Bijlage 1 - Integraal Huisvestingsplan 2026-2041
Tekst van het document
Actualisatie Integraal Huisvestingsplan 2026-2041 gemeente Druten ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● Statenlaan 8 5223 LA 's-Hertogenbosch T 073 - 6 409 409 info@hevo.nl KvK Brabant 16029774 ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● Assendorperdijk 1 8012 EG Zwolle T 038 - 4 258 101 ISO 9001-gecertificeerd BTW 0011.60.461.B01 Opdrachtgever Gemeente Druten Datum 27 mei 2026 Referentie 1519710-0046.3.1 Auteur(s) Pim Bressers - HEVO B.V. Eline Stevens - HEVO B.V.
Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 2 van 54 Voorwoord In opdracht van de gemeente Druten zijn de gemeente, Stichting Groeisaam Primair Onderwijs, Punt Speciaal Onderwijsgroep, voCampus en kinderopvangorganisatie KION gekomen tot een actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Het IHP omschrijft op basis van een gezamenlijk bepaalde visie, huisvestingsopgaven en financiële vertaling de kaders voor investeringen in onderwijshuisvesting. Een strategisch IHP stelt gemeente en schoolbesturen in staat om op korte en lange termijn toekomstbestendige keuzes te maken. Het IHP geeft voor de eerste 4 jaar (2026-2029) concreet aan wat de opgave is en geeft een doorkijk voor de langere termijn (2029- 2041). Het IHP bestaat uit vier fasen, ofwel vier deelproducten, die in onderliggend document zijn samengebracht: 1. Visie en beleidsambities 2. Inventarisatie van het gebouwenbestand 3. Opgavenontwikkeling 4. Financiële vertaling
Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 3 van 54 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 1.1. Landelijke context 4 1.2. Uitdagingen Druten 4 1.3. Doelstelling 4 1.4. Aanpak 5 1.5. Leeswijzer 5 2. Onderwijslandschap gemeente Druten 6 2.1. Primair onderwijs 6 2.2. Voortgezet Onderwijs 6 2.3. Speciaal basisonderwijs 6 2.4. (Voortgezet) speciaal onderwijs 6 3. Beleid en visie 8 3.1. Taken en verantwoordelijkheden 8 3.2. Landelijk beleid 8 3.3. Lokaal beleid 10 3.4. Beleid voor onderwijshuisvesting 12 4. Analyse 21 4.1. Leerlingenprognose 21 4.2. Capaciteitsanalyse 21 4.3. Gebouwkwaliteit 22 4.4. Scholenlandschap 22 5. Opgavenontwikkeling per deelgebied 25 5.1. Deelgebied 1: Druten 26 5.2. Deelgebied 2: Puiflijk 34 5.3. Deelgebied 3: Afferden 36 5.4. Deelgebied 4: Horssen 38 5.5. Deelgebied 5: Deest 40 5.6. Samenvatting 42 6. Financiële vertaling 44 6.1. Gewenste kwaliteit 44 6.2. Eigen bijdrage schoolbesturen 44 6.3. Uitgangspunten financiële vertaling onderwijs 44 6.4. Overzicht investeringskosten schoolgebouwen 46 6.5. De interpretatie van de investeringskosten uit dit IHP 46 6.6. Overzicht kosten 46 7. Vervolg IHP 49 7.1. Opstellen uitvoeringsprogramma en haalbaarheidsonderzoek 49 7.2. Risicoparagraaf 49 7.3. Richting geven aan duurzaamheid en binnenklimaat 50 Bijlage I: Wettelijke en beleidskaders 51 Bijlage II: Energieprestaties 53 Bijlage III: Kwaliteitsadvies Frisse Scholen 53 1.
| Inleiding | De prognoses laten zien dat het aantal leerlingen in Druten de komende jaren toeneemt tot een piek rond 2039, waarna een geleidelijke afname wordt verwacht. De gemeente Druten heeft samen met schoolbesturen en kinderopvangorganisatie | Hoewel er op gemeentelijk niveau voldoende onderwijshuisvesting is om deze KION voorliggend Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld voor de huisvesting van | leerlingen op te vangen, is de beschikbare ruimte niet overal goed verdeeld: sommige het primair onderwijs (PO), speciaal onderwijs (SO), speciaal voorgezet onderwijs | scholen kampen met ruimtegebrek, terwijl andere scholen juist overcapaciteit hebben. (VSO), het speciaal basisonderwijs (SBO), voorgezet onderwijs (VO) en kinderopvang (kinderdagverblijf, peuteropvang en buitenschoolse opvang). In dit Integraal | Daarnaast is er in Druten – net als in veel andere gemeenten – een groeiende wens Huisvestingsplan worden de kaders vastgesteld waarbinnen wordt samengewerkt aan | om de samenwerking tussen scholen en de kinderopvangorganisatie verder te goede, toekomstbestendige huisvesting. Goede onderwijshuisvesting is immers een | intensiveren. De ambitie is om deze functies in toenemende mate te bundelen in één randvoorwaarde voor goed onderwijs. | gebouw, zodat kinderen zich in één doorgaande leer- en ontwikkellijn kunnen ontwikkelen.
De noodzaak tot samenwerking komt primair voort uit de gedeelde verantwoordelijk- heid voor onderwijshuisvesting; de gemeente heeft een zorgplicht voor onderwijs- | 1.3. | Doelstelling huisvesting voor onder andere nieuwbouw en uitbreiding en schoolbesturen zijn | Dit IHP is een strategisch plan waaraan gemeente, schoolbesturen en verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie. In dit IHP zijn de verantwoorde- | kinderopvangorganisaties zich verbinden. Gezamenlijk wordt toegewerkt naar een lijkheden van de gemeente en de schoolbesturen op elkaar afgestemd. | toekomstbestendig opgroeiklimaat met bijbehorende huisvesting voor onderwijs en kinderopvang. In tegenstelling tot de werkwijze (uitsluitend) op basis van de 1.1. | Landelijke context | Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Druten 2009 (in het Dit IHP sluit aan op de landelijke context. Door nu een strategisch IHP te ontwikkelen | vervolg ‘verordening’), wordt in dit IHP uitgegaan van een proactief spelen gemeente, schoolbesturen en de kinderopvangorganisatie in op, onder andere, | onderwijshuisvestingsbeleid binnen de gestelde financiële kaders. de volgende landelijke ontwikkelingen: | Dit IHP: • | De (aankomende) wettelijke status van IHP’s (naar aanleiding van het | • | Sluit aan op de beleidskaders van de gemeente op het gebied van onderwijs. Huisvestingsvoorstel van VNG, PO-Raad en VO-raad).
| • | Geeft aan op welke wijze de gemeente haar zorgplicht voor onderwijshuisvesting • | De verbeterslag die gemaakt dient te worden op het gebied van de kwaliteit van | wenst in te vullen. onderwijshuisvesting. | • | Stelt de gemeente en schoolbesturen in staat om op korte en lange termijn • | De duurzaamheidsambities die voortvloeien uit de afspraken binnen het | toekomstbestendige keuzes op het gebied van onderwijshuisvesting te maken en Klimaatakkoord. | proactief beleid te voeren. • | De druk die is ontstaan op de bekostiging van onderwijshuisvesting. | • | Stelt de kaders waarbinnen de gemeente, samen met de schoolbesturen, investeert in de onderwijshuisvesting. 1.2. | Uitdagingen Druten | • | Biedt een meerjarenperspectief waarop het eigen (investerings-)beleid van de Het gebouwenbestand in Druten is relatief jong in vergelijking met het landelijke beeld. | gemeente en schoolbesturen kan worden afgestemd. De meeste schoolgebouwen stammen uit de periode 1981 | –2000 of zijn gebouwd | • | Vormt het investeringskader voor onderwijshuisvesting voor vier jaar (2026-2029) tussen 2000 en 2024. | en geeft een doorkijk voor de langere termijn van 16 jaar (2026-2041). Het IHP wordt elke vier jaar herijkt, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vragen en behoeften van dat moment. Jaarlijks wordt het jaarprogramma na overleg met de Referentie: 1519710-0046.3.1.
| Pagina 4 van 54 Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 5 van 54 schoolbesturen vastgesteld door het College, waarmee de voortgang wordt bewaakt. Indien wenselijk wordt de raad (jaarlijks) geïnformeerd. De verankering van dit IHP kan verdeeld worden over het strategisch, tactisch en operationeel niveau. Dit IHP is daarin het strategisch kader. In navolging op het IHP wordt een uitvoeringsprogramma vastgesteld waarin de eerste termijn van het IHP wordt uitgewerkt en jaarlijks vertaald naar een jaarprogramma. Dit is het tactisch niveau. De uitvoering van de projecten is onderdeel van het operationeel niveau. 1.4. Aanpak Het IHP is samen met gemeente, schoolbesturen en een kinderopvangorganisatie ontwikkeld. Daarbij zijn gezamenlijk de volgende stappen doorlopen: • Stap 1: om te komen tot een gezamenlijke visie zijn in diverse bijeenkomsten met de schoolbesturen, kinderopvangorganisatie en gemeente ambities gedefinieerd en wensen geïnventariseerd. • Stap 2: het gebouwenbestand van de onderwijshuisvesting en huisvesting van de kinderopvangorganisatie in de gemeente Druten is in beeld gebracht. Er zijn een capaciteitsanalyse uitgevoerd. Deze zijn met de partijen gedeeld en vastgesteld. • Stap 3: op basis van de analyse van het gebouwenbestand en visie zijn opgaven geformuleerd. • Stap 4: op basis van de opgaven is een financiële vertaling gemaakt.
