Bijlage 1: Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie centrum Druten
Tekst van het document
Foto: John van Gelder
Eigenzinnig Druten, hart van Maas en Waal!
Detailhandelsstructuurvisie gemeente Toekomstvisie centrum
Adviseurs voor Ruimte en Strategie
Eigenzinnig Druten, hart van Maas en Waal!
Graafseweg 109 6512 BS Nijmegen T 024 - 379 20 83 E info@dtnp.nl W www.dtnp.nl
Opdrachtgever: Contactpersoon:
Gemeente Druten Mevrouw P. Verbakel
Projectteam DTNP: Projectnummer: Datum:
De heer W. Frielink De heer P. Bos
Fotograaf:
John van Gelder
2199.1120 16 september 2021
Detailhandelsstructuurvisie gemeente Toekomstvisie centrum
1
Context en analyse
1
Bijlagen
34
1.1
Inleiding
2
Bijlage 1 Ondernemersenquête
35
1.2
Ligging en positie
3
Bijlage 2 Marktruimteberekening
44
1.3
Huidig voorzieningenaanbod
5
1.4
Landelijke trends
8
1.5
Impact landelijke trends in Druten
12
2
Visie detailhandelsstructuur
14
2.1
Ambities en uitgangspunten
15
2.2
Visie winkelstructuur
16
2.3
Beleidsregels
18
3
Toekomstvisie centrum Druten
21
3.1
Ambities
22
3.2
Aanbod in Druten-Centrum
22
3.3
Sterktes en zwaktes
24
3.4
Visie Druten-Centrum
28
Foto: John van Gelder
Inhoudsopgave
Foto: John van Gelder
1 Context en analyse
1.1
Inleiding
voor het centrum van Druten een ruimtelijk-
momenten een gesprek gevoerd over het op te
functioneel ontwikkelingskader geeft en
stellen beleid, na de analysefase en daarna nog
Aanleiding
uitdaagt tot nieuwe investeringen op de
eens na het opstellen van het conceptrapport.
In 2012 is de Detailhandelsvisie 2012-2020 voor
juiste locatie;
Daarnaast is onder alle ondernemers uit de
aanbevelingen doet voor het centrum met
gemeente Druten een ondernemersenquête
in de hele sector veel gebeurd. Veranderingen
daarin acties en maatregelen voor de
gehouden, waarin zij hun centrum en hun eigen
in consumenten- en koopgedrag en de corona-
diverse stakeholders (ondernemers, eigena-
bedrijfslocatie konden beoordelen en gewenste
crisis zorgen ervoor dat de in 2012 geformu-
ren, centrummanagement, gemeente etc.).
acties konden beschrijven.
Druten opgesteld. Sindsdien is er in Druten en
•
•
leerde ambities aangepast moeten worden.
Leeswijzer Daarom heeft de gemeente DTNP opdracht
Dit rapport begint in hoofdstuk 1 met een
gegeven om de detailhandelsvisie te actualise-
analyse van de huidige situatie. In hoofdstuk 2
ren en een toekomstvisie voor het centrum te
worden de ambities uitgesproken voor de
ontwikkelen. Gelijktijdig wordt door de gemeen-
gewenste voorzieningenstructuur. Samen met
te Druten een nieuwe Economische Kadernota
de marktruimteberekening voor de (dagelijkse)
opgesteld. Dit rapport is voor de detailhandel en
winkelsector vormen zij de basis voor de
het centrum van Druten een nadere uitwerking
detailhandelsvisie voor de gemeente. In hoofd-
van de ambities uit deze kadernota.
stuk 3 wordt specifiek ingegaan op het centrum van Druten. Voor dit dorpscentrum wordt een
Doel
toekomstvisie geschetst, waarbij kansen
Het doel is te komen tot een visie op de detail-
worden benoemd waar direct mee kan worden
handelsstructuur van de gemeente Druten die:
begonnen.
•
•
inspeelt op veranderende consumentenvoorkeuren en -gedrag en voorziet in een
Proces
toekomstbestendige detailhandelsstructuur;
Om te komen tot de detailhandels- en toekomst-
aan de gemeente kaders biedt voor het te
visie is een zorgvuldig proces doorlopen,
voeren beleid, het creëren van randvoor-
waarbij een zo breed mogelijke groep belang-
waarden en het toetsen van marktinitiatie-
hebbenden is betrokken. Met een groep
ven;
‘smaakmakers’, bestaande uit betrokken ondernemers uit het centrum van Druten, is op twee
2 van 46
Druten, het hart van Maas en Waal Foto: John van Gelder
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
1.2
Ligging en positie
overige kernen in de gemeente zijn Puiflijk,
2025 zal de bevolking volgens de prognose van
Horssen, Afferden en Deest. Deze kernen
Primos zijn toegenomen naar circa 19.150
Ligging in de regio
hebben tussen de 1.300 en 1.800 inwoners.
inwoners. In 2030 heeft deze groei doorgezet
De landelijke gemeente Druten (ca. 19.100
Inwoners van de omliggende dorpen en de
en wonen er circa 19.800 mensen in de ge-
inwoners) ligt in de provincie Gelderland,
Drutenaren zelf zijn voor de dagelijkse zaken
meente. De verwachte bevolkingsgroei komt
midden in het Land van Maas en Waal. Druten
voor een belangrijk deel georiënteerd op het
voort uit de woningbouwplannen die in de
kent een rijke geschiedenis, met een centrale
centrum van Druten (55 winkels).
gemeente op de rol staan. Volgens de regionale
rol voor steenfabriek Dericks en Geldens, die
Woondeal regio Arnhem-Nijmegen mag Druten
speciaal voor de bouw van de kerk werd opge-
Regionaal winkelaanbod
tot 2030 1.200 woningen bouwen. De voor-
richt. De vele rijkversierde panden in Druten
Voor een recreatief ‘dagje shoppen’ in de
naamste woningbouwlocaties zijn nieuwbouw-
verwijzen nog terug naar deze tijd.
grotere stad wijken inwoners van de gemeente
wijk Tichellande in het zuidoosten van Druten
veelal uit naar het centrum van Nijmegen (circa
en het gebied tussen de Heuvel en de Van
De kern Druten is het grootste en meest cen-
390 winkels) of Den Bosch (circa 440 winkels).
Heemstraweg. Verder staan er ook in de
traal gelegen dorp in de keten van dorpen langs
Ook in het nabijgelegen Tiel (circa 130 winkels)
omliggende dorpen de komende jaren enkele
de zuidoever van de Waal. Druten is in het Land
is een ruimer voorzieningenaanbod te vinden
honderden nieuwe woningen gepland.
van Maas en Waal uitgegroeid tot het centrale
dan in de eigen dorpskern. In de nabije omge-
voorzieningendorp, met onder andere een
ving oefent Beneden-Leeuwen enige aantrek-
compleet centrum, de grootste middelbare
kingskracht uit op inwoners van de gemeente
school van Maas en Waal en goede busverbin-
Druten. Met o.a. Action zit daar in winkelgebied
dingen naar Tiel, Nijmegen en Den Bosch.
Heemstrade een relatief sterk voorzieningen-
Daarnaast gaat er vanuit Druten een pontje
cluster. Daarnaast beschikt Wijchen met de
over de Waal, waar aan de noordzijde de
Woonboulevard over een winkelaanbod dat de
Betuwe begint. Dankzij de mooie ligging aan de
Drutenaren niet (in die mate) in hun eigen
Waalbandijk en de toegankelijke natuur van de
gemeente aantreffen.
uiterwaarden heeft Druten ook een recreatieve functie.
Bevolkingsontwikkeling Voor de gemeente Druten wordt de komende
Kernen binnen de gemeente Het dorp Druten telt circa 12.400 inwoners en is daarmee het grootste dorp uit de gemeente. De
jaren een lichte bevolkingsgroei verwacht.* In *
Druten-Wijchen in Cijfers (2021), Primos-prognose, Bevolking.
