd, 2 nog in behandeling.

8.4 Tijdelijke woningen jongeren Wat willen we bereiken ? We onderzoeken mogelijkheden voor tijdelijke woningen voor jongeren, onder andere flexwoningen.

Wat hebben we bereikt in 2024 In 2024 zijn 16 flexwoningen aan de Bredestraat in Horssen opgeleverd.

8.5 Dorpsbouwmeester Wat willen we bereiken ? Een dorpsbouwmeester zorgt voor de borging van stedenbouwkundige kwaliteit.

Wat hebben we bereikt in 2024 Er is een dorpsbouwmeester/ adviseur ruimtelijke kwaliteit.

8.6 Circulair bouwen Wat willen we bereiken ? Wat hebben we bereikt in 2024 We maken een plan voor circulair bouwen en zetten dit in waar In 2024 is een handreiking circulair bouwen opgesteld. Deze wordt de de kansen zich voordoen. komende tijd vertaald in een werkwijze om circulariteit concreet handen en voeten te geven. Het kader geeft concrete handvatten over hoe circulariteit te integreren in de projecten binnen de bouw en GWW. 8.7 Woon-zorgvisie Wat willen we bereiken ? We stellen een woonzorgvisie op.

8.8 Locatie Van Woezik Wat willen we bereiken ? We moedigen de ontwikkeling van de locatie Van Woezik aan.

8.9 Ontwikkeling terrein van der Zandt Wat willen we bereiken ? De mogelijke ontwikkeling van het terrein van Van der Zandt is onderdeel van het integrale aanpak Puiflijk.

Wat hebben we bereikt in 2024 In 2024 ronden we de Woonzorgvisie af. Daarna komt er een plan van aanpak. Hiervoor stellen we een externe coördinator aan. Ook stimuleren we het programma levensloopbestendig wonen.

Wat hebben we bereikt in 2024 Gesprekken over behoud van dit gemeentelijke monument voeren we met regelmaat, maar hebben helaas nog niet het gewenste effect geleid. De gemeente heeft hier geen leidende maar een faciliterende rol.

Wat hebben we bereikt in 2024 De Integrale Aanpak Puiflijk is op 28 november 2024 vastgesteld. Hierin staat dat de keuze voor het al dan niet ontwikkelen van de locatie Van der Zandt volgt uit de Omgevingsvisie met het daarbij behorende ruimtelijke afwegingskader. Naar verwachting wordt deze visie vóór de zomervakantie 2025 vastgesteld.

34

8.10 Versnellen woningbouw Wat willen we bereiken ? We werken aan een grote opgave om de bouw van woning te versnellen. In de periode 2022 tot en met 2030 willen we 910 woningen bouwen. De versnelde woningbouw maken we mogelijk door echt het aantal woningen te bouwen dat in de plannen die er al zijn, is vastgesteld. We geven nu voorrang aan het bouwen van plannen die er al zijn, met tijdelijk minder aandacht voor nieuwe ideeën.

Wat hebben we bereikt in 2024 In 2024 is de woningvoorraad met 265 woningen toegenomen. Ook is de woningbouw in Portier gestart en is er verder gebouwd aan het appartementencomplex van Woonwaarts op de locatie van het voormalige Introgebouw. In 2024 zijn onder andere de bestemmingsplannen voor de woningbouwlocaties Het Erf, De Ruijterstraat, Kriekenhoek, Groenemorgen, Roodhekkenpas-West en Deest-Zuid vastgesteld. Hiermee is harde plancapaciteit gecreëerd voor 570 woningen. Per 1 augustus 2024 is de planstop voor woningbouwinitiatieven voor 1 of 2 woningen opgeheven. Samen met andere gemeenten uit het RvN is aan de GMR afgegeven dat de Rvn Gemeenten focussen op het hard maken van de (voldoende) zachte plannen.

Wat heeft het gekost? Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen Totaal baten

Raming 2024 na wijziging € 301.423 € 103.917 € 1.598.470 € 2.003.810

€ € € €

Realisatie 2024 327.548 552.779 1.511.898 2.392.224

€ € € €

Realisatie 2023 809.270 2.417.572 1.104.435 4.331.277

8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen Totaal lasten

€ € € €

€ € € €

748.209 458.646 1.134.443 2.341.298

€ € € €

601.419 2.504.169 970.460 4.076.048

Resultaat voor bestemming

€

209.975- €

50.926

€

255.229

Toevoeging aan reserves: Onttrekking aan reserves:

