Woordelijk verslag B&O vergadering Begroting.pdf

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 00:00:00

Voorzitter: Goedenavond, commissieleden en publieke tribune. Welkom op deze vergadering. Het is een gecombineerde beeld-en oordeelsvormende vergadering. Op de agenda staat de programmabegroting 2025 met het raadsvoorstel. Het combineren van beeld-en oordeelsvorming doen wij niet standaard. Er is een intensief technisch voortraject geweest. Waardoor het presidium heeft gekozen voor deze vorm. In het technische voortraject zijn 122 schriftelijke vragen gesteld en beantwoord. Daarbij zijn mondelinge vragen gesteld en beantwoord tijdens de tafeltjesavond. Dank aan alle ambtenaren die daar een bijdrage aan hebben geleverd. 00:10:20

Voorzitter: Vanavond is het hele college uitgenodigd. In ieder geval van welkom aan het college. De eerst verantwoordelijke portefeuillehouder is meneer Lap. Dan hebben we de opening gehad. Dan gaan we naar het belangrijkste deel van de vergadering. Dat is de programmabegroting zelf en het raadsvoorstel. Voorafgaand aan de vergadering is inventarisatie gehouden bij de woordvoerders om te bepalen wie het woord zal voeren over welke onderdelen, op programmaonderdelen en paragrafen. Die gebruiken we als leidraad, maar het staat u vrij om tijdens de vergadering een hand op te steken bij de programma's in de paragrafen. We gaan de indeling van de programmabegroting als leidraad hanteren. We maken geen scheiding tussen beeldvorming en oordeelsvorming. We roepen u op om het politieke debat met elkaar en het college aan te gaan. Het zou mooi zijn als u daarbij ingaat op de vragen of de volgende plannen en beleidsdoelen bijdragen aan de maatschappelijke effecten die we nastreven. 00:11:44

Voorzitter: Hopelijk geeft u aan tijdens de bespreking van de begroting of u moties of amendementen in gaat dienen. Als u dat gaat doen, zou het mooi zijn om daar iets over te duiden en wellicht het debat met elkaar aan te gaan. Na ieder onderdeel zullen we aangeven wat de eventuele toezeggingen zijn van het college en of er al amendementen of moties zijn die benoemd zijn. Die wellicht aan de orde zullen komen tijdens de behandeling van de begroting in de gemeenteraad. Kunt de instemming met deze behandelwijze? 00:12:32

De heer Van der Schans: Een korte vraag. Voorzitter. We gaan het programmagewijs behandelen. Is er ruimte voor het algemene verhaal? 00:12:39

Voorzitter: Ja. We hebben de aanbiedingsbrief. En ons raadsvoorstel. Ik wil voorstellen om eerst de programmabegroting te doen en dan het raadsvoorstel. Als de vergadering liever heeft dat ik eerst het raadsvoorstel doe vind ik het ook goed. Dan gaan we eerst met de programmabegroting aan de slag. We beginnen met de aanbiedingsbrief. Daar hebben zich in ieder geval voor aangemeld: CDA, ChristenUnie en de VVD. Ik begin eerst met degenen die zich aangemeld hebben. Dan ga ik door met degenen die er nog iets over willen zeggen zonder dat ze zich daarvoor aangemeld hebben. Ik begin ik met de VVD-fractie. Wie kan ik het woord geven?

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 00:13:53

De heer Hoogezand: Dank, Voorzitter. Wij hebben straks bij de programmabegroting in de raad de algemene beschouwing. Daar zullen wij het brede geheel van de begroting en onze zienswijze kenbaar laten maken. Misschien is het goed om een soort eerste gedachte die bij VVD opkomt te delen met de raad. Ik dacht aan een struisvogelbegroting. Dat gevoel bekroop. Wie onze vraag heeft gezien ziet dat er in 2026 een groot gat zit tussen wat we nu hebben en later. Dat we daar niks van terugzien. Het lijkt erop dat er alleen meer geld uitgeven wordt, terwijl we straks minder hebben. Dit onderwerp zal ongetwijfeld uitgebreid teruggekomen bij de raadsbehandeling, maar dat is een eerste aftrap. Daarin komt een aantal elementen terug. 00:15:04

De heer Hoogezand: We zien een enorme druk op de belasting. Dan komt natuurlijk straks de paragraaf lokale heffingen. We kunnen daar misschien technisch op ingaan, maar we zien aan de ene kant dat er heel veel extra wordt opgehaald. Dat aan de andere kant heel veel wordt uitgegeven. Iedereen zal denken: dat is logisch. Als je extra uitgeeft, moet je extra ophalen. Alleen we vragen ons af: wordt het geld goed besteed? Wat merken onze inwoners ervan? Straks bij een aantal programma's zullen wij daarbij stilstaan. Vooral de zorg voor de lange termijn. De provincie heeft dat opgemerkt, want we zitten onder toezicht: code oranje. Dat heeft u kunnen zien als reactie op één van onze vragen. Dat algehele beeld geeft ons behoorlijk wat zorgen, Voorzitter. Dat zal ongetwijfeld tot moties en amendementen gaan leiden. 00:16:10

Voorzitter: Dank u wel, meneer Hoogezand. Meneer Yazir, bent u zover? 00:16:22

De heer Yazir: Dank u wel, Voorzitter. Wij zijn blij met deze begroting. Deze begroting is structureel sluitend voor het boekjaar 2025. Wat we daarnaast in deze begroting zien, is dat toekomstige investeringen en de kapitaallasten verwerkt zijn. Voor de latere jaren staan we niet voor verrassingen. Het college heeft in de aanbiedingsbrief de onderwerpen opgesomd. Daar binnen beginnen ze mee: toekomstvisie, zwembaden, sociaal beleid, strategisch vastgoedplan. Dat zijn allemaal onderwerpen van vorig jaar en dit jaar wat allemaal doorloopt. Waar we achter staan. Er gebeurt heel veel. Voor het jaar 2025, hetgeen wat we vaststellen, hebben we een sluitende structurele begroting. Daar zijn we zeer content mee. 00:17:34

Voorzitter: Meneer Hoogezand. 00:17:39

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik ben benieuwd hoe de heer Yazir naar de latere jaren kijkt. Ik ben het met u eens: we stellen nu de begroting 2025 vast. U noemt een deel van de elementen: de kapitaallasten, maar is er zit een doorkijk in. Hoe weegt u die doorkijk? Ik hoor u de hele tijd zeggen: ik ben blij met de structurele sluitende begroting voor het jaar 2025. Ik noemde net de provincie. Hoe kijkt u naar dat deel van de begroting? 00:18:07

Voorzitter: Meneer Yazir.

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 00:18:16

De heer Yazir: Dank je wel, Voorzitter. De meerjarenraming is een tekort van twee oplopend naar twee en een half miljoen. Dat realiseren we ons. Ik geef het duidelijk aan. We hebben in de Perspectiefnota de personeelslasten voor bijna 4,7 miljoen verwerkt in de programmabegroting. De kapitaallasten zijn verwerkt van toekomstige investeringen. Dan krijgen we nog allemaal voorstellen. De onzekerheid van die kapitaallasten: ze zijn geprogrammeerd voor de jaren 2026 tot en met 2028. Gelet op de ontwikkelingen verwacht ik niet dat we die investeringen in het betreffende jaar zullen uitvoeren. Wat ons vooral verheugt, is dat we inzicht hebben in wat we de komende jaren moeten doen. Daar ben ik blij mee. 00:19:15

Voorzitter: Meneer Hoogezand? 00:19:19

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik hoor de Yazir meerdere elementen zeggen. Hij denkt: deze begroting gaat hem waarschijnlijk niet worden, want de kapitaallasten zullen mogelijk anders worden. Het tweede punt is: u zegt welke uitgaven allemaal in de begroting zitten, maar u heeft het niet over hoe we dat allemaal gaan betalen. Ik heb u horen zeggen bij de kadernota dat u ook vond dat de belastingdruk nogal hoog was. Misschien moeten we daar het gesprek over aangaan deze vergadering vanavond. 00:20:11

