Rapportage vervolgonderzoek voor Burg Dekker Sportpark__710922__.pdf

Vervolgonderzoek herinrichting Burgemeester Dekker Sportpark Dronten

Inhoudsopgave Conclusies en aanbevelingen..................................................................................................................................3 Inleiding..................................................................................................................................................................4 1. Ruimtelijke keuze, herinrichting sportvelden.....................................................................................................5 1.1 asv Dronten (voetbal)...................................................................................................................................5 1.2 Reaal (voetbal)..............................................................................................................................................5 1.3 Ruimtebehoefte + toekomstige groei...........................................................................................................5 1.4 ASVD Korfbal.................................................................................................................................................6 1.5 Uitplaatsen asvd Korfbal...............................................................................................................................7 1.6

Parkeren.......................................................................................................................................................8 1.7 Duurzaamheid sportvelden..........................................................................................................................8 1.8 Conclusie sportvelden (nu en in de toekomst).............................................................................................9 2. Sportaccommodaties (gebouwen)....................................................................................................................10 2.1 asv Dronten (voetbal).................................................................................................................................10 2.2 Reaal (voetbal)............................................................................................................................................10 2.3 asvd Korfbal................................................................................................................................................10 3.

Vervanging huidige Sporthal ’t Dok..................................................................................................................11 3.1 Spreiding voortgezet onderwijs Dronten, consequenties Sporthal ‘t Dok..................................................11 3.2 Ruimtebehoefte + toekomstige groei.........................................................................................................11 3.3 ASVD Korfbal toevoegen aan nieuwe sporthal ‘t Dok.................................................................................11 3.4 Globaal programma sporthal ’t Dok (locatie Burg. Dekker Sportpark)........................................................12 3.5 Parkeren.....................................................................................................................................................12 3.6 Conclusie programma sporthal + asvd Korfbal(nu en in de toekomst).......................................................12 4.

Financiën & Planning........................................................................................................................................13 4.1 Investering Sporthal ’t Dok.........................................................................................................................13 4.2 Investering herinrichten sportpark.............................................................................................................14 4.3 Investering sportaccommodaties...............................................................................................................14 4.4 Grondexploitatie.........................................................................................................................................14 4.5 Planning......................................................................................................................................................15 Bijlagen.................................................................................................................................................................16 Bijlage 1 | Behoeftebepaling asv Dronten, seizoen ‘24/’25..............................................................................17 Bijlage 2 | Behoeftebepaling sv Reaal, seizoen ‘24/’25....................................................................................18 Bijlage 3 |

Veldbehoefte voetbal Dronten........................................................................................................19 Bijlage 4 | Indelingsschets voetbalvelden, ASVD Korfbal en nieuwe sporthal..................................................20 Bijlage 5 | Raming stichtingskosten (sport)velden............................................................................................21 Bijlage 6 | Mogelijkheden verduurzaming buitensportaccommodaties...........................................................22

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

2

Conclusies en aanbevelingen Hieronder volgen de conclusies en aanbevelingen in volgordelijkheid van te verwachten realisatie. Voor het realiseren van een toekomstbestendig Burgemeester Dekker Sportpark is het aan te bevelen om:  Ruimte te creëren door het uitplaatsen van asvd Korfbal.  Parkeren nader uit te werken en de relatie met sporthal en sportvelden hierin mee te nemen. Voor de realisatie van de nieuwe sporthal ’t Dok worden de volgende aanbevelingen gedaan:  De realisatie van het nieuwe Dok op 2 locaties uit te voeren, dit in verband met de toekomstige spreiding van het Voortgezet Onderwijs.  Met de toekomstige groei in het vooruitzicht de twee sporthallen beide uit te voeren in 4 zaaldelen.  asvd Korfbal bij de verplaatsing toe te voegen aan de nieuwe sporthal op het Burgemeester Dekker Sportpark (locatie zwembad) en hier tevens 3 korfbalvelden te realiseren.  asvd Korfbal als onderdeel van de exploitatie van de sporthal als huurder te laten optreden. Voor de herinrichting van de sportvelden asv Dronten worden de volgende aanbevelingen gedaan:  Het herinrichten van het sportpark en hierbij realiseren van 8 voetbalvelden (4 natuurgras, 4 kunstgras).  Met het direct toevoegen van Reaal op hetzelfde terrein, het herinrichten van het sportpark en hierbij realiseren van 9 voetbalvelden (4 natuurgras, 5 kunstgras).

 Rekening te houden om op middellange termijn te kunnen voorzien in de behoefte aan 10/11 voetbalvelden (4 natuurgras, 7 kunstgras). Kleedaccommodaties  Onderzoeken financieringsscenario’s investering kantine/kleedkamers voetbal De inrichting van het sportcomplex zou er in de toekomst als volgt uit kunnen zien.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

3

Inleiding De gemeente Dronten heeft het voornemen om ook in de toekomst een voldoende sportaanbod aan de inwoners te kunnen bieden. Daar er een flinke groei in inwonersaantal wordt verwacht dienen de sportaccommodaties daarop te worden aangepast. Voorliggende rapportage heeft betrekking op de voorgenomen herinrichting van het Burgemeester Dekker sportpark in Dronten. Het betreft hier het asv Dronten complex (huidige voetbal en korfbal) én het veld Overboord naast het zwembad. De hockey, tennis en blijven buiten de scope van dit onderzoek. Tevens is de vervanging van de huidige sporthal ’t Dok meegenomen in dit onderzoek, omdat sporthal ’t Dok nodig aan vervanging toe is. In 2021 hebben de gemeente, de voetbalverenigingen asv Dronten en sv Reaal Dronten en ASVD Korfbal het initiatief genomen te onderzoeken of gezamenlijke huisvesting op het Burgemeester Dekker Sportpark mogelijk is. Vervolgens hebben de drie verenigingen zelfstandig een eerste idee opgesteld of gezamenlijke huisvesting mogelijk is. Dit is op 21 september 2021 gepresenteerd in een beeldvormende bijeenkomst aan het college van B&W. Om dit idee verder uit te werken, is een raadsvoorstel ingediend voor een verkennend onderzoek naar de ruimtelijke en financiële (on)mogelijkheden. De raad heeft op 3 maart 2022 besloten een budget beschikbaar te stellen voor dit onderzoek.