€ €

144.000 10.000

€ €

263.780 -

€ €

156.507 -

Resultaat na bestemming

€

343.975- €

212.854- €

98.722

683.007 83.317 1.447.461 2.213.785

35

2.2.10 Beleidsindicatoren

Het is voor gemeenten belangrijk om te kunnen sturen op basis van meetbare prestaties, waarbij gemeenten bij de besteding van de beschikbare middelen goed onderbouwde keuzes moeten maken om te kunnen bijsturen als de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven. Mede om gemeenten onderling beter te kunnen vergelijken wordt in het BBV voorgeschreven dat de gemeenten een basisset van beleidsindicatoren hanteren voor de begroting en verantwoordingsstukken. De gegevens komen uit verschillende bronnen zoals o.a.. CBS, COELO, Rijkswaterstaat, KLPD, RIVM en andere centrale databronnen. De kengetallen worden centraal door KING (Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten) verzameld en gepubliceerd op Waarstaatjegemeente.nl.

Naam indicator 0 Bestuur en ondersteuning Overhead 1 Veiligheid Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Gelderland 2024

% van de totale lasten

12,73

11,47

n.b.

Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

7 0,5 2,8 2,3 5,5

16 0,3 2,3 1,5 2,6

8 1,8 3,5 1,2 4,9

49,1

49,1*

54,4*

153,1

153,1*

166,3*

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers VO en MBO

11,4 21 1,7

11,4* 21* 1,7*

5,4* 24* 2,2*

%

49,6

43,6

46,8*

Per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 75 jaar % 12 t/m 21 jarigen % kinderen tot 18 jaar % % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 10.000 inwoners Per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar % %

649,9 1 4 74,8 1 225,7 55,8 14,9 0,7

649,9* 1* 4* 75,1 1* 211,8 40,5* 13 0,6

830,6* 1* 5* 74 2* 292,4 195,1* 12,1 0,9

%

0,3

0,3

0,2

Aantal per 10.000 inwoners

880

820

636

Kg/inwoner %

50 51,7*

50* 51,7*

94* 28,4*

404 3,1 71,3 807

424 3,1* 72,2 857

380 8,4 74,3 933

873

885

996

Eenheid

3 Economie Functiemenging (verhouding tussen banen % en woningen) Vestigingen (van bedrijven) Per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 75 jaar 4 Onderwijs Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) 5 Sport, cultuur en recreatie Niet sporters 6 Sociaal domein Banen Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezinnen Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Lopende re-integratievoorzieningen Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdhulp Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming Jongeren (t/m 23 jaar) met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement WMO 7 Volksgezondheid en milieu Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

8 Wonen en bouwen Gemiddelde WOZ waarde Duizend euro Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen Demografische druk % Gemeentelijke woonlasten Euro eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten Euro meerpersoonshuishouden * Dit betreffen oudere gegevens dan 2024. De meest recente gegevens zijn hier opgenomen.

36

2.3 Paragrafen

37

2.3.1 Paragraaf lokale heffingen

Inleiding Het overzicht lokale heffingen bevat de geraamde inkomsten, de beleidsvoornemens voor de lokale heffingen, een overzicht op hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen, een aanduiding van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. De lokale heffingen zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid, omdat deze de inwoner direct in de portemonnee raken. Lokale belastingen en heffingen staan dan ook sterk in de publieke en politieke belangstelling. De onroerendezaakbelasting (OZB) is in omvang de belangrijkste gemeentelijke heffing. Ook is de gemeente in principe vrij om te bepalen waarvoor OZB-opbrengsten worden gebruikt. Daarom rekenen we de OZB tot de algemene dekkingsmiddelen. De riool- en reinigingsheffingen worden geheven voor een tegenprestatie van de gemeente en leggen beslag op het huishoudbudget van nagenoeg elke inwoner. Daarom zijn deze heffingen interessant om in het overzicht van lokale heffingen te betrekken. Gelet op het aantal honden (2.000) is ook de hondenbelasting in de vergelijking betrokken. Binnen de lokale heffingen mag het kwijtscheldingsbeleid niet ontbreken. De gemeente hanteert namelijk op basis van wettelijke normen een beleid waarbij aanslagen (deels) worden kwijtgescholden afhankelijk van de draagkracht van de belastingplichtige.

Dit kwijtscheldingsbeleid nuanceert de belastingdruk en kan dan ook niet achterwege blijven. De normerende, sturende functie van de raad kan zich op het gebied van lokale heffingen sterk manifesteren. Dat geldt ook voor de controlerende functie, niet alleen om de lastendruk te beheersen, maar ook om na te gaan of de burger waar krijgt voor zijn geld. Verschillen die zich binnen bepaalde heffingen voordoen worden toegelicht in de desbetreffende programma’s en taakvelden.

