Woordelijk verslag Beeldvormende-vergadering Raadzaal 16-05-2024.pdf

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus 00:09:25

Voorzitter: Goedenavond collega's. Welkom bij de raadsvergadering van 15 mei. We hebben vanavond het onderwerp economische visie op de agenda staan. Hiervoor is namens het college de portefeuillehouder Siert Jan Lap naast mij aanwezig. Ter ondersteuning zijn de heren Van Rijkom van Bureau BUITEN aanwezig, mevrouw Dalen en de heer Riedstra van de ambtelijke organisatie. Zij zullen zelf een korte voorstelronde geven. Het doel van deze beeldvormende vergadering is dat het college en de ambtelijke ondersteuning u meenemen in de economische ontwikkeling voor de komende jaren. Hierbij zal naar uw opvatting worden gevraagd. 00:10:02

Voorzitter: De avond zal daarmee een bijdrage vormen voor het raadsvoorstel economische visie die naar verwachting in oktober van dit jaar aan de raad wordt voorgelegd. Hoewel er bij dit agendapunt gevraagd wordt naar opvattingen van de woordvoerders, heeft het presidium dit onderwerp beeldvormend geagendeerd. Dit omdat het college vooruitlopend op het komende raadsvoorstel graag beelden wilt ophalen. Er is ruimte voor het delen van opvattingen en gedachtewisseling. Ik zal opletten dat er geen voorschot wordt genomen op oordeelsvorming. Dat komt nadat de presidium het komende vergaderingsvoorstel heeft geagendeerd voor de oordeelsvormende vergadering. Ik geef graag het woord aan de portefeuillehouder: de heer Lap. 00:10:44

De heer Lap: Voorzitter, dank u wel. Ik hoef daar bijna niks meer aan toe te voegen. U raad heeft gevraagd aan ons: kunnen wij meepraten en meedenken over de economische visie? Daar hebben wij een toezegging in gedaan. Dat wij voorafgaand aan het schrijven van de definitieve economische visie, we bij u willen komen om de beelden bij u op te halen. Wat vindt u belangrijk? Waar moeten wij als college aan denken bij het opschrijven van de economische visie? Wat wilt u graag terugzien? Daar hebben wij een beeldvormende avond voor georganiseerd waarin u wordt meegenomen door Bureau BUITEN die een analyse heeft gedaan. De andere ambtelijke ondersteuning heeft een aantal vragen bedacht die we u willen gaan stellen. Vooral met u gaan ophalen wat u kwijt wilt aan ons. Als de Voorzitter het goed vindt, geef ik het stokje door. 00:11:53

De heer Van Rijkom: Goedenavond, welkom allen. Ik ga jullie wat vertellen over de economische analyse die we gedaan hebben voor de economische visie. De economische visie is een werknaam. Het kan nog ontwikkelagenda economie gaan heten. We moeten nog kijken naar de terminologie. Er wordt natuurlijk ook een toekomstvisie opgesteld. Dat zijn lopende trajecten waar we bij het opstellen van de economische visie rekening mee houden, op aanhaken en mee afstemmen. We gaan eerst wat vertellen over wie we zijn en wat we doen. We vertellen iets over de opdracht die we hebben waar we ons mee bezighouden. Vervolgens vertel ik jullie wat over de economische analyse. 00:12:47

De heer Van Rijkom: Dat is een samenvatting van de totale economische analyse die we hebben gedaan. Het gaat wat ver om het geheel te bespreken. Die versie is beschikbaar. Vervolgens gaan we graag met u in gesprek om, zoals Siert Jan al

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus aangaf, beelden op te halen hoe u aankijkt tegen zo'n economische visie. Wat daarin wat u betreft niet mag ontbreken en nog een aantal andere onderwerpen. 00:13:12

De heer Van Rijkom: Voordat ik op de inhoud inga, wil ik genoemd hebben dat we op de hoogte zijn van al het vigerend beleid wat de gemeenteraad al heeft vastgesteld. Dat geldt natuurlijk ook voor Provinciaal beleid. Dat zijn de kaders waarbinnen wij aan een economische visie werken. Dat is ons bekend en dat hebben we bij alles wat we doen in het achterhoofd. Ik ben Bart van Rijkom. Ik werk voor Bureau BUITEN. Dat is een ruimtelijk-economisch adviesbureau uit Utrecht. In mijn carrière van afgelopen zeven jaar heb ik veelvuldig voor de gemeente Dronten gewerkt in verschillende rollen waaronder bijvoorbeeld adviseur ambtelijk aan de wethouder en verschillende andere economische projecten voor de gemeente. Een collega van mij is hierbij betrokken: Nanne van der Struijs. Die is er vanavond niet bij. Ook vanuit de gemeente Dronten wordt ambtelijk ondersteund. Misschien is het goed om jullie voor te stellen. 00:14:12

Mevrouw Daling: Goedenavond, mijn naam is Marttje Daling. Ik ben adviseur economische zaken bij de gemeente Dronten bij het team gebiedsontwikkeling. Ik kijk er naar uit om vanavond samen met jullie te gaan kijken naar hoe wij samen de economische visie kunnen gaan vormgeven voor de toekomst van gemeente Dronten. 00:14:36

De heer Riedstra: Goedenavond, ik ben Erwin Riedstra, beleidsadviseur bij cluster economische zaken van gebiedsontwikkeling. Ook ik kijk er naar uit om hier met jullie het inhoudelijke gesprek te gaan voeren over de economische visie. Dank u. 00:14:55

De heer Van Rijkom: Dan ga ik u wat vertellen over het proces wat we doorlopen. Vaak krijgen wij als ruimtelijk economisch adviesbureau de vraag om een heel proces door te lopen, om de hele economische visie voor een gemeente op te stellen. De gemeente Dronten kwam met de vraag: leer ons hoe we economische visies opstellen en we willen het graag samen doen. Waarbij onze rol met name is in onderzoek en analyse van de economie. Die hebben we uitgevoerd en daar ga ik zo wat over vertellen. Gaandeweg het proces loopt, neemt de gemeente Dronten steeds meer het proces over. We hebben onderzoek en analyse al gedaan. Interpretatie en opstellen van de slotanalyse hebben we ook gedaan. 00:15:32

De heer Van Rijkom: We lopen nu het participatieproces door. We hebben verschillende gesprekken gevoerd met ondernemers uit de gemeente. In ieder geval bij de EPD-groepsgesprekken. Er zijn nog inloopbijeenkomsten voor ondernemers in een ochtend, een middag en de avond in de komende maand. Er worden nog aanvullende gesprekken gevoerd met ondernemers, bijvoorbeeld ondernemers die snel gegroeid zijn of nieuwe vestigers op Poort van Dronten. Zodat we vanuit de brede en de breedte van de gehele economie van de gemeente Dronten beelden ophalen: hoe kijken ondernemers naar de economie?

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus 00:16:07

De heer Van Rijkom: Welke kansen zien zij en wat zou wat hen betreft moeten landen in economisch beleid? Verder hebben we een aantal gesprekken gevoerd met Siert Jan Lap. We hebben laatst een college gehad met alle wethouders en burgemeester, om bij hen op te halen hoe zij tegen dit traject aankijken. Vandaag horen we het graag van de raad. 00:16:32

De heer Idzinga: Mag ik een vraag stellen? U had het net over dat u naar de visies van gemeentelijk beleid, Provinciaal beleid hebt gekeken. Ik was benieuwd: wat is er uit de evaluatie gekomen van het huidige beleid en bijvoorbeeld het onderzoeksrapport van de Rekenkamer. Heeft dat geleid dat jullie nu zeggen: er moet een nieuwe economische visie komen. 00:17:01

De heer Van Rijkom: De vorige economische visie was uit 2018. Die was wat gedateerd en aan een update toe. De Rekenkamer-onderzoeken en andere onderzoeken die gedaan zijn naar economie en bijvoorbeeld ondernemerstevredenheid zijn met ons gedeeld. Daarvan zijn we op de hoogte. Die leveren input voor de economische visie van nu. We hebben niet per se een beleidsevaluatie van de afgelopen periode uitgevoerd, maar we hebben gekeken naar het voorgaande beleid: wat stond daarin wat nog behouden kan worden? Wat is echt aan actualisatie toe? Die analyse hebben we gedaan. 00:17:54