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Druten het centrale dorp langs de Waalbandijk Foto: John van Gelder
3 van 46
Winkelgebieden in gemeente Druten en in de regio, geschaald naar m² winkelvloeroppervlakte
4 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
1.3
Huidig voorzieningenaanbod
Aanbod publieke functies gemeente Druten in m² winkelvloeroppervlakte
Centrum Druten Binnen de gemeente is in het centrum van Druten verreweg het grootste en meest diverse voorzieningenaanbod aanwezig. Deze publieke functies zijn veelal aan het lange lint van de Hogestraat gevestigd, zoals op de kaart op pagina 6 goed te zien is. In het centrum bevinden zich o.a. vier supermarkten, elf overige dagelijkse winkels en 19 zaken in de branches horeca, cultuur en ontspanning. Ook zijn er in het centrum van Druten 16 modewinkels te vinden; dit zijn alle modezaken in de gemeente. Op dit moment staan er 11 winkelpanden in het centrum van Druten leeg. Net achter de Hogestraat is IKC de Kubus gevestigd, met o.a. de grootste basisschool uit de gemeente. Het voorzieningenaanbod van het centrum komt in de toekomstvisie voor het centrum (hoofdstuk 3) nader aan bod.
Overige kern Druten Buiten het centrum is er binnen de kern Druten nog enig verspreid aanbod. Een groot aantal winkelmeters hiervan is te vinden aan Scharen burg, net ten zuiden van de Van Heemstraweg. Hier is met de Albert Heijn (circa 1.600 m² wvo) de grootste supermarkt van de gemeente gevestigd.
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
5 van 46
Publieke functies gemeente Druten, geschaald naar m² winkelvloeroppervlakte
6 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Bedrijventerreinen Binnen de gemeente zijn er momenteel drie grotere bedrijventerreinen waar perifere, volumineuze detailhandel zich mag vestigen. Hier zijn met name winkels gevestigd in de branches wonen, doe-het-zelf en tuincentra. Bedrijven terrein Westerhout is de grootste van de drie, en wordt onderverdeeld in de deelgebieden Westerhout, Westerhout-Noord en WesterhoutZuid. Onder andere de Karwei en Boerenbond hebben hier een vestiging. Op bedrijventerrein Klepperheide is o.a. een grote fietsenzaak gevestigd (De Groot Tweewielers, 1.250 m² wvo).
Omliggende dorpen
Dagwinkel ‘Tonnie Janssen’ in Afferden Foto: John van Gelder
In de omliggende dorpen is er nauwelijks een voorzieningenaanbod aanwezig. Afferden en Horssen beschikken nog wel over een dagwinkel en in de meeste dorpen is een dorpscentrum en een cafetaria te vinden.
Buiten bebouwde kom Buiten de hiervoor geschreven kernen is nog enig verspreid aanbod gelegen. Herckenrath fietsplaza in Horssen is binnen dit aanbod met 1.400 m² wvo verreweg de grootste winkel. Daarnaast zijn er in het buitengebied enkele boerderij- en landwinkels, waarvan Landwinkel de Zandroos een bekend voorbeeld is. Landwinkel de Zandroos Foto: John van Gelder 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
7 van 46
1.4 Landelijke trends
Piek in horeca-aanbod was al bereikt
bezoeken is en waar zowel gegeten als
Om binnen centra de overgang te maken van
gedronken kan worden.
In deze paragraaf wordt beschreven welke
‘place to buy’ naar ‘place to be’ waren horeca-
landelijke trends er spelen in de detailhandels-
vestigingen een geliefde nieuwe invulling voor
consument neemt de drankensector (o.a.
en horecasector. In paragraaf 1.5 wordt bespro-
vrijkomende winkelruimte. Bovendien was er,
cafés) al jarenlang in omvang af.
ken wat de impact is van deze landelijke trends
mede door de gunstige economische situatie
op Druten.
van voor de coronacrisis, vanuit de consument lange tijd een groeiende behoefte aan horeca-
Consument winkelt steeds meer online
bezoek. Het aantal horecavestigingen bleef dan
Het afgelopen decennium is het aandeel
ook lange tijd groeien, maar de laatste jaren
aankopen dat online wordt gedaan sterk geste-
bleek de rek eruit en vlakte de groei af. Hoewel
gen. In 2011 werd nog circa 11% van de beste-
het horeca-aanbod de laatste tien jaar in
dingen in de niet-dagelijkse sector online
totaliteit dus is toegenomen, waren er wel
gedaan. Inmiddels is dat aandeel al opgelopen
verschillen te zien tussen de verschillende
tot ongeveer 25%. In de dagelijkse (boodschap-
sectoren binnen de horeca:
pen)sector is het aandeel online bestedingen
•
Door deze veranderende behoefte van de
Ontwikkeling aantal fysieke winkels per 1.000 inwoners in Nederland
Het aantal restaurants, lunchrooms en
vooral de laatste paar jaar snel toegenomen, tot
hotels zat in de lift. De consument van
circa 5% op dit moment. Deze toegenomen
vandaag heeft meer dan vroeger behoefte
oriëntatie van de consument op internet-winke-
aan horeca die gedurende de hele dag te
len leidt tot een verminderde behoefte aan
•
Faillissementen winkelketens in Nederland
fysieke winkels. Op de ‘faillissementstijdlijn’ hiernaast valt dan ook te zien dat er de laatste jaren diverse grote winkelketens zijn omgevallen, met name uit het middensegment.
8 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Dorpscentra blijven in trek De impact van de hiervoor beschreven trends verschilt sterk per type centrumgebied. •
Voor boodschappen en andere frequente benodigdheden brengt de consument nog altijd graag een bezoek aan het dorps- of wijkcentrum, zolang dit voldoet aan de eisen van een aantrekkelijk aanbod en bezoekgemak.
•
Voor de totaalbeleving van een recreatief ‘dagje stad’ bezoekt de consument graag
Boodschappen doen in eigen dorp blijft in trek Foto: John van Gelder
Dagelijkse dorpswinkels doorgaans minder kwetsbaar Foto: John van Gelder
de grote centra waar bijzonder aanbod en naast winkels ook diverse andere voorzieningen en horeca te vinden zijn. •
Consumentengedrag in periode 2010-2021
Veel middelgrote centra bieden niet het bezoekgemak en de nabijheid van het dorps/wijkcentrum en hebben niet het bijzondere, recreatieve aanbod van de grote stad. Deze centra vallen veelal tussen tafellaken en servet, en hebben bovengemiddeld te kampen met toenemende leegstand, verminderde levendigheid en lagere investeringsbereidheid.
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
9 van 46
Combinatiebezoek supermarkten Supermarkten zijn voor dorps- en wijkcentra veruit de belangrijkste functie. Supermarkten trekken duizenden bezoekers per week, meer dan elke andere centrumfunctie. Overige voorzieningen kunnen profiteren van de grote bezoekersaantallen van supermarkten, mits de supermarkt goed gelegen is. De onderlinge afstand en zichtrelatie zijn daarbij bepalende factoren. Het is belangrijk dat de afstand tussen de supermarkt en de
Zichtrelatie supermarkten - overige winkels cruciaal Foto: John van Gelder
omliggende winkels zo klein mogelijk is en dat er vanaf de ingang van de supermarkt zicht is op deze winkels.
Voorwaarden combinatiebezoek
Combinatiebezoek
Profiel gemiddelde bezoeker in Nederland
overige winkels
supermarkt ± 10.000 bezoekers per week
60% 50% 40% 30% 20% 10%
korte loopafstand
supermarkt
0-40m
75% uit eigen dorp of wijk 80m
44% bezoekt ook andere winkels in het centrum
overige winkels bakkerij
bloemist
bioslager
warenhuis
supermarkt
kapsalon
Combinatiebezoek
56% met de fiets of te voet
60% 50% 40% 30% 20% 10%
goede zichtrelatie
10 van 46
80-120m
40 m
€ 22,- per bezoek
Bron: DTNP (2016), Passantenonderzoek trekkersol supermarkten
40-80m
Afstand tot eerste 5 winkels
3x per week
geen
1-9
> 10
Aantal winkels in het zicht
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Coronacrisis versnelt ontwikkelingen
Index ontwikkeling omzet detailhandel per branche 2015-2020
In het algemeen kan gesteld worden dat de hiervoor beschreven ontwikkelingen door de coronacrisis nog eens in een versnelling zijn geraakt. Per branche of sector zijn er echter wel sterke verschillen. •
In de detailhandelssector hebben webwinkels, doe-het-zelfzaken en supermarkten het meest geprofiteerd van de coronacrisis. Modewinkels kregen de grootste klappen.
•
Binnen de horecasector is de fastservicesector er redelijk in geslaagd de schade te beperken. Restaurants en cafés hebben het aanzienlijk zwaarder door de coronamaatregelen.
