Beslisnota BW Druten - RES 1.0 Verrijking 2024
Tekst van het document
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/273302
Beslisnota voor het College van B&W Onderwerp: Regionale Energiestrategie Arnhem-Nijmegen 2024, verrijking RES 1.0 (RES 2024) Collegedatum: 17 december 2024 Voorgesteld besluit Het College van B&W neemt de volgende voorgenomen besluiten: 1. De Regionale Energiestrategie Arnhem-Nijmegen 2024, verrijking RES 1.0 (RES 2024) vast te stellen. 2. Nadat het college heeft kennisgenomen van de wensen en bedenkingen van de raad, de Regionale Energiestrategie Arnhem-Nijmegen 2024, verrijking RES 1.0 (RES 2024) definitief vast te stellen. 3. De wensen en bedenkingen van de raad mee te nemen in het proces om te komen tot de RES 2.0 in 2025, waarbij het aan het college is om te bepalen welke wensen en bedenkingen worden meegenomen. Het College van B&W besluit: 1. De Regionale Energiestrategie Arnhem-Nijmegen 2024, verrijking RES 1.0 (RES 2024) aan de gemeenteraad voor te leggen voor wensen en bedenkingen. Aanleiding Kernboodschap De definitieve versie van de Regionale Energiestrategie(RES) 2024 vormt een verrijking op de RES 1.0. De RES 2024 geeft inzicht in de stand van zaken en voortgang van de RES 1.0 en de strategie en aanpak tot 2030. De kaders en afspraken uit de RES 1.0 zijn hierbij het uitgangspunt. In de RES 2024 zijn duurzame opwek, warmte en het energiesysteem in samenhang onderzocht. Als vervolg op de RES 2024 wordt in 2025 gewerkt aan de RES 2.0.
Dit is de formele omzetting van de herijkte RES 1.0 (2024) aangevuld met de zoekgebieden zonne- en windenergie. De gemeente Druten draagt hier aan bij door een visie op wind- en zonne-energie op te stellen. De RES 2024 als verrijking op de RES 1.0. De RES 1.0 is in 2021 vastgesteld door College en Raad. Met de verrijkte Regionale Energie Strategie zetten we de inzichten en vorderingen van de afgelopen jaren op een rij. Het benaderen vanuit het energiesysteem krijgt een centrale rol. In de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen(GMR) werken 16 gemeenten, de provincie Gelderland, 3 waterschappen en netbeheerder Liander samen aan een Regionale Energie Strategie (RES). In de RES staat hoe we in onze regio van fossiele energie overschakelen op duurzame elektriciteit en duurzame warmte. Ook staat in de RES welke infrastructuur en opslag daarvoor nodig zijn. In de RES 1.0 hebben we afgesproken om in 2030 1,62 TWh duurzame elektriciteit op te wekken. In het Uitvoeringsplan (april 2023) voor de RES Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen was de ontwikkeling van RES 2.0 als opvolging van RES 1.0 het uitgangspunt. In het Uitvoeringsplan staat aangegeven hoe de afspraken uit RES 1.0 uitwerking krijgen. Tegelijkertijd is er de afgelopen jaren veel veranderd en hebben we te maken met ontwikkelingen onder meer op het gebied van netcongestie en de Transitievisie Warmte.
Pagina 1 van 4
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/273302
Het Nationaal Programma Regionale Energie Strategie (NPRES) schreef voor dat er elke twee jaar een nieuwe RES vastgesteld moest worden. Dit beleid is losgelaten en het is aan de regio’s om de RES 1.0 te herijken en te voorzien van nieuwe kaders in een RES 2.0. De voortgang van het RES-bod wordt tweejaarlijks, nog steeds conform afspraak, in een voortgangsrapportage ingeleverd bij NPRES. Kwantitatief wordt de voortgang jaarlijks aangeleverd. Door bovenstaande ontwikkelingen en de afspraken uit het Uitvoeringsplan, ligt er nu een verrijking van de RES 1.0 en nog geen RES 2.0. Voor de verdere uitwerking van de afspraken uit de RES 1.0 is het niet nodig om het kader van de RES 1.0 aan te passen. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Wanneer er een RES 2.0 vastgesteld wordt, valt deze onder de Omgevingswet. Onder deze wet is de RES een vormvrij, vrijwillig programma en is een milieueffectrapportage verplicht. Omdat de kaders van de RES 1.0 in deze verrijkte versie gelijk blijven, vindt er nu geen herijking plaats in de zin van de Omgevingsverordening van de provincie en is de RES ook geen programma onder de Omgevingswet. Dus: de gemaakte afspraken en het bod van 1,62 TWh duurzame elektriciteitsopwek binnen de regio, blijven onveranderd. Wél hebben we de RES afspraken nader uitgewerkt, meer in samenhang bekeken en geoperationaliseerd.