Gemeentelijk beleidskader Het uitgangspunt van het beleid is dat we tarieven, heffingen en belastingen elk jaar aanpassen aan het inflatieniveau. Daarnaast zijn, gelet op de financiële positie van de gemeente, de OZB tarieven voor de eigenaren en gebruikers van niet-woningen geleidelijk verhoogd, ten einde in 2027 te groeien naar het niveau van het gemiddelde in de regio. Daar bovenop is een extra verhoging van 0,5% in de OZB tarieven verwerkt. Dit anticiperend op de extra verhogingen die ook in de regiogemeenten hebben plaatsgehad. Verder is het gebruikelijke uitgangspunt doorgevoerd om de overige tarieven en heffingen per saldo kostendekkend te laten zijn.

Beleidskader 2024 Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bevat de volgende belastingen/heffingen die gebaseerd zijn op een door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordening: ● Onroerendezaakbelastingen; ● Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; ● Rioolheffing; ● Hondenbelasting; ● Lijkbezorgingsrechten; ● Marktgelden; ● Leges; ● Reclamebelasting.

Onroerendezaakbelastingen Omvang inkomsten De gemeente heft onroerendezaakbelastingen (OZB) over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken. Het gaat om twee directe belastingen: een gebruikersbelasting van degene die een onroerende zaak gebruikt die niet een woning is en een eigenarenbelasting van degene die van een onroerende zaak het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. Dit kan het eigendom van een woning en/of een niet-woning zijn. De totale opbrengst aan OZB voor 2024 is geraamd op € 4.824.375. De jaarrekening 2024 is daar met een gerealiseerde OZB opbrengst van € 4.832.030 iets hoger op uitgekomen (€ 7.655 voordelig). Waardebepaling De OZB-tarieven worden uitgedrukt in een percentage van de waarde. De gemeente waardeert jaarlijks alle onroerende zaken. Bij de bepaling van de betreffende OZB-tarieven voor 2024 is daarmee rekening gehouden. Hoogte tarieven In principe mag de gemeente zelf de hoogte van de OZB-tarieven bepalen. Hierbij moet worden vermeld dat vanaf 2020 een benchmark woonlasten is ingevoerd om jaarlijks de ontwikkeling van de lokale lasten inzichtelijker te maken. Daarmee is een einde gekomen aan het monitoren met de macronorm OZB. Dit is door het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken. In de benchmark worden naast de OZB ook de riool- en afvalstoffenheffing vergeleken.

Door een vergelijking van de gemeentelijke woonlasten en de tariefontwikkeling met landelijke en Provinciale gemiddelden, moeten de onderlinge verschillen tussen gemeenten nog inzichtelijker worden. Ook moet de benchmark het lokale debat over de keuzes voor ontwikkelingen, zoals stijging van de lasten, bevorderen.

Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht De reinigingsrechten worden alleen geheven op objecten waar bedrijfsafval ontstaat. Afvalstoffenheffing wordt op huishoudens geheven, waarbij het niet uitmaakt of er daadwerkelijk afval aan de straat wordt gezet. Per gemeente is de hoogte van deze heffingen afhankelijk van de gewenste kwaliteit en het nagestreefde ambitieniveau.

38

De tarieven voor 2024 zijn ten opzichte van 2023 verhoogd met de inflatiecorrectie van 3,0%. Het tarief voor een éénpersoonshuishouden kwam daardoor voor 2024 uit op € 150,31 en het tarief voor zowel een meerpersoonshuishouden als voor het reinigingsrecht op € 208,97. Het tarief per aanlevering van een afvalzak bedroeg voor 2024 € 1.05 per keer. In verband met de in 2023 teveel in rekening gebrachte kosten heeft er, conform het besluit van de raad, in 2024 een eenmalige teruggave plaatsgevonden van € 12,00 per huishouden. Daarmee hebben wij onze inwoners onder andere gecompenseerd voor de afgelaste zomerinzameling, waarvan de kosten wel in 2023 waren begroot en derhalve, achteraf bezien, per abuis in het tarief voor 2023 waren meegenomen. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing zijn volgens bestaand beleid voor 100% gerelateerd aan de lasten voor vuilafvoer en verwerking. De gemeente maakt gebruik van een egalisatievoorziening om te voorkomen dat er te sterke schommelingen in de tarieven ontstaan.

