Woordelijk verslag Beeld-en-oordeelsvormende-vergadering 27-06-2024.pdf

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: Dames en heren, een goede avond. Het is half acht. Ik open de vergadering. Ik heet u allen van harte een warm welkom. Nadrukkelijk welkom ook voor de mensen op de publieke tribune en uiteraard de kijkers thuis. Er zijn een aantal meldingen van verhindering gekomen. De burgemeester is verhinderd, samen met wethouder Van Bergen, evenals de fractie van Dronten Sociaal. We hebben vanavond een beeld- en oordeelsvormende vergadering. Het voorstel is om die te gaan combineren. Met één agendapunt op de agenda vraag ik meteen of we de agenda zo kunnen vaststellen. Is dat het geval? Ja. Dan gaan we naar het raadsvoorstel perspectiefnota 2025. Ik zag een aantal mensen vragen: wat ligt er op tafel? Dat is een hand-out.

Voorzitter: Ook ChatGPT is het gemeentehuis binnengedrongen gedrongen. Dit is een vertaling van het raadsbesluit, om u wat mee te nemen in het raadsbesluit zoals die ons voorligt, maar dan wat gecompacteerd. De heer Raterink.

De heer Raterink: Ik vind het niet prettig. Ik vind dit sturend. Het lijkt sturend te gaan. Ik vind dat wij hier er een vrije discussie moeten kunnen voeren, zonder dat wij ergens naartoe worden gedwongen of gedrongen. Of dat je de neiging krijgt om dat te lezen. Dat is mijn mening. Iedereen mag een andere mening hebben.

Voorzitter: Waarvan akte. De heer Ammerlaan.

De heer Ammerlaan: Voorzitter, ik zou mijn collega toch willen vragen: wij zijn toch aan het woord? Wij kunnen toch bepalen? Ik kan me niet voorstellen dat u zich laat bepalen.

De heer Raterink: Dat hebt u goed. Daarom vind ik het ook vervelend dat er zoiets op tafel ligt. Om mij proberen te bewegen, mij te laten bepalen. Vandaar mijn opmerking.

Voorzitter: Waarvan akte. Ik zie dat u heeft de tas op tafel heeft. U kunt het zo in de tas stoppen als u het niet wil lezen. Vandaag spreken we over de perspectiefnota 2025. Met deze nota kan de raad richting geven aan het beleid voor de komende jaren. De raad wordt gevraagd om richtinggevende uitspraken te doen en kaders mee te geven die als uitgangspositie voor de programmabegroting van 2025 zullen gelden. Bij de vergaderstukken is een mogelijke behandelwijze opgenomen. Ik stel voor dat we op die manier te werk gaan. We hebben vandaag een beeld- en oordeelsvormende vergadering, waarbij we het politieke debat met elkaar aangaan over de vraag: welke effecten willen we bereiken? Ik laat dat gesprek dadelijk zo vrij mogelijk, maar ik u wijs erop dat er voor vanavond geen ruimte is voor technische vragen.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: Daar heeft u eerder voldoende ruimte voor gehad tijdens de schriftelijke rondes en de ~ avond. In voorgaande jaren werden de programmaonderdelen van de kadernota als leidraad gebruikt voor het gesprek. De perspectiefnota is anders opgebouwd. Daarom gaat het dit jaar iets anders. De uitgangspunten van vanavond zijn de perspectiefnota en het concept raadsbesluit. Het zwaartepunt ligt uiteindelijk bij het conceptbesluit. Daarin worden uitgangspunten en kaders vastgesteld. Ik vraag u om bij de behandeling van vanavond twee vragen in gedachten te houden als u uw beelden en oordelen deelt. Namelijk: welke uitgangspunten liggen ten grondslag aan de opbouw van de begroting en welke maatschappelijke effecten willen we bij onderwerpen en deze begroting bereiken?

Voorzitter: Ik daag u uit om vooral onderling het debat te voeren. Laten we beeld- en oordeelsvorming door elkaar laten lopen. Het college heeft de rol om op de uitvoerbaarheid van de uitgangspunten te reflecteren. Als geheugensteuntje van de opbouw van de perspectiefnota en het raadsbesluit, is er bij de vergaderstukken een hand-out opgenomen met de onderdelen van de nota en het conceptbesluit. Dit is waar de heer Raterink zojuist al aan refereerde. Kunnen we de behandeling zo aanvliegen en is de bedoeling zo duidelijk? Ik zie dat dat het geval is. Dan stel ik voor de fracties langs te gaan en thema's af te lopen met het verzoek om het integraal aan te vliegen. U krijgt gelijk het woord om uw hele reflectie te geven op de perspectiefnota. We beginnen niet bij de aanbiedingsbrief, maar in zijn totaliteit. Wie mag ik als eerst het woord geven? De heer Hoogezand.

De heer Hoogezand: Voorzitter. Dit is misschien een beetje buiten de vergaderorde. De burgemeester en wethouder Van Bergen zijn natuurlijk in Almere bij de inloopavond van defensie. Ik wil bij deze extra steun aangeven, opdat defensie naar Dronten komt om de plannen hier toe te lichten. Ik hoop ook dat ze het aanbod dat het college heeft gedaan in de brief en de zienswijze om deze kant op te komen, ter harte nemen. Ik hoop dat ik vanaf deze kant nog wat morele steun geef aan de fractiegenoten van de verschillende partijen die in Almere zijn. Dat we defensie zover krijgen om echt het gesprek met ons aan te gaan. Daarvoor even een steunbetuiging aan degenen die in Almere zijn. Voorzitter, dan de perspectiefnota.

De heer Hoogezand: Toen we afgelopen periode in voorbereiding gingen op dit stuk, zagen we dat de opzet heel anders is dan wij hadden gedacht. We hadden daar ook een technische vraag over gesteld. We hebben nu een hele andere werkwijze. We hebben een overzicht. Het is beknopter. Groter en uitgebreider is niet altijd beter. Het is een beknopter stuk. Wij zaten wel echt te zoeken van: wat is nou het perspectief voor onze inwoners? Weten de inwoners die dit lezen waar onze gemeente naartoe gaat? Dat lijkt me een heel mooi onderwerp straks voor de raadsbehandeling. Daar zullen we dan ook verder bij stilstaan. We willen vanavond toch even stilstaan bij een aantal punten die hierin staan. Allereerst zien we een structureel tekort van ongeveer 5 miljoen. Meerjarig.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

De heer Hoogezand: Komend jaar, in 2025 wil men min 2,5 miljoen extra doen. Dit wil men dekken uit de algemene reserve, voor extra investeringen. U begon uw aftrap over de maatschappelijke effecten ervan. Wat gaat dat opleveren? Dat is voor ons nog onduidelijk. Ik begin met die 5 miljoen, die we structureel als tekort zien. Dat is het resultaat. We zien aan de andere kant dat er in het stuk 47 fte's worden geformaliseerd. Reken een ton per fte, dat betekent dat we 4,7 miljoen extra moeten geven. We hebben aan de ene kant een tekort en aan de andere kant gaan we extra fte's organiseren in dit huis. Dat is voor de VVD onuitlegbaar. Waar zit hem dat in? Er werd net naar verwezen dat ten tijde van het schrijven nog niet bekend is wat voor functie op ons afkomt.

De heer Hoogezand: Dat is intussen meer duidelijk geworden. Het is een hoofdlijnenakkoord. De meicirculaire is gepubliceerd. Mijn beeld is dat die 5 miljoen niet op korte termijn weer naar onze gemeente toe komt. Wij hebben heel veel onzekerheid en we gaan ongeveer 47 fte toevoegen. Ik stel meteen een checkvraag: is die aanname correct? Die gaan we toevoegen en toch hebben we grote tekorten. Dat is voor de VVD onbegrijpelijk. Als je een bedrijf runt, zou je dat ook niet doen als je weet dat je geen extra opbrengsten hebt. Je gaat extra geld uitgeven, waardoor je structureel in de min staat. Daar hebben we graag reflectie op, ook in aanloop naar de behandeling in de raad. Dan de indexatie. We hebben een technische vraag gesteld. Die werd heel technisch beantwoord.