We benaderen de RES 2024 vanuit het energiesysteem, ofwel de combinatie van systemen waarmee we in onze energiebehoefte voorzien (gas, elektriciteit en warmte) met als pijlers duurzame opwek en warmte. Daarmee is deze RES 2024 completer dan de RES 1.0 die voornamelijk op opwek gericht was. Eerdere besluiten Datum
22 april 2021 18 oktober 2022 20 december 2022 11 juli 2023
Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) Z/21/047504 Vaststellen definitief bod Regionale Energiestrategie 1.0 Arnhem Nijmegen Z/22/092047 Concept Notitie Reikwijdte en Detail van planMER ter voorbereiding van RES 2.0 Z/22/092045 Concept NRD planMER voor RES 2.0 Z/23/129638 kennisneming planMER RES GMR Arnhem Nijmegen
Gewenst resultaat Hiermee wordt de RES 2024 vastgesteld. In de RES 2024 wordt inzicht, samenhang en richting gegeven aan: • de voortgang van de energiestrategie en in de strategie en aanpak richting 2030; • de stand van zaken en nadere uitwerking van de duurzame energie opwek in de regio; • het regionale warmtetransitiepad; • het energiesysteem. Hiernaast ontvangen we wensen en bedenkingen van de raad, welke we kunnen inbrengen voor de RES 2.0, die in 2025 wordt vastgesteld door de colleges. Argumenten 1.1 De verrijking van de RES 1.0. Biedt de betrokken partijen een overzicht van de recente ontwikkelingen in de regio. In de periode na vaststellen van de RES 1.0 is er veel veranderd:
Pagina 2 van 4
Openbaar • • • • • •
Zaaknummer: Z/24/273302
Er is een milieueffectrapportage (Plan-MER) opgesteld op basis van de RES 1.0; De provincie Gelderland heeft een restrictiever beleid vastgesteld (op basis van bestuursafspraken) voor de ontwikkeling van zonne-energie op natuur- en landbouwgronden; Strengere landelijke windnormen en de invloed van de wespendief leiden tot een beperking van de mogelijkheden voor windenergie; Problemen met netcongestie zorgen voor beperkingen op het elektriciteitsnet. Deze netcongestie heeft grote invloed op zowel toelevering op het elektriciteitsnet als op afname van het elektriciteitsnet; Gemeenten stelden na de RES 1.0 Transitievisies Warmte (TVW) op. Mede hierdoor groeide het inzicht in de warmtetransitie; De regionale planMER heeft inzicht gegeven in welke gebieden er mogelijkheden zijn voor zonne- en windenergie. Dit inzicht vraagt om een herziening van de zoekgebieden voor zon en wind uit de RES 1.0. De planMER bracht meerdere potentieel geschikte gebieden voor windenergie binnen de gemeente Druten in kaart. Om zicht te krijgen op welke gebieden hiervan de gemeente zelf wenselijk acht wordt een traject doorlopen om een wind- en zonnevisie op te stellen. Wanneer de gemeente in deze visie een of meerdere geschikte gebieden als geschikt vaststelt kunnen deze worden ingebracht voor de RES 2.0.
