Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024.pdf

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:14:20

Voorzitter: Dames en heren, ik vraag een moment stilte voor ieders persoonlijke overweging. Dank u wel. De vergadering is geopend. Hebben we er zin in? Er ligt een mooie begroting voor, mooie amendementen, mooi moties. Mijnheer Yazir is een mens. Zeker. Mijnheer Yazir is onderweg. Die sluit zo meteen aan. Verder geen berichten van verhindering? Mag ik de agenda zo vaststellen? Ik denk het wel. We hebben afgesproken dat we de eerste termijn, op volgorde van fractiegrootte, vanaf het katheder doen. Interrupties vanaf de stoel. De tweede termijn vanaf de stoel. Het college zal vanaf het katheder antwoorden in eerste termijn, uitgezonderd de burgemeester. Anders moet hij heen en weer rennen. Dat is lastig. Dat gezegd hebbende, zijn we bij agendapunt 3: het raadsvoorstel Vaststelling Programmabegroting 2025. Mag ik de fractie van het CDA het woord geven? 00:15:44

Mevrouw Wever: Dank u wel, voorzitter. Als CDA zijn we blij met deze structureel sluitende begroting voor 2025, die we vanavond vaststellen. Ik heet mijn collega, de heer Yazir, van harte welkom. Goed dat u er bent. 00:16:00

Voorzitter: Dat is mijn taak. Dat vind ik. Mijnheer Yazir, fijn dat u er bent. 00:16:05

Mevrouw Wever: Als CDA zijn we blij met deze structureel sluitende begroting. Nagenoeg alle investeringen voor de komende jaren zijn nu in beeld gebracht in de Investeringsagenda. Daarmee hebben we als raad goed zicht op wat ons de komende jaren te doen staat. Die Investeringsagenda kan overweldigend overkomen. Zo'n lijst aan investeringen drukt ons met de neus op de feiten wat er de komende jaren gedaan moet worden. Zo'n overzicht is de eerste stap die nodig is. Hoe beter we weten wat er nodig is, hoe sneller we besluiten kunnen nemen en keuzes kunnen maken om te zorgen dat we gaan investeren in de samenleving. We realiseren ons dat er voor 2026 en de jaren daarna financiële uitdagingen liggen. 00:16:57

Mevrouw Wever: Gelukkig veel minder grote uitdagingen dan in Lelystad en Almere. In onze gemeente Dronten zullen we keuzes moeten maken voor 2026. Stiekem houden we altijd een sprankje hoop dat de soep in Den Haag niet zo heet gegeten wordt, als ze door het kabinet wordt opgediend. We hebben er bewust voor gekozen weinig moties en amendementen in te dienen. We konden het niet laten ons sterk te maken voor maatschappelijke diensttijd. Sinds 2020 zijn een heleboel projecten met rijkssubsidie opgestart, waar we in Dronten een aantal jaren op mee kunnen liften. De deelnemers zijn enthousiast. Het blijkt een fantastische investering in jongeren. Vooral als ze tussen kind en volwassenheid niet zoveel zelfvertrouwen hebben of een steuntje in de rug kunnen gebruiken. 00:17:47

Mevrouw Wever: Voor elk kind is een project te vinden dat aansluit op specifieke talenten. Of het gaat om kunst en cultuur, sport, stoere stages in uniform of in de thuiszorg, jongeren leren wat ze waard zijn op de arbeidsmarkt. Ze leren mensen kennen buiten hun eigen bubbel. Dat is goed voor de sociale samenhang. Als projecten door het Rijk gesubsidieerd zijn, lijkt het ons een gemiste kans als we niet onderzoeken wat er mogelijk is om die jongeren, die niet weten hoe ze verder

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 moeten, een mooie kans te bieden hun leven weer op de rit te krijgen. We bevelen deze motie daarom van harte aan. We zijn als CDA niet bang om keuzes te maken. We doen dat het liefst als we inzicht hebben in de effecten van die keuzes, zodat we effectgericht kunnen sturen. 00:18:41

Mevrouw Wever: We dragen het college daarom op om het komende half jaar, tot aan de Perspectiefnota 2026, te gebruiken om effectgerichte keuzes aan de raad voor te leggen. Dat kunnen wij als raad doen. We denken dat het college beter de effecten kan meten en belangen integraler kan afwegen, met alle input vanuit de raad. We hebben er vertrouwen in dat dit college die handschoen oppakt. Mocht dat onverhoopt niet zo zijn, dan gaan wij op basis van alle waardevolle ideeën en voorstellen van vanavond lastige keuzes niet uit de weg. Dat gaat wat ons betreft om bijsturen op de P van personeel, de GR van grip op gemeenschappelijke regelingen en de T van toeristenbelasting. U mag erop vertrouwen dat wij als CDA-fractie daar nauwlettend op toe zullen zien. 00:19:33

Mevrouw Wever: Voor ons staat voorop dat we voorgenomen investeringen in een sterke, veilige en vitale samenleving in de volle breedte zoveel mogelijk willen ontzien. Geld maakt immers niet gelukkig. Wel een sterke samenleving, waarin mensen omzien naar elkaar. Zo'n samenleving hebben we gelukkig in Dronten. Dat vraagt om onderhoud en investeringen. Tot zover. 00:19:58

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Wever. Dan kom ik bij de fractie van Leefbaar Dronten. De heer Ammerlaan. 00:20:22

De heer Ammerlaan: Voorzitter, de voorliggende begroting is een uitvloeisel van de Kadernota of, zoals wij hem vanaf dit jaar noemen, de Perspectiefnota. In die Perspectiefnota heeft het college ons uitgedaagd om samen te werken en buiten de gebaande paden te denken. Wij hebben onze visie gedeeld: samenwerken aan echte oplossingen door in gesprek te gaan. Voorzitter, we zijn benieuwd wat u als college ermee doet of ermee gaat doen. Voorzitter, deze begroting is de eerste waarin we stappen zetten om de effecten als perspectief handen en voeten te geven. We nemen deze effecten als leidraad en daarop gaat gestuurd worden. Dit vraagt om een andere manier van lezen en kijken naar voorstellen, waar we ons focussen op het beoogde effect wat we willen bereiken. Een hele uitdaging. 00:21:19

De heer Ammerlaan: Dat vraagt om vertrouwen. Dat krijgt het college van ons. Voorzitter, de begroting krijgt steeds meer SMART doelstellingen. Het geeft ons als raad meer mogelijkheden om onze controlerende rol op te pakken richting een effectgestuurde begroting. Dan is van belang om haar controlerende rol op te kunnen pakken. We hebben als Leefbaar Dronten vragen gesteld over de extra personeelslasten. Daar hebben we geen duidelijk antwoord op gekregen. Zonder dat inzicht kunnen we als raad lastig besluiten nemen. Dat inzicht is zeker nodig om als raad aan het stuur te zitten en verantwoordelijkheid te nemen. We hebben toen overwogen om middels een amendement verduidelijking te vragen. Technisch was dit niet mogelijk en voor een omweg hebben we bewust niet gekozen.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:22:09

De heer Ammerlaan: We zien dat het college een belangrijke stap zet, zoals aanbevolen in het rapport van Twynstra Gudde, naar een betere balans tussen gemeentelijke ambities en wat de organisatie aankan. Voor ons is dat een goed uitgangspunt. 00:22:22

Voorzitter: Mijnheer Hoogezand wil graag interrumperen. 00:22:25

De heer Hoogezand: Voorzitter, u gaf aan dat u gekeken heeft naar de personeelslasten. Dat is denk ik die 4,7 miljoen die voor 2025 structureel extra wordt uitgegeven. U geeft aan: u wilde meer inzicht. Dat kon niet gegeven worden. Kunt u iets meer duiden waarom u heeft gekozen om het niet on hold te zetten, als we het niet weten, en ermee akkoord bent gegaan? 00:22:55

De heer Ammerlaan: We hebben overwogen om middels een amendement om duidelijkheid te vragen. Technisch was dat niet mogelijk, na overleg met de organisatie. We hadden voor een omweg kunnen kiezen. Daar hebben we bewust niet voor gekozen. Voorzitter, tegelijkertijd zetten we als Leefbaar Dronten en vooral D66 in op een betere aanpak. Minder beleidsmakend, meer ondernemend en gericht op doelgerichte uitvoering, met de focus op aantoonbare maatschappelijke resultaten. We gaan geen discussie voeren over fte's, onderzoeken of scenario's. De inwoners van deze mooie gemeente willen geen papieren beloftes, waar ze weinig meer van terugzien. Men wil tastbare resultaten die verschil maken. Voorzitter, daar staan wij als Leefbaar Dronten voor, met echte impact. Het geld van onze inwoners moet leiden tot concrete, zichtbare verbeteringen. 00:23:47

