CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Beslisnota regioarrangement Druten (1) (1)

Raad openbaar Druten 28 september 2023, gemeente drutenBij agendapunt: Regioarrangement2.191 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Beslisnota voor de gemeenteraad Onderwerp: Regioarrangement Datum: 17-8-2023 Bijhorend documenten: regioarrangement Groene metropoolregio en kaartenset Kernboodschap Dit regioarrangement beschrijft de ambities, doelen en opgaven voor de fysieke leefomgeving in de groene metropoolregio. Al gemaakte keuzes in bijvoorbeeld de verstedelijkingsstrategie zijn hierin opgenomen, nieuwe ruimtelijke opgaven en te maken keuzes worden geagendeerd. Dit regioarrangement is een vervolg op de door de raad aangenomen verstedelijkingsstrategie. Dit stuk vormt de basis voor het NOVEX ontwikkelperspectief voor de NOVEX regio FoodValley-Groene Metropoolregio, dat weer de basis vormt voor het NOVEX verstedelijkingsprogramma dat eind 2023 gereed moet zijn. Uiteindelijk zal in 2024 de NOVEX uitvoeringsagenda voor FoodValley-Groene Metropoolregio gereed moeten zijn. Met elke stap die gezet wordt in dit NOVEX proces worden de keuzes duidelijker, de voorgenomen projecten concreter en het commitment van overheden groter. Eerdere besluiten Datum November 2022

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) Verstedelijkingsstrategie door de raad aangenomen

Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. 2.

Het regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen vast te stellen. Het regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen te gebruiken als leidraad voor gesprekken met andere overheden (Rijk, regio, provincie en waterschappen) over de grote ruimtelijke opgaven zoals wonen, bereikbaarheid, energie, (circulaire) economie, landbouw en natuur en als inbreng voor het NOVEX ontwikkelperspectief. De uitgangspunten van het regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen door te vertalen naar de gebiedsprogramma’s waar de gemeenten in de Groene Metropoolregio samen met provincie, waterschappen en andere betrokkenen in deelgebieden aan werken.

3.

Argumenten • • •

Het regioarrangement is een provinciale bevoegdheid Het regioarrangement is richtinggevend. Met de vaststelling ervan door de raad verandert er geen Drutens beleid en worden geen besluiten genomen over nieuwe initiatieven. Het regioarrangement is een uitwerking van de reeds vastgestelde verstedelijkingsstrategie met daarbij nieuwe inzichten van de provincie en waterschappen over o.a. water, boden, landschap en natuur (VLGG , programma vitaal landelijk gebied Gelderland). Ook agendeert het issues op het vlak van energie, circulaire economie en landelijk gebied die andere uitwerking behoeven.

Voorstel: • Conform voordracht vaststellen Toelichting 1

Het rijk maakt eind 2023 met alle provincies afspraken over hoe zij, in gezamenlijkheid met andere overheden, opgaven op het gebied van wonen, bereikbaarheid, energie, economie, landbouw en natuur, ruimtelijk kunnen inpassen. Het rijk vraagt provincies hiervoor een ruimtelijk voorstel te doen. De provincie Gelderland heeft besloten haar ruimtelijk voorstel vanuit haar zeven regio’s op te bouwen via net zoveel regioarrangementen. Eén van deze zeven regioarrangementen is het regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Namens en in samenwerking met alle achttien gemeenten, de provincie en de waterschappen heeft de Groene Metropoolregio deze uitvraag uitgevoerd in de eerste helft 2023. De raden zijn hier o.a. via bijeenkomsten ook over geïnformeerd. De Groene Metropoolregio is samen met de regio Foodvalley ook NOVEX-gebied. (NOVEX staat voor Nationale Omgevingsvisie) Dat houdt in dat het rijk in die gebieden sturender is op ruimtelijke ontwikkeling en alle bijhorende opgaves (denk aan woningbouw, energie, mobiliteit, etc) dan elders in het land. Dit regioarrangement vormt tevens de input voor het NOVEX-ontwikkelperspectief en het NOVEX-verstedelijkingsprogramma en zal in 2024 leiden tot een concrete NOVEX-uitvoeringsagenda Het regioarrangement Groene Metropoolregio beschrijft de ambities, doelen en opgaven voor de fysieke leefomgeving.