De heer Hoogezand: Complimenten voor degene het die hebben beantwoord. Dat was echt een stukje hoogwaardige techniek. In de methodiek kun je volgen waarom er nu 6,5% zit. De mensen die dit lezen denken echter: als ik de inflatiecijfers volg die in de echte wereld zijn in 2024, 2025 en 2026, kom ik op 2,8%. Voor 2026 kom ik op 2%. Hier worden mijn gemeentelijke lasten met 6,5% verhoogd. Ik was benieuwd hoe dat zich met elkaar rijmt. Niet alleen aan de technische kant, want dat is heel duidelijk beantwoord. Juist ook in het uitleggen aan onze inwoners. Ik zal niet overal heel diep op ingaan, maar er is iets wat ons nog opvalt in het financieel beheer wat ons ook zorgen baart. We boeken nu structureel onderuitputting in. En wel 337.000, om precies op die 2,5 miljoen uit te komen.

De heer Hoogezand: Mijn vraag is: waar blijft dan geld over? Als je zegt: we houden gewoon geld over dit jaar, wat is dat dan? Maak dat concreter. Waar houden we geld over? Is het dan verstandig van ons om dat in te gaan zetten om het grote geheel te korten? Of kunnen we daar andere keuzes in maken? Dat zijn zomaar even wat vragen die bij ons opkwamen. Vinden we dan alles slecht? Zeker niet. We zien een goede tendens om bijvoorbeeld het inhuren te verminderen. Dat lijkt ons echt een verstandige zet. We hebben het bijlageboek. Onze fractie had al even wat brieven opgezocht en gekeken van: hier hebben we al SMART doelen staan. Hoezo staat dat niet in het bijlageboek? Hadden we dat niet alvast kunnen opnemen, zodat we dat kunnen volgen?

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

De heer Hoogezand: Het idee dat we SMART en effectiever gaan en dat we deze discussie in het debat vanavond kunnen hebben over de verschillende effecten, vinden we een goede stap die is gezet. Er zijn ook nog heel veel stappen in te zetten. Het is een goede aanzet. Laten we dat ook meegeven. Voorzitter, we hebben echt zorgen over de financiële kant van dit geheel. Wat is het perspectief? Financieel maken wij ons echt hele grote zorgen. We zijn daarin ook benieuwd hoe de wethouder en de collega-raadsleden hier tegenaan kijken. Dat als eerste aftrap.

Voorzitter: Dank u wel, de heer Hoogezand. De heer Raterink.

De heer Raterink: Dank u wel voorzitter. Ik kijk er heel alles tegenaan, meneer Hoogezand. U bent ook zo somber. Ik ben helemaal niet somber. Ik ben echt uitgesproken niet zo blij met deze notitie. Ik vind ook dat het college echt op de sombere toer zit. Ravijnjaar en allemaal dat soort dingen. Vergeten we niet één ding hier in Dronten? Ik dacht dat wij ongeveer 30 hectare gingen omzetten van landbouwgrond naar woningbouw plaatsen. Volgens mij krijgen we daar gigantische inkomsten mee uit het grondbedrijf. Ik zie dat helemaal niet zo somber in als u. Ik ben met u van mening dat het omzetten van die formatie naar vaste formatie, een pre is. Een inhuurkracht betaal je vaak anderhalf, soms wel twee keer zoveel als dat je een eigen kracht in dienst hebt. Ik spreek uit ervaring.

De heer Raterink: Wat mij ook opviel, is dat er heel veel in deze notitie staat en wat niet te meten is. We hebben zo'n kader ding meegekregen van wat allemaal meetbaar en niet meetbaar is. Ik wil het college toch uitdagen, want volgens de natuurkundige is alles meetbaar. U kunt wel zeggen dat u het niet weet, maar wij willen het wel weten als raad. Tenminste, ik wil wel weten waarom u dingen niet meet, of waarom u dingen niet meeneemt. Verder valt op dat u direct naar die belastingverhoging gaat. Dat snap ik wel, maar u heeft ook nog een heel belastinggebied onbegraasd gelaten. U heeft verzuimd de toeristenbelasting vorig jaar te verhogen.

De heer Raterink: Dat zou u dit jaar weer kunnen doen, met een inhaalslag van het vorige jaar. Ik heb nog altijd wel een advies aan u. Als u het zelf niet doet, dan komen wij met een voorstel om toeristen retributie in te voeren. Het zit mij namelijk enorm dwars, dat aan onze oostgrens mensen zoals nu Defqon vieren en dat wij daar als gemeente geen dubbeltje van beuren. Ik vind dat een dom verhaal. Daar kunnen we denk ik toch wel minimaal een miljoen uit weghalen. Meneer Hoogezand, dat rampjaar wordt wel beschreven, maar we weten de effecten niet. Ik heb de meicirculaire nog niet gelezen, maar ik in deze notitie die ik heb gekregen, staan allemaal aannames. Dat bent u toch wel met mij eens.

Voorzitter: Meneer Hoogezand.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

De heer Hoogezand: Het klopt dat daar allemaal aannames in staan, ook in de veronderstelling dat er in het hoofdlijnenakkoord misschien extra geld zou komen. Of bij voorjaarsnota en bij de meicirculaire. Daar is ook wel wat geld bijgekomen, maar niet genoeg om dit te dichten. Ik hoor graag van de wethouder als ik dit helemaal verkeerd heb gezien, maar in het hoofdlijnenakkoord staat hier ook niet genoeg in om dit te dichten. Wat we nu de facto doen, is een groot tekort laten zien. We hebben geen instrumenten en geen beelden van hoe we dit gaan oplossen. We nemen wel intussen 47 fte structureel, waardoor we geen ruimte hebben. Dat is het punt.

De heer Raterink: Ik heb al een aantal voorbeelden aangegeven waardoor we niet zo hoeven te somberen. Ik wil nog één ding meegegeven. Wij hebben volgens mij 109 miljoen reserve. Wij moeten er toch wel van uitgaan, dat dat geld is dat we ooit bij onze burgers voor een deel hebben weggehaald. Dat is geld van ons allemaal. Er wordt nu 2,5 miljoen die reserve gepakt. Dat mag voor mij in die sombere jaren uit die reserve gehaald worden. Mensen, kinderen. We hebben een dekkingsgraad waar je bang van wordt. Daar is iedere gemeente in Nederland jaloers op. Voorzitter, ik zie het niet somber in. Ik zie heel veel perspectief.

Voorzitter: Dank u wel. De heer Yasir en daarna mevrouw van Baal.

De heer Yasir: Dank u wel, voorzitter. Ik ga in op het onderdeel Gemeentefonds. De heer Hoogezand refereerde er ook aan. Vanaf het ravijnjaar 2026 gaan we naar een structureel tekort van meer dan 5 miljoen. De effecten uit de meicirculaire zijn nog niet verwerkt in deze perspectiefnota. De twee belangrijke circulaires verschijnen zo net voor de besluitvorming van onze perspectiefnota en de programmabegroting. Afgelopen jaren leren ons dat de ene circulaire negatief uitpakt voor de gemeente en de eerstvolgende weer heel positief. Aan de momenten waarop de circulaires uit worden gebracht kunnen we niks doen. Waar we wel invloed op hebben, is dat onze P&C documenten de informatie bevatten over de meest actuele circulaire. Dan hebben we in de raad discussie op basis van de meest actuele informatie en voorkomen we onnodige onrust bij onze inwoners en maatschappelijke organisaties. Nu ook weer een tekort van 5 miljoen structureel. De afgelopen weken hebben verschillende adviesbureaus een doorrekening gemaakt van de meicirculaire. VNG heeft een samenvatting uitgebracht. Het zal me niet verbazen als de meicirculaire een positief effect zal hebben op dit tekort.

Voorzitter: Ik zie een interruptie. U zag hem ook, hè?

De heer Yasir: Ik zag hem ook.

Voorzitter: De heer Hoogezand.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

De heer Hoogezand: Voorzitter, de meicirculaire is gepubliceerd. Eén van de belangrijkste elementen van de plus uit de meicirculaire zit daadwerkelijk al in de perspectiefnota. Namelijk de afschaf van de opschalingskorting. Dat is die 1,4 miljoen. Die zit er dus al in. Dan nog hebben we dat enorme tekort. Hoe kijkt u daar dan tegenaan?