Impact coronacrisis verschilt per winkelgebied
Index ontwikkeling omzet horeca per branche 2015-2020
Naast de verschillen per branche is het effect van de coronacrisis ook verschillend per type winkelgebied. •
Wijk, buurt- en dorpscentra zijn (nog) beter gaan functioneren doordat de boodschappenfunctie hier vaak dominant aanwezig is. Juist tijdens de coronacrisis zijn consumenten vaker en dichter bij huis boodschappen gaan doen. Deze toegenomen lokale oriëntatie voor de boodschappen is naar verwachting blijvend, al tempert de toename van het online boodschappen doen ook hier de groei. 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
11 van 46
•
Grote steden met een ruim recreatief
1.5
voorzieningenaanbod hebben een grote
Impact landelijke trends in Druten
klap gekregen. Verwacht wordt echter dat
•
winkelmeters, kan verklaard worden door de transformatie van commercieel naar niet-commercieel vastgoed. De nieuwe woningen aan
juist deze centra ook het meest veerkrachtig
Als lokaalverzorgend dorpscentrum is Druten
Kattenburg zijn hier een voorbeeld van. Deze
zullen zijn ná de coronacrisis, wanneer o.a.
relatief goed bestand tegen de landelijke
ontwikkelingen betekenen dat Druten meer en
de horeca- en cultuursector weer bezocht
neerwaartse trends in de detailhandel; consu-
meer zal draaien op de sterke boodschappen-
kan worden.
menten blijven de weg naar de supermarkt of
basis. Het dagelijkse aanbod vormt het funda-
De middelgrote centra zullen de meest
verszaak in het dorp vinden en deze winkels
ment om zoveel mogelijk niet-dagelijks aanbod
negatieve gevolgen ervaren. Consumenten
hebben een relatief groot aandeel in het totale
in de benen te kunnen houden.
hebben tijdens de coronacrisis, veelal
voorzieningenaanbod van Druten. De behoefte
blijvend, nog beter hun weg weten te vinden
aan fysieke niet-dagelijkse winkels neemt
naar online winkelen. De fysieke niet-dage-
landelijk gezien echter ook in dorpscentra af, en
lijkse winkels ondervinden hier de meeste
dat is ook in Druten terug te zien. De ontwikke-
hinder van. Juist de middelgrote centra
ling van het winkelaanbod in de gemeente
hebben vaak een oververtegenwoordiging
Druten laat zien dat het aantal winkelmeters in
van dit niet-dagelijkse winkelaanbod, zonder
de niet-dagelijkse sector sinds 2004 is afgeno-
daarbij over het recreatieve aanbod te
men, zij het met schommelingen (zie grafiek
beschikken dat de grote steden zo veer-
pagina 13). Het vertrek van de Trendhopper (nu
krachtig maakt.
Metropole) verklaart een aanzienlijk deel van de afname in winkelmeters. Ook is in de data van 2020 een groothandel in antiek door Locatus niet langer als detailhandel aangemerkt, terwijl deze zaak nog wel in dezelfde vorm bestaat*. De dagelijkse winkelsector is qua omvang al jarenlang min of meer stabiel. Het feit dat de leegstand in de gemeente niet is toegenomen, ondanks de afname van het totaal aantal *
12 van 46
Weergegeven met lichtblauw in grafiek p.13.
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Ontwikkeling winkelaanbod gemeente Druten in m² winkelvloeroppervlak
Versspeciaalzaken als trekker in het dorp Foto: John van Gelder 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Leegstand in Druten is niet toegenomen Foto: John van Gelder
13 van 46
Foto: John van Gelder
2 Visie detailhandelsstructuur
2.1
Ambities en uitgangspunten
trends en ontwikkelingen. De niet-dagelijkse
Marktruimte dagelijkse winkelsector
sector ondervindt (meer dan de dagelijkse
Om te bepalen welke rol de detailhandels-
Ambities
sector) hinder van de toename van het
sector kan spelen in het waarmaken van de
Voor de gemeente Druten zijn in samenspraak
online winkelen en heeft grote klappen
geformuleerde ambities is het van belang
met de ambtelijke begeleidingsgroep en de
gekregen tijdens de coronacrisis. Er dient
een indicatie te hebben van de haalbare
‘smaakmakers’ de volgende ambities geformu-
dan ook rekening gehouden te worden met
omvang van het toekomstige winkelprogram-
leerd voor de voorzieningenstructuur, passend
de mogelijkheid dat er enkele winkels uit dit
ma. Voor de dagelijkse winkelsector is
bij de huidige tijdsgeest:
segment zullen wegvallen; hoeveel dit er
daartoe een marktruimteberekening uitge-
•
zijn is lastig te voorspellen.
voerd, waarvan de precieze uitwerking te
De bevolkingstoename in de gemeente
vinden is in de bijlage. Hierbij is gekeken
ruimte voor ontmoeting en evenementen;
Druten is onvoldoende om de afnemende
naar koopstromenonderzoek (binding en
Waarborgen van de leefbaarheid in de
behoefte aan fysieke winkels te compense-
toevloeiing van consumenten) en naar
kleine kernen;
ren.
factoren zoals het inkomensniveau en
Ook andere sectoren, zoals de horeca,
bevolkingsgroei.
Een vitaal en levendig centrum van Druten met een breed scala aan voorzieningen en
• •
Een prettig woon- en leefklimaat in het
•
•
buitengebied met oog voor de toeristisch-
ondervinden grote gevolgen van de corona-
recreatieve functie van de gemeente.
crisis. Wijzigingen in de samenstelling van
De uitkomst van deze som is dat er voor de
het horeca-aanbod zijn dan ook mogelijk, al
gemeente Druten in de nabije toekomst
Uitgangspunten
lijkt de sector veerkrachtig genoeg om zich
(2025) een potentieel winkelaanbod is van
Naast de geformuleerde ambities zijn er een
grotendeels te herstellen.
ca. 6.150 m² wvo. Daarmee is er een over-
Om het bestaande winkelaanbod te be-
aanbod van circa 550 m² in de dagelijkse
te worden gehouden bij het opstellen van de
schermen is het van belang winkels zoveel
winkelsector. In het meest reële scenario
visie op de gewenste winkelstructuur:
mogelijk te clusteren. Daarmee worden
neemt dit overaanbod door een verdere
•
Er is geen kwantitatieve aanleiding voor een
passantenstromen gebundeld en wordt
toename van het online boodschappen doen
uitbreiding van het aantal dagelijkse winkel-
combinatiebezoek gestimuleerd. Uitgangs
tot 2030 nog wat verder toe. Daarmee wordt
meters (zie kader rechts).
punt is dan ook: ‘winkels horen in winkelge-
duidelijk dat er geen kwantitatieve behoefte
Vanwege de grote verschillen in het ver-
bieden’. Door terughoudend om te gaan met
is aan bijkomende dagelijkse winkelmeters.
dienmodel van winkels in de niet-dagelijkse
de mogelijkheden buiten deze winkelgebie-
Dankzij de kracht van nabijheid, bezoekge-
sector is een marktuimteberekening hier-
den wordt toenemende leegstand zoveel
mak, goed ondernemerschap en lokale
voor minder eenduidig te maken. Logischer
mogelijk voorkomen.
loyaliteit is het bestaande aanbod dagelijkse
aantal uitgangspunten waarmee rekening dient
•
•
is het te kijken naar landelijke en lokale 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
winkels (grotendeels) in de benen te houden.