In 2023 is door Bureau Ruimtewerk een rapport opgesteld met daarin de financiële en ruimtelijke verkenning naar de mogelijkheden om drie verenigingen (asv Dronten, sv Reaal en ASVD korfbal) op dit sportpark te huisvesten. De ruimtelijke verkenning heeft geleid tot een inrichtingsschets (zie figuur hieronder) met daarop ingetekend de velden en opstallen zoals de verenigingen hebben aangegeven nodig te hebben. Op 19 december 2023 heeft de raad besloten in te stemmen met een vervolgonderzoek.

Adviesbureau ASC Sports & Water en Oding Wenting Bouwadvies hebben opdracht gekregen om de inrichtingsschets verder uit te werken en te toetsen aan de toekomstige behoefte aan buitensportaccommodaties. In dit proces is ook de vervanging en verplaatsing van sporthal ’t Dok meegenomen.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

4

1. Ruimtelijke keuze, herinrichting sportvelden In de eerdere verkenning door Bureau Ruimtewerk is geconstateerd dat voor een toekomstbestendig sportpark asv Dronten, een herinrichting noodzakelijk is. In dit hoofdstuk volgt volgordelijk per vereniging de behoefte bepaling met daarin meegenomen toekomstige groei in het kader van de groeiopgave van Dronten. Vervolgens schetsen we toekomstbestendig scenario om uiteindelijk een robuust sportpark te realiseren.

1.1 asv Dronten (voetbal)

Voetbalvereniging asv Dronten heeft in het seizoen 2024/2025 in totaal 83 teams ingeschreven voor de competitie van de KNVB. Afgelopen jaren is het (spelende) ledenaantal sterk toegenomen. In het seizoen 2019/2020 had de vereniging nog 847 leden terwijl er vorig seizoen 1059 leden waren. De groei heeft zich ook dit seizoen doorgezet. In vergelijking met vorig seizoen zijn er drie teams extra ingeschreven bij de KNVB. Gebaseerd op het huidige aantal spelende leden en de toekomstige groei bestaat er, om een robuust sportcomplex te realiseren, volgens de planningsnorm van de KNVB behoefte aan zeven wedstrijdvelden en vier trainingsvelden. Dit kan worden ingevuld door middel van zeven (natuurgras) wedstrijdvelden en vier trainingsvelden (dus elf velden) maar ook met vier kunstgrasvelden drie (natuurgras) wedstrijdvelden. In bijlage 1 is het overzicht opgenomen van de behoeftebepaling van asv Dronten.

1.2 Reaal (voetbal)

Voetbalvereniging sv Reaal heeft in het seizoen 2024/2025 in totaal 12 teams ingeschreven voor de competitie van de KNVB. Afgelopen jaren is het (spelende) ledenaantal afgenomen. Vorig seizoen en in het seizoen 2022/2023 waren er nog 13 teams ingeschreven en in het seizoen 2023/2022 was dat 16 teams. Gebaseerd op het huidige aantal spelende leden bestaat er volgens de planningsnorm van de KNVB een behoefte aan één wedstrijdveld en één trainingsveld. Dit kan worden ingevuld door middel van een wedstrijdveld en een trainingsveld (dus twee velden) maar ook met één kunstgrasveld. In bijlage 2 is het overzicht opgenomen van de behoeftebepaling van sv Reaal.

1.3 Ruimtebehoefte + toekomstige groei

De behoeftebepaling van het aantal trainings- en voetbalvelden is aan de hand van de rekentool van de KNVB uitgevoerd. Deze rekentool is, volgens de KNVB, een richtlijn. Het gaat om een theoretisch model waarin aannames worden gedaan ten aanzien van een aantal factoren. Dit betekent dat de uitkomsten te allen tijde geplaatst moeten worden in de lokale situatie. De behoeftebepaling is een momentopname. Verenigingen hebben al eens aangegeven dat de beleving in het gebruik soms anders is dan de behoeftebepaling laat zien. asv Dronten (voetbal) Bij de huidige omvang en team-opbouw van asv Dronten is er een behoefte aan 7 velden wanneer er 3 worden uitgevoerd in natuurgras en 4 in kunstgras. Reaal (voetbal) Bij de huidige omvang en team-opbouw van sv Reaal is er een behoefte aan 1 veld wanneer dit wordt uitgevoerd in kunstgras. Gezamenlijk (asv Dronten + Reaal) op één complex Wanneer asv Dronten en sv Reaal op dit moment op hetzelfde sportpark gehuisvest zouden zijn en gebruik maken van gezamenlijke velden, komt de behoefte aan wedstrijdvelden afgerond op 9 velden. De behoefte aan trainingsvelden is afgerond 5 velden.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

5

In totaal zijn 9 velden nodig om de behoefte aan wedstrijden en trainingen in te vullen, wanneer er 4 worden uitgevoerd in natuurgras en 5 in kunstgras. Toekomstige groei De kern Dronten gaat richting 2050 in inwonersaantal flink uitbreiden. Voor voetbal zijn een aantal groeiscenario’s uitgerekend. Gerekend is met een toename aan leden van 15% tot 2030, met een toename ten opzichte van het seizoen ‘24/’25 van 30% tot 2040 en ten slotte met een groei van 45% tot 2050. Dit groeipercentage gecombineerd met het jaartal waarin de groei wordt berekend zijn indicatief en sterk afhankelijk van de snelheid waarmee er huizen gebouwd gaan worden maar ook met de landelijke en lokale trend van sportdeelname en voetbaldeelname in het bijzonder. De groeiscenario’s zijn doorberekend voor de beide voetbalverenigingen afzonderlijk en vervolgens voor de beide verenigingen tezamen. Ook is het scenario berekend alsof beide verenigingen zijn gefuseerd. Om ruimte te besparen is er vanuit gegaan dat de trainingscapaciteit wordt ingevuld met kunstgrasvelden waarop vanzelfsprekend ook de wedstrijdstrijden kunnen worden gespeeld. Dit voorkomt dat er velden worden aangelegd waar alleen maar op getraind kan worden. In onderstaande tabel zijn de verschillende scenario’s met betrekking tot de behoeftebepaling voor de voetbalvelden uitgewerkt. De uitgebreide behoefteberekening opgenomen in bijlage 3.