De heer Idzinga: Kom je daarmee tot de conclusie dat er een nieuwe economische visie moet komen? 00:18:00

De heer Van Rijkom: Dat was een van de aanleidingen om tot een nieuwe economische visie te komen. We hebben die informatie meegenomen en daarom zijn we er nu mee aan de slag. Omdat het inderdaad een actualisatie behoeft. 00:18:17

Voorzitter: Meneer Raterink heeft een vraag. 00:18:25

De heer Raterink: Was het niet verstandig geweest om toch te evalueren? Dan weet je wat er goed is gegaan en wat de fout is gegaan in de oude visie. Dan trap je niet in hetzelfde valkuil, lijkt mij. 00:18:40

De heer Van Rijkom: Ik snap op zich de vraag die u stelt. Tegelijkertijd, zijn wij gevraagd door de gemeente Dronten om een nieuwe economische visie op te stellen. Daarbij hebben we teruggekeken gekeken naar de afgelopen periode, maar we hebben niet een hele formele nieuwe beleidsevaluatie gedaan. Wat we hebben gedaan, is dat we in de data-analyse hebben kunnen kijken de afgelopen jaren: hoe heeft de economie zich ontwikkeld en wat is daarin goed gegaan en niet goed gegaan? 00:19:05

De heer Van Rijkom: We hebben niet heel formeel naar het vorige beleidsstuk gekeken. Dat lag niet in de huidige opdracht. Als het zo goed is en geen verdere

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus vragen zijn, ga ik door met mijn verhaal. We zijn nu bezig in de participatiefase. We gaan vanaf juni de strategische doelstelling bepalen en aan het concept van de economische visie werken. 00:19:34

De heer Vulink: Kunt u aangeven in welke fase u zit met betrekking tot die participatie? Heeft u er al een bepaald deel op zitten? U zit op vijftig procent. Zijn die al meegenomen in datgene wat jullie opgeschreven hebben? Of moet dat nog verwerkt worden? 00:19:51

De heer Van Rijkom: We hebben een aantal gesprekken gevoerd. We zijn nu bezig met het opstellen van de verslagen, die we accorderen bij de ondernemers. Het is belangrijk dat de ondernemers gaan zien wat er met hun input gedaan wordt, zodat zij aan tafel zitten om te kunnen bijdragen aan de economische visie. Het is een proces en het is nog niet dat er nu delen of beelden op papier staan die al gedeeld kunnen worden. We zijn nu vooral aan het ophalen. Als het participatieproces klaar is, wat omstreeks eind mei, begin juni zal zijn, dan gaan we aan de slag met het schrijven van de eerste versie van de economische visie. Ik wil nu wat vertellen over de inhoudelijke analyse die we gedaan hebben. Ik wil u vragen om de vragen die u heeft te parkeren totdat het verhaal dat ik gehouden heb klaar is. Soms worden er vragen gesteld die later misschien beantwoord worden. Onder andere omwille van uw tijd. Als ik klaar ben met mijn verhaal is er alle ruimte voor vraagstelling. 00:21:04

De heer Van Rijkom: We hebben een hele economische analyse uitgevoerd. Dat hebben we gedaan op basis van gesprekken, op basis van data van bijvoorbeeld het provinciale werkgelegenheidsregister waar alle bedrijven in staan van de afgelopen tien jaar. Gesprekken met ondernemers, met gemeente en met Siert Jan natuurlijk. Dat hebben we allemaal in een Excel databestand gezet, wat gedeeld is met de gemeente Dronten. Zodat dat later gebruikt kan worden. Als we kijken naar de harde data hebben we bijvoorbeeld de werkgelegenheidsgroei in kaart gebracht die u hier ziet. Waarbij opvalt dat de totale werkgelegenheid tussen 2012 en 2023 met maar liefst ruim 5.000 banen gegroeid is. Er waren in 2023 in totaal 19.500 banen bij bijna 5.200 vestigingen. Wat opvalt is dat de werkgelegenheid in de laatste elf jaar met maar liefst 31 procent gestegen is. Wat neerkomt op een groei van 4.600 banen. 00:22:07

De heer Van Rijkom: Dat betekent dat na de gemeente Urk, Dronten de snelst groeiende gemeente van de provincie Flevoland is. Van die 5.200 vestigingen, denkt u: dat is heel ondernemend en dat is heel veel, dat klopt enerzijds, maar daarvan zijn er bijna 3700 mensen zzp'er. Het aantal zzp'ers groeit. Er zijn in totaal bijna 1.500 bedrijven met personeel. Personeel wordt hier gerekend als meer dan één persoon die er werken. We hebben gekeken naar de werkloosheidsontwikkelingen. Die zijn eigenlijk best positief, want Dronten scoort lager dan zowel Nederland gemiddeld als Flevoland gemiddeld. Dat is langjarig het geval. Al met al groeit de economie. Dat is best positief over de gehele linie. Daar was in de gemeente Dronten zeker ruimte voor. Daar komen we later verder over te spreken. 00:23:03

De heer Van Rijkom: Hier ziet u de geïndexeerde werkgelegenheidsgroei per sector.

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus Zodat we kunnen zien welke sectoren hard groeien in de gemeente en welke het minder goed doen. Samengevat komt het erop neer dat de zakelijke en financiële diensten erg hard groeien. Dat geeft een iets vertekend beeld door Uitzendbureau Abeos. Anders zou de zakelijke diensten slechts 12 procent groeien. Op zich is dat alsnog positief. Abeos Uitzendbureau in de agrarische sector is heel groot en heel sterk gegroeid. De mensen die voor Abeos werken, werken onder andere in Dronten maar ook verder in de regio. 00:23:41

De heer Van Rijkom: Er zitten soms wat dingen in de data waar we goed op moeten letten dat het niet vertekend. Verder doen de industriebedrijven en nutsbedrijven, met name de industriesector en de horeca, het erg goed. Krimpende sectoren zijn onder andere vervoer en opslag met 10 procent, dus de logistieke sector en de primaire landbouw. Dan hebben we het over visserij en akkerbouwbedrijven. We laten zo meteen een beeld zien van de brede AgriFood sector in de gemeente Dronten. Die is natuurlijk hartstikke belangrijk met de ketenbedrijvigheid die daaraan verbonden is. Om een voorschot te geven: de AgriFood sector stijgt wel qua werkgelegenheid en het aandeel stijgt een fractie of blijft in ieder geval een stabiel. 00:24:28

De heer Van Rijkom: Ook is het opvallend dat de logistieke sector na een flinke daling in 2023 enig herstel laat zien. We hebben gekeken naar de toegevoegde waarde per sector in de gemeente. Dat zegt iets over waar de waarde toegevoegd wordt aan producten of diensten. Dat is het verschil tussen de omzet van de sector en de verkoopprijs. Dan zie je dat met name dat die toegevoegde waarde met name in de landbouw en visserij zit, in de industrie en nutsbedrijven, de grote detailhandel en financiële en zakelijke diensten en de onderwijs en zorgsector. 00:25:16

De heer Van Rijkom: Dat verhaal heb ik hier in de sheet staan. U heeft het eerder kunnen zien. Ik denk en hoop dat het grotendeels bekend is. Wanneer Abeos niet meegerekend wordt, verschuiven we de data. We hebben vaak een vergelijking gemaakt tussen de situatie met en zonder Abeos om van de juiste data uit te kunnen gaan. Verder hebben we met onze GIS experts gekeken: waar zit die werkgelegenheid in de gemeente Dronten en hoe verhoudt zich dat tot de werklocaties die er zijn in Biddinghuizen, Swifterbant en natuurlijk in Dronten zelf. Dan valt een aantal dingen op. Namelijk de hoge werkgelegenheid in het SuyderSee winkelcentrum en de hoge werkgelegenheid op de werklocaties. Zeker veel werkgelegenheid die buiten de winkelcentra en de werklocatie, de bedrijventerreinen zit gevestigd. 00:26:17

De heer Van Rijkom: Er is veel werkgelegenheid in het landelijk gebied. Dat is bekend omdat er veel agrarische bedrijven zijn. Maar ook in de woonwijken wordt substantieel bedrijvigheid uitgeoefend. Dat kan bijvoorbeeld zijn in werken aan huis, zzp werkgelegenheid. Allerlei verschillende type bedrijven vinden een weg naar de woonwijken. Daar blijkt dit uit. Deze uitsplitsing hebben we gemaakt voor de kern zelf. Dan zie je in elk geval duidelijk de winkelcentra terugkomen, maar zeker ook sommige wijken, die te boek staan als best ondernemende wijken als je naar de