Voorzitter: De heer Yazir. 00:20:15

De heer Yazir: Ik geef aan dat in deze begroting, de meerjarenraming, toekomstige uitgaven inzichtelijk zijn gemaakt. De effecten van het strategisch vastgoedplan zijn verwerkt. Daar zijn wij ontzettend blij mee. We weten waar we voor staan. Het jaar 2025 is structureel sluitend. Het college zal ongetwijfeld begonnen zijn om te kijken: hoe gaan we het jaar 2026 structureel sluitend maken? Dat voorstel krijgen we volgend jaar rond deze tijd. Ik blijf erbij: 2025 is een sluitend begrotingsjaar. Die gaan we vaststellen. Die doorkijk is niet structureel sluitend, maar geeft inzichtelijk welke opgave ons te wachten staat. 00:21:11

Voorzitter: De heer Ammerlaan. 00:21:13

De heer Ammerlaan: Voorzitter, ik luister naar twee kanten. Aan de ene kant regent het en stormt het. Aan de andere kant schijnt de zon. Ik wil graag bij die zon aansluiten, want we gaan een hele interessante tijd tegemoet. We hebben veel in beeld gebracht. Dat is inderdaad een feit. Zaken die er voorheen niet stonden als we kijken naar gebouwen. Dat is allemaal zichtbaar. Er wordt nu van het college gevraagd om die huishoudportemonnee strak te gaan beheren. Daar hebben wij alle vertrouwen in. De kant van de VVD snap ik heel goed, maar ik sluit me niet bij u aan. 00:22:08

Voorzitter: Dank u wel, de heer Ammerlaan. De heer Van der Schans. 00:22:12

De heer Van der Schans: Dank u wel, Voorzitter. In mijn beleving is de begroting

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 voor 2025 mooi structureel in evenwicht. Dat geldt niet voor de daarop volgende jaren, zoals geconstateerd wordt. Dat zijn de raveinjaren. Daar hebben we eerder een discussie over gehad hier in deze raadzaal. Volgens mij is het algemene policy hier om daarbij aan te sluiten bij het VNG-standpunt. Dat we met alle gemeenten bij elkaar niet beogen om alles op alles te zetten om tot een sluitende begroting te komen. Omdat de VNG nog steeds daarover in gesprek is met het kabinet. Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Yazir. Wij zien dat niet al te pessimistisch in. 00:23:13

Voorzitter: Dank wel, meneer Van der Schans. De heer Raterink. 00:23:16

De heer Raterink: Dank, Voorzitter. Ik zat heel ingespannen te luisteren naar de twee financiële visits. Een van het ministerie en een van de provincie. Dat geeft wat helderheid. Dan moet ik bij meneer Ammerlaan te raden, want hij verwacht klimaatproblemen. Wat mij geruststelt, is dat we 103 miljoen op de bank hebben. Dat stelt mij erg gerust. Failliet gaan we niet. Deze begroting is sluitend: mooi, goed. De lastendruk is inderdaad hoog. We doen er ook veel voor. Dank u wel. 00:24:01

Voorzitter: Ik ga deze discussie beëindigen met een laatste opmerking van meneer Hoogezand. 00:24:11

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik heb al eerder gezegd: ik snap de VNG-strategie, maar ik begrijp niet hoe we dit uitleggen aan onze inwoners als er geen geld bij komt. Daarom noemde ik het struisvogelpolitiek. We doen net alsof wie de vraag heeft gezien of het antwoord op onze vragen, dat er een tekort van 5,2 miljoen zit tussen nu en 2026. We hebben geen zicht op hoe we dat gaan oplossen. Wellicht komt er straks een verhaal hoe we dat gat in één keer gaan dichten. Het kan best zijn dat we volgend jaar rond deze tijd enorm veel pijnlijke keuzes moeten maken. Dan had ik liever gezien dat we daar nu met elkaar het gesprek over hadden: hoe gaan we dat oplossen? Dan dat we nu een begroting presenteren die vol met zonneschijn is. De vraag is of dat niet komt door externe factoren. Dat we in ieder geval onszelf niet te veel in het zonnetje te zetten. Dank, Voorzitter. 00:25:14

Voorzitter: Meneer Van der Schans. 00:25:16

De heer Van der Schans: Ik begrijp dat de heer Hoogezand ervoor pleit dat de burgers er nu al wat van merken. 00:25:27

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik wil vooral zorgen dat onze burgers niet volgend jaar plotseling geconfronteerd worden met enorm veel pijnlijke maatregelen. We hebben het gevraagd in één van de vragen. Ik hoor de strategie van de VNG, maar als ik kijk wat er in het hoofdlijnenakkoord staat of in het VNG-programma: daar staat niks extra's in. De VNG roept het een en als je kijkt wat er gepubliceerd wordt naar de tabellen van het Rijk, daar staat geen geld in. Moeten we daar niet rekening mee houden? Voorkomen dat we te veel geloven in mooie verhalen, waar we straks met pijnlijke maatregelen geconfronteerd worden richting onze inwoners? Daar zit de

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 zorg voor de VVD, terwijl we normaal bekend staan als een zeer optimistische partij. Mijn aftrap was inderdaad wat pessimistischer dan u wellicht van ons gewend bent. 00:26:19

Voorzitter: Dank u wel, meneer Hoogezand. Ik kijk naar mevrouw Hotting. 00:26:37

Mevrouw Hotting: De ChristenUnie was op zich blij met de manier waarop de begroting is opgesteld. Hij is duidelijk, overzichtelijk en er zitten mooie visuele plaatjes bij waardoor je wat meer begrip krijgt van bepaalde dingen. Dat vinden we een grote pre van deze begroting. Inhoudelijk zitten er bij ons wat flinke vraagtekens. De aanbiedingsbrief heeft het over: financiële robuustheid blijft hiervoor een randvoorwaarde. Dit college presenteert tot 2025 een structureel sluitende begroting. Dat klopt als je onderaan kijkt. Er blijft natuurlijk iets over. Dat komt voor een heel groot deel vanuit de incidentele middelen die we hebben vrijgemaakt van de tweeënhalf miljoen euro. Dat kan. Je kunt zeggen: het is een incidenteel sluitende in plaats van structureel sluitende begroting. Voor onze fractie voelt dat wat wiebelig. 00:27:48

Mevrouw Hotting: Meneer Hoogezand zei: "Het is oranje." Het was in 2024 oranje en 2025 blijkt het opnieuw oranje te worden. Alsof je langere tijd je statiegeldbonnetjes opspaart als je boodschappen hebt gedaan en je merkt dat je steeds meer van dat incidentele geld, van die statiegeldbonnen, nodig hebt om je boodschappen te kunnen betalen. 00:28:09

Mevrouw Hotting: Wij zouden graag willen dat we de dingen die noodzakelijk zijn, zoals de verbetering van de bedrijfsvoering, zouden kunnen betalen vanuit de structurele middelen. Dat zijn normaal gesproken structurele uitgaven. We hopen heel snel dat er een verbetering komt in het gemeentefonds. Dat er vanuit landelijk wat meer met sympathie naar de gemeente gekeken gaat worden. Zolang dat niet zo is en niet lijkt te zijn, vinden wij het belangrijk dat er heel veel rekening wordt gehouden met de draagkracht van onze inwoners, maar ook heel veel rekening wordt gehouden met de structurele middelen die we hebben als gemeente. Wat minder begroten op incidentele toevoegingen vanuit de reserve. 00:29:00

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hotting. Meneer Yazir. 00:29:07

De heer Yazir: Dank, Voorzitter. Ik ben het niet eens met mevrouw Hotting. Voor 2025 hebben we een structureel sluitende begroting. De incidentele lasten van tweeënhalf miljoen zijn op pagina tien opgenoemd. Dat zijn incidentele uitgaven die we uit de reserves dekken. Dat is beslispunt één om in te stemmen met die onttrekking aan de reserves voor die incidentele uitgaven. Incidenteel houdt dat in dat het korter dan drie jaar is, maar 2025 is wel een sluitende begroting. 00:29:48

Voorzitter: Dank u wel. De heer Lap. 00:29:50

De heer Lap: Volgens mij lag er niet echt specifiek een vraag onder, maar ik

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 destilleerde in uw discussie twee zaken. Dat was ook van ChristenUnie van mevrouw Hotting: het slechte weer en het mooie weer zoals de heer Ammerlaan dat schetst. Uiteraard heeft de heer Hoogezand gelijk dat er spannende tijd op ons afkomen. Het werd al aangeraakt: het Rijk doet daar een terugtrekkende beweging in. Nu ligt de vraag voor: hoe gaan we met die terugtrekkende beweging om? 00:30:30