Vereniging Asv Dronten Reaal asvD + Reaal Mix

2024/2025 7 1 8 8

Veldbehoefte Groei 15% 8 1 9 9

Groei 30% 10 1 10 11

Groei 45% 10 1 11 11

1.4 ASVD Korfbal

De velden waarop asvd Korfbal haar wedstijden speelt zijn nieuw aangelegd in de zomer van 2021. De behoefte aan wedstrijd- en trainingsaccommodatie was destijds drie kunstgrasvelden die zowel voor wedstrijden als voor trainingen kunnen worden gebruikt. Eind 2022 heeft het KNKV een onderzoek verricht naar de huidige en toekomstige behoefte aan korfbalvelden. Geconcludeerd is dat mede door de geplande woningbouw er bij de herinrichting van het sportpark er rekening gehouden dient te worden met de groei van de vereniging waardoor er een extra veld nodig is. De behoefte aan een vierde veld wordt verwacht tussen 2028 en 2033. Asvd Korfbal maakt ca. 3-4 maand per jaar gebruik van de sportvelden buiten en ca. 5-6 maand per jaar gebruik van sporthal ’t Dok. Met name dat laatste is in het kader van een eigen identiteit nog best wel eens lastig. En juist daar zien we nu kansen. In hoofdstuk 3 gaan we nader in op de nieuwbouw en de verplaatsing van sporthal ’t Dok. Gaandeweg het traject is het idee ontstaan om de mogelijke uitplaatsing van asvd Korfbal en de nieuwbouw van sporthal ’t Dok samen te voegen. Samen met asvd Korfbal zien we hier in het kader van synergie (het delen van ruimten) mogelijkheden om de opgaven bij elkaar te brengen.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

6

1.5 Uitplaatsen asvd Korfbal

Om het toevoegen van voetbalvelden, nu en in de toekomst, mogelijk te maken en een toekomstbestendige complex te realiseren is het noodzakelijk om asvd Korfbal uit te plaatsen. Hiervoor zijn een tweetal scenario’s onderzocht en is rekening gehouden met asvd Korfbal uitplaatsen en toe te voegen aan de nieuw te realiseren sporthal. Zie afbeelding op de volgende pagina. De verenigingen zien het uitplaatsen van asvd Korfbal ook als noodzakelijk voor een toekomstbestendig sportcomplex.

Het gele kader was oorspronkelijk een softbalveld maar wordt tegenwoordig weer door asv Dronten gebruikt om te trainen. Bij de KNHB is nagevraagd of het denkbaar is dat er een behoefte aan een vierde hockeyveld kan ontstaan. De behoefte aan een vierde veld is gelet op de groeiambities niet direct aan de orde. De keuze om de sporthal en korfbalaccommodatie te situeren op de plek van het voormalige zwembad (blauwe kader) houdt de optie open om dit veld in de toekomst anders (voetbal, rugby, etc.) in te zetten. De herindeling van de voetbalvelden zou er in de toekomst als volgt uit kunnen zien.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

7

1.6 Parkeren

In het eerdere onderzoek van Bureau Ruimtewerk was de parkeerbehoefte voor de sportverenigingen al berekend. Hieronder volgt daarvan het overzicht.

Asv Dronten Reaal Asvd Korfbal Totaal in programma

Huidige parkeerplaatsen 135

Benodigde parkeerplaatsen 150 ~ 160

56

55 ~ 80 230 ~ 240

1.7 Duurzaamheid sportvelden

Op verzoek van de gemeenteraad is uitgebreid onderzoek gedaan naar de mogelijkheden tot verduurzaming bij een eventuele herinrichting van het sportpark. Een uitgebreide analyse volgt in bijlage 6. Een beknopte versie van de belangrijkste onderdelen volgen hieronder. Belangrijk hier is om aan te geven dat de sportvelden op het toekomstig heringerichte nieuwe sportpark voldoen aan moderne duurzaamheidsnormen, met aandacht voor zowel natuur- als kunstgrasvelden. Natuurgras Er worden droogte- en ziektetolerante grassoorten gebruikt die snel herstellen en een dichte grasmat vormen, wat onkruid tegenhoudt. De toplaag wordt aangepast voor een betere waterafvoer en -opslag, wat resulteert in beter bespeelbare velden onder verschillende omstandigheden. Bij het onderhoud wordt zorgvuldig omgegaan met bemesting en onkruidbestrijding, waarbij zoveel mogelijk biologische en mechanische methoden worden toegepast. Kunstgras Vanaf 2031 komt er een verbod op kunstgrasvelden met polymerische infill, waardoor de focus ligt op velden zonder infill of met natuurlijke alternatieven zoals kurk. Er wordt gebruik gemaakt van recyclebare materialen en lange levensduur bij de aanleg van de kunstgrasvelden. Innovaties zoals volledig recyclebare kunstgrasmatten zonder lijm worden ontwikkeld.