De heer Yasir: U heeft helemaal gelijk. Alleen, de meicirculaire is niet alleen de opschalingskorting. Op basis van andere maatstaven vinden ook correcties plaats. De korting op de jeugdzorg wordt bijvoorbeeld ongedaan gemaakt. Het gaat ook op macroniveau. Daar hebben we het over 600 miljoen. Zo zijn er heel veel onderdelen binnen de algemene uitkering. Het zou me niet verbazen als het kwartje andersom valt. Dat het een positief effect heeft. Ik weet het niet. Ik baseer mij even op de nieuwsbrieven en de samenvatting die VNG heeft uitgebracht. Mijn vraag aan het college is: kan het college het te verwachten effect van de meicirculaire op een A4'tje op hoofdlijnen in beeld brengen voor de raadsvergadering van 11 juli?

De heer Yasir: Een wens van de CDA-fractie voor de toekomst is dat we voorgaand aan de behandeling van een P&C document in een commissievergadering een uitwerking ontvangen van de laatst uitgebrachte circulaire. Tot zover, voorzitter.

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Baal.

Mevrouw Van Baal: Dank u wel, voorzitter. In Dronten is het ons streven om onze inwoners centraal te stellen bij alles wat we doen. Dat zeggen we vaak, dat horen we vaak en we lezen het ook in de perspectiefnota. Toch vinden wij de perspectiefnota een vrij eenzijdig perspectief bieden. Het gaat heel veel over ons en het gaat vrij weinig over de samenleving. Het woord is al een paar keer gevallen: ravijnjaar. We hebben de dreiging van en ravijnjaar. Die lossen we niet op. We maken hem misschien nog wel groter. In ieder geval in de beleving. Ik ben heel erg van de woorden en de taal, maar als ik dan een woord lees als ravijn maximalisatie, dan denk ik: dat klinkt best eng. Tip: kies een ander woord. Wij zouden het mooi vinden als we in die perspectiefnota ook juist perspectieven van onze inwoners opnemen.

Mevrouw Van Baal: Hoe kijken zij hier nou naar? Hoe kijken inwoners ernaar? Hoe kijkt het maatschappelijk binnenveld ernaar? Hoe kijken ondernemers ernaar? Want als je door hun bril kijkt, dan zie je gelijk: dat ravijnjaar wordt wel heel spannend. Dat biedt alleen een onzeker perspectief. Een onzeker perspectief is geen perspectief. We zeggen: er komt iets op ons af. We doen nu nog even niets. We kijken volgend jaar wel. Dan doen we ook niet de kaasschaafmethode, dat doen we het flink. Wij zouden het wel heel mooi vinden als we nu al onze inwoners perspectief kunnen geven. Dat we zeggen: we houden elkaar vast. We helpen u over dat ravijn. Dat we misschien per amendement een aantal vlakken uitsluiten van dat onderzoek dat plaats gaat vinden.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Mevrouw Van Baal: Sociaal domein. Alles wat het maatschappelijk veld raakt. Waar de samenleving leeft. Waar mensen samenkomen, waar mensen elkaar ontmoeten, waar mensen genieten. Dat we zeggen: daar blijven we vanaf. Dat perspectief kunnen we hen bieden. Er is dus een voorstel voor een amendement. Daar komen we volgende week, over twee weken op terug. Een ander amendement dat wij overwegen is die 2,5 miljoen. Dat is ook al gezegd. Daar sluit ik bij de heer Raterink aan. Waarom moeten we dat nu al op 2,5 miljoen zetten? Kijk gewoon wat er nodig is. Is het misschien 2,6 miljoen? Prima. Stel het ons voor. Dan besluiten we op dat moment. Doe dat misschien in verschillende scenario's. Dan hebben we iets te kiezen. Zet het niet nu al vast. Dank u wel.

Voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even rond. Mevrouw Hotting.

Mevrouw Hotting: Hij is wel aan, maar ik heb hier niks in beeld. Vandaar dat ik even in verwarring was.

Voorzitter: Er is vanmiddag een stroomstoring geweest, begrijp ik. Het systeem werkt niet helemaal zoals het zou moeten. We zijn blij dat hij het doet.

Mevrouw Hotting: We kunnen mooi vergaderen, vanavond.

Voorzitter: Precies. U heeft het woord.

Mevrouw Hotting: Dank u wel. Ik heb niet heel veel aan te vullen. Meneer Yasir had al gevraagd om de actualisering van de cijfers, waar wij ook om wilden vragen. Mevrouw Van Baal begon al over de perspectieven die ook de ChristenUnie mist in de perspectiefnota. We weten dat de verschillende processen naast elkaar lopen. We begrijpen dat het dit jaar allemaal onhandig uitkomt, maar het was mooi geweest als we eerst een toekomstvisie hadden. Een stip op de lange termijn voor 2050. Dat we daarna gingen kijken naar een steeds kortere termijn in 2025. Dat geeft een logica. Dat zorgt dat dingen op elkaar aansluiten. Nu moet het college of de raad maar gaan zien hoe we dingen in elkaar gaan passen. Dat is jammer.

Mevrouw Hotting: Eén van de zorgen die wij hebben gehoord bij het Burgerberaad was juist: hoe worden de dingen die wij gaan aanreiken meegenomen door de raad? Hoe wordt het gerealiseerd? Juist vanuit zulke zorg is het zo jammer dat dingen nu parallel gaan lopen, in plaats van opvolgend. Dat wilden we toch nog het college meegeven. Kijk naar de perspectieven die zijn aangereikt vanuit het Burgerberaad, het Toekomstberaad. Kijk ook naar de perspectieven vanuit onze campagne en ons verkiezingsprogramma. Daar staan ook mooie perspectieven in. Dat komt nog bij de

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024 Algemene Beschouwingen. Wat we vorige week hebben aangegeven, was: hou bij de begroting rekening met de draagkracht van gezinnen. Van huishoudens.

Mevrouw Hotting: Er was toen belastingcapaciteit op 101% gezet. VNG raadt 95% aan. Wij zouden willen vragen: kijk naar die 95%. Moet het meer zijn, onderbouw dat. Kom met scenario's. Leg ook uit wat wel of niet kan doorgaan, als je iets hoger of lager maakt. Wij willen de vraag van GroenLinks om te komen met scenario's, echt onderstrepen. Verder heeft u heeft een aantal besluitpunten. Dan moet ik er even de stukken bij pakken. Bij punt A heb je een 1 en een 2. Bij punt 2, 'ondersteund door planning en control instrumentarium' komen we misschien nog met een amendement. We moeten even kijken hoe dat kan. Daar zouden wij een goede informatieketen toegevoegd willen hebben. We merken steeds hoe belangrijk het is dat de informatievoorziening goed is. Intern, extern, naar de raad, naar inwoners.

Mevrouw Hotting: Daar zitten wij nog mee te stoeien. We willen ook graag dat de raad vooraan in het proces wordt meegenomen wanneer landelijke beleidsveranderingen zoals het nieuwe kabinet mogelijk gaat doorvoeren, negatieve impact hebben op lokaal vastgesteld beleid. Dan denk ik bijvoorbeeld aan ons armoedebeleid. Als dan de raad vooraan in het proces van het denken in het college en de ambtelijke organisatie wordt meegenomen, kan de raad in positie wordt gebracht om keuzes te kunnen maken. Om bijvoorbeeld te kunnen besluiten dat er wel meer dan 2,5 miljoen uit de reserve mag worden gehaald voor 2025 omdat wij dit heel belangrijk vinden. Tot zover. Dank u wel.

Voorzitter: Dank u wel. De heer Idzinga.

De heer Idzinga: Dank u wel, voorzitter. Ik ben ook niet zo negatief. Ik wil niet zeggen dat u nu gelijk negatief bent. Ik maak me zorgen over de keuzes die soms in den Haag worden gemaakt. Het perspectief waar mevrouw Van Baal het over heeft: ik zie echt wel perspectief. Volgens mij hebben we die Dronter principes vastgesteld. Het Toekomstberaad heeft een visie aan ons gestuurd. Ik heb het zelf nog niet gelezen. Volgens mij zijn we heel erg bezig met visie en oplossingen. We zijn bezig met EGS. Met meetbare resultaten, die we toch in de jaarrekening veel meer moeten zien. Dan heb je een praatstuk om over die effecten te praten en over waar je wilt bijsturen. Volgens mij zijn we ook vooral bezig met denken vanuit de bedoeling.