De heer Lap: De heer Hoogezand noemde deze begroting struisvogelpolitiek. Wij kijken daar anders naar. Met deze begroting heeft het college inzichtelijk gemaakt datgene wat wij al die jaren al met elkaar hebben afgesproken. We hebben het in de Perspectiefnota met elkaar gehad over de toevoeging van het extra personeel. Wat geen extra personeel is voor extra taken, maar voor taken die wij al met elkaar hebben afgesproken. Met deze begroting hebben wij met elkaar inzichtelijk gemaakt wat wij allemaal al met elkaar hebben afgesproken: dit kost het, meneer Hoogezand. Geen kop in het zand, maar laten zien: dit is het. U spreekt over pijnlijke maatregelen in de toekomst. Uiteindelijk, als dit zich niet gaat oplossen op wat voor manier, dan zullen wij met elkaar keuzes moeten maken: aan welke knop gaan wij draaien om het structureel tekort van twee en een half miljoen te gaan oplossen. Dat kan aan de inkomstenkant. Dat kan aan de uitgavenkant. 00:31:45

De heer Lap: Bezuinigen is niet zo moeilijk, maar effectief bezuinigen is des te moeilijker. We hadden volgens mij met elkaar afgesproken dat we deze tijd gaan gebruiken om juist in 2026, mocht zich dat voor gaan doen, gericht scherp schietend en daar de keuzes te maken waar het het minst pijn doet. Uiteindelijk doen we dit alles voor onze inwoners. Wij vinden dit geen struisvogelpolitiek. Laten we geen paniekvoetbal spelen. We moeten elkaar scherp houden. Want als het gemeentefonds niet aangepast wordt en de cijfers blijven zoals ze hier staan dan zullen wij daar met elkaar het gesprek over moeten gaan. Laten we nu geen overhaaste beslissingen nemen waarvan we straks zeggen: met de kennis van nu heeft dit een hele grote impact. Dat was mijn eerste punt. 00:32:45

Voorzitter: De heer Raterink. 00:32:57

De heer Raterink: Meneer Lap, ik heb een derde suggestie. Wij hebben 105 miljoen reserve op de bank. U moet zeker met ons in gesprek, maar u kunt ook van de spaarrekening wat op de lopende rekening zetten. In plaats van allerlei moeilijke dingen doen. Dat geld is per slot van rekening van onze burgers. Wij hoeven onze burgers niet extra te belasten. Dat kunnen we gedurende een groot aantal jaar doen. We zullen ze niet extra belasten door gebruik te maken van die reserves. Daar hebben ze recht op, want het is hun geld. Dank u. 00:33:27

Voorzitter: Dat was de suggestie van meneer Raterink. Mevrouw Hotting? 00:33:31

Mevrouw Hotting: Ik heb nog een vraag voor de wethouder. Hij zei net: "Als de cijfers blijven zoals ze hier staan." Ik vroeg me af: hoe hoog zijn de garanties daarvoor voor 2026? Als je kijkt naar de programmabegroting 2024 die we een jaar geleden hebben

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 vastgesteld en ik zoek de kolom van 2025, dan eindigen we daar op ruim vier miljoen positief. Als ik kijk in de programmabegroting 2025 naar 2025, dan hebben we twee en een half miljoen nodig om 40.000 positief uit te komen. Daar zit een verschil van zesenhalf miljoen. Waar ik me zorgen over maak, is: wat gebeurt er als 2026 toch een flink stuk slechter uitpakt dan we nu denken? Hoe gaat u daarmee om? Op welk moment informeert u de raad daarover dat we echt direct kunnen gaan meedenken? 00:34:25

Voorzitter: Meneer Lap. 00:34:25

De heer Lap: Ik hoorde volgens mij twee vragen. Mevrouw Hotting vroeg: hoe groot is de kans dat? Ik heb geen idee. Het is de vraag: hoelang blijft dit kabinet zitten en dat we dan antwoorden gaan krijgen over wat zij met het gemeentefonds willen. Hoewel dit kabinet de gemeentes een warm hart toedraagt. Dat mag wel gezegd worden. Uw tweede vraag: als straks tijdens de perspectiefnota 2026 het toekomstbeeld helderder wordt: op dat moment zullen wij met elkaar het gesprek aangaan. Of dat twee miljoen of drie miljoen is, dan hebben wij met elkaar dat gesprek te voeren. Volgens mij gaan wij u in positie brengen om die keuzes te maken daar waar u ze het liefst niet wilt hebben en daar waar ze het minste pijn doen. 00:35:24

De heer Lap: Als ik op de laatste vraag van mevrouw Hotting in haar eerste termijn terug mag komen, die sluit aan bij de heer Raterink over de vele miljoenen die wij op onze rekening hebben staan. Mevrouw Hotting raakte dat een beetje aan: het incidenteel versus structureel. We zijn onze statiegeldbonnetjes aan het opsparen om zo incidenteel wat te betalen. Wij zijn niet onze statiegeldbonnetjes aan het verzamelen. Dit college is wel van mening dat je structurele incidentele tekorten moet Dekken of uitgaven moet Dekken met structurele inkomsten. Dan kan een overgangsperiode zoals de heer Raterink aangeeft: zouden we gelden kunnen gebruiken om de onze inwoners tegemoet te komen? Of zeggen we: we gaan een overgangsfase creëren van twee jaar, zodat het iets minder pijn zal doen. Uiteindelijk moeten de structurele lasten in balans zijn met de structurele inkomsten. 00:36:25

Voorzitter: De heer Hoogezand wil reageren op uw betoog. 00:36:30

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik zat op de vraag van de VVD over het toezicht gezien van de provincie Flevoland. Daar zijn we sinds vorig jaar staan op code oranje. Je hebt groen, oranje en rood. Bij rood hebben we een groot probleem. Dan moet geloof ik alles langs de provincie, maar we zitten nu op oranje. U voert die gesprekken met de provincie. Ten eerste vroeg me af: bent u van plan om weer naar groen te gaan? Ten tweede: wat zegt u tegen de provincie om het vertrouwen te geven dat we niet naar rood hoeven? Eerder heb ik begrepen dat er een lijst met maatregelen bij de provincie ligt met mogelijke bezuinigingsvoorstellen. Klopt dat? 00:37:19

Voorzitter: De heer Lap.

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 00:37:21

De heer Lap: De heer Hoogezand raakt recht aan dat wij op dit moment in code oranje zitten. Zoals vele gemeentes. De provincies hanteren daar een gelijke lijn in. Dat op het moment dat je het voorliggend jaar structureel sluitend bent en in het meerjarenplan sluitend bent, dan heb je een code groen. Op het moment dat het meerjarenperspectief niet sluitend is, ga je naar oranje. Op het moment dat alles drama is, dan zegt de provincie: we gaan met u meekijken. Uiteraard wil dit college naar status groen. Het mag geen geheim zijn dat bijna iedere gemeente, en er is een aantal uitzonderingen van de 342 gemeentes, in die fase oranje zit. Die zelfs al voor 2025 in die bezuinigingsfase zitten. Wij hebben daar constructieve gesprekken. Dat doe ik vanuit de toezichthoudersrol met de provincie. Wij nemen hen in alles mee waar wij mee bezig zijn. Ook met de transitie van geldgestuurd naar effectgericht begroten. Daarin nemen wij ze volledig mee. De laatste stand van toezicht zal eind van dit jaar gaan komen. Daarin heb ik niet de verwachting dat wij daar anders in zullen beoordeeld worden. 00:39:07

Voorzitter: De VVD. 00:39:08

De heer Hoogezand: Dat was de vraag die ik net stelde over dat lijstje. Volgens mij heb ik het eerder hierover gehad in de raad. 00:39:17

De heer Lap: Er zijn allerlei lijstjes in deze gemeente, maar niet het lijstje waar de heer Hoogezand op doelt. Daarmee zou ik mezelf tegenspreken. Lijstjes gaan wij pas creëren op het moment dat wij het gevoel hebben dat we goed aan de bal zitten om te kunnen inschatten dat een bepaalde bezuiniging bepaalde effecten heeft. Als we dat inzicht hebben, gaan we uiteraard naar u als raad. 00:39:44

De heer Lap: Dank u wel, meneer Lap. Ik constateer dat er door het college geen toezeggingen zijn gedaan voor dit onderdeel. Dat er geen concrete amendementen en moties zijn benoemd. Daarmee wil ik dit onderdeel afronden en wil ik beide collegeleden meneer Gebben en meneer Van Bergen verwelkomen. Zodat ik niet de hele boel om hoef te gooien qua behandeling. We gaan door naar het programma nul: bestuur en ondersteuning. Ik kijk naar mevrouw Wever. 00:40:18

Mevrouw Wever: Ik hoop dat ik meteen de VVD op hun wenken kan bedienen. In programma nul staan wat ons betreft drie aangrijpingspunten benoemd waarop we financieel kunnen bijsturen richting 2026. Ik hoop van de VVD te horen deze avond waar u aanknopingspunten ziet als het aankomt op bijsturen. De eerste is de strategie verbonden partijen. Daar kijken we reikhalzend naar uit om die te ontvangen. Die verbonden partijen daar hebben we als raad onvoldoende grip op. Daarmee kun je sturen op structurele lasten. Een voorbeeld daarvan is regio Zwolle. We hebben ons in oktober 2023 gecommitteerd aan een aantal programma's van regio Zwolle. Daar doen we aan mee, maar we hebben ook met elkaar afgesproken dat we die bijdrage in 2024 zouden evalueren. Om te kijken of het inderdaad oplevert wat we verwachtten.