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus gemeente Dronten kijkt. Dat hebben we ook gedaan voor het buitengebied. Dan vallen de agrarische bedrijven daarin op langs de wegen. 00:27:10

De heer Van Rijkom: Ik noemde het net al kort: we hebben gekeken naar de werkgelegenheidsontwikkeling in het cluster AgriFood. Dan zien we dat de totale werkgelegenheid behoorlijk groeit, maar dat het aandeel daarvan door de jaren heen min of meer stabiel blijft. De AgriFood sector is hier in brede zin meegenomen. Ook voedselverwerking zit hier onder andere in. De gehanteerde definitie voor de AgriFood sector hebben we vanuit de regio Zwolle, zodat deze data vergelijkbaar zijn met ontwikkelingen die we zien in gemeenten in de regio Zwolle. Zoals ik noemde, nam die inderdaad toe. We hebben gelinkt naar de definitie, zodat duidelijk is welke sectoren en subsectoren worden meegerekend in deze analyse. Hetzelfde hebben we gedaan voor de vrijetijdseconomie. Dat is natuurlijk een hele belangrijke sector in de gemeente met bijzondere bedrijven, bijzondere type bedrijvigheid die je zeker niet in alle gemeentes terugziet. Daarvan zien we dat de werkgelegenheidsontwikkeling in het vrijetijdseconomie cluster wat meer in een golvende beweging gaat, maar wel groeit. Dat het aandeel van de vrijetijdseconomie min of meer stabiel blijft. Het procentuele aandeel van vrijetijdseconomie ligt ongeveer door de jaren heen op 9 procent van de totale werkgelegenheid. Voor de AgriFood sector is die iets hoger. 00:28:54

De heer Van Rijkom: Met name zit de groei in het cluster cultuur, recreatie en amusement en logie. Walibi is één van de grote groeiers binnen deze sector. Wat je uit de data duidelijk kunt zien is de coronadip tussen 2020 en 2021. We zien dat de werkgelegenheid in deze sector alweer hersteld is. Er zijn veel banen verloren gegaan doordat natuurlijk de horecasector een tijdlang gedwongen heeft moeten sluiten. Zo zijn er ander vrijetijdseconomie sectoren die geleden hebben onder de coronacrisis, maar we zien dat die dip weer te boven is. Wat natuurlijk voor de betrokken ondernemers hartstikke fijn is. 00:29:46

De heer Van Rijkom: Dan gaan we door naar het aantal vestigingen exclusief zzp'ers. Wat opvalt is dat het aantal vestigingen min of meer gelijk blijft door de jaren heen. Er zijn natuurlijk sectorale verschuivingen. Zo groeit het aantal vestigingen in overheid, onderwijs en zorg. Dat zit vooral in onderwijs- en zorgpartijen en met name in de zorgpartijen. 00:30:10

De heer Van Rijkom: Andere groeiers zijn de financiële en zakelijke diensten en de bouw. Zo is er het aantal vestigingen wat krimpt in een aantal andere sectoren. Dan valt met name de logistieke sector op. U noemde het net kort: de arbeidsmarkt flexibiliseert. Dat zien we in Dronten, dat zien we in Flevoland en dat zien we elders in Nederland. Het aantal vestigingen stijgt daardoor. Ook in Dronten. Dat zien we in verschillende sectoren. Het beeld wat we hebben, zien we elders in Nederland ook. Als we dan kijken: waar is de economie van Dronten goed in? Waar zit meer werkgelegenheid in dan bijvoorbeeld in Flevoland en in Nederland? 00:31:00

De heer Van Rijkom: Er valt een aantal dingen op. We hebben voor de financiële en zakelijke diensten in de rechter grafiek een uitsplitsing gemaakt zonder Abeos. Die

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus zit er in de linker grafiek wel bij. Zo is de landbouw en visserijsector aan de linkerkant van de grafiek sterk vertegenwoordigd. Daar is Dronten sterk in. Dat blijkt terug uit de data. Dat geldt ook voor de overige diensten waar bijvoorbeeld Walibi World in valt. Verder zijn industrie en nutsbedrijven, bouw, vervoer en opslag en horeca en informatie en communicatie, dus de ICT en IT-sectoren wat ondervertegenwoordigd in de werkgelegenheid mix van de gemeente Dronten ten opzichte van Nederland en Flevoland. 00:31:48

De heer Van Rijkom: Dronten is natuurlijk een pendelgemeente met een negatief pendeloverschot. Dat wil zeggen dat er meer mensen uit Dronten vertrekken om te gaan werken dan dat er vanuit buiten mensen naar Dronten komen om te werken. In deze kaarten ziet u data uit 2020 die we van het CBS hebben opgevraagd. We kunnen zien: waar werken mensen die in Dronten wonen en waar wonen mensen die in Dronten werken? Deze analyse hebben we in 2016 gedaan, ook voor de gemeente Dronten. De vergelijking van die twee leert ons een paar dingen. Namelijk dat het pendeloverschot krimpt door de jaren heen. Zowel absoluut als relatief. 00:32:41

De heer Van Rijkom: Dat betekent dat Dronten meer werkgelegenheid aantrekt en aan zichzelf weet vast te houden. Vanuit economisch perspectief vinden we dat een positieve ontwikkeling. Waarvan wij denken in ieder geval ambtelijk dat het een ontwikkeling is die goed is voor de economie, voor de brede welvaart. Omdat het betekent dat mensen die in Dronten wonen steeds meer kansen hebben om hier werk te vinden. Dat is belangrijk voor een aantal dingen waaronder verduurzaming van mobiliteit, want er zijn minder verkeersbewegingen nodig. Het is goed voor de sociale cohesie. Mensen wonen en werken in Dronten en ontwikkelen hier hun netwerken. Dat soort effecten hebben we daarbij in het oog. Het grootste deel van uitgaande pendel trekt naar de grote nabijgelegen gemeente. Dat verrast denk ik niet. De inkomende pendel is voornamelijk afkomstig uit buurgemeenten. We zien dat die afstanden waarover gereisd wordt voor werk relatief klein zijn. Dat verschilt nog weer tussen praktisch geschoolden en theoretisch geschoold personeel. 00:33:57

De heer Van Rijkom: Voor de arbeidsmarkt hebben we data gebruikt van het UWV. De gemeente Dronten is onderdeel van de Arbeidsmarkt Flevoland. Het zal niet verrassen: de arbeidsmarkt is krap, maar de arbeidsmarkt in Flevoland is minder krap dan het Nederlands gemiddelde. Als we kijken naar: in welke beroepsgroepen zit die krapte? Dan valt op dat de arbeidsmarktkrapte voor agrarische beroepen erg hoog is en hoger dan Nederland gemiddeld. In een aantal andere sectoren is er iets meer ruimte in Dronten of in arbeidsmarktregio Flevoland dan in Nederland gemiddeld. Dit geeft een beetje een beeld: als we kijken naar de arbeidsmarkt en welke beroepsgroepen zien we waar de krapte zit en waar die iets ruimer is. Over de hele linie genomen is het iets minder krap dan in Nederland gemiddeld. Desalniettemin blijft er aandacht nodig voor de arbeidsmarkt en de krapte en de rol bijvoorbeeld van arbeidsmigranten die daarbij is. 00:35:06

De heer Van Rijkom: We hebben een analyse gedaan van de mate waarin jongeren die praktisch opgeleid zijn en theoretisch opgeleid zijn, in hoeverre die honkvast zijn

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus aan Dronten. Je moet deze kaarten goed lezen om het goed te kunnen begrijpen. De linker kaart is het aantal mbo-afgestudeerden wat in hun achtentwintigste levensjaar nog steeds in Dronten woont als zij op hun zestiende ook in Dronten woonden. Wat opvalt is dat tussen de zestig en tachtig procent van de mbo-afgestudeerden op hun achtentwintigste nog steeds in Dronten woont. Dat beeld is vergelijkbaar met grote delen van Nederland. Je ziet bijvoorbeeld in het noordoosten, in Groningen en Drenthe, dat dit aandeel lager is. 00:35:57