15 van 46
2.2 Visie winkelstructuur
functioneren als boodschappenlocatie. Aangezien het primaat in de gewenste detail-
Gebaseerd op de ambities, de uitgangspunten
handelsstructuur bij het centrum van Druten ligt,
en de marktruimteberekening wordt voor de
zijn uitbreidingen of nieuwe vestigingen van
toekomst ingezet op de volgende detailhandels-
publieke functies op deze locatie niet gewenst.
structuur:
Dorpssteunpunten Horssen en Afferden Primaat bij het centrum van Druten
In Horssen en Afferden vervullen de dagwinkels
Binnen de gewenste detailhandelsstructuur
een belangrijke rol voor de leefbaarheid van
functioneert het centrum van Druten nadrukke-
deze dorpen. Dorpelingen hoeven hun woon-
lijk als hét hoofdcentrum van de gemeente. Hier
plaats niet uit voor de dagelijkse boodschap en
is voor de Drutenaar het meest ruime en meest
spreken elkaar tijdens de toevallige ontmoetin-
diverse aanbod aan winkels en overige voorzie-
gen die bij deze steunpunten ontstaan. Hoewel
ningen te vinden. Dankzij het diverse palet aan
Horssen en Afferden qua aantal inwoners aan
winkelbranches, de aanwezige horeca, de
de krappe kant zijn voor het draaien van een
aantrekkelijk ingerichte publieke ruimte en de
supermarkt is het vanuit leefbaarheidsoogpunt
aanwezigheid van de weekmarkt is het centrum
nadrukkelijk de ambitie beide dorpssteunpunten
de ontmoetingsplek bij uitstek. Ook bij de
in de benen te houden. Het feit dat beide dorpen
verscheidene levendige evenementen, zoals het
over een hechte lokale gemeenschap beschik-
‘Dickens Festijn’ en de ‘Leste Mert’ weten de
ken helpt hierbij. Het stimuleren van dagelijkse
Drutenaren elkaar te vinden in het centrum. In
voorzieningen sluit aan bij de ambitie voor een
hoofdstuk 3 wordt nader ingegaan op de toe-
goede leefbaarheid in de kleine kernen van de
komstvisie op het centrum van Druten.
gemeente en bij de vergelijkbare ambitie uit de
Lokale ontmoeting op de weekmarkt Foto: John van Gelder
Regionale Detailhandelsvisie Rivierenland.
Boodschappenlocatie Scharenburg Net ten zuiden van de Van Heemstraweg
PDV-zone Westerhout
bevindt zich aan Scharenburg de grootste
Binnen de gemeente Druten zijn momenteel drie
supermarkt uit de gemeente (Albert Heijn,
bedrijventerreinen waar vestiging van detail
1.600 m² wvo) en is een Gall&Gall gevestigd.
handel in volumineuze artikelen mogelijk is. In
Deze locatie zal ook in de toekomst blijven
de toekomstig gewenste detailhandelsstructuur
16 van 46
Boodschappenlocatie Druten-Zuid Foto: John van Gelder
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Visie gewenste detailhandelsstructuur gemeente Druten
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
17 van 46
is er gekozen in te zetten op één locatie binnen
2.3
Beleidsregels
de gemeente: Westerhout. Westerhout is qua inrichting en reeds aanwezige functies het
Vertaling naar bestemmingsplan/omgevingsplan
meest geschikt voor perifere detailhandel met
Met het ruimtelijk detailhandelsbeleid uit para-
volumineuze artikelen. Dit bedrijventerrein is de
graaf 2.2 geeft de gemeente duidelijkheid voor
laatste jaren al uitgebreid en er zijn nog enkele
marktpartijen over waar investeringen wel en
kavels beschikbaar. Van belang is wel dat er
niet zijn gewenst. Om succesvol ruimtelijk
restrictief wordt omgesprongen met de moge-
detailhandelsbeleid te kunnen voeren, is het
lijkheden voor nieuwe volumineuze detailhandel
van belang dat de visie wordt vertaald in be-
op deze locatie, het primaat binnen de detail-
stemmings-/omgevingsplannen. Dit gebeurt in
handelsstructuur ligt immers bij het centrum van
principe bij de eerstvolgende herziening van
Druten.
een bestemmingsplan of bij het opstellen van het nieuwe omgevingsplan (na vaststelling van
Winkels buiten de gewenste structuur
de omgevingswet).
Buiten de hierboven beschreven gewenste detailhandelsstructuur zijn nieuwe detailhan-
Het bestemmingsplan (omgevingsplan) is het
delsvestigingen waarvoor een bestemmings-
meest krachtige instrument dat de gemeente tot
planwijziging nodig is ongewenst. Bestaande
haar beschikking heeft om ruimtelijk beleid te
rechten van verspreid gevestigde winkels
voeren. Hierin wordt door middel van bestem-
worden gerespecteerd en beperkte uitbreiding
mingen en voorschriften structureel bepaald
van deze bestaande winkels kan worden
waar wel en waar geen detailhandel is toege-
ondersteund, indien dit noodzakelijk is om te
staan. In het bestemmings- (of omgevings)plan
kunnen vernieuwen/verduurzamen.
kan de gemeente gebieden aanwijzen waar
Duidelijke keuzes zorgen voor een levendig centrum Foto: John van Gelder
detailhandel mag plaatsvinden. Hoofdstuk 2 en 3 (voor het centrum) geven daar handvatten voor.
Westerhout als locatie voor perifere detailhandel Foto: John van Gelder
18 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Winkels in winkelgebieden
Het is niet wenselijk zomaar overal dit type
Buiten de aangewezen winkelgebieden wordt in
winkels toe te staan. Veiligheid is bijvoorbeeld
2. Detailhandel als ondergeschikte nevenactiviteit
principe geen (uitbreiding van) detailhandel
een zorg met consumentenverkeer op bedrijven-
Van oudsher vindt detailhandel plaats als
toegestaan. Winkels horen per slot van rekening
terreinen. Op de aangewezen locatie op bedrij-
ondergeschikte nevenactiviteit bij andere
thuis in winkelgebieden. In sommige gevallen kan
venterrein Westerhout is dit wel goed inpasbaar
bedrijfsactiviteiten. De vraag die zich daarbij
echter afgeweken worden van deze basislijn.
(reeds ingericht op winkels).
vaak voordoet is in hoeverre de detailhandels-
Hieronder gaan we in op de specifieke uitzonderingen voor de gemeente Druten.
activiteit ondergeschikt is en/of deze noodzakeDe genoemde branches zijn in principe ook in
lijk en/of gebruikelijk is voor de hoofdactiviteit.
centra inpasbaar. Om in aanmerking te komen
Voor de planologische vertaling in bestem-
1. Perifere locaties: aard en omvang van goederen
voor vestiging op het bedrijventerrein moeten
mingsplannen zijn vooral de ruimtelijke effecten
De aard of omvang van goederen die winkels
bedrijven daarom voldoen aan de volgende
(beoogde detailhandelsstructuur, aantrekkende
verkopen is ruimtelijk relevant wanneer het gaat
criteria:
werking consumentenverkeer) en verschijnings-
om volumineuze goederen. De uitstalling van
•
van een grote omvang zijn (> 1.000 m²
vorm (ruimtegebruik, uitstraling, reclame)
winkelvloeroppervlak);
relevant. Hiervan is vooral sprake indien ver-
niet dan wel beperkt branchevreemd aanbod
koop plaatsvindt in een fysieke uitstalruimte die
binnen de volgende branches hebben daarmee te
verkopen, en dit aanbod moet passen bij het
gericht is op en/of toegankelijk is voor consu-
maken:
hoofdassortiment. Het nevenassortiments-
menten (winkelruimte).
•
detailhandel in volumineuze ‘woninginrich-
deel neemt niet meer ruimte in beslag dan
tingsartikelen’ zoals keukens, badkamers,
250 m² wvo of 10% van het netto winkelvloer-
Streekwinkels
sanitair, vloeren, zonwering, meubels en
oppervlak. Bovendien mag één afzonderlijke
Vanuit de ambities voor een levendig, econo-
jacuzzi’s;
hoofdbranche niet meer dan 50 m² wvo
misch gezond en toeristisch aantrekkelijk
bouwmarkten en andere allround doe-het-
bedragen. De reden hiervoor is dat een
buitengebied is in het buitengebied in beperkte
zelfzaken;
oppervlak van 250 m² wvo alsnog zelfstan-
mate verkoop mogelijk van streekproducten
•
tuincentra;
dige aantrekkingskracht uitoefent en dat is
(lees: eten en drinken) bij andere (agrarische)
•
fietsenzaken;
niet in lijn met de basisprincipes van het
bedrijven. Deze vorm van detailhandel is voor
•
andere detailhandel in uitsluitend zeer volumi-
gemeentelijk detailhandelsbeleid. Ongebrei
ondernemers een extra inkomstenbron en is
neuze artikelen (> 1 m³), zoals speeltoestellen;
delde verkoop van branchevreemde artikelen
aantrekkelijk voor recreanten in het buitenge-
•
detailhandel in grove bouwmaterialen;
op perifere locaties buiten de centra dient te
bied. Daarom is hier wel een uitstraling als
•
de verkoop van ABC-goederen (auto’s, boten,
worden voorkomen.
verkooppunt toegestaan. Voorbeelden hiervan
volumineuze artikelen is vaak moeilijk inpasbaar in reguliere centrumgebieden. Onder andere winkels
•
•
caravans). 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
zijn kaasboerderij Ravenswaard, klooster
19 van 46
boerderij van Buuren en catering De
perceel zelf geproduceerde of bewerkte produc-
Afwijkingsbevoegdheid
Heerlijkheid.