De heer Idzinga: Wat hebben die leerlingen nodig? Wat hebben de inwoners met een kleine portemonnee nodig? Volgens mij zijn we daar heel erg mee bezig. We hebben onze zorgen. We zien problemen en we proberen als gemeente daar onze bijdrage aan te leveren. We moeten ook het beste uit die samenleving zien te halen. Volgens mij is het belangrijk om met die samenleving in gesprek te gaan. Om zelfs de moeilijke onderwerpen bespreekbaar te maken. We kunnen het natuurlijk hebben over de krapte op de arbeidsmarkt. Dan kan je proberen steeds met een advertentie

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024 mensen aan te trekken, maar het probleem is dat er te weinig arbeidskrachten zijn en we nu één of andere carrousel hebben.

De heer Idzinga: Dan moet je aan andere oplossingen gaan denken. Volgens mij moeten we dat gesprek met de samenleving aangaan en dat betrekken op het perspectief wat wij voor ons allen zien.

Voorzitter: Meneer Idzinga, meneer Hoogezand wil erop reageren.

De heer Hoogezand: Voorzitter. Ik denk dat we de kracht van de samenleving echt goed moeten benutten. Ik ben ook heel benieuwd naar de toekomstvisie. Ik hoorde het mevrouw van Baal treffend verwoorden. Als je dan naar de perspectiefnota kijkt, wat voor perspectieven geef je dan? Het is een mooie toekomstvisie, maar er zijn grote tekorten. Iedereen die naar zijn eigen huishoudboekje kijkt, die ziet van: als ik meer uitgeeft dan ik binnenkrijg, dan moet ik keuzes maken. Dan moet ik dingen niet gaan doen. Of, zoals de Partij van de Arbeid voorstelt, de belastingen verhogen. Dat is uiteraard een keuze. Er moet een keuze gemaakt worden. De mensen daarbuiten, die zich elke dag inspannen voor onze samenleving, die kijken hiernaar en die denken: wat komt er op ons af?

De heer Hoogezand: Ik kan wel een toekomstvisie aanleveren, maar ik weet niet of er geld voor is. Ik kan mooie plannen bedenken, maar ik weet niet of er geld voor is. Sterker nog, ik weet niet of de belastingen omhoog gaan, of dat ik nog op de gemeente kan rekenen. Dat deel van het woord 'perspectief' ontbreekt toch in deze perspectiefnota? Bent u dat met me eens?

Voorzitter: U bedoelt: is de heer Idzinga het met u eens. Via de voorzitter. De heer Idzinga.

De heer Idzinga: Als je denkt: het is kort document en er staat weinig perspectief in, daar kan je gelijk in hebben. Ik denk dat het college ons uitdaagt om dat perspectief, die visie met elkaar te gaan delen en daarover te praten. Ik denk dat we het daarover moeten hebben. Het plaatje van die 5 miljoen tekort hoeft er helemaal niet zo uit te zien. Dat is ook het advies van de VNG geweest. We weten ook dat in de laatste voortgangsrapportage de cijfers anders waren. Ik zie dat niet zo somber in. Ik weet wel dat die opschalingskorting erbij gekomen is en dat er straks ook nog wat af gaat. Ik verwacht dat daar wel minder geld zal zijn. Ik verwacht ook bijvoorbeeld van EGS, dat we met meetbare effecten ook dingen gaan bereiken.

De heer Idzinga: We moeten in het algemeen gewoon keuzes maken. Daarvoor zitten wij hier aan tafel. Om soms ook een moeilijke keuze te maken. Dat doen we ook samen met die samenleving, volgens mij.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: Dank u wel. De heer Hoogezand.

De heer Raterink: Voorzitter.

Voorzitter: Eerst de heer Hoogezand, dan mevrouw Wever en daarna u.

De heer Raterink: Ik wilde nog even reageren op wat meneer Hoogezand zei.

Voorzitter: Heer Raterink, eerst heeft de heer Hoogezand nog ruimte om op de heer Idzinga te reageren.

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik kan me er grotendeels in vinden, ook in dat gesprek. Twee observaties. Ten eerste, we zitten hier niet voor de VNG. We zitten hier voor de gemeente Dronten. Dat we tekorten doen omdat de VNG dat vraagt? De VNG kan zoveel hebben, maar wij moeten het niet uitleggen aan de VNG. Wij moeten het uitleggen aan onze inwoners. Ik zie hier gewoon een groot tekort. U zegt: we moeten keuze maken. Dat ben ik het helemaal met u eens. Daar heb ik zorgen over en daar overwegen we een motie over. Ik wil vragen of u die in de geest in ieder geval, kan steunen. We zullen hem nog uitwerken en rondsturen. In het stuk staat: er komt heel veel op ons af, ook tekorten. We gaan werken aan scenario's, maar dat gaan we voorlopig nog niet doen.

De heer Hoogezand: Ik zou een motie willen doen met de raad, om voor te stellen om nu al te beginnen. Zodat we de tijd hebben om te anticiperen op wat er mogelijk op ons afkomt en die keuzes die er aankomen. Om daar niet nog heel lang mee te wachten. Hoe langer we wachten, hoe minder keuzes we hebben en hoe pijnlijker ze worden. De vraag is aan de heer Idzinga of hij die lijn kan volgen, voorzitter.

Voorzitter: Dank u wel. De heer Idzinga.

De heer Idzinga: Ergens in de bijzin of misschien wel een volledige zin, staat volgens mij dat het college ook al bezig is met die eventuele bezuinigingsopgave. Ik verwacht dat daar gewoon voorstellen komen. Dat zie ik als een scenario. Volgens mij hoeven we daar niet voor op te roepen. U heeft het in het begin ook nog gehad over die 2,5 miljoen. Mevrouw van Baal heeft het er ook over gehad. Volgens mij is dit een voortvloeisel uit het coalitieakkoord. Vaak gaan kosten voor de baten uit. Bij die praktijkschool zit volgens mij een klein deel wat wij aan subsidie moeten geven. De rest is zou in mijn belevenis misschien gewoon een investeringskrediet moeten zijn. Dat andere bedrag is volgens mij een investering om die woningbouwopgave plannen uit te gaan voeren. Daar gaan ook de kosten voor de baten. Dat zou je ook

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024 op een andere manier kunnen doen. Als u het via een kredietaanvraag wil ontvangen kan dat misschien ook wel.

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Wever.

Mevrouw Wever: Een hele late interruptie. De heer Hoogezand triggerde mij heel erg. Hij suggereert dat de financiële onzekerheid door dit college wordt geschapen. Die financiële onzekerheid is gecreëerd door het Rijk. Het Rijk blijft daarmee doorgaan door steeds een soort jojobeleid te hanteren met die circulaires waardoor gemeentes heel moeilijk kunnen sturen. Ook voor ons als raad is het heel onduidelijk wat er gebeurt als die meicirculaire helemaal verwerkt is. Welk tekort blijft er dan nog over? Je wordt continu in onzekerheid gestort door het inconsistente beleid vanuit het Rijk richting gemeentes. Daar werkt de VNG ontzettend hard voor, maar dat kost enorm veel energie.

Mevrouw Wever: Het zou goed zijn als daar wat minder gejojood werd, zodat wij als gemeente ook gewoon kunnen doen wat wij moeten doen. Namelijk investeren in de samenleving en scholen verduurzamen. Al die opgaven waarvan Het rijk zegt: gemeentes, dat moeten jullie doen, waarbij ze vervolgens niet boter bij de vis leveren. Dat is de onzekerheid die wordt gecreëerd.

Voorzitter: Dank. Ik hoorde geen vragen, heer Hoogezand, dus ik maak eerst even het rondje af. De heer Raterink.

De heer Raterink: Dank u wel voorzitter. De heer Hoogezand legt mij een paar dingen in de mond die ik absoluut niet heb gezegd. Namelijk dat ik zou pleiten voor belastingverhoging. Ik zal niet pleiten voor belastingverhoging voor onze burgers. Ik heb gezegd dat er bij de toeristenbelasting en toeristenretributie wel wat te halen valt. Daar doen we onze burgers geen pijn mee. Het college heeft zeker vorig jaar verzuimd de toeristenbelasting op te hogen. Dat zou dit jaar wat mij betreft moeten worden ingehaald. Dat is één. U praat over die burger alsof u ze allemaal kent, heer Hoogezand. Ik constateer aan uw praten dat u al onze burgers kent. Dat u dan een afweging maakt voor burgers. Er komt ook nog een belastingverhoging aan. Dat is makkelijk redeneren.