De heer Van Rijkom: Als we kijken naar de rechter kaart hebben we het over universitair afgestudeerden. Daarvan woont tussen de twintig en veertig procent nog steeds in de gemeente Dronten op hun achtentwintigste. Je ziet dat voor universitair geschoolden dit beeld iets negatiever is, maar wel vergelijkbaar met grote delen van Nederland. Dat juist op dit vlak noordelijk Nederland er wat minder goed vanaf komt. Daarbij merk ik op dat Dronten binnen Nederland bijzonder ver van de dichtstbijzijnde universiteit ligt. Dat is namelijk achtenzestig kilometer. 00:36:33

De heer Van Rijkom: Als je een straal op een kaart zet op alle universiteiten en achtenzestig kilometer neemt, dan houd je bijna niks van Nederland over. Toevallig Dronten net wel. Afgaand op die eigenschap is het nog best positief dat er tussen de twintig en veertig procent van de jongeren die universitair gestudeerd hebben nog steeds in Dronten woont. Wel is het denk ik een aandachtspunt met de vraag: hoe ga je in Dronten banen bieden voor theoretisch geschoolden, kennisintensieve bedrijvigheid? Hoe maak je een goed milieu hier voor dat soort mensen om hier die kansen te kunnen krijgen? 00:37:41

De heer Van Rijkom: We hebben natuurlijk gekeken naar brede welvaart. We kijken naar: wat zegt het CBS daarover voor de gemeente Dronten? Dan valt een aantal dingen op. We hebben gekeken naar brede welvaart hier en nu, zoals die nu wordt beoordeeld, en de verwachtingen die het CBS heeft: wat zijn de langjarige ontwikkelingen en hoe manifesteren die zich in heel Nederland? Welke gebieden komen daar iets beter van af? Welke misschien iets minder goed? Dan zien we dat Dronten in ieder geval relatief goed scoort op levensverwachting, groen per inwoner, emissies van fijnstof dus ook luchtkwaliteit en afstand tot groen. De gemeente scoort wat minder goed als het gaat om overgewicht, afstand tot OV en afstand tot sportterreinen. De afstanden in de gemeente Dronten zijn al snel iets groter dan elders in Nederland. Dat zie je waarschijnlijk terug uit deze data. 00:38:43

De heer Van Rijkom: In de economische visie gaan we natuurlijk rekening houden met allerlei ontwikkelingen die er zijn. Hier staan er een aantal genoemd, waaronder natuurlijk de AI-ontwikkelingen en digitalisering. De automatisering en robotisering die voor sommige ondernemers echt kansen kunnen bieden. Allerlei ontwikkelingen in de landbouwsector zullen van belang zijn. We zullen die niet per se oplossen in de economische visie, maar we zullen die wel benoemen en daar aandacht voor gaan hebben. Zo is een economische visie van belang. Dat we daarover nadenken en de toekomst die op ons afkomt. Bij deze en de volgende sheet zou ik wat langer stil willen staan.

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus 00:39:28

De heer Van Rijkom: We hebben gekeken naar macro-economische ontwikkelingen van Dronten: wat kunnen we verwachten de komende jaren? We hebben daarin een doorkijk gemaakt naar 2050 en een raming van de werkgelegenheid gedaan. Dat hebben we gedaan op twee manieren. Namelijk om te kijken op basis van de huidige ratio van het aantal banen en inwoners. In de onderste tabel van de sheet ziet u hoe die zich ontwikkeld heeft. De banen inwonersratio neemt tussen 2012 en 2023 langjarig en langzaam toe. Op zich vinden wij dat vanuit economisch perspectief een goede ontwikkeling. Als we bijvoorbeeld kijken naar de groeiperspectieven van de gemeente Dronten naar een gemeente van 60.000 inwoners in 2050, betekent dat dat er ruim 17.000 mensen bijkomen. Als we naar de huidige ratio van banen en inwoners kijken, we hebben in dit voorbeeld gerekend met 0,43 voor 2022, dan zien we dat het betekent als die bevolkingsgroei gerealiseerd wordt, er zeker nog zo'n 6.600 tot 6.700 banen bijkomen. 00:40:52

De heer Van Rijkom: Als we uitgaan van de huidige ratio, terwijl de ratio langjarig stijgt. Het zou hoger kunnen zijn. We hebben gekeken vanuit de werkgelegenheidsraming van de provincie Flevoland die gedaan is in het kader van de economische effectenberekening van de Lelylijn. Die heb ik toevallig zelf gedaan en is akkoord gevonden door de provincie Flevoland. Als we met die bandbreedtes rekenen, komen we uit op een verwachte werkgelegenheidsgroei tot 2050 binnen een bandbreedte van 6.700 tot 7.400 banen. Dat is natuurlijk een hele hoop. 00:41:33

De heer Van Rijkom: De vraag die dan komt: hoe vindt die werkgelegenheidsgroei plaats in Dronten? Waar vindt die plaats? Wat betekent dat voor de winkelcentra en de voorzieningenniveaus aldaar. Ook voor mogelijke ruimte die nodig is op Poort van Dronten en wie weet nog een locatie daarna. 00:41:55

De heer Van Rijkom: Het gaat hier om een groei van zesendertig tot veertig procent tot 2050. Dat is heel veel, maar als we kijken naar de groei van de afgelopen tien jaar en zelfs tussen 2012, 2023, hadden we het over eenendertig procent. Kijkend naar historische groei, is het niet harder dan het de afgelopen jaren gegaan is. De verwachting is wel dat die lijn zich doorzet. Ik wil jullie graag kennis laten nemen van de SWOT-analyse. Ik hoop dat jullie die ten eerste goed kunnen lezen en misschien van tevoren al hebben langs kunnen zien komen op iBabs. Ik denk dat het goed is als daar zo meteen mogelijkheid is om daarover vragen te stellen. Dan zouden we die graag krijgen. 00:42:52

De heer Van Rijkom: We hebben bij de SWOT-analyse de SWOT in een aantal categorieën ingedeeld op basis waarvan aan ons gevraagd is onderzoek uit te voeren. Het gaat over sterkte, zwakte, kansen en bedreigingen op vlak van economisch klimaat en werkgelegenheid, op vlak van de werklocaties van Dronten, Swifterbant en Biddinghuizen. Er is natuurlijk in Dronten een aantal locaties waar kantoren zijn. We hebben gekeken naar kansen, bedreigingen en sterkten en zwakten van retail en vitaliteit van de centra. Daar is sowieso veel om te doen in de retailvisie waar we zo nu en dan mee afstemmen. We hebben hierbij gekeken naar

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus dezelfde kansen, bedreigingen en sterken en zwakten voor de AgriFood sector en voor de recreatie en toerismesector. 00:43:49

De heer Van Rijkom: Als we naar de totale analyse kijken die wij gedaan hebben, dan hebben we een aantal constateringen. Dat is dat de totale werkgelegenheid behoorlijk groeit, maar dat de verwachting ook is dat die blijft groeien. Dat Dronten een negatief pendelsaldo heeft, maar dat de ratio banen/inwoners toeneemt en het pendeloverschot krimpt. Dat zijn beleidsdoelen die in het vorige economische beleid gesteld zijn. Er is geconstateerd door de gemeente Dronten dat het een pendelgemeente is. De banen- inwonersratio is laag. Eigenlijk is het een van de beleidsdoelen waar we langjarig zien dat de inzet op dat vlak, bijvoorbeeld door de uitgifte van werklocaties, z'n vruchten afwerpt. Het zorgt dat er steeds meer werkgelegenheid is in Dronten en verbonden blijft aan Dronten. Verder belangrijk om genoemd te hebben, is dat de AgriFoodsector in de gemeente belangrijk is en blijft. De werkgelegenheid in het cluster AgriFood groeit. Het aandeel blijft stabiel. 00:45:09

De heer Van Rijkom: Je ziet iets meer verschuiving van de primaire teelt naar voedselverwerking en dat soort zaken. Er is een forse werkgelegenheidsgroei verwacht tot 2050 tot maximaal zo'n 40 procent. Dat is wel mits de woningbouwplannen gerealiseerd worden. Die kan iets hoger uit gaan vallen als de banen inwoners ratio toch nog steeds langjarig blijft stijgen. Kijkend naar het motto van Dronten geeft je de ruimte, dat is wat de gemeente zo aantrekkelijk maakt. Zowel voor bewoners om hier te komen wonen in een iets ruimere opzet dan ze in veel andere plekken in Nederland zien. Zeker voor ondernemers. 00:45:52