Kostendekkende tarief afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Het nadelige saldo van de opbrengsten minus de kosten, groot € 170.000 (zie opstelling hieronder), is in hoofdzaak toe te schrijven aan de kosten van onvoorziene onderhoudswerkzaamheden en een nadelige afrekening over 2024 vanuit de DAR. Ter dekking van dit tekort is een bedrag van € 150.000 onttrokken aan de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing, waarna het saldo van die reserve nihil bedraagt. Het resterende tekort van € 20.000 is ten laste van het rekeningresultaat gebracht. Voor een nadere specificatie wordt verwezen naar onderstaande opstelling. Berekening kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing Kosten afval (onderdeel van taakveld 7.3) exclusief storting in de egalisatievoorziening Inkomsten taakveld afval, exclusief heffingen Netto kosten taakveld afval

(x € 1.000) € -1.838 € 344 € -1.494

Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Straatreiniging/zwerfafval Kwijtschelding Totale kosten

€ € € € €

-50 -257 -58 -51 -1.910

Opbrengst afvalstoffen-/reinigingsheffingen Saldo van kosten minus opbrengsten (tekort) Onttrekking aan de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing (na onttrekking is saldo nihil) Per saldo nog ten laste van het rekening resultaat 2024

€ € € €

1.740 -170 150 -20

%

91%

Rioolheffing Elke eigenaar van een onroerende zaak die direct of indirect is aangesloten op de riolering betaalt rioolheffing. Het tarief voor 2024 is ten opzichte van 2023 verhoogd met € 7,00 (is +3%) naar een afgerond bedrag van € 252,00 per aansluiting. Kostendekkendheid tarief rioolheffing De rioolheffing is voor 2024 meer dan kostendekkend geweest. Conform bestaand beleid en om toekomstige verplichtingen te kunnen afdekken, is in 2024 een bedrag van € 467.000 gestort in de egalisatievoorziening rioleringen. Zie voor de berekening daarvan de opstelling hieronder. Berekening kostendekkendheid van de Rioolheffing Directe kosten taakveld 7.2 riolering (exclusief mutaties met de voorziening) Directe inkomsten taakveld 7.2 riolering, exclusief heffingen Netto kosten taakveld riolering

(x € 1.000) € -1.393 € 26 € -1.367

Toe te rekenen kosten: Taakveld 0.4: Overhead Taakveld 2.1: Straatreiniging/vegen, straten en pleinen (1/3 deel) BTW-component Totale kosten Opbrengst rioolheffingen Saldo van kosten minus opbrengsten (overschot) Storting overschot in de voorziening egalisatie rioleringen Saldo na verwerking mutatie met de voorziening

€ € € € € € € €

-75 -52 -213 -1.707 2.174 467 -467 -

Hondenbelasting Elke houder van een hond dient zich, na aanschaf, te melden, waarna een aanslag hondenbelasting volgt. Voor 2024 zijn de tarieven inflatoir verhoogd. De gehanteerde tarieven zijn: ● Voor de eerste hond € 93,12 ● Voor elke volgende hond € 128,64 ● Kenneltarief € 433,20

Lijkbezorgingsrechten De tarieven 2024 van de lijkbezorgingsrechten zijn aangepast met het inflatiepercentage. Bij wijzigingen met een minimaal gevolg is het tarief gelijk gebleven.

39

Legesverordening Algemeen Leges worden geheven voor het door de gemeente verlenen van diensten zoals opgenomen in de Legesverordening en de daarbij behorende tarieventabel. De belastingplichtige is de aanvrager van de dienst dan wel ten behoeve van wie de dienst is verleend. Globaal onderscheiden we een drietal titels: ● Titel 1 Algemene dienstverlening, waaronder burgerlijke stand, reisdocumenten, verkeer en vervoer; ● Titel 2 Dienstverlening vallende onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning, waaronder bouwactiviteiten, welstand en bestemmingswijzigingen; ● Titel 3 Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn, waaronder horecavergunning, evenementenvergunning, marktstandplaatsen en kinderopvang. De leges dienen overeenkomstig de uitgangspunten veelal kostendekkend te zijn en worden conform de Gemeentewet vastgesteld op basis van de in de gemeentebegroting geraamde baten en lasten. Deze baten mogen niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Anders gezegd mogen we over de gehele legesverordening geen ‘winst’ maken op de diensten en producten die wij aanbieden. Dit geldt niet voor de leges waar in de dienstverlening ook een rijksdeelcomponent van toepassing is. De verhoging van rijksleges worden dan volledig vertaald in de tariefstelling. Een aantal tarieven van leges is wettelijk gemaximeerd, zoals het tarief voor paspoorten en rijbewijzen.

Voor 2024 zijn de legestarieven verhoogd met de inflatiecorrectie van 3,0%. Aanvullend kan nog worden vermeld dat bij de bepaling van een aantal relevante leges ook rekening is gehouden met de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024.