De heer Raterink: Wij hebben nog 108 miljoen op ons bankboekje staan. Dat heeft die burger niet. We moeten die burger in elk geval uit de wind houden. Het is geld van die burger waar wij bovenop zitten. Dat mag best worden ingezet in jaren waarin we tekort hebben. Waarom zouden we het niet inzetten? In jaren waarin we over hebben zetten we het ook weg. Ik voel de maatschappelijke plicht om dat geld dat wij bewaren voor de burgers in te zetten. Zodat de burger hierdoor niet wordt geraakt. Ik hoop dat ik u daarin meekrijg, want ik kom nog wel met moties en amendementen.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: Ik heb wat geleerd. Is dat dan een belofte of een dreigement? Ik verzoek u om via de voorzitter te spreken, meneer Raterink.

De heer Raterink: Beide.

Voorzitter: Beide. Heel goed. Dank u wel. De heer Hoogezand, aan u het woord.

De heer Hoogezand: Voorzitter, dank. Even kijken. Mevrouw Wever begon over die onzekerheid. Dat erken ik ook. Natuurlijk. Dat is iets waar we elke keer met zijn allen tegenaan lopen. Daarom zeg ik ten eerste dat het gat van 6 miljoen dat er nu is, geen jojobeleid is. We weten wat we nu weten. Daar zou je eigenlijk een nul op moeten hebben. Dan kun je nog echt de schuld geven aan den Haag als er dingen fluctueren, maar we weten: er is een hoofdlijnenakkoord gepresenteerd. We hebben het gezien. We hebben nu gewoon tekorten. Er is geen extra geld bijgekomen, dus we creëren nu onze eigen onzekerheid. Dat is precies mijn punt, de heer Raterink, over de perspectiefnota. Waarom ik over onze inwoners zeg: we geven juist die onzekerheid.

De heer Hoogezand: Ik pretendeer absoluut niet dat ik ze allemaal ken. Ik snap wel dat het wat met mensen doet als ze zo onzeker zijn, horen dat er zulke tekorten zijn en dat er geen perspectief is op een oplossing. Daar hoef ik niet iedereen voor te kennen. Dat heb je zelf. Dat hebben mijn vrienden. Mijn familie heeft dat. Dat is iets super menselijks. Daar heb ik mijn zorgen over. Dat punt adresseer ik. Die reserves hebben we ook nodig voor alle investeringen die we gaan doen. U ziet nu ook dat we gaan lenen, dus er zijn nu ook rentelasten in de perspectiefnota. We hebben een deel van het kapitaal echt nodig. Voor buffer voor nog slechtere tijden die mogelijk komen en om te investeren voor onze samenleving. Als we dingen terug kunnen geven aan onze inwoners, dan vindt u mij en de VVD Dronten absoluut aan uw zijde.

Voorzitter: Dank u wel. Is dat een interruptie, heer Ammerlaan?

De heer Ammerlaan: Jazeker, voorzitter.

Voorzitter: Bij deze aan u het woord.

De heer Ammerlaan: Ik word een beetje bang, voorzitter. Als ik de heren van de VVD en de Partij van de Arbeid hoor, die geven gelijk hun mening over hoe ze het op willen lossen. Als ik dit als eenvoudige burger allemaal hoor, dan komt er nogal wat op ons af. Dan heb ik echt slapeloze nachten.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: De heer Hoogezand.

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik zou het graag anders willen hebben. Dat is precies mijn punt. Het is wel gewoon de waarheid. We kunnen natuurlijk de kop in het zand steken en denken: dit komt vanzelf goed. We kunnen ook zeggen: we gaan actie ondernemen om dit te voorkomen. Zodat we juist die zachte landing hebben. Dat is mijn punt. Ik heb deze cijfers niet opgeleverd. Het staat hier toch echt vanuit deze coalitie. Sorry, maar hier staat gewoon een dikke min.

De heer Ammerlaan: Ik wil toch even herhalen wat mevrouw Wever terecht gezegd heeft. Dat dit natuurlijk met name door de overheid ontstaat. Het is heel makkelijk om nu te roepen dat het aan de coalitie ligt, maar ik denk dat met name het Rijk hier een rol in speelt.

Voorzitter: Het is een goed gebruik dat u eerst het woord krijgt en dan het knopje indruk, heer Raterink. Bij deze het woord.

De heer Raterink: Dank u wel, voorzitter. Ik doe wel eens vaker omgekeerde dingen. Ik zal het proberen goed te onthouden. Ik mis in deze discussie een element. Wij gaan 10.000 woningen bouwen. Misschien nog wel meer. Die grond heeft een bepaalde waarde die wij moeten betalen. Wij hebben ons garant gesteld voor afname van die grond. We hebben het voorkeursrecht uitgesproken, dus die grond kan in de eerstkomende drie jaar alleen maar aan ons worden verkocht. Ik snap heus wel dat wij die grond niet voor landbouwprijzen kunnen overnemen. Dat zal op dit moment zo'n 150.000 per hectare zijn. Ik denk dat we iets meer moeten betalen. Ik denk het wel. Dat zou ik ook willen als ik de eigenaar was van die grond. Dan zit er nog grond bij van het Rijksvastgoedbedrijf.

De heer Raterink: Ik denk dat een metertje bouwgrond al gauw €300,- tot €350,kost. Volgens mij zitten er 10.000 vierkante meter in een hectare. Daar moeten nog wat wegen vanaf en een fietspad en een bosstrookje. Dan brengt zo'n kavel dus een veelvoud op door verkoop. Dat zit in ons grondbedrijf. Waarom zijn jullie dan zo perspectiefloos? We kunnen het ons toch een paar jaar veroorloven om even iets uit die reserve te halen, terwijl we weten dat ons grondbedrijf het later weer aanvult? Doe allemaal niet zo moeilijk, mensen.

Voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Schans.

De heer Van der Schans: Voorzitter, hier wil ik toch even op in gaan grijpen. De heer Raterink weet dat je geen voorwinsten uit het grondbedrijf mag nemen en dat je al helemaal niet mag speculeren op mogelijke opbrengsten die eraan zitten te komen.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024 Als we het hebben over de reserve inzetten voor dit soort zaken, dan wil ik er ook nog even aan herinneren dat we hier in de raad voor een groot deel een forse bestemming hebben aangewezen voor die reserve. Namelijk het integraal huisvestingsplan. Ik wil toch nog eventjes terugkomen op die gronden. Als wij eventueel een grondbedrijf op zouden tuigen voor een uitbreiding van onze gemeente, dan zitten daar er niet alleen opbrengsten aan. Daar zitten ook enorme risico's aan.

De heer Van der Schans: Ik kan me niet voorstellen dat u daartoe bereid bent. U heeft nog niet zo lang geleden een groot betoog gehouden over de risico's die met grondexploitaties gaande zijn. Ik denk niet dat u daar een warm voorstander van bent.

De heer Van der Schans: Dat was een conclusie verpakt als een vraag. U mag erop reageren.

De heer Raterink: Dank u wel, voorzitter, Waar ik over die risico's sprak, had ik het over het Hanzekwartier. Waar we nu bouwen en 20 jaar geleden al beslissingen over hebben genomen. De risico's die we toen namen in een hoge renteperiode. Daar refereerde ik aan. We zitten nu in andere tijd. Er is woningnood. U weet net zo goed als ik dat we die reserves die we daar opbouwen en die in het grondbedrijf zitten, te eniger tijd tot onze beschikking hebben. Dat maakt niet direct die financiële verhouding recht. Dat weet ik allemaal wel. Dat is prima, maar u weet net zo goed als zie ik dat we daarmee op *de klonten* kunnen komen. Als we nu zouden onttrekken aan naar de reserve, dan wordt dat op den duur weer aangevuld vanuit het grondbedrijf. Dat is altijd al zo geweest, meneer Van Amerongen. Toch?

De heer Van Amerongen: U gaat nu uitdagen, maar ik zit hier volgens mij nu als raadslid. Het is natuurlijk wel zo: als we hier actief grondbeleid gaan voeren, dan kunnen we ook in een heel diep financieel dal vallen. Toen ik hier begon als wethouder, moest ik meteen 10 miljoen euro afboeken op het Hansenkwartier waar u aan refereert. Dat was wel het effect van het actieve grondbeleid wat we toen voerden. In die zin voel ik er echt persoonlijk in ieder geval heel weinig voor om met uw suggestie mee te gaan.