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 00:41:21

Mevrouw Wever: Vervolgens kwam in februari 2024 het positieve nieuws dat we een Regiodeal tegemoet kunnen zien van maar liefst 30 miljoen euro. Dat geldt voor de hele regio Zwolle. Het is nu nog te vroeg om goed te kunnen beoordelen hoe die Regiodeal uitgaat vallen voor onze gemeente. Wat ons betreft hoeven we zeker niet aan alle programma's mee te blijven doen. Dat is een knop waarmee we richting 2026 hopen te kunnen sturen. Vraag aan de wethouder: we willen graag als raad aangehaakt blijven en vragen ons af: wat is het beste moment om dit als raad te agenderen? Of neemt het college het initiatief? In ieder geval kan ik vertellen dat tijdens de klankbordsessie van 13 september er nog niet veel bekend was over de verdeling van die Regiodeal. Zo zijn er per samenwerkingsverband uitdagingen en willen wij scherp zijn op kansen om structurele kan lasten te verlagen. Of in ieder geval verhoging van lasten te voorkomen. 00:42:27

Mevrouw Wever: Het tweede aangrijpingspunt is de post personeel. Het college heeft een hele hoge ambitie neergelegd voor het afbouwen van externe inhuur naar 4 procent. Het geeft daarbij in de beantwoording op de vragen aan dat het huidige percentage ligt op 19,9 procent voor 2024. Er is nog een hele weg te gaan. Ik heb teruggekeken: we hebben wisselende percentages gehad van 16 procent tot 24 procent in 2018 en 2019. De vraag aan het college is: u wilt naar 4 procent, maar denkt u dat dit gaat lukken? Het terugbrengen van inhuur kan een besparing opleveren. Wat als dat niet lukt? Wat gaan we dan doen? 00:43:32

Mevrouw Wever: Het derde aangrijpingspunt is wat ons betreft de nota lokale heffingen. Daar zien we met belangstelling naar uit. We willen onze teleurstelling uitspreken, want we vinden het jammer dat we als raad nog niet het onderzoek en de resultaten daarvan hebben kunnen zien wat betreft differentiatie van toeristenbelasting. Dat is wat ons betreft ook een aangrijpingspunt. Tot zover. 00:43:56

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Wever. PvdA. 00:44:03

Mevrouw Nobel: Dank u wel. Ik heb geen hele grote vraag, maar ik zou naar ons zelf willen kijken. Ik hoorde net de wethouder zeggen: "Het zijn spannende tijden en we vragen veel, maar we doen het voor onze inwoners." Als ik lees bij overhead dat wij 160.000 euro uit willen gaan geven voor het aanleggen van nieuwe parkeerplaatsen, stel ik mij daar vragen over. Zonder te veel op de uitvoering te willen gaan zitten, is mijn vraag aan de wethouder: hadden we dat niet wat creatiever op kunnen lossen? Het zijn best grote bedragen. Wat draagt het bij aan onze inwoner, terwijl er heel veel andere manieren zijn om juist die onderdelen die bij dit punt genoemd zijn op te pakken? Daar ben ik benieuwd naar. 00:45:03

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hotting. 00:45:04

Mevrouw Hotting: Mevrouw Hotting zou zichzelf hier bij willen aansluiten. Wij zaten onderling te discussiëren: hoort dit bij programma nul of bij programma twee? De ChristenUnie is van mening dat als je 160.000 wilt gaan investeren het goed zou zijn

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 om eerst te kijken naar bijvoorbeeld het mobiliteitsbeleid of mobiliteitsvisie die we gaan maken komend jaar. Misschien kunnen medewerkers de fiets pakken in plaats van de auto. Of kunnen ze met een gezamenlijke auto van de gemeente die kant op. Er kan creatiever worden gekeken. Ons voorstel zou zijn geweest om integraal te kijken naar de investeringen die we gaan doen in combinatie met het beleid op de mobiliteit die we willen gaan maken volgend jaar. En dan te bepalen op welke manier we willen investeren. 00:46:08

Voorzitter: De parkeerplaats parkeren we. Die komt terug bij de beantwoording van meneer Lap. Meneer Hoogezand. 00:46:22

De heer Hoogezand: Ik ben heel blij met de opmerking van mevrouw Wever. Volgens mij kunnen we hier het gesprek over gaan hebben bij de raadsvergadering: wat zijn die knoppen om aan te draaien? Er was voor de VVD een aanvulling op mevrouw Wever. Ook de post overhead. Dat loopt natuurlijk door in de lokale heffingen. We hebben gezien en gevraagd: waar zie je een groei van het aantal mensen? Dat zit op die post overhead. Dat is de afgelopen jaren enorm gestegen. Volgens mij kunnen we met elkaar op dat element kijken of we daar minder op kunnen doen. Om de lasten van onze inwoners te verminderen. Daar een aanvulling op. Ik ben het helemaal eens met uw punt. Terecht dat u dat vraagt. 00:47:14

Voorzitter: Meneer Ammerlaan. 00:47:17

De heer Ammerlaan: Voorzitter, twee korte opmerkingen. Wij sluiten ons graag aan bij de parkeerplaatsen. Dat is veel geld en er zijn hele leuke dingen die ook belangrijk zijn die we dan mogelijk maken. Denk maar aan de skateparken. Dat zou een mooie wissel zijn. Wij lezen natuurlijk over publiekszaken en de excellente dienstverlening. Dat vinden wij nog steeds een hele lastige, ondanks dat we het belangrijk vinden. Wij willen op het moment dat we daar over willen praten en we willen het als KZC, maar dan zeggen wij als Leefbaar er duidelijk bij: we zien het breder. Wij vinden het belangrijk dat de excellente dienstverlening op de afdelingen op een heel korte termijn gaat indalen. Ais het maar voor terugbellen dat dat in ieder geval gebeurt. Wat dat betreft heeft het college daar het komende jaar een uitdaging. We vinden het prachtig om excellente dienstverlening te benoemen, maar dan moeten we het waar kunnen maken. Ik denk dat we onszelf de vraag moeten stellen: zijn we daaraan toe. 00:48:41

Voorzitter: De heer Van der Schans. 00:48:43

De heer Van der Schans: Ik haak gelijk aan bij de heer Ammerlaan: excellente dienstverlening wordt nu breed belegd in de organisatie. Volgens mij staat het er zelfs letterlijk in. Het is fijn om het op papier vastgesteld te zien worden. Er gaat een week van de dienstverlening plaatsvinden. Dat neemt niet weg dat ik wat meer SMART voor de doelstellingen had verwacht bij die excellente dienstverlening. Daar stappen we vooralsnog nu overheen. Ik wil het over die parkeerplaatsen hebben. Die parkeerplaatsen hebben ons de wenkbrauwen doen fronsen. Dit gemeentehuis is

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 voor 25 miljoen verbouwd niet zo lang geleden nog met een hele keur aan vergaderruimte extra. Dan wordt gesuggereerd dat er heel veel meer vergaderd wordt aan De Reest en dat er daardoor meer vergaderruimte nodig is. En daardoor meer parkeerruimte. Je moet tenslotte zorgen voor eigen parkeerruimte voor al je werknemers. Dat gaat mij te snel. Ik vind het haaks staan op een ander voorstel die in de begroting aantreffen met investeringen. Dat is dat we een aantal carports gaan plaatsen voor de geëlektrificeerde vuilophaalwagens. Die zouden dan aan De Reest moeten komen. Ik maak een ander bruggetje. We hebben een jaar geleden een rondleiding gehad op de nieuwe Milieustraat. Ik meen me te herinneren dat daar werd aangegeven dat die uitbreiding al was voorbereid op elektrische rijden van de vuilnisauto. Er zou een simpele aansluiting in de grond zitten. Ik laat me graag verbeteren door de wethouder. 00:50:39