De heer Ammerlaan: Dat is onze focus. Dat is wat telt, wat ons betreft. Voorzitter, een kleine reminder voor volgend jaar voor het college. Voor volgend jaar kunnen we uitgaan van het laatste jaarverslag van u als college in deze raadsperiode. We gaan ervan uit dat u zich de komende maand vol inzet om de behaalde maatschappelijke effecten in de jaarstukken goed weer te geven. Vooral de effecten en niet alleen welke documenten opgesteld zijn. Voorzitter, deze begroting ademt ambitie. Dat is mooi om te zien. Tegelijkertijd zijn er bij ons enkele zorgen. De collega van het CDA benoemde het al. We staan er tot 2026 goed voor. Er ligt een forse Investeringsagenda. Dat vraagt om een degelijk beleid, waar het huishoudboekje nauwlettend gevolgd dient te worden. 00:24:38

De heer Ammerlaan: Mede omdat het onduidelijk is hoe de effecten van het Gemeentefonds eruitzien voor 2026. Er is veel onduidelijk. Dat is oprecht een zorg. De traditionele manier van begroten zorgt ervoor dat er steeds wat extra middelen door de organisatie werden aangevraagd, lezen we in de stukken. Met de huidige manier van begroten, stoelt meer op de houding: bereiken we met deze middelen wat we willen? Het is mooi om deze houding aan te nemen. Er is een gevaar of een valkuil. Dat door te kritisch kijken, om vooral niet over het budget heen te gaan, er keuzes worden gemaakt waardoor ongewild inwoners de dupe worden. Als Leefbaar doelen we dan op het sociaal domein. Daar gaat het om kwetsbare inwoners.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:25:24

De heer Ammerlaan: De heer Hoogezand. 00:25:27

De heer Hoogezand: Voorzitter, over dat laatste punt. U maakt zich zorgen over dat er keuzes worden gemaakt waarmee we een grens over gaan. Bent u het met me eens dat als je naar de begroting kijkt, u gaf stiekem een beetje het antwoord, dat we al over een financiële grens zijn gegaan voor de jaren 2026 en verder? 00:25:47

De heer Ammerlaan: U heeft mij niet horen zeggen dat we over grenzen zijn gegaan. U heeft mij horen zeggen dat we goed op ons huishoudboekje moeten passen. Dat gaan we doen. Voorzitter, wat betreft de amendementen. De € 160.000 die bestemd is voor de uitbreiding van parkeergelegenheid de Reest willen wij laten vervallen. Naar onze stellige mening zijn er voldoende alternatieven in mobiliteit en online werken en vergaderen, waardoor de uitbreiding niet nodig is. De vrijgekomen middelen zetten wij in voor de aanleg van skateparken. Zo kunnen we inspelen op de behoefte van jongeren en sluiten we aan bij de prioriteiten van de samenleving. Daarbij gevoegd als bijlage is het instellingsbesluit om dit mogelijk te maken. We hebben een motie ingediend: heroverweging marketingbudget. 00:26:34

De heer Ammerlaan: Wij willen in de eerste helft van 2025 de subsidie aan de stichting Dronten Marketing opnieuw bekijken. Om dit zorgvuldig en slagvaardig te kunnen doen, is het genoemde besluit noodzakelijk. Anders gaat er onnodig veel tijd verloren. De uitkomst kan zijn dat de subsidie op de huidige wijze wordt voorgezet. We kunnen ook weloverwogen kiezen om de subsidie anders in te zetten. Dank u wel. 00:27:02

Voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ammerlaan. Mijnheer Hoogezand, denk ik, van de VVD. 00:27:33

De heer Hoogezand: Goedenavond allemaal. Wie mij een beetje kent, weet dat ik graag praat op een avond als deze over het lokale feest van de democratie. Zeker als het over de begroting gaat, vind ik dat een extra groot feest met zijn allen. We kunnen met zijn allen constateren dat deze week het belang van een goede democratie extra duidelijk werd. Met de uitkomst van de Amerikaanse presidentsverkiezingen zal er, naar ik verwacht, een hoop veranderen in de wereld. Ik ben geen kenner, zeg ik er meteen bij. Ik verwacht veel meer protectionisme vanuit de Verenigde Staten. Dat gaat invloed hebben in onze gemeente, is mijn veronderstelling. Daarom begin ik, hoewel we hier praten over de begroting van de gemeente Dronten voor 2025, over de Amerikaanse verkiezingen. 00:28:24

De heer Hoogezand: We zien een aantal punten waar we ons op voor moeten bereiden. We moeten ons voorbereiden op de situatie die op ons afkomt. Dat doen we met de begroting met de verwachtingen voor 2025. We moeten kijken naar hoe we ons veilig houden. Eind vorige maand kregen we als gemeenteraad een raadsinformatiebrief met de update over de zoeklocaties van Defensie. In Flevoland doen we tot nu toe geen bijdrage aan Defensie, terwijl we het hard nodig hebben. We

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 doen een bijdrage. Veel van onze inwoners zijn veteraan of actief dienend militair. We hebben geen Defensielocaties. In Q1 2025, het eerste kwartaal, horen we waar Dronten voor aan de lat gaat komen. We kunnen niet alleen naar Defensie kijken, ondanks dat we Defensie enorm belangrijk vinden. We moeten zorgen dat we zelf weerbaar zijn. 00:29:18

De heer Hoogezand: Weerbaar in de begroting, dat zou een mooie metafoor zijn voor vanavond. Ook als gemeenschap weerbaar zijn voor wat er op ons afkomt. Ik ken de Drontense samenleving als een weerbare samenleving, een wendbare samenleving en zeer creatief. We moeten ons voorbereiden. Dit is geen apocalyptisch of doemdenkverhaal voor vanavond. Wees niet bang, dit wordt niet een koppeling naar de begroting. Ik heb een vraag aan de aanwezigen hier. Wie van jullie heeft een noodpakket thuis? Een noodpakket is een aantal flessen water, knijpkat, radio op batterijen, dat soort zaken. Ik zie er een paar. Hartstikke goed. Jullie zien dat ik mijn hand ook niet heb opgestoken. Ik heb een aantal elementen, maar zeker niet alles. Ik heb een radio met batterijen en wat water. Het moet in een tas klaarstaan. 00:30:06

De heer Hoogezand: Deze informatie kun je vinden op denkvooruit.nl. Ik raad het iedereen aan. Ik verwacht niet dat we volgend jaar in een grote oorlog komen. We komen in een fase als samenleving, waar we ons moeten voorbereiden op crises. Op de website denkvooruit.nl zie je de elementen die je nodig hebt. Die kun je prima in onze gemeente Dronten bij de lokale winkeliers kopen. Ik heb een vraag aan het college hierover. Ik praat nu over de wendbaarheid en de weerbaarheid en de creativiteit van onze samenleving, van onze inwoners en ondernemers. Ik ben benieuwd hoe onze gemeentelijke organisatie voorbereid is op zo'n crisis. Bijvoorbeeld een crisis van langdurige stroomuitval. Voorzitter, dat is een concrete vraag aan het college. Met denkvooruit.nl heb ik overigens wel een... Ik meen in mijn ooghoek een interruptie te zien, voorzitter. 00:30:57

Voorzitter: Mijnheer Idzinga. 00:30:58

De heer Idzinga: Voorzitter, dank u wel. Ik kom op dat verhaal over Amerika van u terug. U maakt zich zorgen over die verkiezingsuitslag. Aan de andere kant denk ik, ik ben benieuwd hoe u daarin staat: wij zijn Dronten. We hebben een mooie samenleving, mooie mensen en een mooi ondernemersklimaat. Als we van die kracht uitgaan, dan staan we er op dezelfde manier tegenover? 00:31:26

De heer Hoogezand: Ja, uiteraard. Die geopolitieke situatie betekent wat voor die ondernemers. Als je ziet hoeveel we exporteren als gemeente, gaat het daar onze ondernemers raken. Wellicht kunnen we samen een podcast op gaan nemen. Blijkbaar als je veel over geopolitiek praat, is het populair om een podcast op te nemen. Ik doe u een handreiking om daar samen eens een uitzending over te maken. Ik zie intussen meer interrupties.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:31:57