Reclamebelasting De gemeenteraad stelt ieder jaar de Verordening reclamebelasting vast, waardoor het heffen van reclamebelasting in het afgebakende centrumgebied (werkgebied van het SODC, vastgelegd op het kaartbeeld horende bij de vastgestelde verordening) mogelijk wordt. . De ontvangsten uit de reclamebelasting minus de kosten gaan in de vorm van een subsidie naar Stichting Ondernemersfonds Druten Centrum (SODC). Hieronder staan de tarieven voor 2024 zoals die door de gemeenteraad zijn vastgesteld en bij de betreffende ondernemers in rekening zijn gebracht. ● Vast bedrag per onroerende zaak bedraagt € 150,00; ● Voor zover de waarde van de onroerende zaak meer bedraagt dan € 76.000,00 wordt het hierboven genoemde vaste bedrag vermeerderd met een bedrag per € 1.000,00 waarde van € 1,80; ● De reclamebelasting bedraagt maximaal per onroerende zaak € 475,00.

Tabel vergelijking tarieven 2023 – 2022 Tarieven Belastingsoort Onroerendezaakbelastingen Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen

2023

2024*

Stijgings%

0,1006% 0,2282% 0,1911%

0,1071% 0,2681% 0,2097%

6,5% 17,5% 9,7%

Hondenbelasting Voor een eerste hond Voor elke volgende hond Voor een kennel

€ € €

90,48 124,92 420,60

€ € €

93,12 128,64 433,20

2,9% 3,0% 3,0%

Rioolheffing Per aansluiting

€

245,00

€

252,00

2,9%

Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Eénpersoons huishouden Meerpersoons huishouden Reinigingsrechten Diftarzak

€ € € €

145,93 202,88 202,88 0,95

€ € € €

150,31 208,87 208,87 1,05

3,0% 3,0% 3,0% 10,5%

* Bij de berekening van de OZB tarieven 2024 is naast de inflatie en conform raadsbesluit een geleidelijke verhoging doorgevoerd ten einde in 2027 te groeien naar het niveau van het gemiddelde in de regio. Ook de waardestijging van de objecten is in de tarieven verdisconteerd. Dit alles verklaard per saldo in hoofdzaak de stijgingspercentages bij de tarieven voor de OZB.

40

Gemeentelijke/lokale lastendruk 2024 Tabel: Vergelijking met een aantal omliggende gemeenten (2024) Gemeentelijke woonlasten

Druten

Wijchen

Beuningen

West Maas en Waal

Heumen

Nijmegen

Gelderland

Eenpersoonshuishouden

€ 854

€ 857

€ 943

€ 963

€ 895

€ 1.099

€ 916

Meerpersoonshuishouden

€ 922

€ 885

€ 952

€ 964

€ 964

€ 1.115

€ 997

62

131

162

149

282

n.v.t.

Rangnummer landelijk 91 Meerpersoonshuishouden (nr.1 heeft de laagste lasten) Bron: COELO atlas van de lokale lasten 2024

De bruto woonlasten voor meerpersoonshuishoudens liggen in de provincie Gelderland gemiddeld op € 997 in 2024. Eénpersoonshuishoudens zijn gemiddeld in Gelderland € 81 minder kwijt dan meerpersoonshuishoudens. Voor Druten bedraagt dat verschil € 68. Van alle gemeenten in Nederland staat Druten in 2024 op plaats 91 voor wat betreft de gemiddelde woonlasten per meerpersoonshuishouden (nummer 1 is de goedkoopste). Dat was in 2023 plaats 79. Bij de berekening van de lokale lastendruk is rekening gehouden met de OZB, de rioolrechten en de afvalstoffenheffing over 2024.

Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen kan onder bepaalde voorwaarden (afhankelijk van het netto besteedbaar (gezins-)inkomen en persoonlijke omstandigheden) aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing, rioolheffing en hondenbelasting voor een eerste hond. De gemeente voert een actief beleid op het gebied van kwijtscheldingen. Burgers, aan wie structureel kwijtschelding wordt verleend, komen in aanmerking voor een vereenvoudigde kwijtscheldingsprocedure.

41

2.3.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing

Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is de verplichting opgenomen om deze paragraaf in de begroting en de jaarrekening op te nemen. Voor ons gemeentelijk beleid in het kader van risicomanagement is in 2010 de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen vastgesteld. Wij vinden het wenselijk om risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Op die manier is er voldoende ruimte en tijd om de risico’s van nu te beheersen en om voor eventuele toekomstige risico’s tijdig maatregelen te treffen. De paragraaf weerstandsvermogen geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen. Het vooraf inschatten van de risico’s en daarmee omgaan is belangrijk voor de sturing van de organisatie en de verantwoording die we verschuldigd zijn aan onze inwoners. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te krijgen is er een risico-inventarisatie uitgevoerd. Hieronder wordt verslag gedaan van de resultaten van de risico-inventarisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is het weerstandsvermogen berekend. Dat is het vermogen van de gemeente om toekomstige financiële tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat de normale bedrijfsvoering wordt aangetast.