Vervolgens zijn de fasering én de financiering van de realisatie van de opgaven bepaald. • Stap 5: de output uit alle stappen is samengebracht in dit Integraal Huisvestingsplan 2026-2041. Het voortgezet onderwijs in de vorm van VO Campus is in een later stadium (vanaf stap 4) van het proces aangehaakt. 1.5. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt het huidige onderwijslandschap in Druten geschetst. Hoofdstuk 3 gaat in op het relevante beleid en de visie, inclusief taken en verantwoordelijkheden en het landelijke en lokale beleid voor onderwijshuisvesting. In hoofdstuk 4 wordt de analyse gepresenteerd, bestaande uit leerlingenprognoses, capaciteit, gebouwkwaliteit en het scholenlandschap. Hoofdstuk 5 vertaalt deze analyse naar concrete opgaven per deelgebied. Hoofdstuk 6 bevat de financiële vertaling van de opgaven, inclusief uitgangspunten en investeringskosten. Hoofdstuk 7 beschrijft het vervolg van het IHP. Tot slot bevatten de bijlagen een nadere uitwerking van wettelijke kaders, energieprestaties en kwaliteitsrichtlijnen. Beleid Strategisch IHP Tactisch Uitvoerings-programma Operationeel Projecten Figuur 1 positie van het IHP als strategisch document inclusief het vervolg 2. | Onderwijslandschap gemeente Druten | 2.3.
| Speciaal basisonderwijs Voor kinderen die zich op de reguliere basisschool niet optimaal ontwikkelen is er het Dit hoofdstuk biedt inzicht in het onderwijsaanbod in de gemeente Druten. Het gaat | speciaal basisonderwijs (SBO). SBO-scholen hebben dezelfde kerndoelen als reguliere hier voor het onderwijs om het PO, VO, SBO en (V)SO. | basisscholen, maar de leerlingen krijgen meer tijd om die te halen. Het SBO is een combinatie van regulier basisonderwijs aangevuld met specifieke leer-, 2.1. | Primair onderwijs | gedrags- en opvoedingsexpertise. De groepen in het SBO zijn kleiner en er zijn meer Het aanbod PO is groot. In iedere kern is een school voor BO. Er zijn 6 scholen voor | deskundigen. BO in Druten. Het onderwijs op deze scholen wordt verzorgd door stichting Groeisaam. Er is één SBO-school in Druten: SBO De Dijk, tevens van stichting Groeisaam. In 20 | 25 Tabel 1 Leerlingaantallen zijn gebaseerd op teldatum 1 oktober 2025 | telt de school 63 leerlingen. Brinnr | Naam | 2025 | % van totaal 03TH | 't Klosterhûfke | 115 | 8% | Tabel 3 Leerlingaantallen zijn gebaseerd op teldatum 1 oktober 2025 05ZR | De Appelhof | 272 | 20% | Brinnr | Naam | 2025 | % van totaal 06SW | St. Victorschool | 138 | 10% | 14VI | De Dijk SBO | 63 | 100% 06ZB | De Octopus | 116 | 8% 09PX | De Kubus | 524 | 38% | 2.4.
| (Voortgezet) speciaal onderwijs 10KS | 't Geerke | 217 | 16% | Het | (voortgezet) | speciaal | onderwijs | ((V)SO) | biedt | onderwijs | aan | leerlingen | die Totaal | 1.382 | 100% | specialistische | en/of intensieve | begeleiding | nodig | hebben. | Het | gaat | daarbij | om ondersteuning die niet geboden kan worden in het BO, SBO en VO. 2.2. | Voortgezet Onderwijs Er is tevens een breed aanbod aan voortgezet onderwijs (VO) in de gemeente Druten. | De Kom biedt (V)SO in Druten en is een school voor zeer moeilijk lerende kinderen. De Het Pax Christi College heeft een katholieke denominatie en valt onder het bestuur van | Kom valt onder het bestuur van Onderwijsgroep Punt Speciaal. De Kom wordt bezocht voCampus. | door leerlingen met een verstandelijke beperking en/of een meervoudige beperking. Het Pax Christi College biedt alle niveaus van het vmbo (basis, kader en theoretische | In 2025 telt de afdeling SO (leerlingen van 4 tot 13 jaar) 41 leerlingen en de afdeling leerweg) aan de Mr. Van Coothstraat en havo, vwo en gymnasium aan de Klepperheide. | VSO (leerlingen van 13-20 jaar) 65 leerlingen.
Tabel 2 Leerlingaantallen zijn gebaseerd op teldatum 1 oktober 202 | 5 | Tabel 4 Leerlingaantallen zijn gebaseerd op teldatum 1 oktober 2025 Brinnr | Naam | 2025 | % van totaal | Brinnr | Naam | 2025 | % van totaal 17IR00 | Pax Christi VMBO | 586 | 44% | 02ROSO | De Kom | 41 | 39 % 17IR02 | Pax Christi HAVO/ VWO | 725 | 55% | 02ROVSO | De Kom | 65 | 61 % Totaal | 1.311 | 100% | Totaal | 106 | 100 % Referentie: 1519710-0046.3.1. | Pagina 6 van 54 Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 7 van 54
Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 8 van 54 3. Beleid en visie Dit hoofdstuk gaat in op het beleid op het gebied van onderwijs- en onderwijshuisvesting. Eerst wordt een omschrijving van taken en verantwoordelijkheden gegeven. 3.1. Taken en verantwoordelijkheden Volgens de wet hebben gemeente en schoolbesturen de onderstaande wettelijke verplichtingen: • De gemeente heeft een zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Dit houdt in dat zij zorgt voor voldoende en adequate huisvesting door (vervangende) nieuwbouw, renovatie (als alternatief voor nieuwbouw, bestaande uit vernieuwing of grootschalige verandering van een gebouw of een gedeelte daarvan door een samenhangend geheel van maatregelen, dat gericht is op het verlengen van de levensduur van het gebouw of het gedeelte daarvan) of uitbreiding, met name door het beschikbaar stellen van financiële middelen. Het bouwheerschap voor de realisatie van huisvestingsvoorzieningen ligt bij het schoolbestuur, tenzij anders overeengekomen. De gemeente is verantwoordelijk voor voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs voor scholen. De bekostiging van de gemeentelijke taak ontvangt de gemeente van de rijksoverheid via een niet geoormerkte uitkering in het gemeentefonds. • Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor de exploitatie van schoolgebouwen inclusief het planmatig onderhoud, schoonmaak en terreinonderhoud.
Hiervoor stellen zij een Meerjarenonderhoudsplan op en deze moeten ze delen met de gemeente en het op overeenstemming gericht overleg. Dit moet plaatsvinden voor het overleg over het IHP. De bekostiging van de schoolbestuurlijke taak ontvangt het schoolbestuur via een lumpsum van de rijksoverheid. • Bij het realiseren van schoolpleinen bij nieuwbouw is de gemeente verantwoordelijk voor de realisatie (als onderdeel van het budget voor het nieuwe schoolgebouw) en het schoolbestuur voor het beheer en planmatig onderhoud. 3.2. Landelijk beleid In deze paragraaf zijn relevante ontwikkelingen in landelijk beleid toegelicht. 3.2.1 Inclusief onderwijs In 2023 is de Werkagenda route naar inclusief onderwijs 2035 gepubliceerd. In de kamerbrief van het ministerie van OCW ‘Passend onderwijs, blijven bouwen aan de basis op orde’ wordt voor een definitie van inclusief onderwijs verwezen naar het in 2023 ontwikkelde beleidskader ‘Inclusief Onderwijs’ (bijlage 11 van de kamerbrief). Dit past in de gefaseerde aanpak zoals vastgelegd in de Werkagenda. Daarmee lijkt de definitie voor inclusief onderwijs in Nederland bepaald te zijn. In deze definitie wordt aangesloten bij de definitie van Unesco en internationale verdragen.