De heer Van der Schans: De personeelslasten: ik dacht dat ik het helder voor ogen had, maar ik ben toch langzamerhand het zicht helemaal kwijtgeraakt. Ik was in de veronderstelling dat in heel grote lijnen, de inhuurkosten naar beneden gingen en de structurele kosten voor vast personeel omhoog gaat. Dat dit elkaar opheft en dat daarnaast wordt geïnvesteerd in de uitbreiding van onze gemeente. Dus in uitbreiding van onze taken en in uitbreiding van personeel. Uit de beantwoording van de vragen van met name het CDA op bladzijde vier lees ik dat we rekening moeten houden met 17, 9 procent inhuur in plaats van de 4 procent die beoogd was. We zouden teruggaan naar 4 procent. Hoe realistisch is de beoogde 3 procent die nu in de begroting wordt genoemd voor 2025? Hoe verhoudt zich dat met de forse structurele stijging van die personeelskosten? Hoe moet ik dat rijmen met meer grip krijgen op die personeelslasten zoals hier in dit stuk beschreven is? 00:51:56

De heer Van der Schans: De paragraaf risicobeheersing. Ik citeer: "Dit risico wordt ingeschat op basis van verwachte uitstroom in de komende jaren en een percentage van de functies die als moeilijk invulbaar worden ingeschat. Daarmee komen we op een financieel gevolg van 400.000 euro. Het gaat om een risico dat afhankelijk van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, een aantal jaar kan voortduren." Ik ben het nu echt kwijt. Ik hoop dat de wethouder hier in eenvoudige bewoording kan schetsen hoe ik dit moet lezen. Hier houd ik heb bij, Voorzitter. 00:52:41

Voorzitter: Dank u wel, meneer Van der Schans. Ik kijk naar Dronten Sociaal en GroenLinks: hebben die nog vragen of opmerkingen hierbij? Dan heb ik genoteerd: regio Zwolle inhuur versus eigen personeelslasten, lokale heffingen, parkeerplaatsen en excellente dienstverlening. Aan u het woord, meneer Lap. 00:53:06

De heer Lap: Dank u wel, Voorzitter. Als de Voorzitter het toestaat, zal mijn collega Hillebregt proberen duidelijkheid te geven rondom ons personeel en de inhuur. Mevrouw Wever had het over regio Zwolle en de Regiodeal die we in de regio hebben binnengehaald: 30 miljoen. Een van de grootste van Nederland. Er is 32 miljoen aangevraagd. Het is redelijk toegekend. Daar wordt nu hard aan gewerkt vanuit de hele regio. U bent bijgepraat over dat wij hier intern bezig zijn om daar een aanvraag in te doen. Zodra daar duidelijkheid over is, gaan wij u daarover

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 informeren. U gaf al aan: er was recentelijk een regiodag voor de vertegenwoordiging vanuit de raad. Dat blijft altijd een zoektocht en een samenspel: wie wanneer informeert. Soms is de regio sneller dan het college zelf. Zodra er voor ons duidelijkheden zijn, zullen wij daar zo snel mogelijk over informeren. Dat zou natuurlijk een hele mooie toevoeging zijn. Ook voor die samenwerking in regio Zwolle. We hebben daar uitgebreid met elkaar over gesproken: wat kunnen we daar brengen in de regio? Maar ook: wat kunnen wij daar ophalen? Mevrouw Wever had het over de toeristenbelasting. Het onderzoek wat we van wil waren om dat dit jaar uit te voeren, hebben we niet kunnen realiseren. Omdat we daar de bemensing niet voor hadden. Tegelijkertijd met het werkveld zelf, die actief ons daarin in opzoeken. Daar beelden bij geven. We hebben afgesproken: we gaan dit met elkaar doen. Voor dit jaar staat het gepland. Ook hier geldt: financieel hebben we hem nu nog niet nodig. We willen hier geen overhaaste keuze in maken. We willen gaan kijken of we die belastingen kunnen differentiëren. Is dat een knop misschien voor u als raad om meer geld te genereren. Dat is niet alleen de toeristenbelasting, maar ook de retributie van de heer Raterink. 00:55:14

De heer Lap: De parkeerplaatsen: door velen op opgemerkt. Wat merken wij aan De Reest? Daar is al een kleine verbouwing geweest. Daar heeft u in de vorige begroting toestemming voor gegeven. Er was behoefte aan wat grotere vergaderruimtes omdat die hier te weinig waren. Er wordt integraler gewerkt. De pendel van De Reest hierheen is niet alleen deze kant op, maar ook vanaf deze kant naar De Reest. De gebruiker komt met de auto en de gebruiker komt op de fiets. Wat we gemerkt hebben is dat met dit gebruik wij daar parkeerplekken tekort komen. Zijn er creatieve ideeën? Die hebben wij niet. 00:56:01

Voorzitter: Een interruptie van meneer Van der Schans. 00:56:07

De heer Van der Schans: Als er vorig jaar voor die vergaderruimte geld is gevraagd, dan heb ik in ieder geval en ik denk vele collega's met mij dat gezien als een zelfstandig geheel. Als dat achteraf het voorgerecht blijkt te zijn voor waar we nu het hoofdgerecht voor krijgen, dan krijgen we er nog een toetje bij aangeleverd van nog een investering. Ik vind dat niet helemaal een correcte gang van zaken. Als daar niet een beeld is geschetst wat voor vervolg investeringen dat vervolgens laat zien. 00:57:00

Voorzitter: Mevrouw Nobel. 00:57:01

Mevrouw Nobel: Dank u wel. Ik hoorde de wethouder zeggen: "Hebben wij creatieve ideeën hiervoor?" Toen begon u de zin met: "Die hebben wij niet." U zegt: "Alles migreert heen en weer. Dus op het moment dat u hier niet staat, staat u daar. En andersom." Ik vind het een heel raar verhaal. Er hoeft niet heel erg diep nagedacht worden over creatievere manieren om deze centen niet uit te geven. Heel de wereld vergadert tegenwoordig digitaal. Een hele goede reden: als het regent, ga je met die auto. Daar zal ik niks van zeggen. De grap is: daar hoeft onze inwoner niet voor te betalen. Ik vind het een mate van luxe die we onszelf hiermee toekennen, waarvan ik mij oprecht afvraag of dat terecht is. Of we die lastendruk inderdaad bij onze inwoner

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 neer willen leggen. Een regenpak kunt u natuurlijk van dat geld gaan kopen. Dan doen we er een paar leuke elektrische fietsen bij. Volgens mij doen we dan wat aan de gezondheid van onze medewerkers. Dank u wel. 00:58:18

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Nobel. Meneer Lap. 00:58:23

De heer Lap: Het is een feit dat beide panden, zowel het huis van de gemeente hier als De Rees, maximaal en intensief worden gebruikt. Wij merken op dit moment daar parkeerdruk. Dan kun je zeggen: het is luxe. Nee, er wordt hier hard gewerkt. Dat proberen we zo goed mogelijk te doen. De welbekende teams in de Webex zitten daarbij. Wij constateren op dit moment daar een parkeerdruk. We willen niet de overlastgever in de buurt zijn. Dat we de auto's parkeren langs de wegen. Het is feitelijk waar en het is absoluut geen luxe. De heer Van der Schans wil ik helder stellen: het is niet de salamitactiek geweest. Die proefde ik eruit. Dat u die nasmaak heeft. Dat is op geen wijze onze intentie geweest. 00:59:23

De heer Lap: Excellente dienstverlening. Volgens mij hebben we het daar al vaker met elkaar over gehad. Het wordt vaak benoemd bij burgerzaken: excellente dienstverlening, omdat zij daar aan de frontlinie staan. Ik heb meerdere keren gezegd: excellente dienstverlening wordt opgenomen in de jaarplannen van alle afdelingen. Het is integraal, want zonder interne excellente dienstverlening kunnen de mensen extern niet excelleren. We hebben daar met elkaar afgesproken in de kadernotitie dat wij daar een indicator voor hebben afgesproken. Waarin wij onderzoeken doen en daar in de breedste zin op diverse producten bij u terugkomen. Daar hebben wij denk ik het gesprek: hoe staat ons huis van de gemeente over excellente dienstverlening? 01:00:24