De heer Van Rijkom: Het is bijzonder als je kijkt op Nederlandse schaal dat er in de gemeente Dronten behoorlijk veel werklocatie gerealiseerd zijn in de geschiedenis, maar ook nog steeds worden natuurlijk op Poort van Dronten. Dat maakt dat de gemeente Dronten voor veel bedrijven aantrekkelijk is, omdat het centraal gelegen is, relatief goed bereikbaar als het gaat om Nederlandse schaal. Er is op de bereikbaarheid natuurlijk nog het nodige te verbeteren in de toekomst. Het is belangrijk dat die ruimte geboden kan blijven worden. 00:46:32

De heer Van Rijkom: De ruimte is schaars, want er zijn natuurlijk talloze ruimteclaims als het gaat om ruimte voor wonen, voor werken, energietransitie, water en natuur. Het is zaak dat de gemeente daar goede afwegingen in maakt tussen verschillende ruimteclaims en dat die afwegingen weloverwogen genomen worden. Ik wil nu ruimte geven voor wat vragen en vervolgens gaan we door naar de inhoudelijke bespreking die wordt geleid door Erwin en Marttje. Schiet u maar. 00:47:14

De heer Idzinga: Ik was benieuwd of u toevallig inzicht heeft in de honkvastheid van hbo-studenten. 00:47:25

De heer Van Rijkom: De vraag gaat natuurlijk over de kaartjes van mbo en afgestudeerden. We hebben die data van Talent in de Regio. Volgens mij hebben zij

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus die data niet van hbo-afgestudeerden. Dat kunnen we nog checken en daarover terugkoppelen. 00:47:42

De heer Ekkel: Voorzitter, daar meteen op aanhakend. We hebben het vaak hier over de studenten, zeker deze maanden waarop studentenhuisvesting een belangrijk onderdeel is. Het staat nog wel eens, niet zozeer hier maar in de samenleving, onder een wat negatief daglicht. Ik vroeg mij af waar we de Aeres Hogeschool als economische factor in deze analyse moeten plaatsen. Is dat onder AgriFood? Als zodanig herken ik hem hier niet. Het is juist daar waar het vanuit de negatieve kant wordt benaderd als het gaat om de aanwezigheid van de studenten, is het belangrijk goed te kunnen benadrukken wat de economische importantie is. Wat het bruto gemeentelijk product van de gemeente Dronten zonder aanwezigheid van de agrarische hogeschool? 00:48:32

De heer Van Rijkom: Goed dat u dat noemt. In dit kader wordt de Aeres Hogeschool gerekend als een onderwijsinstelling. Daar zit de werkgelegenheid in. We realiseren ons natuurlijk dat het met name de agrarische hogeschool is, dus dat het verbonden is aan de agrarische sector hier in Dronten en die van de regio. We hebben het hier uitvoerig over gehad. Onder andere met de Aeres Hogeschool en met ondernemers. Waarbij ons beeld nu is dat daar in de economische visie behoorlijk wat aandacht naar uit moet gaan. 00:49:01

De heer Van Rijkom: Omdat juist voor het aantrekken van werkgelegenheid die je hier in Dronten wilt het belangrijk is dat bijvoorbeeld een aantal zaken die raken aan de Aeres Hogeschool zoals studentenhuisvesting, maar ook voorzieningen voor jongeren en studenten. Zodat Dronten iets van een studentendorp of stadje zou kunnen worden. Zodat het goed studeren is hier in Dronten. Dat er goede verbindingen worden gelegd met nieuw talent wat studeert in Dronten. Wij denken dat er in de economische visie zeker aandacht naar uit moet gaan. Dat we echt noemen op welke vlakken we denken dat daar in Dronten stappen nodig zijn om het studenten beter naar hun zin te gaan maken en op die wijze te binden aan de gemeente. 00:49:50

De heer Riedstra: Dank u wel. Ik wil aanvulling doen op het antwoord van Bart. We hebben goed contact met de Aeres Hogeschool en de afspraak gemaakt dat we een dagdeel een participatietraject gaan doen met een vijftiental mensen van de hogeschool. Dat zullen studenten zijn en wat ons betreft ook lectoren en docenten. Die afspraak is in de maak. Daar hebben we van de week contact over gehad. Om aan te geven dat de Aeres Hogeschool bij ons goed op het netvlies staat als belangrijke sector. 00:50:32

De heer Ekkel: Wat de CDA-fractie betreft zijn we blij met de opmerking dat daar zeker in de visie aandacht voor zal zijn. We hoeven die opmerking straks bij de vraag van wat er wat de CDA-fractie betreft moet ontbreken, die opmerking niet meer te maken.

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus 00:50:48

De heer Raterink: Ik zag in de cijfers dat transport en logistiek afneemt. Ik zie het in Wolden booming business worden. Ligt dat aan onze infrastructuur? Waar ligt het aan dat het hier verdwijnt of dat het minder wordt? Zijn we slecht bereikbaar of heeft u die analyse nog niet gemaakt? 00:51:12

De heer Van Rijkom: De krimp van de logistieke sector zien we vooral tot 2022 en daarna best flink herstel. We denken dat de gemeente Dronten omdat de snelwegen afgezien van de A6, dat de gemeente Dronten zelf voor grootschalige logistiek misschien niet heel erg in trek is. De vraag is of je dat zou kunnen zien als iets negatiefs of niet. Dat staat denk ik ter discussie. 00:51:40

De heer Van Rijkom: Waar exact die krimp in heeft gezeten ben ik het antwoord schuldig. Ik zou dat verder kunnen uitzoeken en die vraag nog verder beantwoorden. We hebben een databestand van alle bedrijvigheid in de gemeente Dronten van de afgelopen tien jaar en hoe die zich ontwikkeld heeft. Ik kan heel goed nagaan van de logistieke sector welke bedrijven er gekrompen zijn en waar die krimp in heeft gezeten. Waar het herstel dus in zit. 00:52:06

Mevrouw Walles: Ik had een vraag over het hbo. We zien dat we best veel werkgelegenheid hebben voor mbo-functies. Als wij gaan groeien zullen we moeten denken aan om juist ook dit soort mensen aan te trekken. Dat zijn waarschijnlijk de mensen die de pendelbeweging maken buiten onze gemeente. Het lijkt ons verstandig om daarmee bezig te gaan. Dat je voor misschien wat hoger opgeleide mensen werkgelegenheid creëert. Zodat die hier blijven investeren, hun gezin hier grootbrengen en zich blijven binden aan deze omgeving. 00:52:48

De heer Van Rijkom: Eens. Ik denk dat er aandacht uit moet gaan naar de hbogeschoolden. Ik zal het in ieder geval opzoeken in de data of we daar wat over hebben van Talent in de Regio. Mocht die data er niet zijn, dan zullen we in ieder geval in ons achterhoofd houden wat we daar verder nog aan kunnen wijden in de economische visie. Om in ieder geval voor de hbo-geschoolden aandacht te hebben. U heeft het over de reisbereidheid. We zien in ieder geval in algemene zin dat hboen wo-geschoolden over het algemeen iets langer reizen naar hun werk en dat meer bereid zijn om te doen dan mbo-geschoolden. Waarbij we zien dat de maximale reistijd meestal ongeveer op een uur ligt. Daar wordt over het algemeen in CBS-data mee gerekend. 00:53:39

De heer Van der Schans: Kan het zo zijn dat in transport en logistiek sprake is van overnames? Als een bedrijf uit de Randstad een transportonderneming in Dronten overneemt op papier. Betekent dat dat er minder sprake is van werkgelegenheid of vestigingen? Dat die toegerekend worden aan de Randstad? 00:54:03

De heer Van Rijkom: Dat is niet het geval als die vestiging nog gevestigd is in Dronten op een adres. Dan zou die inderdaad in het bestand moeten zitten. Verschillende vestigingen van hetzelfde bedrijf zitten er meerdere keren in. Als een

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus logistiek bedrijf een vestiging heeft in Zeewolde en in Dronten, is die in Zeewolde geregistreerd met een x-aantal banen en in Dronten met een x-aantal banen. 00:54:34