Warmtewinning uit kunstgras Het winnen van warmte uit kunstgras, door middel van collectorvelden, blijkt financieel niet rendabel vanwege de hoge investeringskosten en lage warmteopbrengst. Hoewel het theoretisch 10-15% rendementsverbetering oplevert, zijn de kosten voor de aanleg van leidingen en onderhoud te hoog, en het systeem vereist een geothermische bron. Alternatief: PVT-panelen PVT-panelen, die zowel elektriciteit als warmte opwekken, zijn een efficiënter alternatief. Ze bieden dubbele energieopbrengst en besparen ruimte. Deze panelen worden beschouwd als een veelzijdige technologie voor duurzame energieoplossingen. Waterbeheer Door beperkte ruimte kan geen extra oppervlaktewater worden toegevoegd. In plaats daarvan wordt voorgesteld om een robuust drainage- en infiltratiesysteem onder de kunstgrasvelden te gebruiken. Dit buffert regenwater voor droge periodes en vermindert maaiveldverzakkingen. Een innovatieve diepte-infiltratie zou bijdragen aan een circulair watergebruik en duurzame grondwateraanvulling. De vergunning hiervoor is echter complex.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

8

1.8 Conclusie sportvelden (nu en in de toekomst)     

 

asv Dronten heeft op dit moment 7 voetbalvelden tot haar beschikking, waarvan er 1 in eigendom is van asv Dronten zelf. Het aantal natuurgrasvelden (4 st.) en kunstgrasvelden (3 st.) is echter voor een optimale bezetting en gebruik niet goed verdeeld. Zonder het samenvoegen op één terrein van asv Dronten en Reaal is er op relatief korte termijn behoefte aan 8 voetbalvelden (4 natuurgras, 4 kunstgras). Met het direct toevoegen van Reaal op hetzelfde terrein is de behoefte op korte termijn 9 voetbalvelden (4 natuurgras, 5 kunstgras). Hier dient een keuze in gemaakt te worden. Op middellange termijn, met de toekomstige groei in ons achterhoofd, is de behoefte aan 10/11 voetbalvelden (4 natuurgras, 7 kunstgras). Om het toevoegen van voetbalvelden, nu en in de toekomst, mogelijk te maken en een toekomstbestendige complex te realiseren is het noodzakelijk om: o De locatie asv Dronten volledig her in te richten; o asvd Korfbal uit te plaatsen; o asvd Korfbal toe te voegen aan de nieuw te realiseren sporthal ’t Dok o Bij de sporthal 3 korfbalvelden te realiseren, met de optie voor een 4e veld o Rekening te houden met voldoende openheid en bewegingsruimte op het complex; De voorgestelde verduurzamingsmaatregelen een mix van innovatieve technieken en efficiëntieverbeteringen, maar sommige opties, zoals warmtewinning uit kunstgras, blijken niet rendabel.

Alternatieve oplossingen zoals PVT-panelen en diepte-infiltratie bieden wel kansen. Parkeren nader uitwerken in combinatie met parkeren sporthal.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

9

2. Sportaccommodaties (gebouwen) Met de verenigingen zijn verschillende gesprekken gevoerd om te komen tot een globaal programma van eisen (PvE) voor een nieuwe accommodatie (kantine en kleedkamers). De sportaccommodaties zijn eigendom van de verschillende verenigingen. Gemeentelijk beleid is dat (groot) onderhoud en vervangingsinvesteringen voor rekening van de verenigingen komen. Voor het bepalen van de vierkante meters bruto vloeroppervlak (bvo) zijn de volgende onderdelen meegenomen:  Algemene ruimten, inclusief de verkeersruimten;  Horeca en overige ruimten;  Sport gerelateerde ruimten kleedgebouw;  Algemene sport gerelateerde ruimten;  Sport gerelateerde ruimten velden  Vereniging gerelateerde ruimten Een uitgebreid programma van eisen voor de verschillende accommodaties is beschikbaar.

2.1 asv Dronten (voetbal)

De vereniging heeft tekeningen voor het clubgebouw aangeleverd. Deze tekeningen zijn gebruikt bij het opstellen van het PvE. De totale omvang in bvo komt uit 3.590 m2.

2.2 Reaal (voetbal)

De vereniging heeft tekeningen van het huidige clubgebouw aangeleverd die als basis zijn gebruikt voor het opstellen van het PvE. De totale omvang in bvo komt uit 1.250 m2.

2.3 asvd Korfbal

Wanneer er voor wordt gekozen om asvd Korfbal niet uit te plaatsen, heeft asvd Korfbal op termijn ook een nieuwe accommodatie nodig. Voor beide varianten zonder en mét uitplaatsing is een PvE opgesteld. De totale omvang in bvo komt uit 1.160 m2 indien asvd Korfbal een zelfstandig gebouw blijft behouden. De totale omvang in bvo komt uit 830 m2 indien asvd Korfbal wordt verplaatst naar de sporthal.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

10

3. Vervanging huidige Sporthal ’t Dok De vervanging van de huidige sporthal ’t Dok (5 haldelen) is naast sport integraal afhankelijk en verbonden aan onderwijshuisvesting. Overdag zijn het voornamelijk de voortgezet onderwijs (VO) scholen die gebruik maken van ’t Dok. De vervanging van ’t Dok valt samen met de vervangende nieuwbouw opgave voor het totale VO onderwijs in Dronten. Het betreft hier twee VO voorzieningen (Ichthus en Copernicus) die beide zijn opgenomen in het strategisch vastgoedplan. Het Copernicus maak nu grotendeels gebruik van het huidige Dok. Het Ichthus maakt nu ook (nog) gebruik van 2 gymlokalen op het Aeres terrein. Deze 2 gymlokalen worden op korte termijn gesloopt.

3.1 Spreiding voortgezet onderwijs Dronten, consequenties Sporthal ‘t Dok

Het lijkt onwaarschijnlijk dat de beide VO voorzieningen allebei herbouwd gaan worden in het centrum van Dronten. Hierover vinden met de schoolbesturen gesprekken plaats. Onder andere in verband met de toekomstige groei lijkt het logisch de twee nieuwe VO locaties meer over Dronten te spreiden. Spreiden van het onderwijs heeft ook consequenties voor de realisatie van een nieuwe sporthal. In het verlengde van het spreiden van het onderwijs lijkt het dan ook logisch om de nieuwe sporthal op twee verschillende locaties te realiseren. Dit beide in de nabijheid van de nieuwe VO voorzieningen.