ten. Een voorbeeld hiervan is het laten maken
Gemeenten zijn bevoegd om gemotiveerd af te
van een kentekenplaat bij een autogarage of
wijken van vastgesteld beleid in situaties die
Voor ondergeschikte nevenactiviteiten bij een
een kleinschalige streekwinkel met boerderijter-
vanwege het uitzonderlijke karakter een bijzon-
(agrarisch) bedrijf in het buitengebied geldt
ras bij een cateringbedrijf. Er is geen uitstraling
dere beoordeling behoeven. Eventuele afwijkin-
allereerst dat de verkochte producten primair
als winkel of vergelijkbare verkeersaantrek-
gen moeten overtuigend en specifiek gemoti-
lokaal geproduceerd dienen te zijn of onderdeel
kende functie. De fysieke uitstalruimte is maxi-
veerd en onderbouwd worden om een
uitmaken van de hoofdactiviteit van het bedrijf.
maal 20% van het bedrijfsvloeroppervlak, en
juridische toetsing te kunnen doorstaan. Met
Daarnaast zijn in het ‘bestemmingsplan buiten-
niet meer dan 50 m wvo.
dergelijke afwijkingen dient terughoudend
2
gebied’ reeds regels opgenomen. Hierin staat
omgegaan te worden. Een onzorgvuldige
vermeld dat per agrarisch bedrijf niet meer dan
Internetverkoop
uitzondering op beleid creëert onzekerheid en
25% van de bedrijfsvloeroppervlakte mag
Een internetwinkel wordt planologisch beoor-
mogelijk een juridische precedent. Dit verzwakt
worden gebruikt voor nevenactiviteiten, tot een
deeld als een detailhandelsactiviteit op het
de kracht van deze visie als beleidsinstrument.
maximum van 350 m² wvo, met dien verstande
moment dat er consumenten ter plaatse komen.
dat maximaal 100 m² voor kleinschalige horeca
Afhaalpunten van internetwinkels zijn derhalve
mag worden gebruikt.
alleen toegestaan op locaties waar al detailhan-
Detailhandel op locatie buiten de gewenste structuur
del wordt toegestaan en die reeds zijn ingericht
Op diverse plekken in de gemeente zijn solitaire
Trafficlocaties
voor consumentenverkeer. Deze activiteiten
winkels gevestigd. Deze locaties dragen niet bij
Op trafficlocaties (bijvoorbeeld een tankstation,
passen tenslotte prima binnen de wenselijke
aan de gewenste detailhandelsstructuur. Er
treinstation) waar ondergeschikte detailhandel
winkelstructuur.
wordt op dit moment niet gekozen voor actieve
plaatsvindt, dient het assortiment gericht te zijn
sanering van deze winkels (bestaande rechten
op de behoefte van de automobilist of reiziger
Internetwinkels die geen aan de winkelactiviteit
worden gerespecteerd). Wel wordt actief
(bijvoorbeeld motorolie, flesje drinken en belegd
gerelateerde ruimtelijke kenmerken hebben, zijn
meegedacht over en meegewerkt aan transfor-
broodje voor onderweg).
niet relevant voor het detailhandelsbeleid en
matie naar andere functies indien de eigenaar
moeten voldoen aan de bestemming van de
van het pand dat wenst
Bedrijf
betreffende locatie (wonen, bedrijf, kantoor,
Bij een bedrijf wordt in beperkte mate detailhan-
agrarisch). Zo is een distributiecentrum van een
del als ondergeschikte nevenactiviteit toege-
internetwinkel op bedrijventerreinen toegestaan,
staan. Belangrijk is dat deze detailhandel de
zolang hier geen consumenten ter plaatse
verkoop betreft van door het bedrijf/op het
komen.
20 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Foto: John van Gelder
3 Toekomstvisie centrum Druten
3.1
Ambities
3.2 Aanbod in Druten-Centrum
lijke trend in die sector. De verwachting is ook dat deze sector de komende jaren het meest
In hoofdstuk 2 is in de gewenste detailhandels-
Omvang winkelaanbod constant
structuur duidelijk het primaat bij het centrum
De totale omvang van het winkelaanbod in het
van Druten gelegd. Specifiek voor het centrum
centrum van Druten was de afgelopen jaren min
Verschillend aanbod per deelgebied centrum
zijn in samenspraak met de ambtelijke project-
of meer constant. In die periode fluctueerde de
In het centrum van Druten zijn verschillende
groep en de groep ‘smaakmakers’ de volgende
leegstand, maar nam deze nooit heel sterk toe.
deelgebieden te onderscheiden, mede door
ambities neergelegd:
Daarmee presteert het centrum van Druten dus
de verschillen in samenstelling van het aanbod.
‘beter’ dan de landelijke trend. Dit is mede te
•
• •
onder druk zal blijven staan.
Bij Heuvel aan de zuidwest-zijde van het
Het versterken van een sterk aanbod aan
danken aan transformatieprojecten, waarbij
centrum bevindt zich o.a. het gemeentehuis
dagelijkse boodschappen als basis;.
commercieel vastgoed uit de markt is genomen.
van Druten en de Plus-supermarkt (1.100
Het behouden van een compleet winkelaan-
Wat verder opvalt is dat het niet-dagelijkse
wvo), met naast zich de Zeeman. Het plein
bod bestaand uit een breed palet aan
winkelaanbod wél in omvang terugloopt, met
ligt wat afgelegen van de rest van het
branches en steeds meer winkels die net
name de laatste vier jaar. Dit past bij de lande-
centrum.
even anders zijn; •
Het stimuleren van recreatieve ontmoetingen met een belangrijke rol voor horeca en
Aanbodontwikkeling detailhandel Druten-Centrum
cultuur. In dit hoofdstuk wordt een toekomstvisie geschetst voor het centrum van Druten. De inbreng vanuit de groep ‘smaakmakers’ (een selectie centrumondernemers) is hierin meegenomen. Daarnaast is er een enquête gehouden onder alle ondernemers uit de gemeente, waarvan een groot deel actief in het centrum. Ook de resultaten hieruit zijn meegenomen in deze Toekomstvisie. De precieze resultaten van de enquête zijn terug te vinden in de bijlage.
22 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
•
In het zuiden van de Hogestraat is er een
Branchering voorzieningen Druten-Centrum
duidelijke concentratie van recreatief modisch aanbod, zoals Via Moda en Annette. •
Aan het noordelijke uiteinde van het langgerekte centrum van Druten bevindt zich achter de kerk de Markt. De bewinkeling aan de oost- en zuidoostzijde van dit grote plein bestaat overwegend uit doelgericht bezocht niet-dagelijks aanbod en boodschappenwinkels. Voorbeelden hiervan zijn de Hema en de Bruna. Aan de zuidwestzijde van de Markt zijn een aantal restaurants te vinden, die overwegend alleen ‘s avonds geopend zijn.
•
In de aanpalende Marktpassage zijn met Aldi (750 m² wvo) en Jumbo (1.200 m² wvo) twee potentiële trekkers voor het centrum gevestigd.
•
Aan de westzijde van de kerk bevindt zich een horecacluster, waar zowel lunch, diner als een borrel genuttigd kunnen worden. Gevestigde namen in het Drutense, zoals Grand Café D’n Optie, en nieuwe zaken, zoals café Vrienden, zijn hier te vinden.
•
Tussengebied: het langgerekte lint met grotendeels aaneengesloten publieke voorzieningen langs de Hogestraat wordt halverwege het centrum onderbroken. In dit tussengebied wordt in een aantal van de 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
23 van 46
karakteristieke Drutense panden ook op de
3.3
Sterktes en zwaktes
met de lokale bakker en slager als publieks-
begane grond gewoond. Ook is hier op de
•
trekkers. Vanuit hier brengen veel centrum-
hoek van de Raadhuisstraat met de
Sterktes centrum Druten
bezoekers ook een bezoek aan de omlig-
Hogestraat een nieuwbouwproject gereali-
Druten is een sfeervol dorp met een hechte
gende winkels. De wisselwerking tussen de
seerd, waarbij op de hoek een nieuwe
gemeenschap en betrokken, lokale ondernemers
aanwezige detailhandelsvestigingen werkt
geurenwinkel is gevestigd. Op diezelfde
en eigenzinnige ondernemingen. De vele karak-
op deze plek goed.
hoek aan de noordzijde van de Raadhuis
teristieke panden geven het dorp zijn eigen
straat is een populaire ijssalon gevestigd.
smoel. Voortbordurend op en aanvullend aan
van de Hogestraat is gezellig gelegen naast
Kattenburg: helemaal in het noorden van
deze goede basis liggen er in het centrum van
de kerk, die een beeldbepalend element in
het centrum zijn er aan Kattenburg nog een
Druten diverse kansen en bestaande kwaliteiten
Druten is. Het breed uitlopende trottoir
paar detailhandelsvestigingen. In deze
om het centrum in de toekomst vitaal te houden
creëert ruimte, waardoor net als aan het
straat is de transformatie naar wonen al in
en nog aantrekkelijker te maken.
zuiden van de Hogestraat een pleinidee
gang gezet.