De Groene Metropoolregio heeft als belangrijke basis de verstedelijkingsstrategie gebruikt, die zij samen met de regio Foodvalley, de provincies Gelderland en Utrecht, de waterschappen en het Rijk heeft opgesteld en in 2022 door alle gemeenteraden in onze regio is vastgesteld. De verstedelijkingsstrategie gaat over de ruimtelijke opgaven wonen, mobiliteit, economie en leefomgeving richting 2030 en verder. Het regioarrangement is een aanvulling hierop en kent drie belangrijke uitbreidingen, te weten: 1) landelijk gebied, 2) circulaire economie, 3) energie. Deze thema’s waren nog onvoldoende uitgewerkt in de verstedelijkingsstrategie en zijn onderdeel van de uitvraag van het Rijk aan de provincies. Inmiddels is de bouwsteen leefomgeving uitgewerkt in het zogenaamde Groen-blauw raamwerk voor onze regio. Wat betekent dit voor de gemeente Druten Het college ziet in dat in onze gemeente veel te gebeuren staat in het landelijk gebied. In het regioarrangement kunt u lezen dat er in het kader van klimaatadaptatie en een goede toekomstige waterhuishouding veel maatregelen nodig zijn die ingrijpen op de huidige functies in het landelijk gebied. Daar voor staan provincie en waterschap aan de lat. Delen van ons landelijk gebied moeten in de toekomst natter worden om daarmee een waterbuffer te krijgen om droge periodes te kunnen doorstaan.

Hierdoor zal de bestaande manier van boeren op die plekken moeilijker worden voor sommigen. Ook staan projecten in het kader van natuur- en landschapsontwikkeling op stapel. De toename van het aantal inwoners in onze regio leidt ook tot een grotere behoefte aan recreatief gebied, ook omdat de bestaande natuurgebieden in de regio overbelast raken door de vele bezoekers. Op de kaart staat dit uitgangspunt verbeeld als de ‘ groene mantel’. Ook bestaat de mogelijkheid dat er veehouders in onze gemeente vrijwillig de wens uitspreken te willen stoppen met hun bedrijf. Dit in het kader van de vrijwillige uitkoopregeling van het rijk. Die willen dan op die plek iets anders gaan doen op hun terrein. Dit zijn allemaal ontwikkelingen die impact hebben op ons landelijk gebied. Om hier goed op te anticiperen pakt Druten in de persoon van wethouder Thoonen de handschoen op binnen de GMR door een concreet perspectief voor het landelijk gebied te gaan maken. Daarnaast stelt de GMR voor om een gebiedsproces te starten in Drutens landelijk gebied waarin alle betrokkenen kunnen meedoen om te komen tot concrete toekomstgerichte plannen voor bijvoorbeeld kringlooplandbouw of alternatieve verdienmodellen voor boeren passend bij de ruimtelijke opgaves in het gebied.

U kunt ook lezen dat er na 2030 nog behoefte lijkt te zijn aan extra woningen in Druten. Tot 2030 zijn er met de woondeal bindende afspraken gemaakt over de nieuw te bouwen woningen. Hoeveel na 2030 erbij gebouwd moeten worden is tegen die tijd afhankelijk van de meest recente woningbehoefte maar ook van randvoorwaarden als voldoende elektriciteitscapaciteit en bereikbaarheid (denk aan de opwaardering van de N322 en de HOV verbinding naar Beuningen en Nijmegen). Voor nu blijft onze gemeente zoekgebied voor extra woningen na 2030. Het amendement van de raad bij de verstedelijkingsstrategie in 2022 is besproken bij de totstandkoming van dit regioarrangement. Het onderwerp is voor dit ruimtelijk voorstel te gedetailleerd van aard. Het is logischer om de wens voor extra OV-verbindingen naar o.a. Wijchen opnieuw kracht bij te zetten als de provincie de OV-concessie gaat opstellen en als de GMR (in 2024) een regionaal mobiliteitsplan gaan ontwikkelen. Op gebied van economie en duurzaamheid liggen er kansen voor onze gemeente om onze (steen)industrie blijvend te vergroenen door de inzet van waterstof. Ook wordt uitgesproken dat we zuiniger om moeten gaan met de beschikbare ruimte op bestaande bedrijventerreinen.