3.2 Ruimtebehoefte + toekomstige groei

Zoals eerder in de rapportage al benoemd gaat de kern Dronten richting 2050 in inwonersaantal flink uitbreiden. Voor de zaalbehoefte is een aantal groeiscenario’s uitgerekend. Gerekend is met een toename aan leden van 15% tot 2030, met een toename ten opzichte van het seizoen ‘24/’25 van 30% tot 2040 en ten slotte met een groei van 45% tot 2050. Zaalbehoefte onderwijs Dronten In onderstaande tabel zijn de verschillende scenario’s met betrekking tot de behoeftebepaling voor de zaaldelen voor het onderwijs in Dronten uitgewerkt. Overzicht Dronten totaal Basisonderwijs Voortgezet Onderwijs

2024/2025 7 7

Zaalbehoefte Groei 15% 8 8

Groei 30% 9 9

Groei 45% 10 10

Zaalbehoefte sport Dronten Op basis van gesprekken met verenigingen die nu gebruik maken van sporthal ’t Dok en de informatie die Optisport qua bezetting van alle accommodaties heeft aangeleverd kan worden onderbouwd dat op dit moment kan worden voorzien in de behoefte voor binnensport. Dit wordt tevens aangetoond in een eerder (2023) door het Mulier Instituut uitgevoerd onderzoek. Met de toekomstige groei van Dronten zal ook de behoefte aan zaaldelen toenemen. In dat opzicht is de realisatie van twee sporthallen met beide 4 zaaldelen aan te bevelen.

3.3 ASVD Korfbal toevoegen aan nieuwe sporthal ‘t Dok

Het combineren van de nieuw sporthal met de verplaatsing van ASVD Korfbal heeft verschillende voordelen. Het zorgt ervoor dat de accommodatie van ASVD Korfbal het jaarrond beter bezet is, door de kantine te combineren met de kantine van ’t Dok. Korfbal wordt in de zomer buiten en in de winter in de zaal gespeeld. Vaak is daardoor in de winter nauwelijks activiteit in de korfbalkantine. Door de binnen- en buitenvelden bij elkaar te situeren wordt, zoals het KNKV het omschrijft, meer een huiskamergevoel gecreëerd. Daarnaast is er met het combineren en delen van ruimten behoefte aan minder vierkante meters nieuwbouw. Dit zorgt voor een lagere investering in de bouwkosten. Een ander voordeel van het uitplaatsen van de korfbalaccommodatie is dat er ruimte ontstaat voor groei voor voetbal. Dit is reeds nader toegelicht in hoofdstuk 1.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

11

3.4 Globaal programma sporthal ’t Dok (locatie Burg. Dekker Sportpark)

Voor de vervanging en verplaatsing de sporthal ’t Dok is voor het programma rekening gehouden met het spreiden van de voorzieningen zoals in paragraaf 3.1 nader toegelicht. Uitgangspunt voor het programma is dat de sporthal op het Burgemeester Dekker Sportpark een volwaardige sporthal met kantine, tribune e.d. zal zijn. Globaal programma sporthal:  Uitvoering in 4 zaaldelen;  Bijbehorende voorzieningen als kleedkamers, bergingen e.d.;  Volwaardige kantine;  Volwaardige tribune;  Toevoegen ASVD Korfbal + 830 m2; Hieronder volgt per onderdeel het programma in vierkante meters bruto vloeroppervlak. Programma sporthal + opties Sporthal (4 zaaldelen) Sporthal (4 zaaldelen) mét Korfbal

4.350 5.180

m2 m2

3.5 Parkeren

Voor het bepalen van het aantal parkeerplaatsen wordt er gekeken naar de Nota Parkeernormen Dronten 2016. De parkeernorm voor een sporthal staat hier niets in opgenomen en dan dient er te worden terug gevallen op de meest recente uitgave van het Kenniscentrum CROW over Parkeerkencijfers. Voor een sporthal geldt voor gebied Dronten (weinig stedelijk) een gemiddeld parkeerkencijfer van 2,9 parkeerplaatsen per 100 m2 bruto vloeroppervlak (bvo). De sporthal krijgt een omvang van ca. 5.200 m2 bvo. In dat geval dient er rekening te worden gehouden met afgerond 151 parkeerplaatsen. De parkeerplaatsen in combinatie met de noodzaak voor extra parkeerplaatsen bij de voetbal vraagt om nadere uitwerking. Dit in het kader van dubbel gebruik en om te voorkomen dat er een overcapaciteit wordt gerealiseerd.

3.6 Conclusie programma sporthal + asvd Korfbal(nu en in de toekomst)    

Het is aan te bevelen de realisatie van het nieuwe Dok op 2 locaties uit te voeren, dit in verband met de toekomstige spreiding van het Voortgezet Onderwijs. Met de toekomstige groei in het vooruitzicht, is er behoefte aan 2x 4 zaaldelen ter vervanging van sporthal ‘t Dok. Het is aan te bevelen om asvd Korfbal bij de verplaatsing toe te voegen aan de nieuwe sporthal. Dit om synergie voordelen te behalen en omdat het in de investerings- en exploitatielasten gunstiger uit pakt dan een afzonderlijke accommodatie voor asvd Korfbal te realiseren. Parkeren nader uitwerken in combinatie met parkeren voetbal.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

12

4. Financiën & Planning In dit hoofdstuk worden per onderdeel de geraamde kosten weergegeven. Het gehanteerde prijspeil is 2024. Ontwikkelingen in andere kunstgrassystemen, eventuele nieuwe duurzaamheidsmaatregelen en inflatie is niet meegenomen in de ramingen. Bij een gefaseerde realisatie verspreid over meerdere jaren kan de inflatie aanzienlijk zijn, waardoor een indexering noodzakelijk is. Ook wijzigingen in wet- en regelgeving kan prijs verhogend werken. De volgorde van benoemen van investeringen heeft te maken met de volgorde van uitvoering.