De heer Idzinga: Laatst bij het Toekomstberaad hadden we het over de kreet wendbaar. Ik denk dat onze ondernemers en onze inwoners wendbaar zijn. Als we daar vanuit gaan, dan hebben we gelijk het antwoord op die vraag. Hoe staat u daarin? 00:32:14

De heer Hoogezand: Voorzitter, u gaat zo meteen genieten van de rest van mijn betoog, met deze interruptie. 00:32:22

Voorzitter: Mijnheer Raterink. 00:32:23

De heer Raterink: Een opmerking, mijnheer Hoogezand. Ieder volk krijgt het bestuur dat zij verkiest. 00:32:32

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik geef geen waardeoordeel over de uitslag van de verkiezingen. Uit uw interruptie meen ik dat te proeven. Voorzitter, als ik kijk naar het punt denkvooruit.nl, heb ik een mooi bruggetje naar de begroting waar we vanavond voor staan. Om goed vooruit te kijken, moet ik terugblikken op de commissievergadering. Daar was wat verwarring. Praten we over mooi weer of over regen? Toen ik het terugkeek, snapte ik waar het vandaan kwam. Het werd door mevrouw Wever bij de inbreng aangegeven. Als we kijken naar de financiële situatie en we kijken naar de kolom. We hebben een tabelletje. Dan kijk ik naar 2025. Daar kun je op elementen positief zijn. We hebben daarvoor 2,5 miljoen nodig uit de algemene reserve. Onderaan de streep van de structurele reeks, dat is positief, zeker na de septembercirculaire. 00:33:21

De heer Hoogezand: Ik kijk vooruit, ik denk vooruit en wij denken vooruit. Als ik dan verder in de begroting kijk, zie ik die minnen. Als ik bij elkaar optel wat er nu in de meerjarenbegroting onderaan de streep aan tekorten staan, na de septembercirculaire, praten we over een gezamenlijk tekort van 12,5 miljoen wat nu al in de boeken staat. We hebben daar de afgelopen jaren al een zeer kritische reactie op gegeven. Dat mag hier bekend zijn. Ik hoor u nu zeggen: laten we het komende halfjaar gebruiken. Laten we die tijd niet verspillen. Wij denken dat we de afgelopen jaren veel tijd hebben laten liggen. Dat was de reden voor mij om te zeggen bij die commissievergadering: het is een yolo begroting, you only live once, of een struisvogelbegroting. Wij maken ons zorgen over de financiële situatie en de ratio's. 00:34:05

Mevrouw Wever: Voorzitter. 00:34:06

De heer Hoogezand: Ik kom tot het stukje waar ik toen mee begon, maar ik wil het niet in verhouding zetten. 00:34:07

Voorzitter: Mevrouw Wever.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:34:13

Mevrouw Wever: Ik moet eventjes reageren. You only live once en struisvogelpolitiek, daar voelen wij ons niet door aangesproken. Ik weet niet wie u daarmee bedoelt. Wij kijken vooruit. Als het goed is, heeft u dat in ons betoog gehoord. We stellen vanavond de begroting vast voor 2025. Het doorkijkje nemen we ter kennisgeving aan. Ik maak er bezwaar tegen dat u ons als struisvogels betitelt. 00:34:44

De heer Hoogezand: Voorzitter, we stellen 2025 vast. Die doorkijk zit er niet voor niets. Ik snap het wel. Leefbaar Dronten gaf het aan: dit is het laatste jaar en de laatste begroting waar dit college volledig over het hele jaar gaat, met de kennis van nu. Vanaf '26, de volgende begroting, volgend jaar als we hier staan, dan gaat het over een deel. Dan verwacht ik een beleidsarme begroting, zodat de volgende coalitie nieuwe keuzes kan maken. Ik begrijp waar de keuzes die gemaakt worden in de begroting vandaan komen. Voorzitter, ik denk dat de heer Idzinga blij wordt. Nu kom ik bij het stukje: hoe kijken wij naar de ondernemers en de geopolitieke situatie? We constateren dat de gemeente Dronten erg afhankelijk is van het buitenland. 00:35:37

De heer Hoogezand: We staan niet met de rug naar het buitenland. We kijken het in volle glorie aan. Daarmee zien we: alles wat er in de wereld gebeurt, heeft hier lokaal impact. Daarom moeten we onze ondernemers steunen. Dat mist voor ons in de begroting. Als we kijken naar de cijfers. Dank voor de inzichtelijkheid dat het gepubliceerd wordt. De wethouder gaf aan: ik loop er niet voor weg te lopen. Het cijfer voor de mkb vriendelijkheid is gedaald van een 6,7 in 2020/2021 naar een 5,7 nu. Ik vind het goed dat het gesignaleerd wordt. Als we kijken: hoe gaan we die ondernemers helpen, dan zien we dat niet terugkomen in de begroting. We weten dat de Economische Visie eraan komt. We weten dat er veel op ons afkomt. Eén van de vorige sprekers noemde dat veel papierwerk. We moeten voorkomen dat het veel papierwerk wordt. 00:36:28

De heer Hoogezand: Wij willen nu actie. Daarom hebben we twee amendementen en een motie die daaraan raken. Die zeggen: laten we nu alvast geld reserveren. Dit is het moment om alles met elkaar af te wegen. Nu al geld reserveren om te zorgen dat we straks, als die visie er is... Ik ben benieuwd wanneer hij komt. Dat is een vraag aan het college: wanneer komt de visie? Dat we dan geld hebben en meteen van start kunnen gaan. Dat zit achter de motie en het amendement. Extra capaciteit, niet alleen om nu op de winkel te passen. Dan houden we misschien die 5,7 in stand. We moeten als samenleving werken naar een situatie die veel vriendelijker is voor het mkb. Daar moet geïnvesteerd worden. Helaas zie ik dat niet terugkomen in de begroting die voor ons ligt. 00:37:18

De heer Hoogezand: In onze gedachte bekroop het dat de wethouder Financiën het in de onderhandelingen had gewonnen van de wethouder Economische Zaken met het prioriteren van de fte's. 00:37:29

Voorzitter: Mijnheer Idzinga.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:37:30

De heer Idzinga: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Hoogezand heeft het over op de winkel passen. Als ik naar de economische afdeling kijk, dan zet volgens mij het college de stappen, waar het bijna tot de grond was afgebrand, om dat weer op te bouwen. Ze komen met een visie te komen. Ze willen duidelijk stappen zetten om juist die ondernemers te helpen met wat ze nodig hebben. Dan snap ik niet zo goed waarom u die kreet noemt dat we op de winkel aan het passen zijn. 00:38:07

Voorzitter: Mevrouw Hotting. 00:38:09

Mevrouw Hotting-Niewold: Dank u. Ik zou verduidelijking willen vragen van de heer Idzinga. Wanneer is de winkel tot op de grond afgebrand? Kunt u dat wat beter uitleggen? 00:38:18

De heer Idzinga: Ik denk dat u dat prima weet. 00:38:25

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik herken dit niet. Ik hoop deze ambitie te zien. Als ik de begroting lees, zie ik hem niet. Als ik kijk: hoeveel wordt er extra geïnvesteerd, zie ik dat niet terugkomen. We hebben gevraagd: waar gaan die extra mensen naartoe? Die gaan niet naar Economische Zaken. Daar moet juist die prioriteit liggen. Ik heb gezien dat bestuursondersteuning en advisering enorm is gestegen. Economische Zaken. Ik hoop die ambitie te zien. Ik zie hem concreet niet terug. De vorige peiling was een 6,7 en nu een 5,7. Een Economische Visie die bij de tussentijdse evaluatie al prioriteit werd gegeven, die er niet ligt. Hier heb ik mijn zorgen. Ik hoop met het amendement en de motie hier een impuls aan te geven en de mkb vriendelijkste gemeente te worden. 00:39:10

De heer Hoogezand: De ondernemers daarin ruimte te geven, zodat ze die wendbaarheid, waar u terecht op wees, beter kunnen benutten. Dat we daarmee klaar zijn voor alle uitdagingen die op ons afkomen. 00:39:21

Voorzitter: Mevrouw Wever wil interrumperen. U zet geen punt. Ik wil u een punt laten zetten. 00:39:24

Mevrouw Wever: Ten eerste ondersteun ik uw oproep voor de ondernemers. Wij zijn geschrokken van het cijfer. Ik hoorde de wethouder er zelf iets over zeggen in de oordeelsvorming. Aan de andere kant: geld is niet altijd de oplossing. We hebben eerder gezien, in het verleden en in de afgelopen jaren, dat er geld op de plank bleef liggen bij Economische Zaken. Vacatures konden simpelweg niet ingevuld worden. We hebben het idee dat dat op dit moment minder aan de hand is. U zegt: we willen graag het bij bestuur en ondersteuning... 00:40:05

Voorzitter: Een interruptie graag. U mag interrumperen. U houdt nu een betoog. Wat is uw interruptie?