Voorzitter: Dank u wel. Dan heb ik als enige fractie D66 nog niet gehoord. De heer Van der Schans, u heeft het woord. Excuus.

De heer Van der Schans: Dank u wel, voorzitter. Er is al een heleboel gezegd. Wij scharen ons bij de positieve geluiden rond de PPN die ook de fractie van Leefbaar Dronten heeft uitgesproken. Wel met de nodige kanttekeningen. Natuurlijk zijn we ontzettend blij dat er nu zowel in de organisatie als in het college bewegingen zichtbaar zijn, die echt gaan naar SMART handelen. Naar effectgericht sturen.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024 Maatschappelijke effecten. Het begint langzaam aan in het DNA te kruipen. Daar zijn we bijzonder content mee. Tegelijkertijd zit daar een beetje de teleurstelling. Misschien had ik mijn verwachtingen bij moeten stellen. Jammer dat er zo weinig van die maatschappelijke effecten nu waarneembaar zijn. Dan citeer ik toch nog even, mevrouw Van Baal.

De heer Van der Schans: Het gaat heel erg over ons. Het gaat niet zozeer over de samenleving. Je had wel gehoopt dat daar een soort van visie in verwoord zou zijn. Het is immers niet louter een financieel stuk, maar een stuk perspectief voor de samenleving en welke effecten het college daarop zou willen sturen. Tegelijkertijd voel ik ook de uitdaging aan onszelf. De voorzitter zei het al bij zijn introductie. Welke maatschappelijke effecten beogen wij nu zelf? Daar zijn we nog niet zo heel erg sterk aan het produceren. Er zijn een paar kritiekpunten. Ik bespeur dat er in de PPN en in de bijlage van de PPN heel erg gestuurd wordt op excellente dienstverlening, wat toch weer een feestje is voor KCC. Wij blijven het standpunt herhalen dat excellente dienstverlening niet alleen van een klantcontactcentrum kan zijn.

De heer Van der Schans: Het zou van de hele organisatie moeten zijn en ook in het DNA van die organisatie moeten zitten. Misschien kan het college reageren waarom die keuze is gemaakt van het KCC. Waarbij ik overigens tussen de regels door ook een hoop complimenten lezen over het functioneren van die klantgerichtheid van het KCC. Dat ook even opgemerkt. De SMART beleidsdoelen. Beleidsdoel drie is naar mijn smaak erg matig geformuleerd. Dat gaat over het aantal geregistreerde incidenten. Ik kan me zo voorstellen dat je daar met behulp van jaartallen en percentages best wel wat duidelijker in kan zijn. Wat ik ook heel erg jammer vind, is dat we op het gebied van verkeer en vervoer kennelijk helemaal niet SMART of effectgericht kunnen formuleren.

De heer Van der Schans: Als er één onderwerp is waarvan ik denk dat er heel veel meetbare factoren in zijn, dan is het verkeer en vervoer. Dat maakt dat ik een klein beetje kriebeltjes krijg, in de zin van: zijn we nu toch wel in staat en van plan om met elkaar dat maatschappelijk en dat effect gericht sturen zichtbaar te maken? Dat geeft ook lastige keuzes te zien. Ik durf rustig de stelling aan dat we als de raad de afgelopen paar jaar, best wel besluiten hebben genomen of investeringsbijdragen beschikbaar hebben gesteld voor zaken waarvan de maatschappelijke effecten misschien wel heel erg mager uitpakken. Dat is volgens mij de discussie waar we het hier in deze raadszaal over zouden moeten hebben. Daar wilde ik het even bij laten.

Voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we een rondje langs alle fracties gehad. Er zijn een aantal vragen aan het college gesteld. Wie mag ik uitnodigen om namens het college daar antwoord op te geven? Dat is de wethouder Lap. U heeft het woord.

De heer Lap: Voorzitter, dank u wel. Allen ook dank voor uw reflectie over deze perspectiefnota die nu voor u ligt en die wellicht wat onwennigheid bij u heeft

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024 gebracht. Dat snap ik ook wel. We zijn met elkaar bezig om op een andere manier aan de slag te gaan. We noemen dat ook wel effectgericht sturen. Daar is deze perspectiefnota een voorbeeld van. Als de voorzitter mij dat toestaat, wil ik u even meenemen in hoe wij dit gedacht hadden en hoe wij u als raad in stelling willen gaan brengen. U kent de cyclus. Er was in het verleden een kadernota en dat resulteerde in een begroting. We hebben kaders van u nodig om uiteindelijk tot die begroting te komen. De kadernota zoals we die in het verleden kenden heb ik wel eens gekenschetst als een pre begroting.

De heer Lap: Terwijl de kadernota of zoals ze nu noemen perspectiefnota, een nota zou moeten zijn waarin u als raad uw perspectief aan ons kan meegeven. Kaders waarmee wij kunnen komen tot een begroting. Met een perspectiefnota zoals hij nu voorligt hebben wij in ieder geval u als raad in positie willen brengen. We hebben u willen meenemen in hoe wij kijken naar 2025. Daarbij willen we ook in het raadsbesluit bij u neerleggen: als u deze kaders ons echt zou willen meegeven, dan gaan wij dat beeld wat wij hebben vertalen naar de begroting. Ik hoorde een paar keer: het mist perspectief. Die opmerking kan ik best begrijpen. Het klinkt misschien een beetje tegenstrijdig, maar het perspectief van de inwoner wordt niet enkel bij de perspectiefnota neergelegd.

De heer Lap: Ieder jaar hebben we verkiezingen. Daar komt een coalitie tot stand. Een coalitie komt ook met een perspectief. Ze vinden elkaar op een aantal onderdelen. Daar komen wij met elkaar tot een perspectief en daar gaat het college mee aan de slag. In dat proces gaat u ook met elkaar in het debat. U voegt daar allerlei perspectieven aan toe. Wat wij doen en wat ik wil voorstellen is: laten wij het beleid wat we al met elkaar hebben vastgesteld eens gaan uitvoeren. Laten we dat eens proberen goed uit te voeren. We kennen met elkaar ook het doemscenario van het ravijnjaar. Wij stellen u voor om op een bepaalde manier daarmee om te gaan. Wij leggen daar bewust niet hele grootste nieuwe dingen bovenop. We hebben volgens mij al een grootse uitdaging met elkaar staan.

De heer Lap: We zijn gewend met elkaar om er juist in die kadernota/perspectiefnota weer dingen bovenop te doen. Daar willen wij in ieder geval voor nu een rem op zetten. Tegelijkertijd willen we met elkaar openstaan voor een discussie. Op het moment dat u een perspectief heeft voor '25 dat dit college misschien gemist heeft, of waarvan u als raad wilde zeggen van: dit is zo'n belangrijk element, dat moet toegevoegd worden in '25. College, ga daarmee aan de slag. Dan horen wij dat heel graag. U kunt dat in het besluit amenderen. Daar staat wel tegenover dat we, mocht dat een groots nieuw beleid zijn, graag van u horen hoe wij daar dan mee moeten omgaan. Zeker met de formatie stop zoals wij die hebben voorgesteld.

De heer Lap: De mensen zoals wij ze hebben geschetst zijn ook echt de mensen die wij nodig hebben om het beleid dat we met elkaar hebben afgesproken, uit te voeren. We hebben de pay kant nu ook echt inzichtelijk gemaakt. Dit zijn de mensen die we nodig hebben voor het beleid en dit is wat het kost.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: Heel goed. U voelde natuurlijk een punt. De heer Hoogezand.

De heer Hoogezand: Dank, voorzitter. Toch even. U vraagt aan de raad: als we een nieuw idee hebben, dan moeten we daar dekking voor leveren. U legt hier ideeën neer zonder dekking. Met een groot tekort. Hoe vindt u dat zich tot elkaar verhouden?

Voorzitter: De wethouder.