4.1 Investering Sporthal ’t Dok

Hieronder volgt een overzicht van de investering voor het realiseren van een sporthal met 4 zaaldelen én het realiseren van de benodigde ruimten van de korfbal bij de sporthal. Programma sporthal + opties Sporthal (4 zaaldelen) Sporthal (4 zaaldelen) mét Korfbal

4.350 5.180

m2 m2

Indicatie bouwkosten (€ 3.000/p/m2) excl. btw € 13.050.000 € 13.050.000 + € 2.490.000 € 15.540.000

Exploitatie Voor de sporthal zijn indicatief de baten, lasten en het exploitatieresultaat berekend. In een later stadium kan op basis van een definitief ontwerp, met alle uitgangspunten helder, een volledige exploitatiekosten berekening gemaakt worden. Om een indicatie te geven van de jaarlasten, zijn een aantal uitgangspunten genomen, zie onderstaande tabel. Uitgangspunten Kapitaallasten (rente 3,5%) Jaarlijks onderhoud (% van totale investering) Energie (€ 15 m2/per jaar) Schoonmaak en beheer Vaste lasten (verzekering, OZB, e.d.) Totaal indicatie exploitatielasten Indicatieve baten sporthal (ca. 2.000 uur x € 65) Indicatieve baten sporthal + korfbal

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

€ 800.000 € 115.000 € 75.000 € 40.000 € 15.000 € 1.045.000 € 130.000 € 180.000

13

4.2 Investering herinrichten sportpark

Hieronder volgt een overzicht van de investering met betrekking tot het herinrichten van het sportpark. Een uitgebreid overzicht van de investeringskosten zijn opgenomen in bijlage 5. Sportvelden Ontmantelen sportpark Ontmantelen veld eigendom/v.r.v. asv Dronten

1 1

Pst Pst

Per onderdeel € 228.500 € 55.000

Totaal

asv Dronten aanleg kunstgrasvelden (4 st.) asv Dronten aanleg kunstgrasveld (1 st.) eigendom/v.r.v. asv Dronten Reaal toevoegen, aanleg 1 extra kunstgrasveld asv Dronten aanleg grasvelden (4 st.) Aanleg kunstgras (10  11) asvd Korfbal aanleg korfbalvelden (3 st.)

1 1

Pst Pst

€ 2.120.000 + € 530.000

1 1 1 1

Pst Pst Pst Pst

+ € 530.000 € 376.000 € 530.000 € 300.000

Inrichting sportpark

1

Pst

€ 1.542.500

€ 4.386.000 € 1.542.500

Onvoorzien (10%)

1

Pst

€ 621.200

€ 621.200

€ 283.500

Totaal excl. Btw

€ 6.833.200

Beheerlasten sportvelden Als afschrijvingstermijn dient voor kunstgrasvelden rekening te worden gehouden met 10 jaar. Voor onderhoud (maaien) van grasvelden dient rekening te worden gehouden met ca. € 8.000 per jaar per veld.

4.3 Investering sportaccommodaties

Hieronder volgt een overzicht van de investeringen met betrekking tot de kantines en kleedruimten. De investeringslasten zijn fors. Gemeentelijk beleid is dat (groot) onderhoud en vervangingsinvesteringen voor rekening van de verenigingen komen. Sportaccommodaties Programma asv Dronten accommodatie Reaal accommodatie asvd Korfbal accommodatie (indien niet bij sporthal) Sloopkosten bestaande accommodatie

Bvo 3.590 1.250 1.160

m2 m2 m2

Indicatie bouwkosten (€ 3.000/p/m2) excl. btw Per onderdeel Totaal € 10.770.000 € 10.770.000 € 3.750.000 € 3.750.000 € 3.480.000 € 3.480.000 NTB

4.4 Grondexploitatie

SV Reaal: Het terrein van Reaal is bijna 6 ha groot. Als sv Reaal gaat verhuizen naar het Burg. Dekker Sportpark valt deze grond vrij. De herontwikkeling van deze locatie is nog niet bepaald. Ruimtelijk zijn er tal van mogelijkheden. Door het grondbedrijf is gerekend aan een grondexploitatie als gekozen wordt voor wonen. De uitkomst hiervan is dat de exploitatie positief kan afsluiten. Locatie ’t Dok: De locatie van ’t Dok is ingesloten door woningbouw. Vanuit het voormalige centrumplan was er altijd de gedacht dit in te vullen met woningbouw. Vanwege de leeftijd van de sporthal destijds is besloten deze te handhaven. Inmiddels zijn we ruim 20 jaar verder en is de sporthal ’t Dok toe aan vervanging. Door het grondbedrijf is gerekend aan een grondexploitatie als gekozen wordt voor wonen. De uitkomst hiervan is dat de exploitatie positief kan afsluiten.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

14

4.5 Planning

Na besluitvorming in de gemeenteraad is de uitvoering als volgt: Nieuwbouw sporthal ‘t Dok - Q1/Q2-2025; Opstarten voorbereiding t.b.v. de planuitwerking voor de nieuw te realiseren sporthal op het Burgemeester Dekker Sportpark. Dit in samenspraak met sportverenigingen en schoolbesturen. - Q3/Q4-2025; Architectenselectie + opstarten bestemmingsplanprocedure. - Q1/Q2-2025; Uitwerken voorlopig ontwerp/definitief ontwerp en kostenraming t.b.v. uitvoeringskrediet. - Q3-2025; Besluitvorming uitvoeringskrediet t.b.v. realisatie sporthal. Toekomstig herinrichten van het sportpark; - Definitieve financiële consequenties en planning voor herinrichten sportvelden Asv Dronten mee nemen bij de besluitvorming rondom het uitvoeringskrediet realisatie sporthal. - De resultaten van het onderzoek naar de financieringsscenario’s voor het realiseren van een nieuwe accommodatie voor Asv Dronten en Reaal mee nemen bij de besluitvorming rondom het uitvoeringskrediet realisatie sporthal.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