De heer Van der Schans: Bij de voorgaande sheet wordt gesteld dat voor de werkgelegenheidsgroei voorwaardelijk is dat er woningen zijn. Er zijn natuurlijk veel meer voorwaarden om mensen te zorgen dat ze hier een woning gaan betrekken. Is het een juiste conclusie dat daar nog een heleboel zaken bij komen voor randvoorwaardelijk? Of is het hoofdzakelijk primair eerst bouwen en dan komt de rest vanzelf wel? Hoe moet ik hem interpreteren? 00:55:06

De heer Van Rijkom: Dat is een goede vraag. We zijn in die raming ervan uitgegaan dat de werkgelegenheid sowieso volgt als je woningbouw pleegt. Omdat woningbouw samengaat met mensen die in de nabijheid van een woning werk gaan zoeken. Het gaat gepaard met draagvlak, vergroting voor voorzieningen. Die zijn nodig in de gemeente, dus daar is werkgelegenheid voor nodig. We hebben hier de woningbouw gesteld als voorwaarde, maar er zijn bij een werkgelegenheidsgroei van bijna 7.000 banen meer voorwaarden. 00:55:48

De heer Van Rijkom: Een aantal wat vaak genoemd is: de netcongestie die er is en moet worden opgelost, terwijl er tegelijkertijd veel duurzame energie in de gemeente wordt opgewekt. Dat gaat natuurlijk om watervoorzieningen: drinkwatervoorzieningen, maar ook waterzuiveringen. Er is naast wonen een aantal andere mitsen te plaatsen bij die werkgelegenheidsgroei. Voor een groei van 7.000 banen is er van alles en nog wat nodig qua organisatie, voorzieningen en nutsvoorzieningen. 00:56:18

De heer Van der Schans: De elementen die je nu schetst, komen die straks nog terug in de vervolgstappen die jullie maken in analyse en de aanbevelingen? 00:56:28

De heer Van Rijkom: Jazeker. Voor dat soort ontwikkelingen en de mitsen en maren bij economische groeien zullen we aandacht hebben. En rekening houden met verduurzaming van de economie. 00:56:42

Mevrouw Wever: Ik was benieuwd naar die afstand. Afstand is heel kenmerkend voor deze gemeente. Afstand heeft te maken met OV-bereikbaarheid, maar we hebben natuurlijk een aantal ontwikkelingen. We weten nu dat de Lelylijn door het nieuwe kabinet omarmd wordt. Dat is een ontwikkeling die eraan zit te komen en die effecten kan hebben. We hebben de effecten van de Hanzelijn nog in positieve zin. Er is nog iets anders: rekeningrijden. Dat zal over een aantal jaar een keer gaan komen in plaats van het belastingsysteem wat we nu hebben. Nemen jullie dat soort ontwikkelingen mee in analyse en visie? 00:57:31

De heer Van Rijkom: Specifiek rekeningrijden hebben we niet doorgerekend of in analyse meegenomen dat dat soort ontwikkelingen eraan kunnen komen op vlak van bereikbaarheid en mobiliteit. Die kunnen we zeker noemen in de economische visie.

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus Ik vind het lastig om te bepalen hoe we daar op voorhand op moeten gaan voorsorteren als het gaat om de economie van Dronten. 00:57:56

De heer Vulink: U schetst net een beeld over zuiveringen, Vitens en dat soort dingen. In hoeverre zijn de ketenpartners hierin die dit soort voorzieningen moeten treffen samen met de gemeente, al meegenomen in dit verhaal? Zijn zij al bezig met het economische deel waar zij hun steentje moeten bijdragen? 00:58:20

De heer Van Rijkom: Nee, die zijn nog niet meegenomen in het verhaal, omdat we denken dat als we dat in dit stadium doen, het weinig toevoegt. Ik denk dat het vooral belangrijk is dat we vanuit het thema economie en macro-economische ontwikkeling van de gemeente Dronten en in sommige gevallen iets in de bredere regio, kijken naar: wat komt erop Dronten af? Wat betekent dat voor de mensen die hier wonen, werken en naartoe komen als bezoeker? De doorvertaling: wat betekent die economische ontwikkeling voor allerlei voorzieningen en acties en gesprekken die nodig zijn? Ik denk dat dat de vervolgstap is. Als de gemeente Dronten bepaald heeft: hoe kijken we naar het thema economie? Wetende hoe die ontwikkelingen zijn, wat zijn dan de acties die we moeten doen? Ik denk dat het gesprek aangaan over voorzieningen in de toekomst zeker gevoerd gaat worden. 00:59:19

Mevrouw Wever: De vragen die de heer Vulink stelde, triggerden mij een beetje. Dan kom ik een beetje in een looping terecht van de kip en het ei. Als we economie laten groeien, komen er mensen bij. Er komen mensen bij, die naar Dronten komen omdat hier rust, natuur, ruimte, en groen is. Om een heel andere reden. Misschien vinden die hier later wel werk. Dat lijkt me een enorme moeilijke afweging die je moet maken in je analyse wat je met die cijfers moet doen. Bijvoorbeeld in Marknesse wordt nu een kenniscentrum gebouwd voor luchtvaart. Daar gaat een enorme werkgelegenheid naartoe. Dat zijn mensen die nu in Eindhoven of Delft werken of studeren. Die willen we graag in Dronten wonen als ze een baan krijgen in Marknesse. Dat zijn allemaal factoren die van invloed zijn, maar waar je geen idee hebt waar je die cijfers vandaan moet halen. Ik ben geen analist. De vraag is aan u. 01:00:24

De heer Van Rijkom: We zijn er hier vanuit gegaan dat de werkgelegenheid volgt op de bevolkingsgroei. Tegelijkertijd zijn er als gemeente beleidskeuzes te maken waardoor je meer bedrijvigheid hiernaartoe haalt en aan je bindt. Dat is natuurlijk wat de gemeente Dronten in de afgelopen vijftien jaar gedaan heeft met de uitgifte en ontwikkeling van Poort van Dronten. Juist op dat vlak is er iets te kiezen. Je kunt kiezen voor een scenario waarin je zegt: we willen werkgelegenheidsontwikkeling min of meer loslaten en het volgt wel op bevolkingsgroei. Dat kan een keuze zijn. 01:01:05

De heer Van Rijkom: Het kan een keuze zijn dat je zegt: die ontwikkeling van steeds meer banen per inwoner die goed kan zijn voor de gemeente Dronten, dat willen we en dat willen we nog tien jaar doorzetten. Dat kan goed zijn voor de sociale cohesie, voor verduurzaming van mobiliteit, voor de brede welvaart en kansen voor mensen die in Dronten wonen en naar Dronten toe komen om te gaan wonen. Dat ze daar

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus een baan kunnen vinden. Dat soort ontwikkelingen kun je met je beleidskeuzes stimuleren. 01:01:38

De heer Van der Schans: Dat is geen garantie. Je kunt veertig hectare bedrijventreinen klaarleggen waar geen kip de eerste twintig jaar wil zitten. Dat zijn risico's, toch? 01:01:50

De heer Van Rijkom: Garanties op vlak van de economie zijn heel moeilijk te geven. Economie is een moeilijk beïnvloedbaar geheel. De gemeente heeft op het vlak van de economie niet veel zeggenschap. Als het gaat om werklocaties wel. Wij denken dat de werklocaties van de gemeente Dronten in trek zijn. Dat ze dat in de toekomst ook nog zullen zijn, want in Dronten wordt er nog ruimte ontwikkeld. Ik heb eens economisch beleid opgesteld voor Veluwe gemeente. Daar zit het overal tegen de Natura 2000-gebieden aan. Dat wordt ondernemers verteld. Daar is de ontwikkelruimte er in sommige gevallen niet meer. Dat moeilijke signaal moet soms verteld worden aan ondernemers. 01:02:43

De heer Van Rijkom: In Dronten zien we dat iets anders. Ik denk dat in de toekomst Dronten voor bedrijvigheid zeer aantrekkelijk blijft. Waar natuurlijk in de economische visie wel aandacht voor moet gaan komen, is: wat voor soort bedrijvigheid willen we in de gemeente Dronten wel hebben en wat willen we liever aan ons voorbij laten gaan? As ik bijvoorbeeld kijk naar hele grootschalige logistieke distributiecentra, misschien zou je die niet in de gemeente Dronten willen hebben, maar voorbij laten gaan naar gemeenten die zich daarin specialiseren. Dat soort vragen en: wat zoeken we als typisch Dronten? Wat past bij het Dronter karakter en de Drontense principes? Wat willen we vanuit dat beeld op Dronten wel en wat willen we niet? 01:03:37