Dat laatste thema zal de komende twee jaar onderwerp van verder uitwerking zijn als de provincie het regionaal plan werklocaties (RPW) zal herijken waarbij nu al helder is dat er ook in regionaal verband ruimte moet worden gezocht voor nieuwe circulaire bedrijvigheid. NOVEX en andere ruimtelijke trajecten De Groene Metropoolregio en de regio Foodvalley zijn door het Rijk aangewezen als NOVEX-gebied en maken daarmee rechtstreeks afspraken met diverse ministeries over de grote ruimtelijke opgaven. De zestien NOVEX-gebieden in Nederland vragen vanwege de grote ruimtelijke opgaven en transities om een apart ontwikkelperspectief. Dit NOVEX ontwikkelperspectief is een (niet verplicht) interbestuurlijk programma op basis van de Omgevingswet en verbindt onze regionale opgaven rechtstreeks aan de (22) nationale programma’s van het Rijk. Ook het NOVEX ontwikkelperspectief bouwt voort op de verstedelijkingsstrategie. Het regioarrangement vormt voor de Groene Metropoolregio de inbreng voor het gezamenlijke NOVEX ontwikkelperspectief. In afbeelding 1 worden de ruimtelijke trajecten waar de Groene Metropoolregio aan werkt en/of indirect bij betrokken is, en de samenhang tussen de trajecten weergegeven. In bijlage 1 is worden deze ruimtelijke trajecten nader toegelicht.

Beoogde impact 3

De Groene Metropoolregio heeft het regioarrangement als kans aangegrepen om alle ruimtelijke opgaven in beeld te brengen. Voor de ene opgave is dit al verder uitgewerkt, dan voor een andere opgave. Het regioarrangement helpt om als samenwerkende overheden (rijk, provincie, waterschappen en gemeenten) ruimtelijke keuzes voor te bereiden en (versnelt) uitvoering mogelijk te maken. Het brengt in beeld wat onze gezamenlijke ambities zijn, waar deze elkaar raken en waar het schuurt. Zo kunnen we, ieder vanuit onze eigen rol, betere afwegingen en keuzes maken over het gebruik van en de investeringen in de beperkte ruimte die we hebben. Het doel is om te komen tot een gedragen samenhangend beleid, waarmee wij als regio, ondanks de schaarste van de ruimte en de grootte van de opgave, groeien in balans. Doordat we al enkele jaren samenwerken in de verstedelijkingsstrategie (maar ook bijvoorbeeld via de RES, de Woondeal en de gebiedsuitwerkingen in deelgebieden) hebben we inmiddels een gedeeld toekomstbeeld van de regio in 2030 en verder. We weten steeds beter welke investeringen en randvoorwaarden daarvoor nodig zijn. Dit heeft geleid tot betere bekendheid bij met name de Rijksoverheid en daarmee tot investeringen in gemeenten binnen de Groene Metropoolregio (optellend tot ca. 450 miljoen) in de afgelopen drie jaar.

Met het regioarrangement (en NOVEX ontwikkelperspectief) zijn wij goed voorbereid voor aansluiting op (actuele en toekomstige) programma’s van het Rijk en provincie, omdat we steeds scherper onze behoeften in beeld hebben en daarmee een betere gesprekspartner zijn voor andere overheden. Het regionale en bovenlokale beeld van de ruimtelijke opgaven helpt gemeenten bovendien bij het invulling geven aan hun lokale omgevingsbeleid. Financiën Er worden in dit regioarrangement geen afspraken gemaakt over concrete financiële bijdragen van de provincie aan projecten. Het regioarrangement is inbreng voor het NOVEX ontwikkelperspectief en de uitvoeringsagenda die daarbij hoort. Daarin kunnen deze afspraken met het Rijk en de provincie wel gemaakt worden. Voor het realiseren van de regionale ruimtelijke opgaven is namelijk extra financiële inzet nodig. Indien nadere uitwerking in de gebiedsprogramma’s en via gebiedsprocessen wordt opgenomen in lokaal omgevingsbeleid en begrotingsconsequenties heeft, zal de uitwerking vergezeld gaan met een begrotingswijziging. Vervolgproces: beleid en uitvoering De provincie Gelderland gebruikt de zeven regioarrangement als inbreng voor het Ruimtelijk voorstel dat zij aan het Rijk doet. De besluitvorming in Provinciale Staten hierover zal in december 2023 plaatsvinden. Daarna volgt een periode waarin Rijk en provincie afspraken maken over de uitvoering.