De definitie luidt: ’Inclusief onderwijs is onderwijs waarbij alle kinderen en jongeren dichtbij huis, volwaardig en gelijkwaardig toegang hebben tot een inclusieve leeromgeving waarin zij zich samen ontwikkelen en samen leren en participeren. Hierbij wordt voor een inclusieve leeromgeving als definitie gehanteerd: ‘Binnen een inclusieve leeromgeving zijn alle kinderen welkom op een school dichtbij huis. Er wordt vanuit een pedagogische basis gewerkt aan de brede ontwikkeling van alle kinderen. Elk kind ontwikkelt zich, wordt gezien en hoort erbij. De kinderen leren met en van elkaar. Het schoolteam is multidisciplinair en biedt ondersteuning die nodig is om alle kinderen onderwijs te bieden. De inclusieve leeromgeving is toegankelijk voor alle kinderen, leraren en ouders.’ In mei 2025 is het ‘Ontwerpkader inclusieve huisvesting voor schoolorganisaties en gemeenten’ gepubliceerd. Het rapport geeft een concreet ontwerpkader waarmee schoolorganisaties en gemeenten afwegingen kunnen maken bij het inclusief bouwen en het toegankelijk inrichten van schoolgebouwen. Ook de NEN9120 geeft richting aan inclusieve schoolgebouwen door de uitgangspunten voor toegankelijkheid te definiëren. 3.2.2 Klimaatakkoord In Europa zijn afspraken gemaakt over de energietransitie in de gebouwde omgeving. Dit is vastgelegd in de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD), vastgesteld in mei 2024.
De herziene EPBD stelt als einddoel een emissievrije gebouwenvoorraad in 2050, met tussendoelen die helder maken wat op weg daarnaartoe nodig is. Lidstaten hebben tot eind mei 2026 de tijd om de aangepaste EPBD om te zetten naar | utiliteitsgebouwen zoveel mogelijk stabiliteit hebben in waar ze hun gebouwen nationaal beleid en regelgeving. Emissievrij betekent in de EPDB ZEB (Zero Emission | naartoe moeten renoveren. Building). ZEB vertaalt zich in vier aspecten van een gebouw en ziet erop toe dat een | 3. | Per 2030 moet 16%, en per 2033 moet 26% van de gebouwenvoorraad zijn gebouw: | verbeterd tot minimum energieprestatie-eisen. Deze eisen worden uiterlijk in 1. | Zeer weinig energie nodig heeft voor verwarming en/of koeling. | 2027 vastgelegd in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (hierna: BBL). 2. | Efficiënte installaties heeft. 3. | Vrij is van fossiele emissies op het eigen perceel ("aardgasvrij"). | In afwachting van de nieuwe regelgeving en ontwikkelingsmethodiek is het advies voor 4. | De benodigde energie zoveel mogelijk invult met hernieuwbare energie door | ZEB nieuwbouw uit te gaan van de ZEB-norm zodra deze bekend is en voor ZEB opwek op of bij het gebouw of via lokale warmtenetten. | bestaande bouw uit te gaan van de renovatiestandaard, totdat in 2026 de ZEB bestaande bouw bekend is.
Belangrijk is dat niet voor elk soort gebouw hetzelfde ZEB-niveau wordt bepaald, want niet ieder gebouw hoeft in 2050 even energiezuinig te zijn. Er wordt bij de uitwerking | 3.2.3 Dunbevolktheidstoeslag onderscheid gemaakt tussen ZEB voor nieuwbouw en ZEB voor bestaande bouw. Dit | De rijksoverheid is voornemens de kleine scholentoeslag te vervangen door een betekent bijvoorbeeld dat voor bestaande bouw het ambitieniveau lager is dan voor | dunbevolktheidstoeslag. Op dit moment is er de kleinescholentoeslag die kleine nieuwbouw. | scholen helpt financieel te overleven, ongeacht hun locatie. Dit geldt zowel voor scholen in steden als op het platteland. De kleinescholentoeslag zal worden vervangen Wel moet elk individueel gebouw in Nederland in 2050 aardgasvrij zijn, aangezien er | door een dunbevolktheidstoeslag. geen uitstoot van broeikasgas mag zijn op het perceel van een gebouw. Of een gebouw klaar is voor 2050, wordt vanaf 2030 op het energielabel vermeld. Tegelijk met | Dit betekent dat de financiële steun specifiek gericht zal zijn op kleine scholen in het nieuwe energielabel wordt in 2030 een gemoderniseerde bepalingsmethode voor | dunbevolkte regio's, waar het behoud van deze scholen cruciaal is voor de de energieprestatie van gebouwen ingevoerd. De bepalingsmethode rekent | leefbaarheid en het voorzieningenniveau.
De gevolgen van de wijziging van deze indicatorwaardes uit die gebruikt worden voor het aantonen van het voldoen aan de | regeling zijn: nieuwbouweisen, voor het bepalen van de energielabelletter en voor het berekenen | 1. | Steden: kleine scholen in stedelijke gebieden zullen geen aanspraak meer van de niveaus waar het gebouw op uitkomt wat betreft de vier ZEB-aspecten. | kunnen maken op de toeslag, wat kan leiden tot fusies of sluitingen. 2. | Platteland: de vrijgekomen middelen zullen worden herverdeeld naar scholen Deze ontwikkelingen dienen te worden gevolgd bij het opstellen van het IHP, wat | in dunbevolkte gebieden, om hen beter te ondersteunen. fungeert als een individuele routekaart. Er dient, in afwachting van de regelgeving en | Deze maatregel is bedoeld om de middelen efficiënter in te zetten en de ontwikkeling van de methodiek, rekening gehouden te worden met de volgende | samenwerking tussen scholen te stimuleren, vooral in stedelijke gebieden waar er een beleidsuitgangspunten: | overschot aan kleine scholen is. Ook de regeling van de gemiddelde schoolgrootte om 1. | Vanaf 1 januari 2030 verplichting tot ZEB bij nieuwbouw. | kleine scholen in stand te houden wordt mogelijk afgeschaft. Daarvoor in de plaats 2. | In 2050 het einddoel van ZEB voor bestaande bouw, Voor bestaande bouw | komt een afstands-criterium voor de instandhouding van kleine scholen.
Het is wordt per 2026 bepaald welk ZEB-niveau nodig is op basis van de huidige | onbekend wanneer deze wijziging wordt ingevoerd. Voor onderwijshuisvesting gaat dit bepalingsmethode, de NTA8800. De renovatiestandaard wordt gebruikt bij de | in de steden mogelijk als gevolg hebben dat kleine scholen ophouden te bestaan en overgang naar het ZEB-niveau voor bestaande bouw, zodat eigenaren van | andere scholen groeien. Dit leidt tot verschuivingen in de behoefte aan onderwijshuisvesting. Referentie: 1519710-0046.3.1. | Pagina 9 van 54 Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 10 van 54 3.2.4 Sterk Techniekonderwijs Het programma Sterk Techniekonderwijs (STO) is in 2024 verlengd en bevindt zich nu in de tweede fase (2025–2029), met als doel het versterken van de regionale samenwerking tussen vmbo-scholen, mbo-instellingen en het bedrijfsleven. De overheid blijft jaarlijks € 100 miljoen investeren om techniekonderwijs toekomstbestendig en breed toegankelijk te maken voor alle vmbo-leerlingen. In deze fase wordt ook nadrukkelijk ingezet op samenwerking met niet-technische vmbo- profielen en het primair onderwijs en loopt er een nieuw monitor- en evaluatieonderzoek om de voortgang te volgen tot 2030. Daarnaast vindt er in 2028 een profielwijziging plaats waardoor meer vrijheid voor scholen ontstaat om daar invulling aan te geven.
