Bijlage 1. Concept jaarrekening 2025 Druten
Tekst van het document
Structureel 0
Incidenteel 47
0
-20
0
-20
0 0
14 33
0
-26
0
10
0
875
0
-32
0
-23
0 0
851 878
Van dit bedrag is circa € 64.000 inmiddels in februari 2026 gefactureerd en ongeveer € 14.000 moet nog in 2026 worden gefactureerd. De vertraging is onder andere veroorzaakt door binnengekomen zienswijzen, het wachten op aanvullende informatie en adviezen. Feitelijk zijn in 2025 meer leges gerealiseerd dan begroot, zij het dat een klein deel van de opbrengsten doorschuift naar 2026. Het werkelijke verschil met de begroting bedraagt circa € 32.000. De kosten voor Bouw-, woning-, welstandstoezicht zijn moeilijk vooraf te ramen, omdat ze afhankelijk zijn van het aantal en type aanvragen. Het gaat onder andere om AERIUS-berekeningen, constructieve toetsen, proceskosten en welstandsadviezen. De kosten van AERIUS-berekeningen en welstandsadviezen worden één op één doorbelast via leges aan de aanvrager. Constructieve toetsen zijn doorgaans onderdeel van de bouwleges. Overige kosten, zoals proceskosten, ontstaan incidenteel en kunnen niet vooraf worden begroot of doorbelast. Totaal verschil t.o.v. de actuele begroting
92
Gemeente Druten
Jaarrekening 2025
Indicatoren Het is voor gemeenten belangrijk om te kunnen sturen op basis van meetbare prestaties, waarbij gemeenten bij de besteding van de beschikbare middelen goed onderbouwde keuzes moeten maken om te kunnen bijsturen als de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven. Mede om gemeenten onderling beter te kunnen vergelijken wordt in het BBV voorgeschreven dat de gemeenten een basisset van beleidsindicatoren hanteren voor de begroting en verantwoordingsstukken. De gegevens komen uit verschillende bronnen zoals o.a.. CBS, COELO, Rijkswaterstaat, KLPD, RIVM en andere centrale databronnen. De kengetallen worden centraal door KING (Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten) verzameld en gepubliceerd op Waarstaatjegemeente.nl . Naam Indicator Overhead Verwijzing Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Functiemengingen (verhouding tussen banen en woningen) Vestigingen (van bedrijven) Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Niet sporters
Banen Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezinnen Neto Participatiegraad Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Personen met een lopend re-integratietraject
Gemeente Druten
Eenheid % van totale lasten Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Werkelijk 2024 11,5 16 0,3 2,3 1,5 2,6
Werkelijk 2025 11,3 4 0,8 3,0 0,8 3,3
% verhoudingen tussen banen en woningen
48,8
48,8*
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 65 jaar Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers VO en MBO
156,7
156,7*
7,4 21 2,7
7,4* 21* 2,7*
% Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 74 jaar % 12 t/m 21 jarigen
46,0
46,0
646,8
646,8*
1*
1*
4
4*
% kinderen tot 18 jaar % van de werkzame beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 10.000 inwoners
75,1
75,3
1 211,8
1* 182,3
Aantal per 1.000 inwoners
72,0
72,0*
93
Jaarrekening 2025 Naam Indicator Jongeren (tot 18 jaar) met jeugdhulp
Jongeren (tot 18 jaar) met jeugdbescherming
Jongeren (12 tot 23 jaar) met jeugdreclassering
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit
Gemiddelde WOZ-waarde Nieuw gebouwde woningen Demografische druk
Eenheid % het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar % Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen % Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar) Aantal per 10.000 inwoners
Werkelijk 2024 16,2
Werkelijk 2025 16,2*
0,8
0,8*
0,3*
0,3*
820
860
58
58*
% Het aandeel zelf opgewekte energie ten opzichte van het totale energiegebruik Duizend euro Aantal per 1.000 woningen
51,7*
51,7*
367 27,2
393 27,2*
% Het percentage van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar Euro
72,2
72,8
kg/inwoners
Gemeentelijke 857 woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke Euro 885 woonlasten meerpersoonshuishouden * Dit betreffen oudere gegevens. De meest recente gegevens zijn hier opgenomen.