15

Bijlagen

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

16

Bijlage 1 | Behoeftebepaling asv Dronten, seizoen ‘24/’25

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

17

Bijlage 2 | Behoeftebepaling sv Reaal, seizoen ‘24/’25

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

18

Bijlage 3 | Veldbehoefte voetbal Dronten

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

19

Bijlage 4 | Indelingsschets voetbalvelden, ASVD Korfbal en nieuwe sporthal

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

20

Bijlage 5 | Raming stichtingskosten (sport)velden

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

21

Bijlage 6 | Mogelijkheden verduurzaming buitensportaccommodaties Niet alleen de opstallen zullen aan de huidige eisen qua duurzaamheid gaan voldoen, ook speelt duurzaamheid bij de realisatie van de sportvelden een grote rol. Dit hoofdstuk beschrijft de mogelijkheden voor de verduurzaming van de velden. Constructie en inrichting Net als nu zijn er op het nieuwe sportpark zowel natuurgras- alsmede kunstgrasvelden aanwezig. Bij beide veldtypen speelt duurzaamheid een grote rol. Natuurgrasvelden worden volgens de Greendeal onderhouden en bij kunstgras wordt veel aandacht besteed aan secundaire bouwstoffen en herbruikbaarheid van toegepaste materialen. Natuurgras Bij de aanleg van natuurgrasvelden zal gebruik worden gemaakt van grassen die minder gevoelig zijn voor droogte en ziektes en die zich snel vestigen en herstellen en daardoor een gesloten graszode vormt waar onkruiden weinig kans krijgt zich te vestigen. De toplaag die van nature aanwezig is zal geschikt worden gemaakt zodat het overschot aan neerslag snel wordt afgevoerd maar dat er voldoende water geborgen kan worden om lang voor het gras beschikbaar te zijn. Dit alles resulteert in onder de meeste omstandigheden goed bespeelbare velden. Bij het onderhoud van natuurgrasvelden wordt zorgvuldig met bemesting omgegaan om uitspoeling zoveel mogelijk te voorkomen.

Het bestrijden van plagen en onkruiden zal zoveel mogelijk respectievelijk biologisch en mechanisch worden uitgevoerd. Kunstgras Na een jarenlange discussie over de vermeende schadelijkheid voor mens en milieu van polymerische infill (autobanden en kunstrubber) komt er in 2031 een verbod op het toepassen van dit type infill. Vanaf dat jaar mogen geen nieuwe velden met dit type infill worden aangelegd, bestaande velden mogen worden gebruikt tot het einde van hun levensduur. Dit verbod heeft geleid tot een versnelling in de ontwikkeling van velden zonder infill of slechts met zand ingestrooid kunstgras. Deze ontwikkeling was al in gang gezet mede ingegeven door het feit dat de oude systemen lastiger te recyclen zijn. Bij de aanleg van de kunstgrasvelden zullen zoveel mogelijk secundaire bouwstoffen, her te gebruiken materialen en materialen met een lange levensduur worden toegepast. Momenteel zijn kunstgrassystemen goedgekeurd waar alleen zand wordt ingestrooid. Ook is er een ontwikkeling gaande van systemen geheel zonder infill. Kunstgrasmatten bestaande uit hetzelfde materiaal zijn in ontwikkeling zodat nadat ze zijn afgeschreven ze eenvoudig kunnen worden gerecycled tot wellicht zelfs een nieuwe kunstgrasmat. Er dient nog wel een goede oplossing worden gevonden voor het aan elkaar bevestigen van de afzonderlijke kunstgrasbanen en de belijning.

Dit wordt nog aan elkaar gelijmd en de lijm bemoeilijkt het recyclen. Het onderhoudsniveau van de sportaccommodaties in de gemeente Dronten is goed hetgeen positief is voor de levensduur en duurzaamheid. Warmte winnen uit kunstgras Naar aanleiding van raadsbesluit 19-12-2023 document 358779 hebben we een verkenning gedaan van interessante (omvangrijke) duurzaamheidsmogelijkheden, waarbij onderzocht worden aspecten als financiële haalbaarheid, subsidiemogelijkheden en welke maatregelen nodig zijn bij de aanleg om voor te bereiden op deze ontwikkelingen. Er is specifiek gevraagd naar de mogelijkheden van een collectorveld. Een van de meest recente duurzaamheidsontwikkelingen op gebied van kunstgras is het winnen van warmte uit kunstgrasvelden door middel van zogenaamde Collectorvelden. Een vloeistof in een intensief leidingsysteem dat zich direct onder de kunstgrasmat bevindt warmt door middel van zonnewarmte op. Het verwarmde water wordt met een Warmte Koude Opslag-systeem (WKO) in de ondergrond gebracht. In de winter kan dit

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

22

voorverwarmde water worden gebruikt om warmte mee te winnen om bijvoorbeeld gebouwen te verwarmen. In de zomer wordt het kunstgrasveld enigszins gekoeld door de vloeistof. Voor een collectorveld zijn we tot de volgende conclusie gekomen: Er wordt gesuggereerd dat met warmtewinning uit een kunstgras voetbalveld de warmtevraag van 200 huishoudens kan worden gedekt. In Dronten zou bijvoorbeeld warmte gewonnen kunnen worden uit de korfbalvelden en deze warmte worden aangewend voor het verwarmen van de sporthal en kleed-/clubaccommodatie van de korfbalvereniging. Dit klinkt aantrekkelijk, maar in werkelijkheid is warmtewinning uit kunstgras niet rendabel. Het eerlijke verhaal is dat er een dieptebron (zoals een geothermische bron) nodig is om deze installatie te laten werken. Kunstgrasvelden dragen slechts bij aan een rendementsverbetering van ongeveer 10-15% aan de warmteproductie van de bron. Hoewel dit klinkt als een nuttige bijdrage, weegt deze marginale rendementsverbetering niet op tegen de hoge investeringskosten die vaak oplopen tot enkele miljoenen euro's voor de installatie en het onderhoud van de dieptebron en het warmteterugwinningssysteem. Bovendien zijn de exploitatiekosten van het systeem, zoals het aanleggen van leidingen en warmtewisselaars onder het kunstgras, substantieel.

Investeringskosten:  collectorveld (korfbal) € 500.000,00  geografisch bron € 700.000,00  warmtenet tussen de € 5000,00 en € 10.000,00 per huishouden of een extra gemeentelast van € 1.000.000,00 / 2.000.000,00 (afhankelijk van afstanden / grondwerken). Uitgaande van ongeveer 200 aangesloten woningen. In vergelijking met andere hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne-energie of geothermische systemen zonder kunstgras, levert warmtewinning uit kunstgras te weinig op om de investering terug te verdienen binnen een redelijke termijn. Daarnaast zal er bij een dergelijk systeem een beheerder moeten worden gevonden voor het warmtenet waar de huishoudens op worden aangesloten. De beheerkosten van een warmtenet kunnen sterk variëren afhankelijk van de grootte, complexiteit en locatie van het netwerk, maar over het algemeen bestaan deze kosten uit een aantal specifieke posten: Onderhoud van infrastructuur:  Leidingen: Regelmatig onderhoud van de leidingen die warm water of stoom transporteren is cruciaal om lekkages en verliezen te voorkomen. Dit omvat het inspecteren, schoonmaken en herstellen van leidingen.  Warmtewisselaars: De warmtewisselaars, die warmte overdragen van het net naar individuele gebouwen, moeten regelmatig worden onderhouden om efficiënt te blijven werken.