Omdat onze regio al een verstedelijkingsstrategie heeft gemaakt (met bijbehorende afspraken), zijn wij al bezig om deze uitvoering te agenderen in een zogenaamd verstedelijkingsprogramma. Deze zal eind 2023 gereed zijn. Deze zal vervolgens cyclisch (jaarlijks) worden aangevuld tot een NOVEX uitvoeringsagenda. Zoals aangegeven vormt voor de Groene Metropoolregio het regioarrangement hier de inbreng voor. Gebiedsprogramma’s en gebiedsprocessen Via gebiedsprogramma’s en in gebiedsprocessen gaan we aan de slag met het regioarrangement. De samenwerking in de gebiedsprogramma’s biedt de mogelijkheid om lokale vraagstukken (boven)regionaal te agenderen en op te pakken. Dit is goed overleg met betrokken inwoners, bedrijven en organisaties. De gebiedsprogramma’s en -processen zijn voorbereidend en faciliterend. Gemeenteraden besluiten over de daadwerkelijke doorvertaling in lokaal omgevingsbeleid en de daarvoor benodigde investeringen. Voor Druten zijn twee gebiedsprocessen van belang: 1. Gebiedsproces landelijk gebied

2. Gebiedsproces gebied om Nijmegen Voor de tweede geldt dat deze al in de steigers staat. U bent als raad van harte uitgenodigd mee te doen. De griffie kan u hier meer over vertellen.

Bijlagen 1. Overzicht ruimtelijke trajecten Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 2. Regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 3. Kaarten regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

5

Openbaar

Zaaknummer:

Bijlage 1 : Overzicht ruimtelijke trajecten Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Wat

Waarover

Door/met wie

Wanneer af (huidige planning)*

Verstedelijkingsstrategie (VS) en -afspraken (VA)

Strategie en afspraken over hoe om te gaan met verstedelijking in de regio Arnhem-Nijmegen-Foodvalley. Vanuit vier bouwstenen: wonen, leefomgeving, mobiliteit en economie. Motto “Meer landschap, meer stad”.

Groene Metropoolregio, regio Foodvalley, Rijk, provincies (Gelderland en Utrecht), waterschappen

November 2022

Verstedelijkingsprogramma (VP)

Maatregelen om VS en VA tot uitvoering te brengen.

Groene Metropoolregio, regio Foodvalley, Rijk, provincies (Gelderland en Utrecht), waterschappen

November 2023

Regioarrangement (RA)

Gezamenlijk perspectief op Natuur & Landbouw, Energie & (Circulaire) economie en Leefbare steden en dorpen (wonen, mobiliteit, toerisme, cultuur & erfgoed). Provincie gebruikt de 7 regioarrangementen voor het ruimtelijk voorstel.

Provincie Gelderland, Groene Metropoolregio, waterschappen

December 2023

Ruimtelijk voorstel (RV)

Voorstel van provincie aan Rijk over hoe om te gaan met de schaarse ruimte in het licht van vraagstukken zoals benoemd in RA.

Provincie Gelderland, op basis van zeven regioarrangementen, Provinciale agenda en coalitieakkoord 2023-2026

Najaar 2023

Ruimtelijk arrangement

Afspraken tussen Rijk en provincie over hoe om te gaan met de schaarse ruimte in het licht van vraagstukken zoals benoemd in RA.

Provincie Gelderland en Rijk

December 2023 / 1e kwartaal 2024

NOVEX ontwikkelperspectief

Perspectief op bouwstenen VS, aangevuld met perspectief op Natuur en Landbouw, Energie en (Circulaire) economie.

Groene Metropoolregio, regio Foodvalley, Rijk, provincies, waterschappen

December 2023

Uitvoeringsagenda NOVEX ontwikkelperspectief

Maatregelen om ambities NOVEX Ontwikkelperspectief te realiseren. In Groene Metropoolregio en de regio Foodvalley is dit een doorontwikkeling van het VP.

Groene Metropoolregio, regio Foodvalley, Rijk, provincies, waterschappen

November 2024

Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG)

Gebiedsprogramma van de provincie Gelderland, dat invulling geeft aan de doelstellingen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) in de provincie.

Provincie Gelderland

December 2023 / 1e kwartaal 2024

Pagina 6 van 6

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=bf389ee4-4543-41a7-8859-857ae65c6b97