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:40:12

Mevrouw Wever: Een tweede punt: waar wilt u het weghalen bij bestuur en ondersteuning? Wilt u het weghalen bij de griffie? Kunt u benoemen waar het dan over is? 00:40:25

De heer Hoogezand: Voorzitter, wij hebben nu gezegd 500.000. Als u me op de man af vraagt: heb je daar een onderbouwing bij? Nee, dat heb ik niet. Ik constateer nu dat er niks gereserveerd wordt. 00:40:41

Voorzitter: Ga uw gang, mijnheer Ammerlaan. 00:40:42

De heer Ammerlaan: Voorzitter, ik vraag me iets af. Ik begrijp dat u zegt: ik kan dat niet duiden. Waarom wacht u dan niet op de Economische Visie? Die komt eraan. Dan kunnen we met elkaar in gesprek gaan. Ik denk dat dat veel verstandiger is. 00:41:02

De heer Van der Schans: Voorzitter, ik heb dan een vraag aan de heer Hoogezand. Is het hem ontgaan wat er aan personele capaciteit de afgelopen periode is toegevoegd aan Economische Zaken? 00:41:17

De heer Hoogezand: Zeker. Ik heb getwijfeld om te wachten op de Economische Visie. Dat zal ik u eerlijk toegeven. We kijken vanavond naar de begroting. We gaan hier keuzes maken. We kijken naar 2025. We weten dat het eraan komt. We weten dat er veel moet gebeuren. Dit is het moment juist om keuzes te maken en in zijn geheel met elkaar af te wegen. Die keuze wil ik daarom vanavond zeggen. Ik wil die prioriteit geven. Ik wil op het moment dat die visie er ligt van start kunnen gaan. Zowel met programmageld om te ondersteunen, we weten dat er investeringen aankomen, maar ook in capaciteit. Niet alleen wat we nu doen. Ook die extra slinger eraan kunnen geven om weg te gaan van die 5,7. Dat zie ik helaas niet terug in de reguliere begroting, zonder amendement, zonder motie. Dat is de reden dat ik nu die urgentie... 00:42:04

Voorzitter: Mijnheer Ammerlaan. 00:42:05

De heer Ammerlaan: U heeft mijn betoog gehoord over de organisatie. Als de begroting eraan komt, gaan we wat extra ruimte creëren. U doet dat ook. U wilt nu alvast wat geld reserveren voor het geval u het nodig heeft. Moet dat niet andersom? 00:42:26

De heer Hoogezand: Voorzitter, eerlijk gezegd, is dat niet gek om dat zo te zeggen. Dat zou ik ook tegen een ander zeggen. Ik constateer dat we nu aan de slag moeten. Mijn zorg is, straks ligt er een Economische Visie op papier. Dan moet er opgeschaald worden. Dan moeten er budgetten geregeld worden. Als we het nu regelen en hij ligt er, kunnen we meteen van start. Ik vind de urgentie zo hoog dat ik u goed kan volgen en toch een andere keuze voorleg. Dan kreeg ik nog de vraag over de capaciteit. We hebben gevraagd: hoe zijn de ontwikkelingen als je kijkt van 2022 tot met 2026 in de formatie? Dat is een schriftelijke vraag. Daar is een

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 inzichtelijke tabel uit gekomen. Daarin zie je dat de afgelopen periode er 9 fte beschikbaar was voor Economische Zaken. Daarna wordt het 10. 00:43:15

De heer Hoogezand: Als ik naar de bestuursondersteuning kijk, is het van 132 in 2022 gegaan naar 173, zeg ik uit mijn hoofd, voor volgend jaar. Mijn zorg zit erin dat we constateren onvoldoende. We moeten hier een extra impuls aan geven. Voor volgend jaar moet er 58 fte bijkomen. Kijk binnen die middelen. Focus op economie. Kijk waar je dat... 00:43:41

Voorzitter: Mijnheer Van der Schans. 00:43:44

De heer Van der Schans: Voorzitter, doelt de heer Hoogezand met de beschikbare capaciteit dan op daadwerkelijke aanwezigheid en ingevulde fte's of op de formeel begrootte organisatie? 00:44:01

De heer Hoogezand: Het is nummer 57 van de set van dinsdagmiddag. Vast kan iemand dat opzoeken. Hoe dan ook, ik denk dat het in die zin in techniek niet zoveel uitmaakt. Het gaat erom: welke prioriteit geef je daaraan? Als we kijken naar stedenbouwkundig moet er volgens de begroting volgend jaar 24 fte bij komen. In 1 jaar van 56 naar 70 fte. Daarop kun je deze vraag niet stellen. Wij vinden de ruimtelijke ordening prioriteit. We willen dat er gebouwd wordt. U hoort mij daar niet over. Ik accepteer het dat daar een enorme ambitie in zit. Ik wil diezelfde ambitie zo graag bij de Economische Zaken zien. Dat probeer ik met die motie voor elkaar te krijgen, om extra mensen beschikbaar te stellen. Om volgend jaar een grote slag te maken op het gebied van ondernemerschap en mkb vriendelijkheid. 00:44:52

De heer Raterink: Voorzitter, dank u wel. De heer Hoogezand, ik vind uw betoog over formatie en zo een beetje, hoe moet ik dat zeggen, luchtfietserij. U weet dat er geen mens te krijgen is op de arbeidsmarkt. U weet dat bij de gemeenten momenteel 40 % met zzp'ers of andere mensen moet worden ingevuld. Dan draagt u het college iets op wat onmogelijk is. Ik begrijp u niet helemaal. 00:45:27

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik constateer: als ik het navraag en kijk, zie je die enorme ambitie. Die moet volgend jaar 58 fte bij komen. Ik zeg uit mijn hoofd: dat is 13 % erbij. Dan hebben we het alleen over fte's en niet over mensen die weggaan en vervangen moeten worden. Ik gun het iedereen om juist voor onze mooie gemeente te blijven werken. Ik snap dat mensen weleens andere keuzes maken. Het college legt zichzelf met deze begroting een enorme ambitie op om die 58 fte volgend jaar hier binnen te hebben. Boven op wat er moet gebeuren. Dat staat in de begroting nu. Ik heb daar voor de rest niet veel amendementen op gezien. Ik denk dat we met zijn allen accepteren dat er een ambitie is. Alleen zeg ik binnen die hele grote wervingsopgave: kijk waar je wat minder kan doen en focus je op economische zaken. 00:46:18

De heer Hoogezand: Ik bedoel, ik kan zeggen: haal het hier bij bestuur en

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 ondersteuning, advisering weg. Ik kan het weghalen. Ik wilde juist niet weer die detail in. U kunt zeggen: misschien gaat het niet ver genoeg. Ik denk juist met die opgave die er ligt, die 58 fte, dat er prima te kiezen is door het college: hoeveel kunnen we extra doen om het doel te bereiken? Daarvoor praat ik hierover. Het gaat me niet om die werving van die mensen. Het gaat erom dat de mkb'ers, de ondernemers in onze gemeente, goed geholpen worden. Dat als we straks een visie hebben liggen voor de winkelstraten, dat dat uitgevoerd kan worden. Dat de klachten die er zijn serieus opgepakt kunnen worden. Dat is het doel wat ik wil bereiken. Ik hoop dat u steunt. U kunt zeggen: het is moeilijk om mensen te werven. Dan snap ik. 00:47:01

De heer Hoogezand: Dat is stedenbouwkundig. Toch willen we met zijn allen de lat op het gebied van woningbouw hoog leggen. Dat deel ik. Laten we de lat hoger leggen op het gebied van economie, op het gebied van ondernemers. 00:47:15

Voorzitter: Mevrouw Jonker. 00:47:18

Mevrouw Jonker: Ik zou willen dat u er wat meer op in ging waar u dat weg wil halen. Aangezien u in één van uw concepten het sociaal domein heeft genoemd. Dat is gelukkig later weggehaald. Daarbij vraag ik me af: kunt u concreter worden waar u het weg wil halen? 00:47:38