Voorzitter: Meneer Raterink. 01:00:25

De heer Raterink: Dank u wel, Voorzitter. Meneer Lap: excellent is bijna niet te overtreffen. Als je eerst streeft naar een acht. Dan hebben we het over goede dienstverlening. Dan heeft u nog ruimte van groei. Excellent is een Utopia in mijn ogen. Daar kunt u nu al niet aan voldoen. Waarom heeft u dat steeds in uw vaandel? Neem nu eens genoegen met een acht en groei dan door naar excellent. 01:00:54

Voorzitter: Meneer Hoogezand. 01:00:55

De heer Hoogezand: Voorzitter, het was ons opgevallen. We hadden vragen hierover gesteld. Daar kwam die acht naar voren. Ik hoor de wethouder nu zeggen: we gaan plannen ontwikkelen. Volgens mij is dit de derde vergadering van dit college waar we bij een begroting zitten: waar zien we die excellente dienstverlening van terug? Welke acties zien we hier in de begroting? Waarvan we denken: dat leidt tot die excellente dienstverlening. Dat is weer niet duidelijk. Het wordt een sleets verhaal: er komen onderzoeken. Ik ben het eens met dat we dit echt breed in de organisatie moeten inbrengen. Ik sprak laatst een ondernemer die zeker voor de vijfde keer aan

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 een ambtenaar hetzelfde verhaal moest uitleggen. Omdat er zoveel wisselingen waren. Dat is ook een onderdeel van de dienstverlening. Er moet actie komen. Geen onderzoeken, niet plannen: actie moet er komen. Deze urgentie ontbreekt volgens ons in de begroting. 01:01:54

Voorzitter: Dank u wel, meneer Hoogezand. Meneer Lap en daarna mevrouw Hillebregt. 01:02:00

De heer Lap: Voorzitter, dank u wel. We hebben met elkaar het gesprek gehad, juist over die excellente dienstverlening. Waar volgens mij een breed gedragen stemming over was: dit is zoals wij kijken naar excellente dienstverlening. Excellente dienstverlening is die acht. Zoals ik aangeef: de acht van vandaag is de zeven van morgen. Je blijft continu met elkaar in gesprek. Die inwoner wil zich gehoord, gezien en begrepen voelen. Wij hebben u volgens mij geïnformeerd over de uitvoeringsplannen. Wat natuurlijk aan het college is, wat aan de organisatie is. Waarin wij het vervolg hebben gegeven: hoe moet dat gaan landen op iedere afdeling? Dat dit niet van vandaag op morgen zijn effect heeft, nee dat gaat over cultuurverandering. Dat heeft tijd nodig. De suggestie van de heer Hoogezand dat we er vooral over praten, over onderzoeken, die wil ik van mij werpen. Wij zijn hiermee bezig, maar dit is niet van de één op andere dag geregeld. 01:03:04

Voorzitter: Dank u wel, meneer Lap. Mevrouw Hillebregt: inhuur en personeelslasten. 01:03:09

Mevrouw Hillebregt: Dank u wel, Voorzitter. We zijn iemand kwijtgeraakt in de raad die het niet meer begrijpt. De oproep of ik dat simpel kon vertellen. Ik ga mijn best doen. Het is heel simpel. Het begint bij wat het CDA vertelde. Personeelsinzet is uiteraard een knop waar u aan kunt draaien. Het is terecht genoemd door CDA. Waar wij vorig jaar mee zijn gestart om dat personeel veel beter in beeld te krijgen voor u en zeker voor ons, om preciezer te zien waar we dat aan uitgeven. Niet alleen over de balk van inhuur en in dienst. Maar ook bijvoorbeeld een tijdelijk project. Wij krijgen wat gelden van de overheid of bijvoorbeeld van het COA omdat we inzet plegen in ons ambtenarenapparaat. Wij plegen daar inzet op. Dan gebeurt er iets raars, want dan krijg je x-bedrag. Die krijg je voor je inzet, voor je fte. Maar die landt dan niet in dat potje voor die fte. Daarvan hebben wij gezegd: vorig jaar zijn we begonnen met dat inzicht. Wij nemen nu de tijd om al die potjes goed te linken met elkaar. Zodat u maar zeker wij nog beter inzicht krijgen hoe dat zit. 01:04:44

Mevrouw Hillebregt: De ambitie van die inhuur: die is ontzettend hoog. Zoals het CDA al aangaf: daar is dit jaar al ontzettend hard aan gewerkt. Sterker nog, ik denk dat we een soort andersom tactiek hadden. Bedenken dat alle inhuur weg is. Als dat dan zo is, wie heb je echt nodig? Ik durf te zeggen dat we het zo extreem dit jaar hebben gedaan om die inhuur naar beneden te krijgen. Ik zou die ambitie niet lager willen zetten. Ik begrijp wel uw zorg en uw wens om daar inzicht in te krijgen. Daarvan wil ik zeggen: wij gaan zorgen dat u en wij op de hoogte blijven van die ontwikkeling. Ga nu niet die ambitie aanpassen, maar geef ons een kans om u mee te nemen in welke stappen wij zetten in die inhuur versus vast dienstverband.

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 01:05:54

Voorzitter: Meneer Van der Schans, u wilt interrumperen. 01:05:58

De heer Van der Schans: Voorzitter, dank u. Het is niet mijn ambitie. Het is de ambitie van het college, verwoord in de begroting, om de inhuur terug te brengen naar een bepaald percentage: 4 procent in 2024 en 3 procent in 2025. De werkelijkheid, de resultaten en de inschattingen die wijken daar vanaf. Mijn vraag is: kunt u dat verduidelijken hoe ik dat moet lezen? 01:06:35

Voorzitter: Meneer Hoogezand. 01:06:37

Speaker 1: Voorzitter, we hebben vragen gesteld over: waar komen die fte's terecht? We zien dat vanaf 2022 en 2025 we van 366 naar 492 vaste mensen zijn gegaan, naar fte's. In het licht met de ambitie: hoe kan het dat we nog zoveel inhuur hebben en zo'n enorme groei aan het aantal fte's in aanvulling op de heer Van der Schans. 01:07:06

Voorzitter: Mevrouw Nobel. 01:07:08

Mevrouw Nobel: Als ik goed geteld heb, zijn er op deze programmabegroting 172 vragen binnengekomen bij deze organisatie. Dat is heel erg veel. Er zit een heel aantal kwalitatieve goede vragen tussen, want ik wil onszelf niet tekort doen. Er zitten ook werkelijk vragen tussen, met alle respect naar onszelf toe, hoe informeert u deze raad? Door middel van een raadsinformatiebrief. Ik vraag onszelf af: moeten we niet naar onszelf kijken en zeggen: daar gaan we pas op de plaats maken. 01:07:53

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Nobel. Meneer Hoogezand. 01:07:56

De heer Hoogezand: Voorzitter, ik constateer dat het een deel van de VVD-fractie was van de vragen. Zeker niet allemaal. Ik wil zeggen: het is een uitzondering dat we zoveel vragen stellen. Laten we wel wezen: het gros van de voorstellen gaan in een akkoord door. Om te nuanceren dat wij als raad overvragen: volgens mij doet u daar deze raad erg tekort. Er is vanavond inderdaad wel, ik noem het maar het hoogtepunt van de democratie, laten we het zo maar noemen. 01:08:35

Voorzitter: Mevrouw Hillebregt. 01:08:36

Mevrouw Hillebregt: Dank u wel. Het is uw goed recht om vragen te stellen. Dat hebben we met elkaar afgesproken. U heeft een aantal moties aangenomen dit jaar. U heeft vast gemerkt dat we er nogal scherp op zijn dat als u vraagt voor een onderzoek, dan vraagt u voor tijdelijke inhuur. Laat dat helder zijn. Negen van de tien keer vraagt u voor een onderzoek waar we een bureau voor moeten inhuren. Wat geld kost. U heeft vast gemerkt dat dit jaar we zorgen dat u daar goed over geïnformeerd bent. Dat als u die motie aanneemt dat u goed beseft wat dat kost. Of er een onderzoek nodig is of niet. Wat dat vraagt van onze formatie. Wat je begroot