De heer Lap: Volgens mij heb ik niet gezegd dat u voor de dekking moet zorgen. Wat wij hier nu voorleggen is de ravijn maximalisatie. Wij hebben hiermee in kaart gebracht wat we nodig hebben voor datgene wat wij door de jaren heen met elkaar hebben afgesproken. Dan komt daar nog het SVP even bovenop. Op het moment dat wij daar nog iets extra bij willen doen, zou dat meer mensen betekenen. De mensen die hier nu werken of die hier nog komen werken, zullen wij dus van taak moeten gaan verleggen. Het kan zijn dat u als VVD zegt: wij vinden veiligheid een zo belangrijk thema, daar willen wij een plus in zien. Dan zullen wij mensen moeten gaan verschuiven. Dat is volgens mij de discussie die wij in deze perspectiefnota willen entameren. Dat u daar met elkaar het gesprek over kan hebben. Wij zeggen voor dit moment: dit is ons perspectief richting het ravijnjaar. Voor 2025 is bij ons de ernst nog niet groot. We zijn in een traject bezig om middelen te koppelen aan effecten en activiteiten. Zodat we u op het moment dat de grote uitdaging er aan komt in positie kunnen brengen om die keuzes te maken. Daar waar u ze belangrijk vindt en daar waar ze het minst pijn doen. Punt.

Voorzitter: De heer Hoogezand.

De heer Hoogezand: Voorzitter. Als ik het goed begrijp is die 47 fte alleen al voor hetgeen de raad de afgelopen periode heeft besloten. Toen was voor de besluiten die wij hier hebben genomen dus niet inzichtelijk wat voor effect dit had op de organisatie. Als ik het nu lees, zegt u: de raad heeft in het verleden een aantal het besluiten genomen. De heer Van der Schans zei: niet alle besluiten hebben misschien evenveel maatschappelijke impact, maar alle besluiten hadden een financiële kant. Nu blijkt dus dat al die besluiten een deel misten. Namelijk: wat betekent voor de organisatie? Dit is alleen maar herstelwerk van besluiten die de raad afgelopen periode heeft genomen. Klopt deze zienswijze?

Voorzitter: De wethouder.

De heer Lap: Dat zal wellicht voor een deel kloppen. U kunt ook heel goed met cijfers aan de slag. De besluiten die u heeft genomen zijn vaak gekoppeld aan een taak die

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024 wij soms gewend zijn om aan een ambtenaar erbij te geven. U kent de werkdruk hier. We zijn ook gewend om heel veel extern aan te trekken of vanuit incidenteel geld personeel met een structureel karakter te betalen. We hebben nu met elkaar gezegd: dit zijn onze taken. We zijn de organisaties helemaal langsgegaan. Als dit de taken zijn, wat is dan de formatie die u nodig heeft? Daar is dit uitgekomen.

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Wever.

Mevrouw Wever: Ik wilde nog even reageren op de heer Hoogezand. In uw eerste termijn gaf u aan tevreden te zijn over de afname van inhuur. Volgens mij zit er een regelrechte relatie tussen afbouw van inhuur en de stappen die het college nu zet. Waar u het over heeft wat betreft structureel maken. Je kan niet taken uitvoeren door inhuur af te bouwen zonder iets te doen. En in veel gevallen werden met incidentele middelen, structurele taken uitgevoerd. Daar hebben we in het verleden heel veel aandacht voor gevraagd. Tenminste, dat gevoel bekroop ons als raad. Daar is meermalen ook door de VVD, aandacht voor gevraagd.

Voorzitter: Meneer Hoogezand.

De heer Hoogezand: Voorzitter. Ik denk dat de vraag goed is voor het college. Is dit dan een communicerend vat met de inhuur? Mijn punt is vooral dat we destijds besluiten hebben genomen waar we nu de rekening van krijgen. Terwijl je op het moment dat je een raadsbesluit neemt, dit element zo belangrijk is om mee te wegen als raad bij de besluiten die je neemt. In de prioriteiten die je stelt. Ik vind het toch echt heel opmerkelijk dat we nu de rekening krijgen voor besluiten die we eerder hebben genomen. Terwijl toen er ook een financiële paragraaf erbij. Terwijl toen ook duidelijk werd gemaakt dat dat inzet kostte. Toen kon het allemaal. Nu krijg je opeens de rekening. Dit is alleen nog maar voor hetgeen we hebben besloten.

De heer Hoogezand: Ik zou hier meteen de vraag willen stellen van: kunnen we ook her projecteren van wat we in het verleden hebben gedaan? In de veronderstelling dat we misschien van dingen dachten: dat kunnen we doen en dat past nog binnen de organisatie. Die wisselwerking zou er ook moeten zijn.

Voorzitter: Mevrouw Wever.

Mevrouw Wever: Ik denk niet dat we de tijd terug kunnen draaien. Ik constateer alleen dat we in het verleden heel vaak aandacht hebben gevraagd van: hoe kan het nou, dat er zoveel personeel incidenteel wordt gefinancierd? We hebben nooit gezegd: dat willen we niet. Los het maar op een andere manier op. Ik denk dat daarin het antwoord ligt op uw vraag.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Schans.

De heer Van der Schans: Mijn vraag ligt in het verlengde van die van mevrouw Wever, die door de heer Hoogezand nu naar de wethouder wordt doorgetikt. Ik tik hem ook nog even naar de wethouder door. Wat ik zo heb begrepen is dat onze organisatie zachtjes aan een beetje op orde begint te komen qua vacature bezetting. Dat dat de reden is om schoon schip te maken, de post van tijdelijke inhuur te verminderen en de post van vaste formatie weer uit te breiden. Dan is het inderdaad, zoals de heer Hoogezand zei, een soort van communicerend vat. Klopt deze redenering, meneer Lap?

Voorzitter: De wethouder.

De heer Lap: Ik zal daar antwoord op gaan geven en ook nog op een aantal vragen die mij in de eerste termijn zijn gesteld. Wij gaan ervan uit dat het voor een deel communicerende vaten zijn. De heer Hoogezand stelde het inderdaad zo. D66 vraagt of dat schoon schip is. Ik gaf het net ook al even aan. Dat we de juiste poppetjes nu echt aan die P kant zetten, waarvan we nu weten: dit zijn de mensen. Dit is personeel. Dit is waar ze voor in hun werk staan. Zodat we uiteindelijk ook die kosten kunnen toerekenen. Wij verwachten dat dat dus een deel communicerende vaten zijn.

Voorzitter: De heer Hoogezand.

De heer Hoogezand: Voorzitter, praten we dan in dit geval over een netto bedrag? Er werd net al door de heer Raterink gesteld dat inhuur veel duurder is. De heer Raterink wist dat vanuit persoonlijke ervaring. Is dat allemaal hierin verdisconteerd? Of is dit een bruto bedrag?

Voorzitter: De wethouder.

De heer Lap: Daar zal ik u schriftelijk even antwoord op geven. Zo ver gaat mijn acute kennis niet. Dan ga ik door naar de volgende vragen. Ik heb volgens mij al een deel beantwoord. De heer Hoogezand begon ermee. Tegelijkertijd werd ook door andere leden van deze commissie gevraagd hoe dat toekomstperspectief eruitziet. De meicirculaire is inmiddels ontvangen. Wat mogen we daarin verwachten? Die discussie hebben we natuurlijk wel eens vaker met elkaar gehad. We hebben met elkaar afgesproken dat we die meicirculaire hier niet in meenemen. Al zou ik het willen, het is tijdtechnisch bijzonder ingewikkeld. Ik zou me kunnen voorstellen dat het voor u enig comfort zou kunnen geven als u weet wat het perspectief is.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

De heer Lap: Laat ik daar wel bij zeggen dat wij met de perspectiefnota zoals hij hier voorligt met elkaar zeggen en het vertrouwen hebben, dat wij dit varkentje kunnen wassen. Los van uitkomsten van de meicirculaire. Ik kan u vertellen dat die meicirculaire voor ons bijzonder positief uitpakt. Het meerjarenperspectief structureel tekort zal in '28 nog enkele tonnen zijn.

De heer Raterink: Dit vraagt om een interruptie, voorzitter.

Voorzitter: Bij deze.

De heer Raterink: Waarom zitten we hier dan nog? Met deze cijfers? Met dit geneuzel? Wat we nu aan het doen zijn is geneuzel. Sorry.