•
ontstaat.
•
De Hogestraat is recent succesvol heringe-
Het horecacluster aan de noordelijke kop
richt. Hierbij is meer groen toegevoegd, is de auto subtieler ingepast in het straatbeeld en
Verbeterpunten centrum Druten
is er een knus dorpsplein ontstaan (de
Er gaan veel zaken goed in het centrum van
‘Ramblas’). Dit nieuwe pleintje in het zuidelijk
Druten. Er vallen echter ook een aantal knel- en
deel van de Hogestraat zorgt voor een
verbeterpunten te benoemen:
prettige verblijfskwaliteit in het recreatieve
•
winkelgebied. Ook biedt het ruimte voor
potentiële trekkersfunctie voor het centrum.
kleinschalige evenementen, aanvullend op de
Doordat deze supermarkt echter aan de
grotere evenementen die plaatsvinden op de
overkant van de Raadhuisstraat ligt, is een
Markt. Het hernieuwde pleintje sluit goed aan
goede oversteekbaarheid en een zichtbare
bij het voorzieningenaanbod op die plek, dat
entree van de Hogestraat cruciaal voor het
bestaat uit veel modewinkels. Het meer
faciliteren van combinatiebezoek vanuit de
langdurige, recreatieve centrumbezoek wordt
supermarkt. De naastgelegen Zeeman zou
op deze plek van het centrum het beste
beter in de Hogestraat passen.
gefaciliteerd. Doelgericht bezochte winkels oostwand Marktplein Foto: John van Gelder
24 van 46
•
De supermarkt aan Heuvel vervult een
•
Het is welbekend dat het centrum van
Voorbij de Margrietstraat functioneert de
Druten te langgerekt is. Dit werd door veel
Hogestraat als een klassieke dorpsstraat,
ondernemers in de uitgezette enquête ook
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Sterktes en zwaktes centrum Druten
Geslaagde nieuwe ‘Ramblas’ in Hogestraat Foto: John van Gelder
Gezellige horeca aan kop Hogestraat Foto: John van Gelder 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
25 van 46
genoemd. Van noord naar zuid is het via de
•
Doordat de horeca aan de Markt overwe-
Hogestraat zeker 10 minuten lopen. Bezoe
gend pas ‘s avonds open gaat, versterken
kers van het centrum van Druten bezoeken
horeca en detailhandel elkaar op deze plek
daardoor veelal doelgericht slechts een deel
nauwelijks.
van het centrum. De kans dat bezoekers een
•
•
•
Aan Kattenburg zitten versnipperd nog
toevallige impulsaankoop doen, wordt hiermee
enkele commerciële functies, waardoor het
verkleind.
centrum nog verder wordt opgerekt. Voor de
Het langgerekte voorzieningenkoord ‘breekt’
overige voorzieningen in het centrum biedt
halverwege de Hogestraat. Door het ontbre-
de aanwezigheid van commerciële functies
ken van de functionele verbinding kunnen
op deze plek geen meerwaarde.
bezoekers het gevoel krijgen het centrum uit
Transformatie naar wonen is hier reeds
te lopen.
ingezet, wat een goede ontwikkeling is
De twee supermarkten in de Marktpassage
gezien de afnemende behoefte aan fysieke
zitten beide weggestopt in een nauwe, don-
winkels. Door hier winkelpanden te transfor-
kere doorgang. Hierdoor is de zichtrelatie met
meren kunnen winkelmeters in het hart van
de winkels aan de Markt zeer beperkt; het
het centrum gevuld blijven.
Overschot aan blauwe-zone-parkeren? Foto: DTNP
combinatiebezoek vanuit de supermarkten
•
naar deze winkels daarmee ook. De publieks-
Aandachtspunten
aantrekkende functie van de drie centrumsu-
Naast de hiervoor beschreven sterktes en
permarkten wordt dus niet optimaal benut.
zwaktes van het centrum van Druten vallen er
In tegenstelling tot de inrichting in de rest van
nog een paar overige punten te noemen die in de
het centrum oogt de publieke ruimte van de
toekomst aandacht behoeven:
Markt onaantrekkelijk. Het grote plein is
•
De Aldi in de Marktpassage is met circa 750
onoverzichtelijk en bovenal stenig. Het plein
m² wvo momenteel aan de krappe kant voor
wordt vrij gehouden voor de weekmarkt en
een moderne supermarkt. Vanwege de
andere grote evenementen, zoals de kermis.
sterke trekkersfunctie van deze supermarkt
Een meer creatieve invulling lijkt hier echter
voor het centrum is het van belang dat de
zeker mogelijk. De aan de Markt gelegen
toekomstbestendigheid wordt gewaarborgd.
kerktuin is momenteel niet toegankelijk. Dit is een gemiste kans voor het centrum.
26 van 46
•
Een goede oversteekbaarheid van de Raadhuisstraat ter hoogte van de Hogestraat
Onderbreking publieksfront halverwege Hogestraat Foto: DTNP
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
is van groot belang om bezoekers vanuit Heuvel het centrum in te lokken. De oversteekbaarheid is momenteel goed op orde, maar dit is een continu punt van aandacht. •
Er is in Druten voldoende parkeercapaciteit. Toch is op bijna alle parkeerterreinen een groot gedeelte blauwe zone. Hoewel dit op sommige locaties, zoals bij supermarkten, gewenst is voor de doorstroming lijkt het aandeel blauwe zone overdadig. Een nader parkeeronderzoek kan hier uitsluitsel over geven.
•
Uit de ondernemersenquête bleek dat 54% van de ondervraagde ondernemers 50 jaar of ouder is. Dit betekent dat de opvolging
Markt oogt stenig Foto: DTNP
Verspreide bewinkeling aan Kattenburg Foto: DTNP
Kerktuin ontoegankelijk Foto: DTNP
Ingang supermarkten verkeerd georiënteerd Foto: DTNP
van deze ondernemers de komende jaren een groeiend punt van aandacht zal zijn. •
De weekmarkt is van meerwaarde voor de aantrekkelijkheid van het centrum en voor de ondernemers in het centrum. Het is dus belangrijk om ervoor te zorgen dat de weekmarkt behouden wordt en dat groei/ uitbreiding wordt gefaciliteerd.
•
In geval van evenementen op de Markt, heeft het de voorkeur om de weekmarkt voor het gemeentehuis te plaatsen.
•
De organisatie omtrent de overige ambulante handel is goed op orde en kan op de huidige wijze worden voortgezet.
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
27 van 46
3.4 Visie Druten-Centrum
Profiel en acties per deelgebied centrum Druten
Op basis van de analyse en de beschreven kansen en knelpunten wordt in deze paragraaf het gewenste profiel per deelgebied uitgewerkt. Ook worden een aantal concrete kansen benoemd die helpen het centrum van Druten nog aantrekkelijker te maken. In de tekst wordt steeds met nummers, die op de kaart terug te zien zijn, naar deze kansen verwezen.
Een noordelijk en zuidelijk centrumgebied In het verleden werd in Druten ingezet op het verder versterken van de functionele verbinding tussen het noordelijke en het zuidelijke deel van het centrum. Deze ambitie past niet meer binnen de huidige tijd en wordt losgelaten. Er wordt geaccepteerd dat het centrumgebied uit twee losse delen bestaat. Wel zal ingezet blijven worden op een goede ruimtelijke verbinding en, indien de gelegenheid zich voordoet, op het creëren van (functionele) stepping stones. Het zuidelijk centrumdeel zal vooral gericht zijn op recreatief winkelen en dagelijkse aankopen bij lokale speciaalzaken. Het noordelijke centrumdeel profileert zich als plek voor doelgerichte aankopen (boodschappen), met een sterk bezoekgemak. Ook is dit dé plek voor een gezellig bezoek aan de horeca. In het
28 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
tussengebied is er ruimte voor meer cultureel-
Lokale speciaalzaken
maatschappelijke functies en wonen. Deze
Voorbij de Margrietstraat ontstaat een sterke
functies zullen een grotere rol spelen in het
mix van dagelijkse en niet-dagelijkse winkels.
toekomstige centrum van Druten.