De heer Hoogezand: Voorzitter, mag ik de vraag anders stellen? Om even te checken. Bent u het met mij eens dat we meer moeten doen op het gebied van ondernemerschap? Dat we die 5,7 omhoog moeten halen? 00:47:50

Mevrouw Jonker: Nee. Ik wilde graag een antwoord op mijn vraag. 00:47:54

De heer Hoogezand: Voorzitter, dat kan. Ik kan zeggen: we kunnen het uit het sociaal domein halen. We kunnen het halen uit het bestuur. Als u het me vraagt, ik zou het bij bestuursondersteuning en advisering weg willen laten. Van 132 fte in 2022 naar 170 fte in 2025 willen ze daar gaan. Ik snap dat er ondersteuning moet zijn. Ik wil juist die inzet zien op plekken waar onze inwoners geholpen worden. Ik wil het op plekken zien waar de ondernemers geholpen worden. Die 5,7 moet omhoog. U legt de vraag terug. Ik ben zo sportief om erop mee te gaan. Ik hoop van u een antwoord te krijgen. Deelt u met mij dat die 5,7 te laag is? 00:48:36

Mevrouw Jonker: Ik zal daar later op ingaan, als ik daar behoefte aan heb. Het ging mij er met name om dat u niet aangeeft waar u het weghaalt. Dat vind ik zorgwekkend in dit geheel. Dat is juist erg belangrijk. Waar haal je het weg om het in economie te gaan steken? Dat daar eventueel wat naartoe zou kunnen, vind ik belangrijk als het op de juiste plekken wordt weggehaald. 00:49:02

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik zeg het laatste erover. Dat ik niet zeg dat ik dingen weg haal. Ik zeg minder, meer. Er is een opgave. We willen 58 fte volgend

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 jaar extra erbij hebben. Daarbinnen wil ik graag een verschuiving naar economische zaken om die mkb vriendelijkheid omhoog te helpen. Voorzitter, ik zal mijn betoog verder gaan vervolgen. We willen stilstaan bij de rol van Dronten in de regio. Dan bedoel ik niet de geopolitieke regio, waar ik mijn betoog mee begon. Hoe verhouden wij ons ten opzichte van Zwolle, ten opzichte van Flevoland? Ik zag kansen voor de Metropoolregio Amsterdam. Het is niet dat ik me wil verschuilen achter de Vossemeerdijk. Ik wil juist meer verbinding zoeken. Hoe gaan we dit op een goede manier doen? Daarom hebben we een motie gemaakt die zegt: hoe gaan een samenwerking voor elkaar krijgen en kritisch kijken? 00:49:56

De heer Hoogezand: Met elkaar als raad vaststellen: hoe positioneren we Dronten in deze omgeving? Ik had het over de wendbaarheid en weerbaarheid. Dan kijk ik stiekem naar de financiële weerbaarheid. Bij het debat over de Perspectiefnota heb ik een paar bemoedigende woorden gehoord over de 6,5 % indexatie. Ik weet dat het CDA en de Partij van de Arbeid gingen daar tekeer: hoe kunnen we die 6,5%... Laten we daarnaar kijken. Misschien is tekeer een groot woord. Er werd met mij geconstateerd dat die 6,5 % indexatie enorm fors is. Ik dacht: met zoveel bemoedigende woorden van de collega's, laten we dan boter bij de vis doen. Er ligt een amendement om de indexatie niet op 6,5 % te doen, maar op de door DNB verwachte 2,8 % voor 2025. Mensen houden dan meer geld houden en worden daarmee financieel weerbaarder. 00:50:54

De heer Hoogezand: Ik hoop dat de Partij van de Arbeid en het CDA deze bemoedigende woorden, die ze bij de Perspectiefnota hebben uitgesproken, nu stand durven te houden. Dat ze dit amendement zullen steunen. 00:51:05

Voorzitter: Mevrouw Wever. 00:51:07

Mevrouw Wever: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Hoogezand, als we de indexatie lager vaststellen, dan neemt het structureel tekort toe. Bent u dat met mij eens? Dat we dan een groter probleem krijgen? U benoemt een probleem: we komen geld tekort in 2026. Tegelijk hoor ik u zeggen: laten we minder inkomsten, minder indexeren. Betekent: die kosten lopen door. De inflatie loopt door. Die is ongeveer 6,5 %. Bent u het dan met me eens dat dat gat groter wordt? 00:51:41

De heer Hoogezand: In zoverre nee. Er staat bij hoe ik het wil dekken. Er staat een regel waar ik het uit vandaan wil halen. Dat is uit die 4,7 miljoen, waar mijnheer Ammerlaan van aangaf dat hij een amendement had bedacht, die heeft hij niet ingediend, om dat niet in te zetten. Ik begrijp de twijfel erover. Een deel van die middelen zou ik nu willen inzetten, om terug te geven aan een samenleving, conform we besproken hebben. Meer te werken op de inflatie, zoals die verwacht wordt. Wat u nu terecht zegt: is nu wordt die 6,5 % opgehaald. 00:52:16

De heer Van der Schans: Voorzitter.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:52:18

De heer Hoogezand: Er zit niet een verhaal achter. Het is niet op basis van werkelijke kosten. Het is om het gat te dichten. 00:52:23

De heer Van der Schans: Mijnheer Van der Schans. 00:52:24

Voorzitter: Voorzitter, ik scherp hem eventjes verder aan. Het aantal fte's ten laste van personeelskosten, begrijp ik? 00:52:34

De heer Hoogezand: Die 4,7 is ten laste van het budget die in de Perspectiefnota heeft gestaan voor die extra fte's. Ik schat in dat het ongeveer 7 fte is. Om de vraag van mevrouw Wever te beantwoorden: het is een keurig gedekt amendement. Het tekort loopt er niet mee op. Onze inwoners houden meer geld over. Onze ondernemers houden meer geld over. Daarmee kunnen mensen weer financieel wendbaarder worden. 00:53:09

Mevrouw Wever: Voorzitter, de inflatie is ongeveer 6,5 %? Dat betekent dat je niet uit kan gaan van een willekeurig gekozen percentage. Ik hoor u niks meer zeggen over externe inhuur en vast. Bij de Perspectiefnota was u daar positief over: laten we kijken of we minder inhuur. Inhuur is duur. Verschuiven naar vast. Daar zit een voordeel in voor de gemeente. Daar hoor ik u niet meer over. Klopt dat? 00:53:36

De heer Hoogezand: Voorzitter, om met het eerste te beginnen. De DNB voorspelling is 2,8 %. De Nederlandsche Bank doet dat. Die doen objectieve inflatieraming. Die is 2,8 % en zeker geen 6,5 % voor 2025. Dit jaar is het niet in de orde van grootte van 6,5 %. Ik weet de kennissystematiek. Dat heb ik gezegd. Ik weet dat het afwijkend is van de systematiek, zoals we hem hanteren. We hebben afgesproken dat we het college een voorstel gaan doen om de systematiek tegen het licht te houden. Ik zie hier een kans om dit te doen. Uw tweede vraag: ik ben zeker voorstander van meer vast dan zpp. Als je tijdelijk nodig hebt, prima om zzp'ers te gebruiken. Onze inwoners, onze ondernemers willen graag vaste contactpersonen hebben. Het is veel fijner om met vaste collega's te werken, dan zzp'ers. Daarmee wil ik alle zzp'ers vooral niet tekort doen. 00:54:24

De heer Hoogezand: Ik denk dat onze gemeente zo leuk is om voor te werken, dat je hier graag in vaste dienst wil. Als daar een besparing uitkomt, dan is dat mooi meegenomen. Ik wil het punt maken: het is keurig gedekt. Het is conform de verwachting van DNB. Die 6,5 % die er nu in zit, mist daarin elke titel voor 2025. Voorzitter, daarmee constateer ik dat in onzekere tijden... 00:54:45

De heer Yazir: Voorzitter. 00:54:48

Voorzitter: Mijnheer Yazir.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:54:48