Wat is nieuw of aanvullend in RES 2024 ten opzichte van RES 1.0? In de RES 2024 is een toelichting opgenomen over het energiesysteem. Daarnaast introduceren we in de RES integraal programmeren als aanpak om samen met overheden en stakeholders te zorgen voor een toekomstbestendig energiesysteem. Inmiddels is er ook onderzoek gedaan naar collectieve warmtebronnen in onze regio en is een uitgebreid hoofdstuk opgenomen over de warmtetransitie. 2.1
De wensen en bedenkingen procedure geeft de raad mogelijkheden om vroegtijdig invloed uit te oefenen op de inhoud van de RES 2.0. De raad wordt gevraagd om wensen en bedenkingen bij de RES 1.0 verrijking. Het college heeft hierna de mogelijkheid deze door te zetten naar de RES-regio om te verwerken in de RES 2.0. Het college zal een onderbouwde keuze maken over de wensen en bedenkingen die doorgezet worden naar de regio. Deze keuze en onderbouwing wordt bij de definitieve vaststelling van de RES 2024 meegenomen. 2.2
De raad en het college kunnen de wensen en bedenkingen procedure gebruiken om nogmaals de regionale gedragscode in te brengen. In het ambtelijk en het bestuurlijke platform van de Circulaire Regio is de wens van de raad om de landelijke gedragscode windenergie regionaal te omarmen ingebracht. Toegezegd is dat dit wordt meegenomen in het proces naar de RES 2.0. Door het aanbieden van de verrijkte RES 2024 met een wensen en bedenkingen procedure heeft de raad de mogelijkheid dit als wens in te brengen en het zo via het college bij de RES regio te beleggen, zodat dit in de RES 2.0 kan landen. Tegenargumenten en risico’s 1.1 De RES 1.0 verrijking sorteert voor op de RES 2.0. De 1.0 verrijking voegt veel toe aan de RES 1.0, zoals onderdelen over de warmtetransitie en het energiesysteem. Ook wordt er richting gegeven aan het invullen van opwek tot 2030, waar de focus verschuift naar windenergie om de balans op het energiesysteem te herstellen. Dit sorteert voor op de RES 2.0, waar aanvullende zoekgebieden voor wind vastgelegd zullen worden. Een akkoord op de RES 1.0 verrijking is hiermee ook een stap richting een akkoord op de RES 2.0.
Pagina 3 van 4
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/273302
Financiële gevolgen Dit besluit heeft geen financiële consequenties. Communicatie De RES 2024 wordt op de website van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen gepubliceerd. Het document wordt digitaal toegestuurd naar de betrokken 16 gemeenten, provincie, 3 waterschappen en Liander, naar de regionaal belanghebbenden van de Regionale Adviestafel en andere stakeholders. Inwonersparticipatie Niet van toepassing. Uitvoering of Vervolgstappen RES 2024 (Verrijking RES 1.0) Na wensen en bedenkingen van de gemeenteraad zal het college besluiten om de Regionale Energiestrategie Arnhem-Nijmegen 2024 definitief vast te stellen. Hierbij besluit het college welke wensen en bedenkingen van de raad worden meegenomen in het proces om te komen tot de RES 2.0. Het college informeert de raad hierover met een informatienota. Deze nota wordt tegelijk met het definitieve besluit naar de raad verzonden. Alle wensen en bedenkingen ingebracht door de gemeenten uit de regio worden in het proces van de RES 2.0 door de GMR beantwoord of verwerkt in de RES 2.0. RES 2.0. Na vaststellingen van de verrijkte RES 2024 start de RES regio met de herijking van de RES. Met het opstellen van deze RES 2.0 worden de aanvullende zoekgebieden zon en wind verankerd. In het eerste kwartaal van 2025 start de RES regio met de herijking.
Daarin worden aanvullende zoekgebieden voor zonne- en windenergie opgenomen, die door de lokale gemeentebesturen zijn verankerd in een lokaal beleid. De RES 2.0 wordt met de regionale planMER, met een lokale aanvulling per gemeente, ter visie gelegd bij alle 16 gemeenten en de provincie. Besluitvorming voor de RES 2.0 volgt dan medio 2025: • Gemeenten: besluit door college en – indien gewenst door de betrokken gemeenten – wederom voor wensen en bedenkingen naar de gemeenteraad. • Provincie: besluit door gedeputeerde staten en provinciale staten. • Waterschappen: besluit door het dagelijks bestuur. Geheimhouding: Niet van toepassing. Bijlagen 1. Regionale Energiestrategie Arnhem-Nijmegen 2024, verrijking RES 1.0
Pagina 4 van 4