94
929
999
Gemeente Druten
Jaarrekening 2025
Paragrafen
Gemeente Druten
95
Jaarrekening 2025
Lokale heffingen Inleiding Het overzicht lokale heffingen bevat de geraamde inkomsten, de beleidsvoornemens voor de lokale heffingen, een overzicht op hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen, een aanduiding van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. De lokale heffingen zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid, omdat deze de inwoner direct in de portemonnee raken. Lokale belastingen en heffingen staan dan ook sterk in de publieke en politieke belangstelling. De onroerendezaakbelasting (OZB) is in omvang de belangrijkste gemeentelijke heffing. Ook is de gemeente in principe vrij om te bepalen waarvoor OZB-opbrengsten worden gebruikt. Daarom rekenen we de OZB tot de algemene dekkingsmiddelen. De riool- en reinigingsheffingen worden geheven voor een tegenprestatie van de gemeente en leggen beslag op het huishoudbudget van nagenoeg elke inwoner. Daarom zijn deze heffingen interessant om in het overzicht van lokale heffingen te betrekken.. Binnen de lokale heffingen mag het kwijtscheldingsbeleid niet ontbreken. De gemeente hanteert namelijk op basis van wettelijke normen een beleid waarbij aanslagen (deels) worden kwijtgescholden afhankelijk van de draagkracht van de belastingplichtige. Dit kwijtscheldingsbeleid nuanceert de belastingdruk en kan dan ook niet achterwege blijven.
De normerende, sturende functie van de raad kan zich op het gebied van lokale heffingen sterk manifesteren. Dat geldt ook voor de controlerende functie, niet alleen om de lastendruk te beheersen, maar ook om na te gaan of de burger waar krijgt voor zijn geld. Verschillen die zich binnen bepaalde heffingen voordoen worden toegelicht in de desbetreffende programma’s en taakvelden.
Gemeentelijk beleidskader Het uitgangspunt van het beleid is dat we tarieven, heffingen en belastingen elk jaar aanpassen aan het inflatieniveau. Daarnaast zijn, gelet op de financiële positie van de gemeente, de OZB tarieven voor de eigenaren en gebruikers van niet-woningen voor 2025 met 5,2% verhoogd, dit ten einde in 2027 geleidelijk te groeien naar het niveau van het gemiddelde in de regio. Verder is het gebruikelijke uitgangspunt doorgevoerd om de overige tarieven en heffingen per saldo kostendekkend te laten zijn.
Beleidskader 2025 Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bevat de volgende belastingen/heffingen die gebaseerd zijn op een door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordening: • • • • • • •
96
Onroerendezaakbelastingen; Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; Rioolheffing; Hondenbelasting; Lijkbezorgingsrechten; Marktgelden; Leges;
Gemeente Druten
Jaarrekening 2025 • •
Reclamebelasting; Toeristenbelasting.
Onroerende zaakbelasting Omvang inkomsten De gemeente heft onroerendezaakbelastingen (OZB) over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken. Het gaat om twee directe belastingen: een gebruikersbelasting van degene die een onroerende zaak gebruikt die onder de categorie niet-woning valt en een eigenarenbelasting van degene die van een onroerende zaak het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. Dit kan het eigendom van een woning en/of een niet-woning zijn. De totale opbrengst aan OZB voor 2025 is geraamd op € 5.283.895. De jaarrekening 2025 is daarmee met een bedrag van € 256.787 onder de gerealiseerde OZB opbrengst van € 5.027.107 uitgekomen. De belangrijkste oorzaak van dit verschil is toe te schrijven aan een verschuiving van een object van de categorie niet-woningen naar de categorie woningen waaruit minder inkomsten kunnen worden gegenereerd dan uit de categorie niet-woningen. Die verschuiving is het gevolg van een afgehandeld bezwaarschrift dat met terugwerkende kracht vanaf 2020 effect heeft gehad op de OZB opbrengsten van 2025. Grofweg € 47.000 heeft betrekking op het boekjaar 2025 zelf. Waardebepaling De OZB-tarieven worden uitgedrukt in een percentage van de waarde. De gemeente waardeert jaarlijks alle onroerende zaken. Bij de bepaling van de betreffende OZB-tarieven voor 2025 is daarmee rekening gehouden.
Hoogte tarieven In principe mag de gemeente zelf de hoogte van de OZB-tarieven bepalen.