De heer Yazir: Mag ik de heer Hoogezand een vraag stellen? In het amendement staat de indexatie van 2,8 %, conform de inflatieverwachtingen van De Nederlandsche Bank. Het zijn inflatieverwachtingen. De huidige systematiek, die de gemeente Dronten hanteert, is jaarlijks terugkijken. Afgelopen jaar zijn de inflaties behoorlijk gestegen. We weten allemaal dat we praktijkonderwijs willen en dat er steeds meer geld bij moet om die te hoge inflatie te dekken. Rekenkundig is het amendement gedekt. Alleen de realiteit is anders. Daar worstel ik mee. De Nederlandsche Bank komt met een verwachting. Als blijkt in '25, als de begroting '26 wordt opgesteld, dat de indexatie die we hebben toegepast te hoog is, dan verwacht ik van het college dat ze een correctie gaan toepassen. 00:55:44

De heer Hoogezand: Voorzitter, die correctie kent u van hetzelfde type debat waarin de VVD elke keer zegt: we hebben te veel geld opgehaald. Dat moeten we teruggeven aan onze inwoners. Ik betwijfel of het elke keer daadwerkelijk teruggaat. Nogmaals, de systematiek is een afwijking van. Het is prima uitlegbaar. Die 6,5 % is op niks gebaseerd. Als u zegt: we hebben het geld hartstikke hard nodig voor de begroting en voor alles wat we willen doen, noem het dan zo. 00:56:11

De heer Yazir: Voorzitter. 00:56:11

De heer Hoogezand: Noem het dan geen indexatie, voorzitter. 00:56:13

De heer Yazir: Die 6,5 % is een cijfer van het CPI van maart 2024. Dat is een bestendigde gedragslijn. De indexatie die het Rijk hanteert, wordt daarin verwerkt. Het klopt niet dat het nergens op is gebaseerd. Alleen ik blijf erbij, De Nederlandsche Bank heeft een verwachting. De Nederlandsche Bank wil graag de inflatie drukken in Nederland. Daar komen ze regelmatig mee naar buiten toe, om het beleid van het kabinet te bekritiseren. De bestendige gedragslijn die wij hier in dit huis hanteren, daar ben ik voorstander van. 00:57:07

De heer Hoogezand: Wilt u gaan interrumperen? U kijkt niet aan mij. U deed zo. 00:57:10

De heer Yazir: Sorry. Als blijkt dat we een te hoge indexatie hebben toegepast, dat het college de komende jaren de te hoog opgelegde indexatie corrigeert. 00:57:27

De heer Hoogezand: Voorzitter, in 2021 hadden we 2,8, in 2022 11, 5, in 2023 6,8 miljoen hadden we als resultaat overgehouden. 00:57:37

De heer Yazir: Ik kan de heer Hoogezand nu al vertellen dat we voor '24 miljoenen overhouden. Dat we bij de Decembercirculaire last minute van het Rijk miljoenen binnenkrijgen. Het Rijk hanteert het kasstelsel en wij het baten-lastenstelsel. We hebben niet meer geld overgehouden, omdat we een te hoge indicatie hebben. We hebben geld overgehouden, omdat we activiteiten niet hebben uitgevoerd of activiteiten doorgeschoven zijn.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 00:58:03

Voorzitter: Hier ontstaat een discussie tussen twee financiële genieën. De een is van de provincie en de ander van het ministerie. Mevrouw Hotting, u vindt zichzelf ook een financieel genie? 00:58:13

Mevrouw Hotting-Niewold: Nee, ik ben niet een professional op dit gebied. Misschien is het interessant voor de discussie op een ander moment. Ik weet alleen bij de nota dat de Rekenkamer van Amsterdam net een onderzoek heeft gedaan: hoe komt het dat begrotingen vaak zo afwijken van de realiteit? Daar lopen wij in Dronten vaak tegenaan. Als we volgend jaar over die nota gaan praten, dan... 00:58:33

Voorzitter: Zou u langzaam richting... 00:58:37

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik verwijs de heer Yazir ernaar dat toen we hier over de Perspectiefnota spraken, dat u ook de verontwaardiging had over die 6,5 %. Ik hoop daarin dat u dat vasthoudt en ons amendement wil overwegen. Over de techniek gaan we straks verder praten. Voorzitter, ik concludeer dat een van de jaarlijkse rituelen, ondanks dat er onzekerheden zijn, is dat er een amendement komt van de VVD om de lasten te verlagen. Voorzitter, ik zal naar een afronding gaan. In 2025 krijgen we te horen hoe Dronten in deze wereld een bijdrage doet in de veiligheid. Ik ben benieuwd wat eruit gaat komen en wat dat betekent voor onze inwoners. We beseffen dat het impact kan hebben. We moeten met elkaar onze bijdrage doen. Als raad en organisatie kunnen we een rol spelen in deze onzekere tijden door een betrouwbare partner te zijn. 00:59:35

De heer Hoogezand: Dat we als raad laten zien dat we beseffen wat ondernemers in onzekere tijden meemaken. Daar hoort een deel wendbaarheid en eigen verantwoordelijkheid bij. Ze hebben soms met ons als gemeente te maken. Dan is het van belang dat we dat zo goed mogelijk doen. Wat ons betreft kan 2025 naast veiligheid de aandacht blijven om het ondernemerschap te verbeteren. Laten we vooral hopen dat met een goede voorbereiding en de website vooruitdenken.nl de noodpakketten ongebruikt kunnen blijven. Dat zou voor deze begroting moeten gelden. Bereid je voor op het ergste en hoop voor het beste. Dank u wel, voorzitter. 01:00:14

Voorzitter: Het zou een Bijbelspreuk kunnen zijn. Ik kom bij de ChristenUnie. Mevrouw Hotting. 01:00:36

Mevrouw Hotting-Niewold: Dank u wel, voorzitter. De ChristenUnie is blij met de manier waarop deze begroting is opgesteld. Hij is duidelijk, overzichtelijk en er zitten mooie visualisaties in die het begrip van de begroting bij ons vergroten. In de begroting wordt door de richting naar een effect gericht sturen makkelijker om te zien welke politieke keuzes er zijn gemaakt. Het zou onze fractie meer helpen richting het ravijnjaar 2026, als in de begroting volgend jaar het detailniveau iets groter kan zijn. Zodat we dingen kunnen terugvinden zoals: er is een noodfonds voor armoedebestrijding, hoeveel zit daarin? Hoeveel zat erin? Dat niveau. Onze

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 complimenten voor het aanleveren van de verwerking van de Septembercirculaire, voorafgaand aan de commissievergadering. 01:01:35

Mevrouw Hotting-Niewold: Dank voor het toesturen van het BMC-onderzoek naar mantelzorg in Dronten. Die hebben we vandaag gekregen. We hebben in de commissievergadering al een aantal punten aangekaart. Die zal ik niet herhalen. Onze zorgen over het wankele evenwicht in 2025 en de negatieve bedragen de jaren daarna, de zorgen over de hoge draaglast voor onze inwoners en ondernemers en de afhankelijkheid van incidentele toevoegingen zijn bij ons gebleven. We hopen dat het college dit in 2025 voortvarend oppakt en de raad proactief informeert en betrekt. Dat u buiten de P&C-cyclus om de raad direct informeert als het oranjeregime rood zou lijken te worden en als er wat meer zonneschijn is. Dat is misschien prettig om te weten. Positief in deze begroting is dat er gerekend wordt met de kosten van het belasten van ons vastgoed, onze accommodaties en het onderhoud eraan. 01:02:28

Mevrouw Hotting-Niewold: Het CDA benoemde dat al terecht in de commissievergadering. Positief in deze begroting is, wij hebben dat eerder benoemd, dat het college volgend jaar met de nota Lokale heffingen en indexeringen komt. Daarvoor dienen we met de VVD en de PvdA een motie in. We vinden het belangrijk om goed inzicht te hebben in de breedte van mogelijkheden die er zijn om onze inkomsten te vergroten en onze inwoners en ondernemers te ontzien. In de commissievergadering hadden we al wat voorgerekend wat het verschil is in stijging tussen bijvoorbeeld de afvalstoffenheffing, de laatste tijd, en de toeristenbelasting. Wij willen graag rust in het huishoudboekje bij onze inwoners. Als het gaat over het ontzien van inwoners, denkt de ChristenUnie aan de kwetsbare groepen. Aan kinderen die opgroeien in armoede en aan mensen die zorg verlenen wat meer is dan je gewoonlijk kunt verwachten. 01:03:17