Dit heeft ook effecten voor de ruimtevraag en behoefte op schoolniveau. Ook in de gemeente Druten werken Pax Christi en Groeisaam samen aan de verdere versterking van het techniekonderwijs. 3.3. Lokaal beleid De gemeente Druten heeft geen specifieke visie op onderwijs en kinderopvang vastgesteld. Wel zijn er vastgestelde onderwijsvisies vanuit de samenwerkingsverbanden VO‑VSO Nijmegen e.o. en SWV Stromenland. Deze visies vormen, in samenhang met landelijke en lokale beleidsthema’s, de basis voor de visie op onderwijshuisvesting. De uitwerking hiervan wordt in de onderstaande alinea’s nader toegelicht. Toelatingsbeleid Schoolbestuur Groeisaam heeft een toelatingsbeleid vastgesteld voor haar scholen in de gemeente Druten, dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Dit beleid is gericht op een evenwichtige verdeling van de beschikbare onderwijscapaciteit en het voorkomen dat sommige scholen structureel overbelast raken terwijl andere scholen nog ruimte hebben. In het beleid zijn onder meer afspraken vastgelegd over de toelating van leerlingen en het benutten van de beschikbare capaciteit. Het toelatingsbeleid beïnvloedt de uiteindelijke verdeling van leerlingen over de scholen, maar verandert niets aan de demografische basis van de toekomstige huisvestingsbehoefte. De prognoses blijven daarom leidend voor het bepalen van structurele vervangings- en uitbreidingsopgaven.
Hoewel de gemeente geen partij is bij het toelatingsbeleid, houdt zij bij de interpretatie van die prognoses wel rekening met de effecten van het toelatingsbeleid. Dit betekent dat groei op bepaalde scholen voor een deel wordt opgevangen door capaciteit bij andere scholen binnen de stichting. Dit vraagt om structurele afstemming tussen de gemeente Druten en Stichting Groeisaam over de toepassing, de effecten en de jaarlijkse actualisatie van het toelatingsbeleid. Het IHP werkt daarom met twee lagen informatie: 1. Demografische gegevens, die de spreiding van leerlingen volgen op basis van woonlocatie. 2. Beleidsmatige correcties, waarbij het toelatingsbeleid de daadwerkelijke spreiding beïnvloedt. In de uitvoering van het IHP worden investeringen en prioriteiten voor vervanging of uitbreiding steeds getoetst aan beide kaders. Zo blijft het plan gebaseerd op objectieve prognoses, maar sluit het ook aan bij het door Groeisaam vastgestelde toelatingsbeleid en de feitelijke leerlingverdeling. De gemeente Druten en Stichting Groeisaam spreken af om bij elke herijking van het IHP de effecten van het toelatingsbeleid te evalueren en waar nodig mee te nemen in de prognosemodellen. 3.3.1 Samenwerkingsverband Stromenland In de visie van Stromenland, het samenwerkingsverband voor PO in de regio Nijmegen, wordt sterk ingezet op inclusief onderwijs.
In het ‘Ondersteuningsplan 2021- 2025’ wordt dit duidelijk gemaakt door het credo dat is opgenomen; inclusief tenzij. Inclusief onderwijs wordt gezien als de basis voor een inclusieve samenleving en een aanjager van kansengelijkheid. In het jaarplan van 2024 worden hiervoor drie belangrijke pijlers gedefinieerd: • Didactisch inclusief: Leerlingen met een ondersteuningsbehoefte krijgen de benodigde ondersteuning en toerusting om naar school te kunnen. • Organisatorisch inclusief: De school is dicht bij huis. • | Sociaal inclusief: Onderwijs samen met kinderen zonder | 3.3.3 Ontwikkelagenda Inclusief Onderwijs 2025-2028 ondersteuningsbehoefte. | Samen met gemeenten (regio Nijmegen), samenwerkingsverbanden en onderwijsinstellingen wordt gewerkt naar inclusief onderwijs, en is een Hiernaast wordt ook het belang van de inclusieve cultuur benadrukt. Dit betekent dat | ontwikkelagenda opgesteld. alle leerlingen, ongeacht hun achtergrond of vaardigheden, welkom zijn op de scholen binnen Stromenland. Inclusie is hier geen statisch begrip, maar een voortdurend | Hierin is de volgende visie opgenomen: proces. Er wordt door Stromenland gestreefd naar een maximale deelname van alle | ‘We werken aan een fundamentele verandering in het onderwijs, waarbij elk kind een leerlingen, thuisnabij en binnen het reguliere onderwijs.
Inclusie gaat verder dan enkel | volwaardige plek krijgt, ongeacht de ondersteuningsbehoefte. Inclusief onderwijs gaat ondersteuningsbehoeften en samenwerking; het omvat ook factoren zoals gender en | verder dan een organisatorisch model en draagt bij aan een inclusieve samenleving. sociaaleconomische status. Daarom werkt Stromenland nauw samen met een breed | Het stelt kinderen in staat om met diversiteit om te gaan en leert hun respect te hebben netwerk binnen de samenleving. De school fungeert als een oefenplek en een mini | - | voor onderlinge verschillen. Dit draagt bij aan een samenleving waarin iedereen, maatschappij, waar leerlingen samen leren en samenleven, in en met de samenleving. | ongeacht achtergrond of ondersteuningsbehoefte, gelijkwaardig kan participeren.’ (Ontwikkelagenda Inclusief Onderwijs 2025-2028) 3.3.2 Samenwerkingsverband VO-VSO Nijmegen e.o. Elke leerling heeft recht op goed en passend onderwijs. Binnen het | In de ontwikkelagenda wordt aangegeven dat inclusieve onderwijshuisvesting een Samenwerkingsverband VO-VSO Nijmegen e.o. wordt gestreefd naar een inclusieve | fysieke randvoorwaarde is voor het realiseren van inclusief onderwijs. Het doel is dat onderwijsomgeving, waarin zoveel mogelijk jongeren thuisnabij en binnen het reguliere | schoolgebouwen toegankelijk, flexibel en toekomstgericht zijn.
Dit is bedoeld om onderwijs een passende plek vinden. Uitgangspunt is de leerling zelf: diens | kinderen van verschillende achtergronden, met diverse ondersteuningsbehoeften, in mogelijkheden en ondersteuningsbehoeften staan centraal. Er wordt gewerkt aan | hun eigen buurt, gemeente of regio een passende leeromgeving te bieden. Er wordt sterke basisondersteuning op alle scholen en toegankelijke hulp, terwijl specialistische | benadrukt dat de samenwerking tussen schoolbesturen en gemeenten cruciaal is, ondersteuning zo doelgericht en kort mogelijk wordt ingezet. In samenwerking met | gezien de verantwoordelijkheden met betrekking tot de huisvesting. gemeenten, maatschappelijke partners, ouders en jongeren wordt gebouwd aan een dekkend en duurzaam onderwijssysteem. | Het doel voor 2028, zoals opgenomen in de ontwikkelagenda, is dat 97% van de leerlingen een inclusieve leeromgeving heeft dichtbij huis. Voor het basisonderwijs In het ‘Ondersteuningsplan 2022-2026’ worden vijf thema’s gedefinieerd die samen | betekent "dichtbij huis" binnen de gemeente, voor het voortgezet onderwijs geldt dit zorgen voor de beweging naar inclusief onderwijs: | voor de regio. Concrete afspraken die hiervoor zijn gemaakt, omvatten onder meer het 1. | Een sterke basisondersteuning voor alle leerlingen (alle scholen) | opnemen van een paragraaf over de wijze waarop inclusieve onderwijshuisvesting 2.
| Extra ondersteuning dichtbij | wordt gerealiseerd in het integrale huisvestingplan (IHP) van elke gemeente. Ook is 3. | Verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp | bepaald dat alle gemeenten de IHP’s met elkaar delen. 4. | Samenwerking en communicatie 5. | Kwaliteit staat centraal | 3.3.4 Rol van kinderopvang in de ontwikkeling van onderwijshuisvesting Kinderopvang is een steeds belangrijkere partner in de ontwikkeling van een samenhangende voorzieningenstructuur voor kinderen en gezinnen. In veel gemeenten wordt gewerkt aan kindvoorzieningen, waarbij onderwijs, kinderopvang en soms ook zorg- en welzijnsfuncties samenkomen in één gebouw of gebied. Deze Referentie: 1519710-0046.3.1. | Pagina 11 van 54 Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 12 van 54 ontwikkeling draagt bij aan een doorgaande ontwikkellijn voor kinderen van 0 tot 12 jaar en ondersteunt ouders bij het combineren van arbeid en zorg. Ook landelijk zijn er ontwikkelingen die mogelijk grote invloed hebben op de vraag naar kinderopvang. Het kabinet werkt aan een nieuw stelsel waarbij kinderopvang grotendeels publiek wordt gefinancierd en ouders nog maar een beperkte eigen bijdrage betalen. Hoewel de exacte vorm en invoeringsdatum van deze regeling nog onderwerp van besluitvorming zijn, wordt verwacht dat deze ontwikkeling kan leiden tot een verdere groei van het gebruik van kinderopvang.