Reinigingsheffingen Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht De reinigingsrechten worden alleen geheven op objecten waar bedrijfsafval ontstaat. Afvalstoffenheffing wordt van huishoudens geheven, waarbij het niet uitmaakt of er daadwerkelijk afval aan de straat wordt gezet. Per gemeente is de hoogte van deze heffingen afhankelijk van de gewenste kwaliteit en het nagestreefde ambitieniveau. De tarieven voor 2025 zijn ten opzichte van het niveau van 2024 verhoogd met de inflatiecorrectie. Daarnaast is een extra ophoging van de tarieven doorgevoerd. Deze stijging is veroorzaakt door een hogere indexatie van de dienstverleningsovereenkomst met de DAR en de doorbelasting van Munitax (verzorgd heffing en invordering van de afvalstoffenheffing en reinigingsrecht). Het tarief voor een éénpersoonshuishouden kwam daardoor voor 2025 uit op € 169,82 en het tarief voor zowel een meerpersoonshuishouden als voor het reinigingsrecht op € 240,24. Het tarief per aanlevering van een afvalzak bedroeg voor 2025 € 1,10 per keer. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing zijn volgens bestaand beleid voor 100% gerelateerd aan de lasten voor vuilafvoer en verwerking. De gemeente maakt gebruik van een egalisatievoorziening om te voorkomen dat er te sterke schommelingen in de tarieven ontstaan.
Gemeente Druten
97
Jaarrekening 2025 Kostendekkende tarief afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Uit onderstaande opstelling blijkt dat in 2025 het resultaat uit de opbrengsten van de afvalstoffenheffing minus de daaraan verbonden kosten is afgesloten met een tekort van € 71.000. Dit is in hoofdzaak toe te schrijven aan de lagere opbrengsten uit de heffingen en de hogere doorberekening van de compensabele BTW. Omdat de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing, die normaliter voor afdekking van een tekort wordt ingezet, op 1 januari 2025 geen saldo meer heeft, is dit tekort van € 71.000 ten laste van het rekeningresultaat gebracht.
( x € 1.000) Taakveld 7.3 Afval: Directe kosten, inclusief (omslag)rente, excl. BTW Taakveld 7.3 Afval: Directe inkomsten excl. BTW Netto kosten taakveld(en)
Realisatie 2025
Toe te rekenen kosten: Taakveld 6.2 Kwijtschelding afvalstoffenheffing Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: Schoonhouden wegen 1/3 deel van de integrale kosten Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: Zwerfafval 1/3 deel van de integrale kosten Taakveld 0.4 Overhead Toe te rekenen compensabele BTW op de directe kosten en opbrengsten Doorberekening kosten Munitax Mutatie met de egalisatie voorziening (voorziening is leeg) Totale kosten Opbrengst van de heffingen Per saldo tekort
1.875 -379 1.496
51 31
49 57 240 169 0 2.093 -2.022 71
Rioolheffing Het uitgangspunt bij de rioolheffing is dat het tarief 100% kostendekkend is. Om de kostenstijging en de doorberekening van Munitax (heffing en invordering van de rioolheffing) te kunnen dekken en de voorziening riolering op niveau te houden, is het tarief voor 2025 ten opzichte van 2024 verhoogd met € 20,00 naar € 272,00 per aansluiting (was € 252,00 in 2024). De rioolopbrengsten zijn voor 2025 meer dan kostendekkend geweest. Conform bestaand beleid en om toekomstige verplichtingen te kunnen afdekken, is in 2025 een bedrag van € 459.000 gestort in de egalisatievoorziening rioleringen. Zie voor de berekening daarvan de opstelling hieronder. (x €1.000) Taakveld 7.2 Riolering: Directe kosten (excl. mutatie voorziening)
Realisatie 2025 1.536
98
Gemeente Druten
Jaarrekening 2025 (x €1.000) Taakveld 7.2 Riolering: Directe inkomsten excl. BTW Netto kosten taakveld riolering Toe te rekenen kosten: Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer: 1/3 deel kosten van schoonhouden wegen Taakveld 0.4 Overhead: Toe te rekenen BTW op de directe kosten en opbrengsten Kosten Munitax Mutatie met de voorziening Totale kosten Opbrengst heffingen Per saldo tekort/overschot
Realisatie 2025 -131 1.405 71 81 213 177 459 2.406 -2.406 0
Hondenbelasting Elke houder van een hond dient zich na aanschaf van dit dier te melden, waarna een aanslag hondenbelasting volgt. Voor 2025 zijn de tarieven inflatoir verhoogd en dit heeft geresulteerd in de navolgende gehanteerde tarieven : • • •
Voor de eerste hond € 95,16 Voor elke volgende hond € 131,52 Kenneltarief € 443,16
Lijkbezorgingsrechten De tarieven 2025 van de lijkbezorgingsrechten zijn aangepast met het inflatiepercentage. Bij wijzigingen met een minimaal gevolg is het tarief gelijk gebleven.