Risicoprofiel Een gemeente loopt, net als elke andere organisatie, risico’s in de uitvoering van haar taken. Van een aantal risico’s is bekend welke financiële gevolgen deze hebben en is het vrijwel zeker dat het feit zich zal voordoen (of voorgedaan heeft). De gemeente moet daarvoor voorzieningen treffen (artikel 44 BBV). Bij een risico is het onbekend of het feit zich zal voordoen. Binnen de ambtelijke organisatie is een inventarisatie gedaan van de mogelijke risico’s die zich voor kunnen doen. Hierbij zijn in totaal 76 risico’s onderkend, waarvan 52 met mogelijke financiële gevolgen. In het hiernavolgende overzicht worden de zestien risico’s gepresenteerd die de hoogste bijdrage leveren aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Hierbij wordt de opmerking geplaatst dat het risicoprofiel een momentopname is. In een veranderende omgeving veranderen ook steeds de risico’s.

Beschrijving risico

Maximale financieel gevolg

Mogelijke gevolgen

Algemene uitkering gemeentefonds valt lager uit Begrotingstekort, minder inkomsten dan geraamd. Bezuinigen dan wel dan begroot belastingen verhogen. De loonstijging van de nieuwe CAO valt hoger uit dan het Loonstijging CAO gemeenten 2024 indexpercentage waarmee is gerekend in de begroting van de WDW. Imago - imagoschade, waarschuwing accountant, ontslag ambtenaar; Niet rechtmatig inkopen Financieel - Schadeclaims; Vertraging / stagnatie - Overeenkomst wordt ontbonden, opnieuw aanbesteden. Vertraging / stagnatie - Lopende trajecten kunnen niet verder; Financieel Budget re-integratie is uitgeput Minder uitstroom uit uitkering; uittreding gemeenschappelijke regeling (liquidatiekosten); Imago - Geen nieuwe re-integratietrajecten mogelijk.

€

525.000

€

737.000

€

175.000

€

275.000

Kosten jeugdzorg hoger dan begroot

€

300.000

€

175.000

€

70.000

€

107.539

€

215.000

De WDW maakt aanspraak op de garantstelling Financieel - De gemeente Druten levert een extra financiële bijdrage aan door de gemeente Druten de WDW. VRGZ maakt aanspraak op deelnemers voor Financieel - De gemeente moet financieel meer bijdragen aan de VRGZ afdekken van zich voordoende risico's dan begroot. Het tijdig uitvoeren van onderhoud aan wege Grotere schade en vervanging moet eerder, dan wel wordt duurder. Meer blijft achterwege risico op aansprakelijkheid. Overheveling deel van toezicht en controletaken naar onafhankelijke Invoering WKB (Wet Kwaliteitsborging) marktpartijen. Afname leges inkomsten. Onzekerheid op de energiemarkt, met stijgende prijzen Energielasten (budgetoverheveling) Financieel - Hogere kosten dan geraamd; Vertraging / stagnatie Bodemsanering kost meer dan geraamd Oplossen probleem; imago - Berichten in de krant.

€

25.000

€

70.000

€

350.000

€

200.000

€

200.000

€

100.000

WMO openeinderegeling

€

100.000

€

3.624.539

Middelgrote calamiteit bij een bedrijf

Kleine calamiteit bij een bedrijf

GGD weerstandsvermogen

Financieel - Gemeente zelf verantwoordelijk voor de extra kosten. Milieu - Gezondheid omgeving; Vertraging / Stagnatie - brengt veel werk met zich mee; Financieel - Juridische aansprakelijkheid, claims, inhuur specialisten voor onderzoek e.d.; imago - berichtgeving in de pers. Milieu - Gezondheid omgeving; Vertraging / Stagnatie - brengt veel werk met zich mee; Financieel - Juridische aansprakelijkheid, claims, inhuur specialisten voor onderzoek e.d.; imago - berichtgeving in de pers. De GGD heeft een algemene reserve om haar eigen risico’s te ondervangen. Voor het gedeelte van de risico's die de algemene reserve van de GGD overstijgen, nemen wij ons aandeel in onze risicoparagraaf op.

De risico’s zijn in een bijlage bij de begroting van de MGR beschreven. De beschreven risico's hebben betrekking op: 1. wet- en regelgeving en MGR maakt aanspraak op deelnemers voor een politiek bestuurlijke risico’s; 2. maatschappelijke risico’s; 3. middelen, extra bijdrage organisatie, medewerkers en efficiency. Voor de verdeling van het risico’s naar gemeenten, wordt de inbreng o.b.v. inwoneraantal gehanteerd.