De heer Lap: Het is niet aan mij te beoordelen of het nu wel of niet geneuzel is. Ik denk het niet. De zorg die u met elkaar heeft neergelegd is: we zitten hier met een Rijksoverheid die zoekende is in: hoe gaan wij gemeentes financieren. Uiteindelijk willen we voor ogen te hebben welke effecten wij met elkaar nodig hebben en welk geld we daaraan uit gaan geven. Ik denk dat wij daar nog telkens scherp op moeten zijn. We weten ook met elkaar dat een meicirculaire over het algemeen positief uitpakt. Helaas versturen ze ook een septembercirculaire, die maar weer zo eens wat tegen zou kunnen vallen. Laten we ons niet rijk rekenen. Voor Dronten valt dit niet negatief uit. Dit bekrachtigt voor mij en het college alleen maar ons standpunt. Laten we scherp met elkaar aan de windzeilen blijven.

De heer Lap: Laten we goed met elkaar kijken: wat doen we? Zodat we uiteindelijk als wij echt voor de keuze staan, met elkaar weloverwogen keuzes kunnen maken. Zodat u kunt zeggen: dit vinden wij het allerbelangrijkste en daar mag het X bedrag naartoe. Ik wil u toezeggen dat ik u in ieder geval de voorlopige doorrekening zonder allerlei toelichtingen tegemoet kan laten komen. In de nieuwe afspraken laten we u dat in de voortgangsrapportage bevestigen. Dat u in ieder geval dat beeld ook scherp krijgt. Perspectief, zie ik. Doe even niks. Daar heb ik ook al wat over gezegd. Over de perspectieven, de toekomstvisie die afgelopen zaterdag is aangeboden en dat dat uiteindelijk zijn weg gaat vinden in alles wat wij gaan doen.

De heer Lap: Als we het gaan hebben over het perspectief '26, zou het zomaar kunnen dat daar mogelijke perspectiefwijzigingen komen. Voor nu is alles wat wij met elkaar hebben gedaan leidende draad. De heer Van der Schans had teleurstellingen rondom de SMART doelstellingen. Ik had niet anders verwacht. Daar wil ik iets duiding aan geven. We hebben met elkaar afgesproken dat ik u bij deze perspectiefnota een eerste beweging zou laten zien in de doelstellingen, omgeturnd naar SMART doelstellingen. Ik denk dat het heel duidelijk is geworden dat heel veel van de doelstellingen die wij hadden, niet bruikbaar zijn. Het moet helder zijn dat

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024 straks bij de begroting het ultieme moment is om daar die SMART doelstellingen te laten landen.

De heer Lap: Dat is voor u de plek om te kunnen zeggen van: ik vind dat het bij die SMART doelstelling wel een procentje meer mag. Dan zou daar ook discussie kunnen ontstaan. Wat kost dat dan? Ik denk dat we goed hebben laten zien dat wij daar nog veel in te doen hebben. Sommige doelstellingen zijn niet SMART te maken. Al zijn ze SMART te maken, dan moet je het ook kunnen meten. Dan moeten wij u daar ook betrouwbaar in de voortgangsrapportages, in de indicatoren in mee kunnen nemen, hoe wij daarop op staan. Het heeft onze volle aandacht. Ik hoop daar ook in de begroting al weer een verbeterslag te hebben gemaakt. Volgens mij heb ik dan alle vragen gehad, voorzitter.

Voorzitter: Volgens mij nog niet helemaal. Ik mis nog een antwoord op de vraag van de VVD rondom de indexatie. Ik hoor de heer Hoogezand nog 'en' zeggen.

De heer Hoogezand: Met uw goedkeuren, voorzitter. Graag ook nog de vraag waar de €337.000,- onderuitputting die werd ingeboekt om de boel te dekken vandaan komt.

De heer Lap: Yes. Allereerst over de index. De heer Hoogezand u heeft een antwoord gekregen op hoe we het doen. U stelde van: hoe gaan we dit uitleggen aan de inwoners? De indexatie is misschien in sommige gevallen wel wat minder. Ik denk dat daarbij het verhaal is dat indexatie vaak teruggaat. Er zijn ook momenten zijn geweest waarbij je indexatie ziet van 10, 12, 14%, waarin wij ook niet vooraan hebben gestaan. Welke methodiek je ook aanhoudt, ergens gaat dat nivelleren en heb je als organisatie die aansluiting te vinden. Uw laatste vraag: waar houden wij geld over? Die zal ik u technisch laten beantwoorden.

Voorzitter: Nog iets over excellente dienstverlening?

De heer Lap: Excellente dienstverlening. Mijn hoofdthema, zou ik bijna zeggen. We spraken net al even over perspectief. Volgens mij heeft u als raad ook een perspectief met elkaar afgesproken waarin naar onze inwoners, dat wij als organisatie naar die acht willen. Dat is een perspectief dat we over de hele organisatie heen leggen. De hele organisatie is daar ook mee bezig. U heeft in de SMART doelstelling opgemerkt dat het KCC, onder andere burgerzaken, het zich bijna als ambassadeur heeft toegemeten. Die hebben dat ook in die doelstellingen laten vertalen. Het wil niet zeggen dat daarmee de rest van de organisatie niet bezig is met excellente dienstverlening. Dat is een opdracht die we de gehele organisatie hebben gegeven. Niet iedereen vertaalt dat in SMART doelstellingen.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: Dank u wel. Het is pittig, hier aan de rechterkant. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Wever.

Mevrouw Wever: Is dit dan de tweede ronde? Wij wilden graag nog wat perspectieven meegeven aan het college. Dat hebben we in de eerste ronde niet gedaan. We hebben het vooral over financieel perspectief gehad.

De heer Lap: Worden er moties ingediend? Of wordt het een amendement?

Voorzitter: Mevrouw Wever heeft het woord. U niet, wethouder. De vrijheid die u neemt is mooi, maar die stopt hier.

Mevrouw Wever: Ik ben niet gediend van een interruptie, voorzitter, van de wethouder.

Voorzitter: Ik ook niet. U heeft het woord.

Mevrouw Wever: Ik ben blij dat u voorzitter bent. Wij waren als CDA mede-indiener van de moties gericht op SMART in begroten en effectgericht sturen. We moedigen de college aan om vooral door te gaan op de ingeslagen weg. We willen nog wel wat perspectieven meegeven. Bij effectgericht sturen gaan we natuurlijk ook kijken naar sociale cohesie en leefbaarheid. Dat doen we het liefst op wijkniveau. Dat vraagt voor het landelijk gebied een hele andere aanpak dan binnen de bebouwde kom. Wat ons betreft, krijgt het landelijk gebied heel veel aandacht. Vooral wat betreft het behoud van de sociale cohesie en leefbaarheid. We denken dan concreet aan pilots innovatief ondernemerschap en experimenten voor multifunctioneel ruimtegebruik.

Mevrouw Wever: We hopen dat andere fracties daarin ook mee willen denken. We vinden een gezonde leefstijl een belangrijk perspectief. We realiseren ons dat dat in actieplannen et cetera in het sociaal domein zit. We zien ook dat die gezonde leefstijl achteruit kachelt. Misschien moeten we daar wel wat extra voor doen. Last but not least één van de grote speerpunten van deze wethouder. We streven naar een mkb vriendelijke gemeente die stuurt op verlaging van de regeldruk voor ondernemers. Waar mogelijk. Tot zover.

Voorzitter: Mevrouw Wever, we maakten er zojuist een grapje over. Peilt u nu of een er draagvlak is voor een motie of amendement?

De heer Raterink: Voorzitter.

Woordelijk verslag Beeld- en oordeelsvormende vergadering 27-06-2024

Voorzitter: Nee. Ik wil graag even mijn vraag beantwoord hebben.

Mevrouw Wever: Dit zullen wij waarschijnlijk uitwerken in een amendement. We zijn ook benieuwd naar andere fracties. Er wordt ons ook gevraagd om perspectieven te delen, dus dat doen we graag.

Voorzitter: Dank u wel. De heer Raterink.

De heer Raterink: Mevrouw Wever, ik kan u verzekeren dat u op een heel groot aantal onderdelen onze steun niet krijgt. U heeft niet één keer onze burger genoemd. U noemt het buitengebied. Die boeren zijn wel redelijk met elkaar verenigd. Dat kan ik u verzekeren. Die zitten nu ergens in vergadering bijeen om hun zegje te doen. U noemt de ondernemers. U noemt niet één keer de burger. Ik snap u niet helemaal.