Legesverordening Leges worden geheven voor het door de gemeente verlenen van diensten zoals opgenomen in de Legesverordening en de daarbij behorende tarieventabel. De belastingplichtige is de aanvrager van de dienst dan wel ten behoeve van wie de dienst is verleend. Globaal onderscheiden we een drietal titels: 1. Algemene dienstverlening, waaronder burgerlijke stand, reisdocumenten, verkeer en vervoer; 2. Dienstverlening vallende onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning, waaronder bouwactiviteiten, welstand en bestemmingswijzigingen; 3. Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn, waaronder horecavergunning, evenementenvergunning, marktstandplaatsen en kinderopvang. De leges dienen overeenkomstig de uitgangspunten veelal kostendekkend te zijn en worden conform de Gemeentewet vastgesteld op basis van de in de gemeentebegroting geraamde baten en lasten. Deze baten mogen niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Anders gezegd mogen we over de gehele legesverordening geen ‘winst’ maken op de diensten en producten die wij aanbieden. Dit geldt niet voor de leges waar in de dienstverlening ook een rijksdeelcomponent van toepassing is. De verhoging van rijksleges worden dan volledig vertaald in de tariefstelling. Een aantal tarieven van leges is wettelijk gemaximeerd, zoals het tarief voor paspoorten en rijbewijzen.
Voor 2025 zijn de legestarieven verhoogd met de inflatiecorrectie en als zodanig door de gemeenteraad vastgesteld. Op basis daarvan zijn in 2025 de leges geheven.
Gemeente Druten
99
Jaarrekening 2025
Reclamebelasting De gemeenteraad stelt ieder jaar de Verordening reclamebelasting vast, waardoor het heffen van reclamebelasting in het afgebakende centrumgebied (werkgebied van het SODC, vastgelegd op het kaartbeeld horende bij de vastgestelde verordening) mogelijk wordt. De ontvangsten uit de reclamebelasting minus de kosten gaan in de vorm van een subsidie naar Stichting Ondernemersfonds Druten Centrum (SODC). Hieronder staan de tarieven voor 2025 zoals die door de gemeenteraad zijn vastgesteld en bij de betreffende ondernemers in rekening zijn gebracht. • • •
Vast bedrag per onroerende zaak bedraagt € 150,00; Voor zover de waarde van de onroerende zaak meer bedraagt dan € 76.000,00 wordt het hierboven genoemde vaste bedrag vermeerderd met een bedrag per € 1.000,00 waarde van € 1,80; De reclamebelasting bedraagt maximaal per onroerende zaak € 475,00.
Toeristenbelasting Zoals uw raad op 27 juni 2024 heeft besloten, is met ingang van 2025 in de gemeente Druten de toeristenbelasting ingevoerd. De opbrengsten uit deze belasting worden gerekend tot de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. De heffing geschiedt op basis van aangifte. Conform het besluit van uw raad hebben wij de tarieven gelijkgesteld aan die van de gemeente Wijchen. Vanuit praktisch oogpunt en om te voorkomen dat de toeristenbelasting maar met een paar centen per jaar verhoogd gaat worden, heeft uw raad ingestemd om de tarieven ééns in de vijf jaar en dan voor het eerst weer met ingang van 2029 te verhogen. Dit op basis van de prijs index van het bruto binnenlands product over de alsdan verstreken jaren. Op grond van het bovenstaande zijn de navolgende toeristenbelastingtarieven met ingang van 2025 voorgesteld: • • •
per persoon per overnachting: € 2,00 per persoon per overnachting op vaste standplaats: € 1,00 per persoon per overnachting bij festivals: € 2,00
Tabel vergelijking tarieven 2025-2024 Belastingsoort Onroerendezaakbelastingen Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen
Tarieven 2024 *
Tarieven 2025 *
Stijgings%
0,1071% 0,2681% 0,2097%
0,1089% 0,2776% 0,2154%
1,7% 3,5% 2,7%
Hondenbelasting Voor een eerste hond Voor elke volgende hond Voor een kennel
€ 93,12 € 128,64 € 433,20
€ 95,16 € 131,52 € 443,16
2,2% 2,2% 2,3%
Rioolheffing Per aansluiting
€ 252,00
€ 272,00
7,9%
Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Eénpersoons huishouden Meerpersoons huishouden Reinigingsrechten
€ 150,31 € 208,87 € 208,87
€ 169,82 € 240,24 € 240,24
13,0% 15,0% 15,0%
100
Gemeente Druten