Mevrouw Wever: Ik begrijp dat daar geen analyse op heeft plaatsgevonden? Welke branches een toegevoegde waarde op de economische structuur zouden kunnen zijn? 01:03:48

De heer Van Rijkom: Daar hebben we gesprekken over gevoerd en daar hebben we een beeld bij. Ik noem bijvoorbeeld daarom het voorbeeld van grootschalige logistiek. Wij denken dat dat misschien niet in gemeente Dronten de beste plek zou kunnen krijgen. Wat mij zeer wenselijk lijkt, is banen voor theoretisch geschoolden in bijvoorbeeld iets meer de high tech en industriesectoren. Met een iets hogere toegevoegde waarde, een wat hogere dichtheid als het gaat om banen die per hectare bedrijvigheid gerealiseerd kunnen worden. Zo kun je er bijvoorbeeld voor zorgen dat op Poort van Dronten of in de toekomst andere werklocaties, daar meer werkgelegenheid wordt gerealiseerd. Dan als je er één groot logistiek centrum neerzet waar honderd mensen in de logistiek werken. Die analyse is gedaan en we zullen daar in de concept economische visie natuurlijk zeker een voorstel voor gaan doen. 01:04:48

Mevrouw Wever: In de SWOT-analyste staat bij sterkte: beschikbaarheid

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus vestigingsruimte bedrijvigheid. Dat is natuurlijk relatief ten opzichte van andere gemeenten die dichtbij Natura 2000-gebieden zitten. Wij hebben nog ruimte. In mijn beleving raakt die ruimte snel op. Dan geldt weer dat kip en ei principe: wanneer gaan we bepaalde locaties aanwijzen? Dan moet je weten wat je daar wilt. Dan ga je het bestemmingsplan vaststellen en zeg je: die branche mag daar komen. Op welk moment gaan we dat vaststellen? Wat is het ideale moment als we toch aan het analyseren zijn en een economische visie vaststellen in uw beleving? 01:05:40

De heer Van Rijkom: In mijn beleving zouden we in de economische visie kaders moeten stellen voor wat voor soort bedrijvigheid we wel en niet aan de gemeente Dronten zouden willen binden. Ik denk dat het in het uitgifteplan en bestemmingsplan van een werklocatie dat veel meer gespecificeerd zou moeten worden, wat dat precies is en wat dat wel en niet is. Dat zullen we naar mijn beeld in de economische visie niet tot drie cijfers achter de komma doen. 01:06:05

Mevrouw Hotting: Een ander soort vraag misschien: houdt u bij deze ontwikkeling van de visie rekening met de plannen van Defensie, ruimte voor Defensie die overwegen om een claim te leggen op ons gebied? Waarvan een van de argumenten voor zou zijn dat het veel werkgelegenheid geeft? 01:06:29

De heer Van Rijkom: We zijn natuurlijk op de hoogte van de ruimteclaims die door Defensie genoemd worden. Volgens mij worden ze niet heel duidelijk. We houden er rekening mee, maar we hebben er in zoverre niet echt invloed op. Dat soort grootschalige ontwinkelingen kunnen het economisch beeld natuurlijk verschuiven. Mocht zo'n gigantische kazerne er komen, of je dat nu wel of niet zou willen, dan verschuift dat natuurlijk wel het beeld van bijvoorbeeld de werkgelegenheidsgroei. 01:07:01

De heer Van Rijkom: We zijn op de hoogte van de ontwikkelingen. In de economische visie zullen we die misschien noemen, maar er denk ik weinig extra aandacht aan besteden. We hebben nog een aantal andere vragen die we u zouden willen stellen. Ik denk omwille van de tijd dat het goed is om daar naartoe door te gaan. Als jullie niet nog andere vragen hebben. 01:07:23

Voorzitter: Er is nog één vraag van GroenLinks. De laatste vraag voor meneer Bentum. 01:07:33

De heer Hofmeijer: Ik heb een hele andere vraag: niet betaald werk, vrijwilligerswerk, neemt volgens mij een hele belangrijke plaats in, in de samenleving en vertegenwoordigt een economische waarde. Kan ik daar iets van terugvinden in deze analyse? Kunt u daar misschien iets over zeggen? 01:07:48

De heer Van Rijkom: Wat fijn dat u dat noemt. Dat is iets wat redelijk buiten ons gezichtsveld heeft gezeten tot nog toe. Waar enige aandacht naar uit zou mogen gaan. Want wat je zegt: vrijwilligerswerk is belangrijk. Economisch gezien, maar

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus vooral maatschappelijk. Ik denk dat het een punt is waar wij nog meer aandacht voor moeten gaan hebben. 01:08:15

De heer Bentum: Er staat in de SWOT bij zwakte dat Dronten geen sterk eigen merk of eigen imago heeft. Ik benieuwd naar de duiding. 01:08:29

De heer Van Rijkom: Ik denk dat die over het algemeen komt uit grote economische trekkers in de gemeente. We zien op dat vlak dat de gemeente Dronten met name een MKB-gemeente is en dat het minder sterk eigen merk heeft wat buiten Flevoland herkend wordt als echt Drontens. Ik ga daarover graag de discussie aan als u dat anders ziet. Dat is een observatie die we vanuit de analyse hebben gedaan. Ik zou graag verder willen met de vraag die we aan u willen stellen. Daarvoor geef ik het woord aan Marttje van de gemeente Dronten. 01:09:32

Mevrouw Daling: Dank je wel, Bart. We hebben heel veel informatie en input gekregen, maar onze eerste en belangrijkste vraag is: wat mag volgens u niet ontbreken in de economische visie van de gemeente Dronten? Die wil ik u allen aan het woord laten om hierop te beantwoorden. 01:09:58

De heer Vulink: Ik wil een eerste aftrap nemen. Dan kijk ik met name naar de SWOT. Dat haakt aan op de vraag van de heer Bentum. De SWOT geeft de kenmerken weer wat sterk is, zwak is en uiteraard de kansen en de bedreigingen. Hoe en welke keuzes wij maken ten aanzien van wat we expliciet willen versterken en expliciet de bedreiging willen verzwakken. Die keuzes moeten gemaakt worden. Dat is ontzettend belangrijk om mee te nemen: die beschouwing en de afwegingen waarom je dan, als daar aanbevelingen doet om zoals gememoreerd de logistiek en de grote dozen met arbeidsmigranten dat dat hier direct de ambitie is. Daar hoort een hele verhaal en motivatie achter. 01:10:49

Mevrouw Daling: Dank u wel. Dan begrijp ik het goed als het gaat om goed kijken naar waar het versterkt kan worden, waar je zou moeten afzwakken om daar goed te kijken vanuit de SWOT-analyse? 01:11:03

De heer Vulink: Exact. Dan kom je bij het element als we geen imago hebben, is onze ambitie dat we wel een imago hebben. Wat is dat dan? Wat past bij datgene wat de krachtenvelden en de kracht van Dronten zou kunnen zijn of zou moeten groeien om die positie te kunnen gaan innemen? 01:11:23

Mevrouw Daling: Duidelijk, dank u wel. 01:11:28

De heer Van der Schans: Wij zouden graag zien dat er in de visie duidelijk zichtbaar wordt wat de koppeling is tussen het wonen, werken en scholing. Het is al een paar keer de revue gepasseerd. Daarbij zou je toegevoegde waarde kunnen toevoegen letterlijk op het moment dat je bij een sterke sector zoals de agrarische sector nu,

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus veel meer het accent zou leggen op innovatie in die kennisintensieve industrie. Ik mis in die zin het stimuleren van start-ups. Van kleins af aan misschien vanuit de eigen kern stimuleren van werkgelegenheid. 01:12:13

De heer Van der Schans: Wij zijn altijd een groot voorstander geweest van acquisitie naar een nieuwe bedrijven. Ik proef dat uit de bewoordingen van de vorige spreker, waarvoor de complimenten overigens, dat er gezocht wordt naar aanvullende branches die de economische structuur van Dronten verder kunnen versterken. 01:12:39