Mevrouw Hotting-Niewold: Ook als iemand dat zelf misschien niet volledig beseft. We vinden het belangrijk onze financiën daarin meegroeien met de werkelijke inflatie. Dat dat de afgelopen jaren niet is gedaan, ziet onze fractie als een soort van achterstallig onderhoud. Daarom dienen wij twee amendementen in. Het eerste amendement is de toegankelijkheidsbijdrage voor kinderen. In Dronten krijgen 410 kinderen nu ongeveer zo'n bijdrage van de gemeente, die het mogelijk moet maken om mee te doen. Ook als je opgroeit in een gezin met een laag inkomen. Dat bedrag is nu € 320 voor kinderen van 0 tot 12 en 425 euro voor kinderen van 12 tot 18 jaar. Dat bedrag is al sinds 2018 hetzelfde. De gemeente kreeg toen structureel vanuit het Rijk Klijnsma gelden. Dat was € 196.000, om te zorgen voor kansen voor ieder kind. 01:04:07

Mevrouw Hotting-Niewold: De huidige bedragen zijn toen vastgesteld. In de meeste gemeenten heet het een kindpakket. Door de hoge inflatie van de afgelopen jaren kunnen kinderen hiermee niet meer hetzelfde doen of aanschaffen als in 2018. Wij vinden het belangrijk dat alle kinderen kansen krijgen, toen, nu en in de toekomst. Daarom dienen wij samen met GroenLinks, PvdA, D66 en Dronten Sociaal dit amendement in. Het tweede amendement betreft het mantelzorgcompliment. Zondag is het de Dag van de Mantelzorg. Dat was niet gepland. Het komt nu zo uit. Een

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 rustdag. We liegen niet bij de ChristenUnie. Voor ons is zondag een rustdag. U weet het, voor mantelzorgers gaat de zorg door. Of je ver weg woont of dichtbij of je zorgt voor iemand in je gezin of voor iemand een paar straten verderop, de zorg zit in je hart en in je hoofd en laat je niet los. 01:05:11

Mevrouw Hotting-Niewold: Veel mantelzorgers staan altijd aan. Ook als ze niet beseffen dat ze mantelzorger zijn. Als gemeente doen wij een groot beroep op hen. We vinden dat de financiële waardering die wij deze groep inwoners geven niet in waarde hoort te dalen. Samen met GroenLinks en PvdA dienen we daarom dit amendement in, om de waardering in lijn met de inflatie te verhogen van € 80 naar € 100 per jaar. Dank aan de wethouder voor het doorsturen van het BMC-onderzoek naar mantelzorg. Hieruit blijkt de behoefte aan waardering en gezien worden. We verwachten dat deze verhoging het bijeffect heeft dat meer mensen zich melden als mantelzorger, zodat zij gebruik kunnen maken van de vormen van ondersteuning die wij in onze gemeente bieden. 01:05:52

Mevrouw Hotting-Niewold: Uit het BMC-rapport blijkt dat aandacht voor mantelzorg en het mantelzorgcompliment helpt om mensen zich ervan bewust te laten worden dat zijn mantelzorger zijn. Door gesprekken met anderen of door simpelweg trots te zijn op de waardering die ze krijgen van de gemeente. Zo trots als mijn opa daar jaren geleden op was, toen hij in Biddinghuizen woonde en zorgde voor mijn oma. We kijken daarom uit naar de vervolgplannen van het college in het voorjaar van 2025. Tot slot, er is veel werk verzet en er komt veel werk aan. We wensen jullie daarbij Gods zegen toe en, dat is een Bijbeltekst, alles wat je doet, doe dat met liefde. 01:06:56

Voorzitter: Mooi. Dank u wel. Dan kom ik bij Dronten Sociaal. Mevrouw Jonker. 01:06:57

Mevrouw Jonker: Dank u wel, voorzitter. Dronten Sociaal is voorzichtig optimistisch over deze begroting. De afgelopen jaren hebben wij toegewerkt naar een andere manier van kijken naar de begroting en het stellen van doelen. Dat is merkbaar. Bij een aantal onderdelen zijn SMART doelen geformuleerd. Daar zijn we blij mee. Dit SMART maken, geeft ons houvast om te meten of onze doelen specifiek genoeg, helder en meetbaar zijn. Hetgeen ons weer helpt met onze controlerende taak goed uit te voeren. Tegelijkertijd merken wij op dat de begroting veel onzekerheid geeft. We zijn er nog niet en veel dingen blijven onduidelijk, hetgeen we terugzien in de vele technische vragen. Waar onze onzekerheid dan met name zit, is: hoe sturen we aan de voorkant? Veel onderwerpen uit deze begroting worden opgepakt via uitvoeringsbesluiten. 01:07:54

Mevrouw Jonker: Daar wordt met regelmaat naar verwezen in deze begroting. Wij noemen hier bijvoorbeeld de doelen in het programma Onderwijs, u had erop kunnen wachten, die onderdeel gemaakt zijn van de Uitvoeringsagenda Mens en Samenleving. Dit maakt dat het voelt alsof wij hierdoor weinig grip hebben en nu slechts tekenen bij het kruisje, waarna er wellicht een vrijbrief ontstaat. Daar waar wij graag meedenken en besluiten aan de voorkant slechts een controlerende taak

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 overblijft, als het een en ander al in werking is gezet. Dat was ons eerste punt. We gaan door naar een ander onderwerp. In het programmaonderdeel 5 wordt aangegeven dat de klimaatverandering ook voor Dronten grote gevolgen heeft. Wij vinden het fijn in de begroting te lezen dat we gaan streven naar een gezonde leefomgeving voor mensen en dieren. 01:08:52

Mevrouw Jonker: Daar besteden wij vervolgens in het kader van klimaat, milieu, natuur en diversiteit een half A4'tje aan in het programma Sport, cultuur en recreatie. Alsof het om afspraken gaat met betrekking tot een voetbalclub. Dronten Sociaal wil benadrukken dat het belangrijk is dat wij dit benoemen en een prominentere plaats gaan geven in onze besluitvorming. 01:09:25

Voorzitter: Sorry, mijnheer Hoogezand. 01:09:27

De heer Hoogezand: We zaten uw motie, die u hierover heeft gemaakt, te bekijken. Ik weet niet of u het nog verder wil toelichten? 01:09:32

Mevrouw Jonker: Die licht ik nog verder toe. 01:09:33

De heer Hoogezand: Wel of niet? 01:09:34

Mevrouw Jonker: Ja. 01:09:34

De heer Hoogezand: Dan zal ik wachten tot u afrondt. Excuus, ik was te snel. 01:09:37

Mevrouw Jonker: Wij dienen een motie in om met ingang van de volgende begroting een apart hoofdstuk programma aan de begroting toe te voegen voor klimaat en natuur, om deze de aandacht te geven die het verdient en die nodig is. Hierin voegen we dan graag de post dierenwelzijn toe, die nu niet de geschikte plaats heeft gevonden in de begroting. Het staat nu onder veiligheid, geloof ik. Mede-indieners van deze motie zijn GroenLinks, PvdA en D66. Dat is dat gedeelte. 01:10:11

Voorzitter: Mijnheer Hoogezand. 01:10:11

De heer Hoogezand: Voorzitter, op zich vonden we het een sympathieke motie. We zaten te denken in de timing. We constateerden net dat we nu de laatste volwaardige begroting voor het hele jaar voor dit college hebben. Volgend jaar gaan we naar een soort beleidsluwe variant, kan ik me voorstellen, een invulling. Daarna komen al vrij snel de verkiezingen. Is dit niet een punt om dan, als we een nieuw college hebben, te kijken: een goede start om dit een goede plek te geven. Ik vraag dit, omdat wij weleens terugkijken. Dan is het soms handig als je in een periode een beetje dezelfde begroting hanteert. Je kan dan de jaarrekening en alles makkelijk terugvinden. Het was een gedachte bij ons. Ik dacht: daar hoort het misschien meer

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 op zijn plek. Bent u bereid om die motie eventueel aan te houden tot de collegeonderhandelingen voor 2026? 01:11:05

Voorzitter: Mijnheer Raterink. 01:11:06

De heer Raterink: Nee, wij vinden het veel te urgent om hem nu in te dienen, mijnheer Hoogezand. De dieren lijden al zo erg. 01:11:13