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 of hoe je kijkt naar je formatie aan het begin van het jaar, komt altijd niet helemaal overeen met hoe je eindigt aan het eind van het jaar. Omdat je weet dat er tijdelijke inhuur nodig is geweest vanwege een motie of wat dan ook. Of vanwege nader onderzoek die wij zelf binnen de ambtelijke organisatie doen. Nogmaals, die ambitie zouden we niet willen loslaten. Er zit een financieel risico aan. Die hebben we beschreven. Van die 400.000 euro bij de risicoparagraaf. Nogmaals, met plezier maar met begrijpelijkheid voor uw vragen denk ik dat het niet meer dan logisch is dat we zorgen als college dat u goed op de hoogte blijft van die ontwikkelingen. Nogmaals: geef ons die tijd. Het lijkt al weer lang geleden, maar we hebben echt tijd nodig om heel wat zaken uit die personeelszaken weg te halen. Die nu in het potje personeel zitten, maar die eigenlijk als inkomsten elders binnenkomen. Dat speelt nog. 01:11:03

Voorzitter: Dank u wel. Meneer Van der Schans wil hierop reageren. 01:11:07

De heer Van der Schans: Voorzitter, het is niet dat wij de omvang van het personeel ter discussie stellen. Sterker, vanuit deze raadzaal en de Partij van de Arbeid maakte een suggestie in die richting, stellen wij regelmatig de vraag: wat heeft u van ons als raad nodig om die opdracht uit te kunnen voeren? Dat leidt natuurlijk tot extra inzet. Dat begrijpen we goed. Ik krijg in de verantwoording en de kosten geen scherp inzicht. Hoe rekent u bijvoorbeeld met vacatureruimte? Betaalt uit vacatureruimte dus wat de vaste formatie op papier is, betaalt u daar tijdelijke arbeidskrachten van? Of is er een aparte pot inhuur die als een soort van reserve wordt ingeschakeld? Hoe moet ik dat risico van die vier ton lezen? Ik begrijp het niet. 01:12:03

Voorzitter: Mevrouw Hillebregt. 01:12:07

Mevrouw Hillebregt: Het eerste wat u zegt, klopt. Het zijn communicerende vaten. Dan hebben we het een beetje over managementniveau. Als jij zegt: een manager heeft een afdeling en je hebt een formatie voor tien fte. Je weet een beetje hoe oud iemand is. Dan weet je inderdaad of je of je iets kunt doen met inhuur of niet. Tijdelijk of niet. Misschien heb je wel uitval. Dat is gaande. Dat is moeilijk om aan u te laten zien, anders dan te zeggen: het zijn communicerende vaten. Dit college heeft vorig jaar heel duidelijk gezegd: los van die dynamiek, want die is er, is er nog iets anders gaan. Wij denken dat wij beter kunnen uitleggen hoe de personeelsinzet is en willen het daar met u beter over hebben. Dat beter inzichtelijk maken. Daar zijn we nog niet helemaal. Dat maakt het inderdaad complex omdat er meerdere zaken gaande zijn. Dat is bijvoorbeeld zo'n motie voor een onderzoek, maar bijvoorbeeld ook de gelden die we bijvoorbeeld krijgen voor COA voor inzet van ambtenaren. Die zou je dan gekoppeld willen hebben. Dat zijn zaken die we nog op orde moeten krijgen. 01:13:22

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hillebregt. Meneer Van der Schans. 01:13:27

De heer Van der Schans: Moet ik het zo uitleggen dat de toename van fte's die de

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 heer Hoogezand aanstipt geen toename is? Dat daar feitelijk een verrekening is? Papieren verschuiving van gelden? 01:13:45

Voorzitter: Mevrouw Hillebregt. 01:13:49

Mevrouw Hillebregt: Dat gold voor vorig jaar. Toen zijn we het anders op papier gaan zetten of beter op papier gaan zetten. Daardoor is het getal anders geworden, groter geworden. Dat geldt voor volgend jaar ook. We hebben een groeiambitie. Daar kunt u in teruglezen dat we zeggen dat we daar personeel voor nodig hebben. Voor 2025 zit daar ook een stukje in. 01:14:17

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hillebregt. Meneer Hoogezand. 01:14:21

De heer Hoogezand: In de uitsplitsing die we zagen van waar het naartoe gaat, gaat heel veel naar bestuur en ondersteuning. Als ik zeg: de raad heeft veel onderzoeken gedaan dan verwacht je juist dat het op onderwijs, cultuur, veiligheid zit. Dat je daar echt die toename ziet. Het zit grotendeels in bestuur en ondersteuning. Kan dat geduid worden in het licht van wat u zegt: de boel op orde en de onderzoeken die uitgevraagd zijn? 01:15:02

Voorzitter: Mevrouw Hillebregt. 01:15:03

Mevrouw Hillebregt: Het gaat niet alleen over de mensen die werken. Het gaat ook over strategische slagkracht die wij inderdaad hebben aangetrokken. Niet alleen strategische slagkracht. Bestuursondersteuning is bijvoorbeeld heel druk geweest met het vraagstuk over opgavengericht werken. Onderschat dat niet. Dat lijkt iets kleins, maar als jij in je handelen, in je beleid de inwoner centraal zet en je gaat s het niet meer hebben over onderwijs, maar je gaat het hebben over het kind, want dat is wat we nu doen, dan heb je daar strategische slagkracht voor nodig die dat voor je gaat inregelen en gaat bedenken. Dat gaat niet op één lijn. Dat gaat dan niet over alleen over de leerplichtambtenaar of over die beleidsadviseur onderwijs, nee, dat gaat dan ook over ons als college. Dat gaat ook over u als raad: hoe doen we dat? Die slagkracht hebben wij echt nodig gehad om de manier hoe wij effectgericht sturen, effectgericht sturen is de inwoners centraal zetten en dat vraagstuk van de inwoners centraal zetten. Daar hebben we inderdaad grote stappen in gezet. 01:16:30

Voorzitter: De heer Ammerlaan. 01:16:32

De heer Ammerlaan: De fractie van Leefbaar komt met een amendement over de parkeerplaatsen. 01:16:45

Voorzitter: Dank u wel, meneer Ammerlaan. We ronden dit programma af. Dan heb ik twee toezeggingen genoteerd. Toezegging van wethouder Lap dat als er meer duidelijkheid is over de Regiodeal Zwolle, hij terugkomt bij de raad. Op termijn zal

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 mevrouw Hillebregt meer inzicht geven in de kosten van inhuur en de personele lasten en de communicerende vaten die daarin zitten. Meneer Ammerlaan heeft vanuit Leefbaar Dronten een amendement met betrekking tot de parkeerplaatsen aangekondigd. Heb ik daarmee gezegd wat we moesten zeggen? Dan gaan we naar programma één: programma openbare orde en veiligheid. Mevrouw Wever. 01:17:50

Mevrouw Wever: Dank u wel, Voorzitter. Ik wil vragen stellen aan het college over het bondgenotennetwerk. Dat is bedoeld om onrust en overlast tegen te gaan. Dat moet opgestart worden in 2025. Het veronderstelt dat het college nog niet tevreden is over de inzet aan maatregelen die we nu al hebben om overlast tegen te gaan. Nu maak ik een bruggetje naar de doelgroep, waarbij ik meteen excuses aanbied aan die doelgroep, want het is een generalisatie. Er is in een aantal kernen overlast van jongeren. We werken in Dronten met jongerenwerkers en buurtsportcoaches. Toch lijkt het tij moeilijk te keren. 01:18:51

Mevrouw Wever: Drugsgebruik lijkt toe te nemen onder jongeren. We weten dat er mentale problemen zijn onder jongeren. Jongeren zijn depressief, eenzaam, leven niet altijd gezond. We vragen ons af of naast het bondgenotennetwerk, het college heeft gedacht aan maatschappelijke diensttijd projecten. Dat vragen we niet zomaar. We weten dat de gemeente Urk een aantal jaar geleden gekozen heeft voor zo'n project: Project Durf. Dat is opgroeien in een kansrijke omgeving, Oko heet dat naar IJslands model. Dat is een samenwerking met Trimbos-instituut. De vraag aan het college: heeft het college onderzocht of er projecten gericht zijn op jongeren die kunnen bijdragen aan veiligheid en gezondheid? De tweede vraag aan het college gaat over wijk- en buurtbeheer. Een iets technischer vraag. Wijk- en buurtbeheer draagt bij een sociale veiligheid, maar in de begroting vonden we het wat lastig terug te vinden. Op pagina 52 en 53 staat een verwijzing. Zou daar niet het project Leefbaarheid uit de Regiodeal bij moeten staan? Tot zover. 01:20:07