Voor de onderwijshuisvesting betekent dit dat de behoefte aan opvangvoorzieningen in de toekomst kan toenemen en dat samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang naar verwachting verder zal intensiveren. Bij de ontwikkeling, renovatie of nieuwbouw van schoolgebouwen is het daarom wenselijk om rekening te houden met de mogelijkheid tot kindvoorzieningen en flexibel ruimtegebruik. Dit draagt bij aan toekomstbestendige gebouwen en een efficiënter gebruik van maatschappelijke voorzieningen. Hoewel de gemeente geen formele verantwoordelijkheid heeft voor de huisvesting van kinderopvang, speelt zij wel een belangrijke rol in het faciliteren van samenwerking tussen onderwijs en opvang en in het mogelijk maken van voorzieningen in wijken en kernen. Door bij gebiedsontwikkelingen en schoolprojecten ruimte te bieden voor samenwerking met kinderopvangorganisaties kan worden ingespeeld op toekomstige ontwikkelingen in vraag en beleid. 3.4. Beleid voor onderwijshuisvesting De visie op onderwijs en kinderopvang van de gemeente Druten, de schoolbesturen en kinderopvangorganisatie stelt eisen aan onderwijshuisvesting.
De gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisatie hebben de visie op onderwijshuisvesting uitgewerkt in vijf thema’s, de bouwstenen: • Bouwsteen 1: Vraag en aanbod • Bouwsteen 2: Duurzaamheid, renovatie en kwaliteit • Bouwsteen 3: Samenwerking • Bouwsteen 4: Medegebruik / verhuurbeleid • Bouwsteen 5: Regie De bouwstenen vormen, naast de wet- en regelgeving, de basis voor het onderwijshuisvestingsbeleid van de gemeente Druten. Eventuele ingrepen in de onderwijshuisvesting worden gedaan op basis van deze bouwstenen, en getoetst aan de onderliggende uitgangspunten. 3.4.1 Bouwsteen 1: Vraag en Aanbod Deze bouwsteen geeft aan welk aanbod de gemeente Druten en de schoolbesturen nastreven. Het gewenste aanbod van onderwijs is bepalend voor de scenario’s die binnen dit IHP worden voorgelegd. 1. Leerlingenprognoses: De leerlingenprognose vormt een belangrijke onderlegger voor het formuleren van scenario’s binnen het IHP. De prognose geeft inzicht in de ontwikkeling van de leerlingenaantallen per school, op basis van de basisgeneratie en de verwachte woningbouwontwikkelingen. Deze ontwikkeling vormt het uitgangspunt voor het inzicht in de toekomstige leerlingenontwikkeling en de daaruit voortvloeiende ruimtetekorten en -overschotten. De leerlingenprognoses in onderliggende IHP zijn gebaseerd op de Pronexus-leerlingenprognoses van februari 2025.
Deze worden standaard iedere 2 jaar herijkt. Bij aanvang van elk nieuw huisvestingsproject worden de leerlingenprognoses daarnaast geactualiseerd, zodat besluitvorming plaatsvindt op basis van de meest actuele inzichten.
Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 13 van 54 2. Schaalniveau voor de ontwikkeling van de scenario’s: voor de scenario- ontwikkeling wordt het onderwijsaanbod per onderwijssoort overwegend geanalyseerd in relatie tot een bepaald schaalniveau: • Basisonderwijs op buurt-, wijk- of kernniveau. • Voortgezet onderwijs op gemeente- en regionaal niveau. • Speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs op regionaal niveau. 3. Behoefte: onderwijs(huisvesting) wordt intensief afgestemd op identiteit, profiel en behoefte van het desbetreffende gebied. Er wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met het onderscheid tussen en de leefbaarheid in de kernen. 4. Schoolgrootte: het streven is vitale en toekomstbestendige scholen. • Stichting Groeisaam heeft een toelatingsbeleid1 opgesteld om leerlingen evenwichtig te verdelen over de bestaande voorzieningen om een divers onderwijsaanbod te kunnen blijven realiseren en om te voorkomen dat er grote huisvestingsinvesteringen gedaan moeten worden door de gemeente terwijl er in andere gebouwen leegstand is. • In de gemeente Druten zijn zowel grote als kleine scholen te vinden. Het gezamenlijk streven is dat we voor alle kinderen in de gemeente Druten goed onderwijs organiseren waarbij we in elke kern een school behouden—mits deze blijft voldoen aan de criteria voor het in stand houden van de kleine scholen2.
Zo organiseren we onderwijs zoveel mogelijk dicht bij huis. • Voor het (V)SO is de gewenste omvang sterk afhankelijk van de leerlingenpopulatie, de regionale behoefte en de ontwikkelingen rondom het leerrecht en inclusiever onderwijs. 5. Opheffings- en stichtingsnorm: De leerlingenaantallen worden in relatie tot de opheffingsnorm gemonitord. Deze normen worden, zoals de regels voorschrijven, iedere vijf jaar opnieuw vastgesteld door het ministerie van OCW. Ze verschillen per gemeente en zijn gebaseerd op het aantal inwoners: hoe dichter bevolkt, hoe hoger de norm. 1 Toelatingsbeleid Druten, 11 april 2024 De stichtingsnorm voor basisscholen is 200 leerlingen. Dat wil zeggen dat om een school te kunnen stichten een minimumaantal van 200 leerlingen vereist is. De opheffingsnorm voor basisscholen is 94 leerlingen. Indien het leerlingenaantal van een school zich 3 jaar onder de opheffingsnorm bevindt, wordt de school opgeheven. Daar zijn echter uitzonderingen op: • De gemiddelde schoolgrootte van het schoolbestuur kan gebruikt worden om een school in stand te houden. • De school is de enige van de richting binnen 5 kilometer en telt ten minste 50 leerlingen. • De school is de enige openbare basisschool binnen 10 kilometer over de weg gemeten en er is behoefte aan de school. In de gemeente Druten zijn geen scholen in het PO onder deze norm. 6.
Onderwijsconcept: Uitgangspunt is dat de onderwijshuisvesting zoveel mogelijk aansluit op het onderwijsconcept. Wanneer er samenwerkingspartners in het gebouw zijn gehuisvest dienen deze eveneens goed gefaciliteerd te worden. Door maatschappelijke veranderingen zijn onderwijsconcepten in Druten in meer of mindere mate aan verandering onderhevig. 7. Leegstand en tekorten: Voor het oplossen van leegstand zijn verwijzen (gebruik van ruimteoverschotten door andere scholen met een ruimtetekort) en/of het in medegebruik geven of verhuren van ruimten reële mogelijkheden. Er wordt daarbij rekening gehouden met mogelijke gebouwelijke aanpassingen. Afstoten van leegstand is alleen een optie in bijzondere gevallen. Overwegingen voor verwijzen zijn: • Afstand tussen de betreffende scholen is 2 km (verordening), met aandacht voor een veilige begaanbare route • Uitwonen bij voorkeur met minimaal twee groepen tegelijkertijd, met aandacht voor de borging van de onderwijskwaliteit op beide locaties. 2 Criteria in stand houden kleine scholen 24-03-2021 Groeisaam Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 14 van 54 • In het geval van een ruimtetekort in een kindcentrum is het de ambitie om de doorgaande ontwikkellijn en de samenwerking zoveel mogelijk te behouden. Leegstand kan worden ingezet voor onderwijs- en opvanggerelateerde activiteiten.