De heer Van der Schans: Dan ben ik nieuwsgierig: waar richt je je dan op? Richt je je op de hoeveelheid arbeidsplaatsen van zo'n bedrijf? Richt je je op de toegevoegde waarde voor iets wat al een sterke sector is? Of richt je juist op een zwakke sector wat versterking zou kunnen krijgen? Daar ben ik nieuwsgierig naar. De uitgaande pendel is een beetje hetzelfde. Die is min of meer al door de heer Van Rijkom beantwoord. Is er bekend hoe die uitgaande pendel eruitziet en in welke arbeidsmarktsectoren die bevinden? Ik zie u nee knikken maar uw buurman ja knikken. 01:13:26

De heer Van Rijkom: We hebben duidelijk gemaakt waar de mensen wonen die in Dronten werken en waar werken mensen die in Dronten wonen. Dat staat in de kaarten van de presentatie. 01:13:37

De heer Van der Schans: Dat heb ik gezien. Dan weet ik nog niet of de inwoner van Dronten die in Kampen werkt in bijvoorbeeld de staalindustrie of de metaalindustrie werkt. 01:13:57

De heer Raterink: Als je het analyseert en je ziet een hele grote pendel naar de Veluwe gaan, dan weet je zeker dat het bijna altijd leger is. 01:14:12

Speaker: Ik ga er vanuit dat in de economische visie iets van een beschouwing en een groeiscenario wordt opgenomen over de groei van bedrijventerreinen. Een van de vragen was of je daarbij onderscheidend moeten zijn voor de dorpen Biddinghuizen en Swifterbant ten opzichte van Dronten. Daar zou ik mee willen geven: kijk naar de structuur van de huidige bedrijvigheid en zet daarop voort. Ik denk dat die goed passend zijn op de schaal van die dorpen. Tot slot de vraag: loopt de groei van het aantal arbeidsplaatsen gelijk op met de groei van onze inwonertal? We hebben gezien dat er de afgelopen jaren een forse groei heeft plaats gevonden. In hoeverre wijkt die af van het inwonertal? Is dat een gelijke lijn? 01:15:04

De heer Van Rijkom: Die hebben we aangeduid met de tabel van de groeiende ratio van banen gedeeld door inwoners. Daarnaar kijkend zien we dat de werkgelegenheid sneller stijgt dan het aantal inwoners. 01:15:23

Mevrouw Walles: Zoals ik al net al eerder aangaf voor die hbo-studenten en

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus universitaire mensen, meer werkgelegenheid. Het is mooi dat wij voor het mbosegment best wat werkgelegenheid hebben. Ook misschien voor de wat hoger geschoolde mensen om te voorkomen dat er veel pendelmensen zijn uit onze gemeente. Juist meer naar onze gemeente toe. En natuurlijk de verhouding woningbouw en bedrijventreinen is best belangrijk om mee te nemen. Als je dat niet hebt, kun je economisch niet groeien. 01:16:02

De heer Idzinga: Ik heb een aantal dingen genoteerd. De eerste is kort en bondige documenten. Dat betekent vaak keuzes maken in de inzet die je de komende tijd wilt gaan plegen. Daarnaast ben ik heel erg geïnteresseerd in de evaluatie van de huidige visie en de reactie van de verschillende partners daarop. Zijdelings, misschien is die niet betrokken bij de inzet: de motie Groene draad voor het klimaat. Daar zal waarschijnlijk GroenLinks mee komen. Dan heb ik het nog over verbinden van leerlingen, scholen, ondernemers, sociale werkplaatsen en maatschappelijke partijen. Dat is wat over de verenigingen. Wat hebben zij afzonderlijk nodig en wat hebben zij samen nodig voor nu in de toekomst? Dat is volgens mij de centrale vraag. 01:16:58

Mevrouw Daling: Mag ik daarop reageren? Over het eerste punt: kort en bondige documenten. Dat is absoluut onze insteek. Wij willen een publieksversie maken die publieksvriendelijk is en daarnaast een beleidsdocument die wat dieper daarop ingaat maar wel gericht op effecten die we daarin gaan neerzetten. Zodat wij hopelijk alles in een heel mooi overzicht kunnen gaan presenteren. Verder nemen we de punten mee zoals u aangegeven heeft. 01:17:33

De heer Idzinga: Ik zou graag zien in de niet publieke versie dat die ook kort en bondig is. Dat betekent dat je keuzes gaat maken. 01:17:47

De heer Hofmeijer: Alles wat ik had opgeschreven is genoemd: de keuze voor sectoren die we willen versterken, dat het aansluit bij de kansen volgens de SWOTanalyse. De pendel is heel interessant. Het is wel zo dat het pendeloverschot krimpt. Volgens mij heeft dat voor een groot deel te maken met dat de inkomende pendel groter wordt ten opzichte van uitgaande pendel. Daar schiet je qua duurzaamheid niet zoveel meer op. En het aandeel van OV in die pendel. Dat is een interessante want als iedereen lekker met de trein heen en weer naar z'n werk gaat, heb ik daar minder moeite mee. Dat is een mening. De aansluiting onderwijs, arbeidsmarkt en de Groene draad voor het klimaat. Dank je wel. Die motie zie ik graag terugkomen in de documentatie. Dank je wel. 01:18:40

De heer Raterink: Ik kan een heel kort en duidelijk zijn: alles wat stinkt of milieubelastend is, willen we hier niet in Dronten. In die sectoren moet je het niet zoeken voor groei. Waar we wel in moeten gaan groeien is in bedrijven die zeer innovatief zijn met de opslag van energie, met hergebruik, waterstof, waterstoffabriek. Wat mij al heel lang stoort is dat wij een hele grote industrie hebben aan onze Oostrand: een toeristenindustrie. En wij kunnen naar Devcon en andere dingen daar.

2024-05-16-19-20-46-Beeldvormende-vergadering_1.opus 01:19:25

De heer Raterink: Er ligt niet één foldertje van de gemeente Dronten. Niet één. Niet van een hotel, niet van een restaurant, van niks. Er werd net acquisitie genoemd. Dat moeten we wel doen en dat doen we niet. Dat is een sector waar heel veel werkgelegenheid in zit. Dat moeten we behouden. Dat mag wat mij betreft groeien, maar daar moeten we wel inspanningen voor leveren. Tot zover. 01:19:54

Mevrouw Hotting: Bedankt. Het is grappig dat u dat zegt en dat het net ging over het imago van Dronten. Volgens mij hebben wel iets. Misschien kan de wethouder daar wat meer over vertellen. Wat wij ons nog afvroegen als ChristenUnie: hoe zit het met een visie op de inclusiviteit van de economie? Wordt dat meegenomen? 01:20:20

Mevrouw Wever: Bedankt, Voorzitter. Bedankt voor de uitgebreide presentatie. Heel fijn om zo'n analyse te krijgen. Dank daarvoor. Wat wij belangrijk vinden en daar zullen we als raad actief mee verder gaan is een visie op het landelijk gebied ontwikkelen. We hopen dat we daarin gezamenlijk kunnen optrekken. 01:20:41

Mevrouw Wever: Voor jullie is het landelijk gebied onderdeel van die economische visie. We hopen dat het elkaar kan versterken. We hopen dat we elkaar daarin kunnen voelen en in de kaderstelling verder samen op kunnen trekken. Wat we nog willen benadrukken is de familiebedrijven. Vergeet die niet, want die hebben specifieke behoeften of kennis om te delen. 01:21:07

Mevrouw Wever: De samenwerking in regio Zwolle: maak daar gebruik van ook in de ontwikkeling. Die kunnen waarschijnlijk heel veel kennissen en ondersteuning bieden in waar precies het beste de vestiging kan plaatsvinden voor bepaalde ontwikkelingen. En hoe je elkaar kunt versterken. We bestaan niet op zichzelf. We hebben een overslaghaven in Lelystad Noord. Het ligt op een aantal kilometers van de gemeentegrens dus we zijn onderdeel van hele grote netwerken. Betrek ook onze ligging daarin. Swifterband heeft weer een band met Emmeloord en Urk bijvoorbeeld. Je kunt daarin weer versterkt worden. Je hebt in Biddinghuizen een korte afstand met het oude land. In de ontwikkeling van de bedrijventerreinen kunnen jullie dat misschien meenemen. De visie op landelijk gebied is voor ons een belangrijk punt om te benaderen. 01:22:16

Mevrouw Daling: Begrijpelijk, dank je wel. Wij zien inderdaad dat de druk op het landelijk gebied vanuit de economie en vanuit bedrijvigheid toeneemt. Wij zullen die punten meenemen. Ik wil verder naar de volgende vraag. 01:22:37