Dit gedeelte wordt door Drutenaren frequent bezocht, vanwege de bakker en de slager die
Recreatief winkelen
een trekkersfunctie vervullen voor de omlig-
Het centrum van Druten begint bij de zuidelijke
gende winkels. Doel is deze functiemix ook in
toegang tot de Hogestraat, tegenover Heuvel.
de toekomst te behouden, zodat het food- en
De oversteekbaarheid van de Raadhuisstraat is
non-foodaanbod elkaar kunnen blijven verster-
op deze plek is momenteel goed, maar blijft een
ken. Dit is een van de zones in het centrum
continu aandachtspunt (1.). Een goede over-
waar het fietsparkeren verbeterd kan worden,
steekbaarheid draagt er toe bij dat de trekkracht
door het plaatsen van extra nietjes en door het
van Plus zoveel mogelijk voor de nabijgelegen
gebruik hiervan te stimuleren (3.). Dit kwam ook
winkels in de Hogestraat benut wordt. De entree
uit de ondernemersenquête naar voren als een
tot het centrum kan bij de toegang tot de
van de voornaamste verbeterpunten.
Creëer een ‘stepping stone’ in het tussengebied Foto: John van Gelder
Hogestraat extra benadrukt worden (2.). Rondom het heringerichte pleintje aan het
Ruimtelijke verbinding met ‘stepping stone’
zuiden van de Hogestraat kan het recreatief,
Voorbij de lokale speciaalzaken begint richting
modisch winkelen verder gestalte krijgen.
het noorden van de Hogestraat het historische
Dankzij de sterke profilering is het voor bezoe-
gedeelte van Druten, waar het publieksfront
kers direct duidelijk dat dit dé plek is in de
wordt onderbroken door woningen. Gezien de
gemeente om rustig te winkelen en te kunnen
trends in de detailhandel is het niet realistisch te
‘kijken en vergelijken’. Ook biedt het pleintje
verwachten dat dit ‘tussengebied’ weer kan
ruimte voor ontmoeting met dorpsgenoten en
worden ingevuld met winkels. De verbinding
voor kleinschalige evenementen, waar de
tussen het noorden en zuiden van de Hoge
ondernemers weer van kunnen profiteren.
straat zal dan ook ruimtelijk gelegd moeten worden. Het vrije zicht op de Kerktoren nodigt de nieuwsgierige bezoeker alvast uit om verder te trekken, en ook de nieuwe bestrating draagt hieraan bij. Voor het verder versterken van de
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Transformeer Kattenburg verder naar wonen Foto: John van Gelder
29 van 46
ruimtelijke verbinding kan gedacht worden aan
aandeel blauwe zone hier en elders in het
het doortrekken van de plantenbakken of aan
centrum noodzakelijk is of kan worden afge-
van noord tot zuid doorlopende verlichtings-
bouwd (7.). Ook het onderscheid tussen welke
snoeren (4.). Daarnaast is het verbeteren van
delen wel of geen blauwe zone zijn, kan worden
de bewegwijzering, die vertelt wat er in het
verduidelijkt.
noordelijk en zuidelijk deel te beleven valt, van belang. De vindbaarheid van winkels en horeca
In de Marktpassage bevinden zich met de
kan ook versterkt worden door de digitale
Jumbo en Aldi twee publiekstrekkers voor het
schermen van de Ondernemersvereniging
noordelijk deel van het centrum. Zoals eerder
Druten (OVD) breder in te zetten en in aantal uit
aangestipt is de Aldi momenteel aan de kleine
te breiden (5.). Een andere manier om de
kant. Deze zou een beperkte uitbreiding kunnen
verbinding tussen noord en zuid te versterken is
krijgen om weer competitief te worden met
door het toevoegen van een ‘stepping stone’ in
supermarkten van een moderne omvang (8.).
de vorm van een culturele of maatschappelijke
De toegang tot beide supermarkten is helaas
functie (6.). De bibliotheek zou hiervoor een
echter weggestopt aan de binnenkant van de
geschikte functie zijn, met daarbij bijvoorbeeld
Marktpassage, waardoor er geen goede zicht-
een terras waar gasten, onder het genot van
relatie is met de winkels die gevestigd zijn aan
een bakje koffie, hun boek kunnen lezen.
de Markt. Het oriënteren van de ingang van de
Terugkerend mobiel groen in Druten Foto: Centrummanagement Druten
supermarkten aan de noordzijde van de pas-
Doelgerichte aankopen
sage zou dit sterk verbeteren (9.).
In het zuidelijk deel van de Hogestraat komen bezoekers voornamelijk voor het recreatief
De publieke ruimte van de Markt zelf kan op
winkelen en de lokale speciaalzaken. De
verscheidene manieren aantrekkelijker worden
Marktpassage en de oostwand van de Markt
ingericht. Er kan bijvoorbeeld (mobiel) groen
zijn juist meer gericht op de doelgerichte
worden toegevoegd, een ornament of kunst-
consument. Voor dit bezoekmotief is goede
werk worden geplaatst of worden gewerkt met
parkeergelegenheid een belangrijke randvoor-
waterpartijen (10). Ook kan, voor een vriendelij-
waarde. Dit is met de parkeerplaats aan de
kere aanblik, de stenen muur aan de noord
Ooievaarstraat en op de Markt zelf al goed op
oostzijde worden beplant.
orde. Wel kan onderzocht worden of het grote
30 van 46
Bestendig het horecaplein (Referentiebeeld Botermarkt Kampen; bron: Kampen Tourist Info) 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Ten slotte zou het een waardevolle toevoeging
(13.). Hier zijn zowel functioneel (toegankelijk
zijn voor het centrum de mooie kerktuin publiek
maken Kerktuin), esthetisch (aanlichten kerkto-
toegankelijk te maken (11.).
ren) als in samenwerking (met tegenover gelegen horeca-ondernemers) nog mogelijkhe-
Hapje eten
den.
Aan de zuidwand van de Markt zijn momenteel al een aantal restaurants te vinden. Dit gebied
Dit horecacluster vormt in de toekomst ook een
kan zich verder profileren als plek waar
duidelijk eind- of beginpunt van het centrum,
Drutenaren samenkomen om een hapje te eten.
met een verwelkomende uitstraling. Ook hier
Het plein van de Markt biedt voldoende ruimte
kan de centrumentree worden geaccentueerd
voor het uitstallen van terrassen. Belangrijk
(2.).
verbeterpunt voor deze locatie is de wisselwerking tussen de restaurants en de omliggende
Dit betekent ook dat Kattenburg in de toekomst
winkels. Als de horeca bijvoorbeeld ook ‘s
niet meer tot het kernwinkelgebied wordt
middags al opengaat deze bedrijven en de
gerekend. Een transformatie naar wonen of
aanwezige winkels elkaar ondersteunen.
naar werkfuncties is hier het meest passend
Verhoog verblijfskwaliteit bij Kerk aan Marktplein Bron: OKRA Landschapsarchitecten (Hengelo)
(14.). Bestaande (detailhandels)rechten zullen
Sfeervol vertoeven
ook in de toekomst worden gerespecteerd,
Complementair aan de horeca aan de Markt
maar nieuwe vestigingen zijn ongewenst.
kan men voor een gezellige lunch, diner of borrel terecht aan de noordelijke kop van de
Digitalisering
Hogestraat. Hier bevinden zich momenteel al
Voor het realiseren van een toekomstbestendig
horecazaken die qua sfeer goed aansluiten bij
centrum is het belangrijk de kansen te pakken
de historische setting, en dit kan verder worden
die digitalisering biedt. Hierbij kan bijvoorbeeld
uitgebouwd (12.). Verschillende ondernemers
gedacht worden aan één collectief online
hebben de coronacrisis aangegrepen om hun
platform, waarop alle ondernemers uit het
zaak te verbouwen of op te knappen, wat
centrum van Druten te vinden zijn. Ook kan
aangeeft dat er voldoende vertrouwen is in de
bijvoorbeeld met behulp van digitale kassasyte-
toekomst. In dit deelgebied ligt er ook een kans
men uitgelezen worden in hoeverre evenemen-
om de Kerk meer bij het centrum te betrekken
ten bijdragen aan een hogere omzet bij onder-
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Toevoegen kunst of fontein op Markt Foto: John van Gelder
31 van 46
nemers. Daarnaast kan dankzij digitalisering
positieve energie merkbaar en het is zaak
efficiënter worden omgesprongen met bestaan-
deze dan ook te benutten.