Mogelijkheden voor het voorkomen van leegstand zijn: • Efficiënt inzetten van ruimten (niet bouwen voor leegstand). • Bouwdelen afstootbaar maken/flexibel bouwen. 3.4.2 Bouwsteen 2: Duurzaamheid, Renovatie en Kwaliteit Deze bouwsteen geeft aan welke kwaliteit de gemeente Druten en schoolbesturen en kinderopvang samen nastreven op het gebied van onderwijshuisvesting. Deze uitgangspunten zijn het uitgangspunt bij nieuwbouw. Bij vernieuwbouw en renovatie wordt beoogd om deze kwaliteit zo veel mogelijk te realiseren. 1. Een brede definitie: de gemeente Druten, de schoolbesturen en kinderopvang zien het realiseren van duurzame huisvesting als een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een duurzaam gebouw heeft een positief effect op het onderwijs én op het leefklimaat voor de toekomstige generaties. Daarnaast leren leerlingen het belang van duurzaamheid. Daarvoor wordt een brede definitie van kwaliteit en duurzaamheid gehanteerd. Deze is uitgewerkt in onderstaande uitgangspunten. 2. Energieprestatie: het IHP gaat uit van de realisatie van energieneutrale gebouwen (ENG) in nieuwe situaties. Het wettelijk minimum, bijna energieneutrale gebouwen (BENG), is namelijk onvoldoende om (voor onderwijshuisvesting) de klimaatdoelstelling van 95% CO2-reductie te halen in 2050. De huidige gebouwen zullen voor 2050 ENG moeten zijn om de doelstelling te behalen.
Daarom is het uitgangspunt voor elk nieuw project ENG. 3. Gezondheid: er wordt voor nieuwe situaties rekening gehouden met alle Frisse Scholen-thema’s (naast energie) voor onderwijshuisvesting: lucht, temperatuur, licht en geluid. Dit is om een prettig en gezond klimaat voor kinderen en medewerkers te realiseren. Voor de Frisse Scholen thema’s wordt gekozen voor een slimme mix van eisen per subonderdeel, waarbij lucht en temperatuur minimaal klasse B scoren (zie bijlage III voor de slimme mix). 4. Gebouwmaatregelen: het IHP is in lijn met het voorstel van PO-raad, VO-raad en VNG om vernieuwbouw en renovatie op te nemen als voorziening door de gemeente. In de huidige situatie zijn gemeenten alleen verantwoordelijk voor vervangende nieuwbouw wanneer een gebouw aan het einde van zijn levensduur is. Door vernieuwbouw en renovatie op te nemen als voorziening ontstaat de mogelijkheid om bij een gebouw dat aan het einde van zijn levensduur is ook renovatie of vernieuwbouw toe te passen. Daarmee wordt er voorgesorteerd op het wetsvoorstel (zie Bijlage I). De verschillende definities voor de maatregelen zijn: • Nieuwbouw: er wordt uitgegaan van totale sloop en vervanging van het bestaande gebouw. De levensduur van het nieuwe pand dient 40 jaar te zijn. • Vernieuwbouw: er wordt uitgegaan van een levensduur verlengende ingreep voor 40 jaar.
Hierbij wordt het bestaande gebouw vernieuwd waarbij het streven is om de nieuwbouwkwaliteit te realiseren. • Renovatie: er wordt uitgegaan van een integrale levensduur verlengende ingreep in het gebouw, waarmee de levensduur van het gebouw met ten minste 25 jaar wordt verlengd. 5. Toekomstbestendigheid: er wordt ingezet op maximale flexibiliteit. Onderwijshuisvesting kan op deze manier meebewegen met groei en krimp van scholen en kinderopvanglocaties en kunnen toekomstige concepten faciliteren. Het gaat zowel om interne flexibiliteit, als om transformatiemogelijkheden van onderwijshuisvesting bij einde gebruik. Bij nieuwbouw wordt niet gebouwd met dragende wanden. 6. Inclusiviteit: de gemeente Druten, schoolbesturen en kinderopvangorganisatie onderschrijven het belang van het aanbieden van passend en inclusief onderwijs. Daarnaast is het de gezamenlijke en landelijke ambitie om ervoor te zorgen dat elk kind in Druten onderwijs kan volgen in de nabijheid van zijn of haar thuis. De spreiding van het primair onderwijs speelt hierin een belangrijke rol. Evenals de samenwerking tussen onderwijs en zorg. Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 15 van 54 De onderwijshuisvesting kenmerkt zich als een inclusieve en toegankelijke omgeving. Een toegankelijke omgeving is een omgeving waar kinderen en volwassenen zich zelfstandig door het gebouw kunnen bewegen, zonder hulp van derden.
Toegankelijkheid betekent ook dat het gebouw geschikt is voor diverse gebruikersgroepen, hierbij hoort een streven naar meer samenwerking tussen primair onderwijs en speciaal onderwijs of tussen het onderwijs en zorg- of wijkvoorzieningen Voor de kwaliteit van de schoolgebouwen leidt dit tot de aanwezigheid van multifunctionele ruimten die door diverse gebruikers voor verschillende doeleinden kunnen worden ingezet. Het eventuele effect van inclusiviteit op de huisvesting komt voort uit het beleid dat door schoolbesturen en de gemeente wordt vastgesteld in een LEA en het landelijke beleid. Aangezien het projectafhankelijk is of inclusiviteit effect heeft op de huisvesting, wordt in het IHP geen specifieke reservering opgenomen. Voor scholen die in aanmerking komen voor vernieuwbouw wordt per project het effect van inclusiviteit op de huisvesting in een vervolgonderzoek nader onderzocht. Voor bestaande scholen dient een visie te worden opgesteld. 7. Multifunctionaliteit: de gebouwen dienen tevens optimaal gebruikt te worden. Multifunctioneel gebruik leidt tot een hogere bezetting en daarmee een duurzaam gebruik van de gebouwen. Dit vraagt wel om aandacht over afspraken ten aanzien van beheersvorm, eigendomsverhouding, samenwerkingsafspraken, exploitatie en financiële geldstromen.
Dergelijke afspraken dienen te volgen uit de inhoudelijke afspraken die aan de samenwerking ten grondslag liggen. Met name het faciliteren van functies voor KC’s is een belangrijk onderdeel van de gebouwkwaliteit. Daarnaast zijn situaties denkbaar waarin onderwijs wordt gehuisvest in combinatie met andere functies, bijvoorbeeld binnen in een multifunctionele accommodatie (MFA). De haalbaarheid van dergelijke combinaties dient per locatie te worden onderzocht in een haalbaarheidsstudie. 3.4.3 Bouwsteen 3: Samenwerking Deze bouwsteen geeft aan hoe de gemeente Druten en de schoolbesturen omgaan met samenwerking op het gebied van onderwijshuisvesting. Eventuele gebouwelijke consequenties worden in beeld gebracht en zijn onderdeel van de scenario- ontwikkeling. 1. Definitie: voor het IHP kan samenwerking betekenen dat scholen gebouwen delen, met elkaar of met maatschappelijke partners (bijvoorbeeld peuteropvang, kinderopvang etc.). Samenwerking kan zowel inhoudelijk als gebouwelijk worden vormgegeven. Inhoudelijke samenwerking biedt voordelen op het gebied van kennisuitwisseling. Gebouwelijke samenwerking kan de inhoudelijke samenwerking faciliteren omdat men elkaar ook daadwerkelijk tegenkomt en biedt exploitatievoordelen (door bijvoorbeeld het delen van ruimten).
Het onderwijs staat daarbij centraal en daarmee is een gebouwelijke samenwerking geen verplichting, maar een mogelijkheid. 2. Samenwerkingsmogelijkheden: in de haalbaarheidsstudie van het IHP worden de verschillende samenwerkingsmogelijkheden onderzocht. Daarnaast wordt aangesloten op bestaande initiatieven. Het gaat om: • Samenwerking tussen PO en (V)SO. • Samenwerking tussen VO en (V)SO. • Samenwerking tussen PO en VO. • Samenwerking tussen PO en peuteropvang, kinderopvang (kov) en buitenschoolse opvang (BSO), met name bij nieuwe bouwinitiatieven. Hierbij wordt de mogelijkheid tot vorming van een (Integraal) Kindcentrum (KC) onderzocht. • Samenwerking tussen PO, VO en (V)SO met overige maatschappelijke partners (CJG, bibliotheek etc.), met name bij nieuwe bouwinitiatieven. 3. Regio-overstijgend: voor gespecialiseerd onderwijs met een regio-overstijgend karakter (bijvoorbeeld (V)SO en SBO of NT2-onderwijs) worden samenwerkingsmogelijkheden tevens afgestemd op de regio, in het bijzonder met de gemeenten West Maas en Waal en Beuningen. Daarbij wordt rekening gehouden met de bestaande faciliteiten voor het SBO en het (V)SO om leegstand te voorkomen. Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 16 van 54 4. Schoolbesturen en kinderopvang: zetten in op het behouden en uitbreiden van samenwerking tussen het PO en peuteropvang, kinderopvang en BSO.