Totaal alle risico's

Financieel - Overschrijding van het budget

42

Risicokaart Onderstaand figuur laat een risicokaart zien die inzicht geeft in de spreiding van de risico’s naar kans en gevolg. Het geeft ook een beeld van de verhoudingen tussen de risico’s van laag, middel naar hoog. De nummers in de risicokaart geven het aantal risico’s aan dat zich in het vak van de risicokaart bevindt. De financiële gevolgen zijn verdeeld in vijf categorieën. Aantal maal dat het risico zich voordoet (per kans%) Financiële gevolgen

10%

30%

50%

70%

90%

> € 350.000

6

0

2

0

0

€ 175.001 - € 350.000

0

1

3

2

0

€ 70.001 - € 175.000

3

4

4

1

0

€ 17.501 - € 70.000

4

2

4

1

2

€ 1 - € 17.500

2

3

5

2

7

Geen financiële gevolgen

0

0

0

0

0

Er zijn bruto en netto risico’s. Het bruto risico geeft de situatie weer voordat er maatregelen zijn getroffen. Het netto risico is het resultaat na het nemen van maatregelen. In de risicokaart zijn de netto risico’s opgenomen. Een risico dat zich in het groene gebied van de risicokaart bevindt, valt onder de kleine risico’s. Deze risico’s kunnen worden gefinancierd uit lopende middelen. Indien deze risico’s worden teruggebracht, werkt dit kostenbesparend. Een risico dat een score heeft in het oranje gebied, valt onder de middelgrote risico’s. Deze risico’s zijn niet continuïteitsbedreigend, maar vereisen aandacht. Ten slotte zijn er de risico’s in de rode vakken. Deze risico’s vereisen meer aandacht. Op dit moment hebben wij deze niet, omdat alle grote risico’s bij de grondexploitaties zijn voorzien via voorzieningen.

Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel financiële middelen de gemeente nodig heeft om de risico’s te kunnen opvangen. We gebruiken een risicosimulatie voor het berekenen van een passende reserve voor het opvangen van de risico’s. Uitgangspunt hierbij is dat op basis van risicosimulatie sprake moet zijn van 75 tot 95% zekerheid dat de gemeente haar risico’s kan opvangen. Op basis van studie naar het verloop van grafieken van een aantal gemeenten kan het best een zekerheidsfactor van 90% gehanteerd worden. De reden hiervoor is dat: ● Niet alle risico’s zich tegelijk en voor het maximale bedrag voordoen; ● Voor een klein beetje meer zekerheid (niet 90% maar 95%) moet naar verhouding veel extra geld gereserveerd worden. Uit de risicosimulatie volgt dat 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden opgevangen met een bedrag van € 3.262.085 (90% x € 3.624.539) als benodigde weerstandscapaciteit.

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is het totaal van alle middelen waarover Gemeente Druten kan beschikken als zich niet begrote kosten voordoen. De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt opgebouwd: Stand per 31-12-2023 € 15.695 € 2.138 € 7.315 € 614 € 25.762

Weerstandscapaciteit (x € 1.000) Algemene reserves (vrij aanwendbaar) Nog te bestemmen rekeningresultaat Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Onbenutte belastingcapaciteit Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

Algemene reserves (vrij aanwendbaar) Onderstaande tabel geeft inzicht in het verloop van de stand van de reserves. (x € 1.000) Algemene reserves Bestemmingsreserve

Verslag 2023 € 16.194 € 4.452

Verslag Begroting 2024 2024 € 11.191 € 15.695 € 6.940 € 7.315

De algemene reserves bestaan uit de algemene reserve (€ 14.303.231) en de reserve grondbedrijf (€ 1.391.803). Deze reserves zijn vrij aanwendbaar. Dat betekent dat er niet van tevoren vaststaat waar we het geld aan uitgeven. Omdat de risico’s van het grondbedrijf worden meegenomen in het risicoprofiel, kan de reserve grondbedrijf worden meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit.

43

Nog te bestemmen rekeningresultaat Op basis van de jaarrekening is er nog een bedrag van € 2.138.293 als positief resultaat over 2024 te bestemmen. Voor de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit per ultimo 2024 kan dit bedrag meegenomen worden. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Van het totale bedrag aan bestemmingsreserves van € 8.913.214 kan een bedrag van €7.315.446 als vrij aanwendbaar worden aangemerkt. Na goedkeuring van de raad kunnen deze reserves worden ingezet voor het opvangen van risico’s. Uitgangspunt is dat de reserves legaat van Cooth, winstuitkering NUON, conversie aandelen Vitens, afschrijvingsreserve centrum Horssen, afschrijvingsreserve HOV knooppunt Druten en kwelbeheersingssysteem ADW niet vrij aanwendbaar zijn. De aanwending van deze reserves ligt al vast door voorgenomen bestedingen. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de ruimte die de gemeente nog heeft om extra opbrengsten te krijgen via belastingheffing. Op basis van de normering volgens artikel 12 Financiële verhoudingswet bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit van onze gemeente naar schatting € 1.033.000. We berekenen de onbenutte belastingcapaciteit door de werkelijke belastingopbrengst af te trekken van de (maximale) belastingopbrengst die we hadden kunnen krijgen op basis van deze normering.