de ruimte en middelen, zoals het plaatsen van
•
Invoeren van een structureel horeca-overleg.
sensoren in afvalbakken die aangeven wanneer
Hiermee kan de horeca zich beter collectief
deze geleegd moeten worden. Ten slotte past
positioneren, gezamenlijke promotie opzetten,
ook het breder inzetten van het digitale scherm
de onderlinge samenwerking aanhalen en de
van de OVD goed binnen dit thema. In overleg
samenwerking met de detailhandel verster-
tussen ondernemers, de centrummanager en
ken;
de gemeente kan besloten worden welke
•
De centrumondernemers en de bibliotheek
digitaliseringsprojecten als eerste worden
kunnen meer samenwerken op thema’s als de
opgepakt, mede afhankelijk van de beschikbare
kinderboekenweek en exposities, bijvoorbeeld
financiële middelen.
ook tijdens het Dickens Festijn; •
Er kan een werkorganisatie worden opgezet
Verbeteren samenwerking en verbinding
die zorg draagt voor de gezamenlijke promotie
Uit de ondernemersenquête bleek dat onderne-
van de gemeente Druten als geheel;
mers in Druten vooral samenwerken met
•
De samenwerking tussen de Veerdam en de
ondernemers uit hun eigen branche en binnen
centrumondernemers kan verder worden
de eigen gemeente (zie ook de bijlage). Er
versterkt, om zo de recreant meer te verleiden
liggen een aantal kansen de samenwerking en
het centrum te bezoeken. De bewegwijzering
verbinding tussen Drutense ondernemers
is hierbij een belangrijk verbeterpunt. Ook kan
verder te versterken:
gedacht worden aan het verspreiden van
•
Op regelmatige basis herhalen van het
flyers over het centrum op de camperplaatsen
overleg met de groep ‘smaakmakers’ die
bij de Veerdam of het plaatsen van een
aan dit rapport hebben meegewerkt, zodat
prikbord waar centrumondernemers zichzelf
de beschreven kansen voor het centrum
of evenementen onder de aandacht kunnen
zoveel mogelijk invulling krijgen, er terug-
brengen.
koppeling over de voortgang plaatsvindt en
•
Een nieuwe versie van het Drutense BooQI,
taken worden verdeeld. Tijdens de sessies
(toeristisch boekje op zakformaat) maken,
met de ‘smaakmakers’ was er een duidelijke
naar aanleiding van de nieuwe visies en het toeristische seizoen.
32 van 46
Realiseer één collectief online platform (Referentie Lange Hezelstraat Nijmegen)
Versterk samenwerking met de Veerdam Foto: John van Gelder 2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
Kansen voor het centrum
•
De verbinding tussen de Veerdam en het
Samenvattend kan worden gesteld dat er
centrum te versterken om zo de toeristisch-
diverse kansen liggen om het centrum van
recreatieve potentie van Druten nog beter te
Druten nog vitaler, aantrekkelijker en toekomst-
benutten;
bestendiger te maken door: •
• •
•
Het centrummanagement blijvend te finan-
De functionele verbinding los te laten maar
cieren zodat initiatieven makkelijker van de
de ruimtelijke verbinding te versterken
grond komen en betrokken partijen verbon-
tussen het noordelijke en het zuidelijke deel
den worden. Ook aan eigenaren van com-
van het centrum;
merciële panden in het centrum van Druten
In te zetten op het eigen profiel van de
kan een bijdrage worden gevraagd voor de
verschillende deelgebieden;
financiering hiervan;
De bibliotheek naar het centrum te verplaat-
•
De onderlinge samenwerking en verbinding
sen, het liefst als functionele stepping stone
te versterken op het vlak van detailhandel,
in het ‘tussengebied’ van de Hogestraat.
horeca, cultuur, evenementen, toerisme en
Ook op een andere plek in het centrum
promotie.
Druten-Centrum als ‘place to be’ Foto: John van Gelder
heeft de bibliotheek echter meerwaarde; •
De Kerk meer bij het centrum te betrekken;
•
Onderzoeken van de mogelijkheid om de entree van de supermarkten in de Markt passage aan de Markt zelf te situeren;
•
Het centrum attractiever te maken met meer groen en rustpunten, met name op de Markt;
•
Het aanlichten van historische of toonaangevende gebouwen in het centrum, zoals het gemeentehuis en de kerk.
•
Het centrum aantrekkelijker te maken als ‘place to be’ met een grotere rol voor recreatieve en maatschappelijke functies, cultuur en ambachten;
Betrek de Kerk meer bij het centrum. Foto: John van Gelder
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
33 van 46
Foto: John van Gelder
Bijlagen
Bijlage 1 Ondernemersenquête
“Waar is je onderneming gevestigd?”
Bedrijfsvorm
Branche
Eigendomssituatie pand
Gedurende het proces is de analyse van DTNP zoveel mogelijk aangevuld met informatie ‘uit het veld’. Naast de interactieve sessies met de klankbordgroep voor het centrum is onder alle ondernemers uit de gemeente een enquête gehouden. De resultaten van deze enquête worden hier gepresenteerd.
Respons en weergave resultaten In totaal is de enquête door 53 ondernemers uit de gemeente Druten ingevuld. Van hen zijn er 27 actief in het centrum van Druten. Bij de grafieken wordt steeds vermeld hoeveel respondenten op de betreffende vraag hebben gereageerd (N = ...). Ook wordt bij iedere grafiek de (letterlijk) gestelde vraag weergegeven.
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
35 van 46
“Welke beoordeling geef je het centrum van Druten op de volgende thema’s? (1 = zeer negatief, 10 = zeer positief) N = 30-32 (niet iedere respondent heeft ieder thema beoordeeld)
Leeftijd ondernemer
36 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
“Hoe beoordeel je de bereikbaarheid van het centrum van Druten op de volgende aspecten? (1 = zeer negatief, 10 = zeer positief) N = 25-32 (niet iedere respondent heeft ieder aspect beoordeeld)
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
37 van 46
“Hoe tevreden ben je over je eigen bedrijfslocatie (pand) op de volgende aspecten? (1 = zeer ontevreden, 10 = zeer tevreden) N = 27-28 (niet iedere respondent heeft ieder aspect beoordeeld)
38 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
“Zijn er parkeerplaatsen direct voor de deur van je onderneming?”
“Hoe belangrijk zijn deze direct voor de deur gelegen parkeerplaatsen voor jou?”
“Hoe was je omzet in 2019 (voor corona)?”
“Hoe is de omzet naar schatting veranderd in 2020 (tijdens de coronamaatregelen) ten opzichte van 2019 (voor de coronamaatregelen)”
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
“Denk je dat je omzet in 2022 weer op peil is (zelfde niveau als voor corona)?”
39 van 46
Kun je aangeven/een inschatting maken waar je omzet in 2019 (voor corona) vandaan kwam? Kun je aangeven/een inschatting maken waar je omzet in 2020 (tijdens de coronamaatregelen) vandaan kwam? N = 6-8
40 van 46
“Wat is het aandeel online bestedingen voor je onderneming in 2022 (na de coronacrisis)?”
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
“Wat is de laatste grote investering die je hebt gedaan in je onderneming?” N = 24
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
41 van 46
“Heb je de komende drie jaar plannen voor je onderneming?” N =24
42 van 46
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
“Samenwerking. Wat is voor jou van toepassing?” N = 22
2199.1120 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Druten - 16 september 2021
43 van 46
Bijlage 2 Marktruimteberekening
Sindsdien heeft het online winkelen ook in
Koopkrachtbinding: de koopkrachtbinding staat
de dagelijkse sector een vlucht genomen,
voor de mate waarin de dagelijkse winkels er in
Om een goede inschatting te kunnen maken
vandaar dat voor 2025 het aandeel online
slagen de inwoners uit het verzorgingsgebied
van het toekomstig haalbare (dagelijkse)
op 7,5% wordt geschat. Gezien de onzeker-
aan zich te binden. In 2016 is het Koopstromen