Dit worden ook wel partners voor kindcentra (KC) genoemd. De samenwerking richt zich op de afstemming van de doorgaande ontwikkellijn. Gezamenlijke huisvesting van scholen en kindpartners is in sommige situaties een pre maar is geen voorwaarde. Per project dient er gekeken te worden of het wenselijk is om kindpartners te huisvesten in hetzelfde gebouw als de school. De gemeente Druten heeft een beleid voor Voorschoolse Educatie (VE) (Een goede start voor elke kind, 2023- 2026) opgesteld. Daarnaast geldt er voor elke school een wettelijk vastgelegde inspanningsverplichting om BSO aan te bieden. Dit is ook opgenomen in een convenant. 5. Onderwijsgerelateerde functies: Bij nieuwbouw of renovatie kan de onderwijshuisvesting op initiatief van schoolbestuur en de gemeente Druten worden aangevuld met onderwijsgerelateerde functies. Daarbij worden per situatie maatwerkafspraken gemaakt over functie, financiering en exploitatie. 6. Samenwerking met overige partners: Indien ruimten in schoolgebouwen in gebruik worden gegeven aan partijen anders dan het onderwijs (andere maatschappelijke partijen), wordt ofwel ‘verhuur’ ofwel ‘medegebruik’ toegepast. Voorwaarde voor medegebruik is dat het gaat om het gebruik door (uit de openbare kas bekostigd) onderwijs of voor andere culturele, maatschappelijke of recreatieve doeleinden.
Hierbij kun je denken aan zorgpartijen die dezelfde doelgroep hebben als het onderwijs. • In het geval van verhuur geldt een marktconforme huur. De marktconforme huur sluit aan bij de Wet Markt en Overheid en bestaat in basis uit een gebruiksvergoeding: de extra kosten die de verantwoordelijke voor onderhoud en exploitatie maakt als gevolg van de verhuur (ofwel exploitatiekosten) en een vergoeding voor investeringslasten: de jaarlijkse lasten die het gevolg zijn van het realiseren van de voorziening, bestaande uit rente en afschrijving, die kunnen worden verhoogd met een deel van de kosten van verzekering van het gebouw en de kosten van onroerendezaakbelasting. De vergoeding voor de investeringslasten gaat naar de investerende partij. Deze afspraken gelden voor nieuwe overeenkomsten. Bestaande (ver)huurcontracten hoeven niet te worden opengebroken naar aanleiding van bovenstaande afspraken. • Wanneer er sprake is van een gebouw met meerdere gebruikers en/of huurders is het van belang dat er vooraf duidelijke afspraken gemaakt worden over het eigendom en beheer. In de definitiefase van een project dienen alle betrokken partijen hier een actieve bijdrage aan te leveren.
De output van deze bijdrage zal projectafhankelijk zijn, idealiter resulteert dit in een overeenkomst van medegebruik en/of verhuur met daarin heldere afspraken over het eigendom en beheer en eventuele vergoedingen die daarbij van toepassing zijn. Bij ‘scholeneilanden’ waar meerdere scholen en andere gebruikers onder één dak zijn gehuisvest is het beleid dat de gemeente het eigendom op zich neemt. Echter ook in deze situatie is het advies om afspraken op te nemen in overeenkomsten. Bij culturele, maatschappelijke en recreatieve functies wil de gemeente concurrentie met de dorpshuizen voorkomen. Er is daarom afgesproken dat voor verhuur en medegebruik van schoollokalen aan deze functies overleg nodig is tussen de gemeente en het bestuur van het nabijgelegen dorpshuis. Met deze instemming kan het schoolbestuur buiten de functieverdeling verhuren. Deze situatie doet zich bijvoorbeeld voor als partijen vinden dat de voorgestelde hurende partij qua inhoud beter op de scholen aansluit, of omdat er niet voldoende ruimte in het dorpshuis of wijkcentrum beschikbaar is. Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 17 van 54 3.4.4 Bouwsteen 4: Medegebruik / Verhuurbeleid kindcentra Deze bouwsteen omschrijft de beleidskeuzes bij medegebruik/verhuur door andere partners. Deze uitgangspunten kunnen tevens richtinggevend zijn bij medegebruik en verhuur door andere partijen in schoolgebouwen. 1.
Huur en medegebruik kinderopvangorganisaties: de wijze waarop om wordt gegaan met huurbescherming voor kinderopvangorganisaties en het onderscheid tussen medegebruik en verhuur. a. Bestaande situaties: Bij exclusief gebruik door KOV en/of BSO kan capaciteit worden onttrokken aan de onderwijsbestemming en komt dit te vallen onder een huurcontract met marktconforme huur en bijdrage aan de exploitatiekosten, indien de lokalen op termijn (5 jaar) niet nodig zijn voor het onderwijs van de eigen school (conform de meest actuele prognose) en er geen nieuwbouw/renovatie plaatsvindt binnen 5 jaar. In aansluiting op de Wet op het primair onderwijs (WPO) is de minimale duur van het huurcontract 3 jaar. De gemeente, de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties hebben gezamenlijk de intentie om de huur voor langere tijd te laten voortbestaan. Indien er toch een capaciteitsvraagstuk ontstaat voor het onderwijs gaan partijen, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid, gezamenlijk in gesprek en op zoek naar een passende oplossing. Voor verhuur van lokalen dient het schoolbestuur toestemming te vragen aan het gemeentebestuur. Bij volgtijdelijk gebruik door BSO gaat men uit van medegebruik in plaats van verhuur. De gemeente wordt jaarlijks geïnformeerd over het volgtijdelijk gebruik.
Ook kunnen de gemeente, de schoolbesturen en de kinderopvang in gesprek gaan over de mogelijkheid om een beroep te kunnen doen op ruimten voor BSO welke in eigendom zijn van kinderopvang en waar overdag ruimte is voor onderwijs indien er een capaciteitsvraagstuk ontstaat. b. Nieuwe situaties Bij exclusief gebruik door KOV en/of BSO kan extra capaciteit worden gerealiseerd en valt dit onder een huurcontract met een kostendekkend tarief. Er wordt uitgegaan van langjarige huurcontracten van minimaal 10 jaar. De gemeente, de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties hebben gezamenlijk de intentie om de huur voor langere tijd te laten voortbestaan. Indien er toch een capaciteitsvraagstuk ontstaat voor het onderwijs gaan partijen, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid, gezamenlijk in gesprek en op zoek naar een passende oplossing waarbij het de ambitie is om het de doorgaande ontwikkellijn te behouden. Bij volgtijdelijk gebruik door BSO gaat men uit van medegebruik in plaats van verhuur. De gemeente wordt jaarlijks geïnformeerd over het volgtijdelijk gebruik. Ook kunnen de gemeente, de schoolbesturen en de kinderopvang in gesprek gaan over de mogelijkheid om een beroep te kunnen doen op ruimten voor BSO welke in eigendom zijn van kinderopvang en waar overdag ruimte is voor onderwijs indien er een capaciteitsvraagstuk ontstaat.
Daarnaast onderschrijven gemeente, schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties het belang van de BSO in het kader van een aanbod voor de gehele dag. De BSO maakt vaak gebruik van gemeenschappelijke ruimten, die bij groei van het onderwijs gevorderd of ingezet kunnen worden. Dit houdt in dat de BSO functie niet langer kan worden ingevuld. Gemeenten, schoolbesturen en kinderopvang streven daarom naar oplossingen voor capaciteitsgebrek waarbij de BSO functie niet hoeft te wijken. 2. Eigendom: de wijze waarop de eigendomssituatie wordt bepaald. • Bestaande en nieuwe situaties: bij exclusief gebruik door KOV en/of BSO wordt er lokaal maatwerk geleverd of wordt een heroverweging gedaan ten aanzien van de gewenste eigendomsverhouding voor het gedeelte van de kinderopvang: gemeente eigenaar, schoolbestuur/schoolbesturen eigenaar of een vereniging van eigenaren met daarbij inachtneming van de voor- en nadelen bij elke situatie. 3. Financiering kinderopvangorganisaties: de wijze waarop de ruimten worden gefinancierd. Kinderopvang bestaat zowel uit kinderdagverblijf als peuteropvang. Onderstaande punten hebben betrekking op de financiering van kinderdagverblijf. a. Nieuwe situaties: voorfinanciering door de gemeente alsmede financiering door kinderopvangorganisaties blijven beide mogelijk. Gezien de Referentie: 1519710-0046.3.1.