Deze ruimte doet zich alleen voor bij de onroerendezaakbelastingen (OZB). Het huidige beleid van de gemeente Druten is gericht op 100% kostendekking bij het tarief van de afvalstoffenheffing, reinigingsrechten en de rioolrechten, zodat daar geen verruiming mogelijk is.

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de gemeente in staat is om toekomstige risico’s op te vangen. Om te bepalen of het weerstandsvermogen voldoende is, moet de relatie worden gelegd tussen de financiële gevolgen van de risico's (gewenste weerstandscapaciteit) en de beschikbare weerstandscapaciteit. Het is de taak van het bestuur om te zorgen voor voldoende weerstandsvermogen. Dat vraagt om duidelijke en toetsbare kaders voor concrete vragen zoals: hoeveel geld leggen wij opzij voor het opvangen van mogelijke financiële verliezen? Is ons weerstandsvermogen voldoende? Om te bepalen of ons weerstandsvermogen voldoende is kijken we naar hoeveel financiële middelen nodig zijn en hoeveel er beschikbaar is. De uitkomst van die deelsom is de ratio van het weerstandsvermogen.

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

€ 25.762.000 € 3.262.085

=

7,90

In de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2010 is bepaald dat de gemeente Druten voor de ratio weerstandsvermogen minimaal een waarderingscode “C” wil scoren. Dat komt neer op minimaal voldoende weerstandsvermogen. De hiernavolgende normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het geeft een waardering van de berekende ratio. Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio > 2,0 1,4 - 2,0 1,0 - 1,4 0,8 - 1,0 0,6 - 0,8 < 0,6

Betekenis uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende ruim onvoldoende

Het ratio van de gemeente Druten valt in klasse A. Dat betekent dat we een uitstekend weerstandsvermogen hebben.

Conclusies weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit valt lager uit dan de beschikbare weerstandscapaciteit. Dat betekent dat Gemeente Druten over ruim voldoende reserves beschikt om met 90% zekerheid de risico’s af te dekken. In hiernavolgend overzicht zijn de ratio’s van het weerstandsvermogen van de afgelopen jaren opgenomen. Het weerstandsvermogen is al jaren voldoende op peil. Verslagjaar Verslagjaar Verslagjaar Verslagjaar Rapportagemoment 2021 2022 2023 2024 Ratio in dat verslag 6,39 8,64 9,69 7,90 Er zijn twee mogelijkheden om het weerstandsvermogen te beïnvloeden, namelijk door maatregelen te nemen voor de risico’s of door de reserves te vergroten (sparen). Vooral door het beperken van de risico’s van de grondexploitaties (en het nemen van verliezen) is onze positie verbeterd. Vanwege de ruime toereikendheid van het beschikbare weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s is er geen aanleiding om het weerstandsvermogen om die reden nu te verhogen.

Financiële kengetallen Bij ministeriële regeling is een aantal kengetallen vastgesteld. Doel van het vermelden van deze kengetallen is om te bekijken hoe we het als gemeente Druten financieel doen. De kengetallen geven de mogelijkheid om het financiële beleid te beoordelen en indien nodig aan te passen.

44

Eén afzonderlijk kengetal zegt niet alles en moet altijd samen met andere kengetallen worden beoordeeld. Als de kengetallen gezamenlijk een verontrustend beeld geven, betekent dit dat de financiële positie van de gemeente onder druk staat. Dan moeten we de situatie te verbeteren. Bijvoorbeeld door te sparen of door minder grote investeringen te doen. De hiernavolgende tabel geeft inzicht in de financiële kengetallen, zoals berekend in de positie van het jaarverslag 2023, de begroting 2024 en het jaarverslag 2024: Verslag Begroting Verslag Kengetallen (in %) 2023 2024 2024 Netto schuldquote 57 103 43,6 Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen 46 88 44,2 Solvabiliteitsratio 29,9 19 30,7 Structurele exploitatieruimte 1,16 0,65 0,97 Grondexploitatie 2,8 2 2,07 Belastingcapaciteit woonlasten meerpersoonshuishouden 92 83 83

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=c8099d7d-91d7-43bb-8f22-2f8df86c861a