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Wever. Mevrouw Nobel. 01:20:14

Mevrouw Nobel: Bij het pakket integraal veiligheidsbeleid in openbare orde lezen wij bij de SMART beleidsdoelen punt 3: "In 2025 zijn de voedingsbodem en gelegenheidsstructuren van ondermijnende criminaliteit in onze gemeente verminderd." Ik vroeg me af of we daar een getal aan zouden kunnen hangen. Persoonlijk denk ik dat het woord verminderd niet SMART genoeg is. Ik zou heel graag willen weten: met hoeveel is dat verminderd? Wat is onze ambitie daarin? 01:20:56

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Nobel. Mevrouw Kers. 01:21:03

Mevrouw Kers: Dank u wel, Voorzitter. Zoals u wellicht weet en anders dan bij deze, klopt mijn politiek hart in het bijzonder ook voor zij die geen eigen stem hebben. En zij die niet voor zichzelf kunnen opkomen: de dieren. Zo heb ik toen ik benoemd was als burgerraadslid de begroting bekeken en gezocht op het woord dier. Mijn teleurstellende waarneming was dat het woord dier vaker voorkomt in het woord

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 subsidieregeling dan dat er daadwerkelijk wordt gesproken over de belangen en het welzijn van de dieren in onze gemeente. Het goede nieuws is dat we uitspreken dat we ons inzetten voor een fijne en gezonde leefomgeving voor mens en dier. Hoe dit eruit moet komen te zien voor de dieren? Daar breekt het echter nog aan. Het goede nieuws is dat we hier volgend jaar daadwerkelijk mee aan de slag gaan met de nieuwe nota dierenwelzijn. Het goede nieuws is ook en de ChristenUnie stelde er al een vraag over, dat we volgend jaar dit wel in de begroting gaan terugzien. Het goede nieuws is ook dat vele gemeenten ons zijn voorgegaan. Dat we voorbeelden hebben. Het goede nieuws is ook dat de Aeres Hogeschool een lectoraat heeft op het gebied van dierenwelzijn. Die ons huidige dierenwelzijnsbeleid van de gemeente heeft bekeken en ons op weg kan helpen. Naar aanleiding van dit onderwerp hebben wij de volgende vragen. 01:22:33

Mevrouw Kers: We hebben allemaal in de pers kunnen lezen dat het rapport van Aeris inmiddels ter beschikking is gesteld aan de wethouder. Kan de wethouder ons aangeven wanneer de raad kennis kan gaan nemen van de inhoud? In het vervolg hierop: kan de wethouder op voorhand aangeven of het rapport direct de actiepunten adviseert op het dierenwelzijnsbeleid die niet kunnen wachten tot de nieuwe nota dierenwelzijn? Kan de wethouder in het vervolg hierop aangeven hoe wij de uitvoering hiervan gaan financieren als er geen budget voor dierenwelzijn in deze begroting is? Is de wethouder het met ons eens dat er op dit moment vast al zaken zijn die vooruitlopend op de nieuwe nota eenvoudig gerealiseerd kunnen worden om het welzijn van de dieren in onze gemeente te ondersteunen en waar nodig te verbeteren? Zo ja, kan de wethouder in dit geval aangeven hoe wij de uitvoering hiervan gaan financieren als er geen budget voor dierenwelzijn in de begroting staat? Is de wethouder het concluderend met ons eens dat het goed zou zijn om in deze begroting ook al een budget op te nemen voor dierenwelzijn? Dank u wel. Wij hadden nog een punt, maar dat betreft een niet beantwoorde vraag van de tafeltjesmarkt waar wij aandacht voor wilden vragen. 01:23:50

Voorzitter: Mevrouw Jonker. 01:23:56

Mevrouw Jonker: Het gaat met name over vragen die door mevrouw Wallis op de tafeltjesavond zijn gesteld. Die hebben te maken met de crisisorganisatie binnen de gemeente Dronten. En gelden die vanuit het Rijk daarvoor gekregen worden: bezetting van personeel en dergelijke. Ik ga ervan uit dat die vragen bekend zijn. Wij willen heel graag voor de raadsvergadering een beantwoording hebben van deze vragen. Doordat mevrouw Wallis op dit moment in de Ziektewet zit, komen wij zo laat met deze opmerking. Dank u wel. 01:24:46

Voorzitter: Mevrouw Jonker, die vraag is inmiddels beantwoord. Er is contact geweest met mevrouw Wallis. Meneer Hoogezand. 01:25:01

De heer Hoogezand: Een korte vraag. Wij hadden gevraagd we maken ons zorgen over toename van het aantal schietincident en geweldsdelicten in Dronten. We vroegen: wat is er nodig om daar meer prioriteit aan te geven? Daar kregen we als

Woordelijk verslag B&O vergadering begroting 17-10-2024 antwoord: dat is een politieke vraag. Bij deze de vraag: wat is er nodig om daar meer prioriteit aan te geven? 01:25:50

Speaker 1: Voorzitter, mijn collega van het CDA heeft al wat oplossingen aangedragen over het actuele gevoel van veiligheid in onze gemeente. Hoe gaan we inwoners daarbij betrekken om dat gevoel te verbeteren? Het is natuurlijk een heel subjectieve uiting, maar ik denk dat het goed is om daar zeker in deze tijd met de incidenten die er zijn, en als we om ons heen kijken, om daar aandacht voor te hebben. 01:26:43

De heer Degenhardt: Dank, Voorzitter. Als we kijken naar rampbestrijding crisisorganisatie dan staat er bij de ontwikkelingen genoemd dat ook het vraagstuk van de toekomstige brandweer in de komende jaren wordt opgepakt. Ik vroeg me af of het college daar iets meer duidelijkheid over kon schetsen: hoe de raad erbij betrokken wordt en op welke termijn. 01:27:07

Voorzitter: Dank u wel. Dan heb ik genoteerd vanuit CDA: bondgenotennetwerk, maatschappelijke diensttijdprojecten. Daar was een vraag over. Een vraag over wijkbuurtbeheer versus leefbaarheid. Een vraag van mevrouw Nobel over ondermijning die verminderd zou zijn, maar zij wil daar concrete getallen bij hebben. Meer SMART. Veel vragen van mevrouw Kers over dierenwelzijn. Dan hebben we een politieke vraag over schietincidenten en hoe we daarmee om moeten gaan. Meneer Degenhardt had een vraag over de brandweer. De heer Gebben. 01:27:51

De heer Gebben: Ik begin bij mevrouw Wever. Zij verwijst naar bondgenotennetwerk en gaat vervolgens over naar jongeren en drugsgebruik van jongeren. Dat zijn twee dingen die niet direct met elkaar in verband staan. Dat bondgenotennetwerk is bedoeld om de maatschappelijke onrust, radicalisering, het toenemende aantal autonomen in onze samenleving, maar ook mensen die moeite hebben met telefoonen zendmasten en die dingen in de brand willen steken. Dat komt meer en meer voor in de Nederlandse samenleving. Ook bij ons. We willen daarop voorbereid zijn. Vandaar dat we aansluiten bij zo'n bondgenotennetwerk. Met name die maatschappelijke onrust die we in de samenleving steeds meer zien ontstaan. 01:28:39

De heer Gebben: Tegelijkertijd, en dat vind ik goed dat u dat zegt: het vermeende toegenomen gebruik van drugs onder jongeren. Ik zeg nadrukkelijk vermeend. Iemand heeft daar vragen over gesteld. Die zijn beantwoord of worden beantwoord. In de beantwoording zit volgens mij ook het aanbod om als samenleving in gesprek te gaan over dat drugsgebruik van jongeren. Simpel het antwoord geven, leek ons niet helemaal de bedoeling. Er is natuurlijk altijd een vraag achter die vraag. Uiteindelijk willen we een samenleving waarin zo weinig mogelijk drugs gebruikt wordt. Ik zal niet zeggen geen drugs, want dat lijkt me een onmogelijke opgave. Maar zo weinig mogelijk. Als het goede zijn die vragen al beantwoord. Zo niet, dan komen ze naar u toe. We gaan graag in gesprek om te kijken hoe we als samenleving dat gesprek breder aan kunnen gaan. Dan vraagt u: heeft het college gedacht aan die maatschappelijke dienstplicht? Nee, daar hebben we nog niet over nagedacht. Laat