Pagina 18 van 54 onderstaande voorwaarden ligt voorfinanciering door de gemeente voor de hand. In het geval dat de gemeente financiert wordt gesproken over voorfinanciering, omdat het doel is dat de kapitaallasten volledig door huuropbrengsten worden terugverdiend. De volgende voorwaarden zijn van toepassing: o Het gaat om exclusief gebruik van ruimten door een aanbieder van kinderopvang. o De kapitaallast wordt binnen een redelijke termijn terugverdiend uit de huurinkomsten. o Het beoogde gebruik is beargumenteerd aan de hand van een behoefteonderzoek. o Voordat wordt overgegaan tot voorfinanciering wordt een risicoanalyse door de gemeente uitgevoerd. b. In het geval dat de kinderopvang financiert zijn de volgende richtlijnen van toepassing, welke in het project nader uitgewerkt en project specifiek worden gemaakt: o De organisatie voor kinderopvang maakt met de bouwheer afspraken over de betrokkenheid van de ondernemer bij het ontwerp en de realisatie van de kinderopvangruimten. Deze afspraken worden contractueel vastgelegd. o De organisatie voor kinderopvang participeert risicodragend in het totale proces van ontwerp en realisatie (aanbestedingsrisico, meer-/minderwerk e.d.). o De organisatie voor kinderopvang eigendom krijgt voor hetgeen zij financiert. Dit resulteert in het oprichten van een VVE.
Hierbij dienen duidelijke eigendomsafspraken te worden gemaakt over de onderliggende grond (denk bijvoorbeeld aan een erfpachtconstructie). 3.4.5 Bouwsteen 5: Regie Deze bouwsteen geeft aan hoe gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties met elkaar samen de regie voeren op het gebied van onderwijshuisvesting. Dit betreft onder andere het vastleggen van de status van het IHP en hoe hier uitvoering aan wordt gegeven. 1. Verantwoordelijkheid: de gemeente en de schoolbesturen voeren samen de regie op onderwijshuisvesting. Gemeenten zijn onder andere verantwoordelijk voor nieuwbouw en uitbreidingen. De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie van schoolgebouwen. De schoolbesturen voeren de regie over het onderwijsaanbod en de diversiteit daarvan. In het (half)jaarlijkse Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) vindt de afstemming van deze regie plaats. Kinderopvangorganisaties die onderdeel uitmaken van onderwijshuisvesting zullen deel uitmaken van de OOGO. Deze samenwerking overstijgt de samenwerking op basis van de verordening onderwijshuisvesting. 2. Looptijd: het IHP sluit aan op het voorstel van de PO-Raad, VO-Raad en VNG om IHP’s in de wetgeving te verankeren. Het OOGO, het College van Burgemeester en Wethouders en de Raad stellen het IHP vast voor de eerste vier jaar met een doorkijk van twintig jaar.
Het IHP wordt elke vier jaar herijkt. 3. Status: het IHP is het investeringskader voor onderwijshuisvesting en geeft voor de komende 20 jaar een indicatie van benodigde investeringen. Tevens wordt de prioritering van de projecten opgenomen. De Raad stelt de prioritering en planning vast. Er wordt rekening gehouden in de gemeentelijke begroting met het financieren van de projecten in de eerste vier jaar. Bedragen dienen jaarlijks geïndexeerd te worden door de gemeente. Hiermee staat de programmering voor termijn één vast. In de basis wordt niet afgeweken van de overeengekomen prioritering en planning voor deze termijn. 4. Aanvraagprocedure: De eerste termijn van het IHP (eerste 4 jaar) is een bundeling van aanvragen voor nieuwbouw en overige voor blijvend of voor tijdelijk gebruik bestemde voorzieningen (artikel 2.a lid 1 t/m lid 8 van de verordening). Aanvragen voortkomend uit het IHP worden geacht een aanvraag te zijn op grond Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 19 van 54 van de verordening. Dit wordt ook op deze wijze in de verordening vastgelegd. Uitzonderingen zijn de nieuwbouw voor een nieuw te stichten school, kosten voor eerste inrichting onderwijsleerpakket en meubilair (artikel 2.a lid 1, lid 6 en lid 7 van de verordening). 5. Bouwheerschap: de schoolgebouwen vallen in principe onder het juridisch eigendom van de schoolbesturen.
In de onderwijswetgeving is bepaald dat het bouwheerschap in principe bij de schoolbesturen ligt. Dit sluit aan bij de eigendomsverhouding. Er zijn echter situaties waarbij de keuze gemaakt wordt om het onderwijs te combineren met andere partijen (zoals kind-, maatschappelijke en ketenpartners) in de vorm van een KC’s. Mocht hiervoor gekozen worden, dan dient er overleg plaats te vinden over het bouwheerschap en de eigendomsverhouding. Het heeft de voorkeur om het bouwheerschap bij een partij neer te leggen met mandaat van alle betrokken partners. Afspraken omtrent het bouwheerschap worden bij de start van een haalbaarheidsonderzoek vastgelegd. In deze afspraken komt duidelijk naar voren wat de rollen en verantwoordelijkheden zijn van alle betrokken partijen. 6. Uitvoeringsprogramma: na vaststelling van het IHP wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld voor een termijn van vier jaar. In het uitvoeringsprogramma worden nadere financiële-, samenwerkings- en planningsafspraken gemaakt. Belangrijk is dat er middels het uitvoeringsprogramma vervolg wordt gegeven aan het IHP. 7. Kredietverlening: per project verleent de Raad definitief het krediet. Zodra het project actueel wordt zal het project getoetst worden aan de gehanteerde randvoorwaarden uit het IHP. Een dergelijke toets wordt vaak gedaan middels een haalbaarheidsonderzoek, ook wel businesscase genoemd.
Vervolgens worden de randvoorwaarden uit het IHP indien nodig geactualiseerd en wordt het definitieve krediet bij de Raad aangevraagd. Er kan een verschil ontstaan tussen het aangevraagde krediet en de eerder opgenomen budgetten in het financiële hoofdstuk van het IHP, of tussen het krediet en de uitkomst van de aanbesteding. Dit kan komen doordat tussentijdse onderzoeken aanvullende (onvoorziene) kosten aan het licht kunnen brengen of omdat marktomstandigheden zijn gewijzigd. De kredietaanvraag is niet gebonden aan de jaarlijkse deadline van 1 februari zoals genoemd in de verordening, noch aan de reguliere financiële cyclus van de gemeente (zoals de voorjaarsnota). Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van betrokken partijen om het project binnen het beschikbaar gestelde krediet te realiseren. Als dit niet haalbaar blijkt, wordt een herijkte kredietaanvraag voorgelegd aan de Raad. Referentie: 1519710-0046.3.1. Pagina 20 van 54
4. | Analyse | Toelatingsbeleid Groeisaam De prognoses van de leerlingaantallen vormen de basis voor het Integraal 4.1. | Leerlingenprognose | Huisvestingsplan (IHP). Deze zijn opgesteld op basis van demografische In dit IHP zijn de leerlingenprognoses opgenomen die voortkomen uit de opdracht die | ontwikkelingen, woningbouwplannen en migratiepatronen binnen de gemeente Druten. de gemeente Druten aan Pronexus heeft gegeven. | Zo krijgen we inzicht in de verwachte groei of krimp van het aantal leerlingen per kern en per voedingsgebied. Tabel 5 Leerlingprognoses 2025, peildatum 1 oktober 2024 Instnr | Naam | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2035 | 2040 | 2045 | Daarnaast heeft Groeisaam voor haar scholen in de gemeente Druten een 03TH | 't Klosterhûfke | 124 | 126 | 132 | 141 | 151 | 163 | 172 | 164 | toelatingsbeleid vastgesteld (11 april 2024). Dit beleid is bedoeld om de beschikbare 05ZR | De Appelhof | 254 | 252 | 245 | 236 | 234 | 228 | 230 | 231 | onderwijscapaciteit eerlijk te verdelen en te voorkomen dat sommige scholen 06SW | St. Victorschool | 133 | 128 | 130 | 133 | 132 | 140 | 139 | 135 | structureel te groot worden terwijl er in andere scholen nog ruimte is.