De heer Hoogezand: Zegt hij. 01:11:31

Mevrouw Jonker: Ik wil graag reageren. Het kan ons niet snel genoeg. Jammer genoeg is 1 januari 2026 waarschijnlijk het eerste moment waarop dit kan. Vandaar. Dan hebben we een amendement over dierenwelzijn. Hoewel wij zeggen te streven naar een fijne leefomgeving voor mens en dier, is dit het enige in de hele begroting wat iets zegt over de inwoners van onze gemeente. Mevrouw Kers heeft in de oordeelsvormende vergadering een uitgebreid betoog erover gedaan. Dieren hun welzijn en hun intrinsieke waarde doen ertoe in deze gemeente. Wij zijn verheugd dat wij volgend jaar aan de slag gaan met het herzien van de Dierenwelzijnsnota. Dat is hard nodig. Er is nu weinig geregeld ten aanzien van het welzijn. Daarom wil Dronten Sociaal in de komende periode, vooruitlopend op de Dierenwelzijnsnota, al wat onderwerpen gaan agenderen die belangrijk zijn, maar eenvoudig en snel te realiseren. 01:12:40

De heer Ekkel: Voorzitter, kan mevrouw Jonker aangeven waar ze dan aan denk? U zegt: er zijn een aantal zaken die op korte termijn voorafgaand aan het verschijnen van de Dierenwelzijnsnota gedaan kunnen worden. Welke zijn dat dan? Dat wordt mij in de motie niet duidelijk. U geeft nu weer aan dat er een aantal zaken zijn die voorafgaand daaraan moeten worden aangepakt. Welke zijn dat dan? Heeft u dan een aanvullende analyse gemaakt ten opzichte van het onderzoek wat het college heeft gedaan? 01:13:17

Mevrouw Jonker: Ik heb daaraan geen aanvullend onderzoek gedaan. We hebben gekeken of dit in strijd daarmee was. Ik noem een voorbeeld. Mijn collega die kan, als we haar de kans geven, er tientallen noemen. Bijvoorbeeld het steriliseren van zwerfkatten. Dat zou iets zijn wat makkelijk op te pakken is en waar je al aan zou kunnen beginnen. Dat tast het milieu behoorlijk aan. 01:13:43

De heer Ekkel: Voorzitter, het zou kunnen dat uit die Dierenwelzijnsnota blijkt dat er andere, urgentere aspecten zijn die opgepakt moeten worden. Ik maak liever, ik constateer dat u dat kennelijk niet doet, een afweging zodra die Dierenwelzijnsnota is verschenen. Ik onderken dat de zwerfkatten een optie is die je zou kunnen meenemen. Dan is het geld daarvoor al uitgegeven. Misschien zijn er andere, hogere prioriteiten. Ik wil graag proberen mevrouw Jonker ervan te overtuigen om nu pas op de plaats te maken en dat belang voor dierenwelzijn, wat wij als CDA-fractie van harte ondersteunen, dan pas met ons te delen.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 01:14:21

Voorzitter: Misschien de verheugende mededeling, als we het over zwerfkatten hebben, dat wij twee weken terug drie zwerfvarkens hadden. Die zijn keurig netjes ondergebracht bij een boerderij in Swifterband. Toch aardig nieuws. 01:14:38

De heer Raterink: U had ze naar mij mogen brengen. 01:14:53

Mevrouw Jonker: Prima. Ik snap wat u bedoelt. Dat is zo'n mooie zin. Er is een klein budget uitgetrokken in die Dierenwelzijnsnota, wordt er genoemd. Met een bedrag van 50.000 willen we dat zeker vergroten om meer mogelijkheden te hebben. Ik neem uw woorden met me mee. Dan hebben we dat gedeelte besproken. Dan als laatste veiligheid. Ons bereikten meerdere geluiden dat er steeds meer kinderen geen zwemdiploma halen, hebben wij een agenderingsverzoek, gesteund door de PvdA, ingediend over dit onderwerp. Waarbij we als raad met een groep betrokkenen 14 november gaan bespreken hoe groot dit probleem is in de gemeente Dronten en welke kinderen dit betreft. In eerste instantie inventariseren. Daarna gaan kijken met welke creatieve oplossingen we kunnen komen, als dit nodig is. Op dit moment kennen we niet de uitkomst. 01:15:58

Mevrouw Jonker: Vandaar dat we geen voorstel kunnen doen om hiervoor geld te reserveren. Indien nodig komen we hierop terug met een motie. Dank u wel, voorzitter. 01:16:08

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jonker. Dan ga ik naar de fractie van D66. Mijnheer Van der Schans. 01:16:22

De heer Van der Schans: Dank u wel, voorzitter. Veel van ons kruit is reeds verschoten bij de bespreking in de oordeelsvormende vergadering. Ik beperk mij daarom tot een aantal hoofdlijnen. Ik zal in de tweede termijn een reactie geven op de inbreng van de andere fracties. Zowel voor wat betreft de inbreng als de moties en de amendementen. Dank voor het vele werk door ambtenaren en college. Er ligt een mooie, stevige en vooral leesbare begroting. De eerste echte stappen met effectgericht sturen zijn te lezen. Die zijn goed zichtbaar. We hebben daar de nodige stappen in te maken. D66 is blij met deze begroting. Daarentegen zijn wij medeindiener van een amendement om niet mee te werken aan de extra parkeerplaatsen bij de Reest . De heer Ammerlaan van Leefbaar Dronten heeft al toegelicht wat de reden daarvan is. 01:17:18

De heer Van der Schans: Wij vinden het een ernstige tekortkoming dat deze begroting niets over cultuur bevat. Niets over een nieuwe Cultuurnota die dit jaar het licht zou moeten zien. Dat baart bij D66 ernstig zorgen over de ambities van het college op dit terrein. We kijken reikhalzend uit naar deze nieuwe nota en geven hierbij alvast aan dat dit op een stevig niveau moet zijn. Met de verantwoordelijke portefeuille hebben wij in een oordeelsvormende vergadering het gesprek gevoerd over de personele formatie.

Woordelijk verslag Raadsvergadering Begroting 07-11-2024 01:17:51

Voorzitter: Mijnheer Raterink. 01:17:51

De heer Raterink: Een vraag aan de heer Van der Schans. Waarom dient u dan geen moties of amendementen in ten behoeve van cultuur? 01:17:59

De heer Van der Schans: Die is een jaar terug al ingediend, mijnheer Raterink. Daarbij hebben we volgens mij met een meerderheid van de raad voor elkaar gekregen dat er een nieuwe Cultuurnota komt. Die zou uiterlijk eind van het jaar worden opgeleverd. Volgens mij was dat een onderdeel zelfs van de motie. Met de verantwoordelijk portefeuillehouder hebben wij het gesprek gevoerd in de oordeelsvormende vergadering over de personele formatie. Daar is vanavond al een heleboel over te doen geweest. De uitleg in die oordeelsvormende vergadering leek wat haaks te staan op de berichtgeving in de pers en de ramingen, zoals de VVD hier vanavond schetst. De schriftelijke reactie van het college geeft wat meer helderheid. Dank daarvoor. Als ik het goed begrijp, is het een interne overheveling van kosten opdat meer grip op de personeelskosten gaat ontstaan. 01:19:03

De heer Van der Schans: Graag krijgen wij van het college de bevestiging dat dit op zichzelf niet leidt tot meer fte's. Het gaat hier over taken waarvoor de organisatie al langer voor aan de lat staat, begreep ik van de heer Lap in de oordeelsvormende vergadering. Dit staat los van de groeiopgave. Ik vind dit belangrijk om nu definitief scherp te krijgen. Zoals u heeft gemerkt, de VVD wil al de nodige budgetten op andere doelen inzetten. Ik laat het hier eventjes bij, voorzitter. 01:19:33

Voorzitter: Hartelijk dank. Dan kom ik bij de fractie van GroenLinks. Mijnheer Hofmeijer. 01:20:12

De heer Hofmeijer-Boon: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij zijn ten eerste blij met deze structureel sluitende begroting. Helder, duidelijk. Er is werk aan de winkel. Hartelijk dank. Graag wil ik beginnen met een korte terugblik op de oordeelsvormende vergadering over deze begroting, zonder al te veel in herhaling te vallen. Ik heb daar namelijk een punt gemaakt over landbouwgif. Dat werd door de heer Hoogezand eufemistisch tot gewasbeschermingsmiddelen bestempeld. De vraag die wij hebben gesteld over onder andere de adviezen van het RIVM-rapport Bestrijdingsmiddelen en omwonenden is beantwoord. Dank daarvoor. De vraag aangaande onze motie gifvrij groen en of we die terugzien in de doelstellingen in deze Programmabegroting niet. Dat ze open blijven staan, is jammer. Wellicht kan het college daar alsnog iets over zeggen. 01:20:57