 Pompen en ventielen: De pompen die het water door het systeem circuleren en de ventielen die de stroming regelen, vereisen eveneens periodiek onderhoud en soms vervanging. Operationele kosten:  Personeel: Het warmtenet vereist technische medewerkers voor het dagelijkse beheer en monitoren van het systeem. Dit omvat zowel veldwerkers als controlerende technici die de netwerkinfrastructuur in de gaten houden via digitale systemen.  Monitoring en automatisering: Moderne warmtenetten worden vaak continu gemonitord en bestuurd via geautomatiseerde systemen om efficiëntie te waarborgen en problemen vroegtijdig te signaleren. Dit vereist investering in software en monitoringtools. Energiekosten:  Opwekking en distributie van warmte: Het warmtenet wordt gevoed door een centrale geothermische warmtebron, deze kosten moeten worden meegenomen in de energieprijs.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

23

Verlies van warmte (distributieverlies):  Warmteverlies tijdens transport: Een deel van de warmte gaat verloren tijdens het transport door het netwerk. Hoe langer de leidingen, hoe meer warmte verloren gaat, wat de efficiëntie verlaagt en de operationele kosten verhoogt. Administratieve kosten:  Facturatie en klantenservice: De exploitant van een warmtenet moet betalingen verwerken en klantenservice verlenen aan huishoudens en bedrijven die zijn aangesloten op het netwerk. Dit vereist een administratie- en factureringssysteem, evenals personeel voor klantenservice. Verzekeringen en juridische kosten:  Aansprakelijkheid: Warmtenetten vereisen ook verzekeringen voor eventuele schade aan infrastructuur of derden. Daarnaast kunnen juridische kosten ontstaan bij uitbreidingen van het net, geschillen over prijzen, of andere operationele kwesties. Capaciteitsuitbreiding en renovatie:  Uitbreiding van het netwerk: Bij groei van het aantal aansluitingen of uitbreiding van het warmtenet naar nieuwe gebieden, komen er extra kosten kijken voor de aanleg van nieuwe infrastructuur.  Vervanging van verouderde onderdelen: Naarmate een warmtenet ouder wordt, kunnen leidingen, pompen en andere onderdelen verouderd raken, wat extra renovatiekosten met zich meebrengt.

Gemiddelde kosten: Voor een typisch warmtenet kunnen de beheerkosten uiteenlopen tussen de €10 en €30 per aangesloten woning per maand, afhankelijk van de schaal en het type warmtenet. Grootschalige netten hebben vaak schaalvoordelen, waardoor de kosten per woning lager uitvallen dan bij kleine netten. We hebben het hier echter over een klein warmtenet. Samengevat, de beheerkosten van een warmtenet zijn een mix van operationele, onderhouds- en kapitaalkosten, die variëren op basis van de complexiteit en omvang van het netwerk. Vooralsnog wordt ingeschat dat het aanleggen van een collectorveld niet binnen een acceptabele periode rendeert. PVT-panelen Als alternatief voor het Collectorveld bestaat de mogelijkheid om de sporthal en/of het kleed-/clubgebouw van energie en warmte te voorzien middels PVT-panelen. Een PVT-paneel is een combinatie van een zonnepaneel (PV-paneel) en een zonnecollector (T-panel), waarmee zowel elektriciteit als warmte wordt opgewekt. Het paneel bevat een fotovoltaïsch gedeelte dat zonlicht omzet in elektriciteit, zoals bij standaard zonnepanelen en een thermisch gedeelte dat de warmte opvangt die normaal gesproken verloren zou gaan.

Hier zijn de belangrijkste kenmerken van PVT-panelen: Dubbele energieopbrengst:  Elektriciteit: Het PV-gedeelte van het paneel werkt net als een regulier zonnepaneel en zet zonlicht om in elektriciteit.  Warmte: De zonnecollector aan de achterkant van het paneel vangt de warmte op die door de zonnestraling ontstaat. Deze warmte kan worden gebruikt voor bijvoorbeeld het verwarmen van water of het ondersteunen van een warmtepomp. Efficiëntie: Een standaard PV-paneel heeft een rendement van ongeveer 15-20% voor elektriciteitsproductie, maar een groot deel van de zonne-energie wordt omgezet in warmte, wat normaal gesproken verloren gaat. In een PVTpaneel wordt deze warmte teruggewonnen, waardoor het totale rendement (elektriciteit + warmte) veel hoger is dan bij een gewoon zonnepaneel.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

24

Toepassingen: PVT-panelen zijn bijzonder geschikt voor:  Huishoudens: Ze kunnen de elektriciteits- en warmtevraag van een huis ondersteunen, zoals warm water voor huishoudelijk gebruik of voor vloerverwarming.  Bedrijven: Voor bedrijven die zowel stroom als warmte nodig hebben, zoals in de landbouw of industrie, kunnen PVT-systemen efficiëntievoordelen bieden.  Warmtepompen: PVT-panelen kunnen ook worden gekoppeld aan een warmtepomp om de efficiëntie van het verwarmingssysteem verder te verbeteren. Koeling van zonnepanelen: Het thermische systeem in een PVT-paneel helpt de zonnepanelen koel te houden. Zonnepanelen verliezen efficiëntie als ze te warm worden, maar door de warmte af te voeren met het thermische gedeelte, blijven de panelen op een lagere temperatuur, wat de elektrische opbrengst kan verbeteren. Installatie en kosten: Hoewel de initiële aanschaf- en installatiekosten van PVT-panelen hoger zijn dan die van gewone zonnepanelen of zonnecollectoren apart, bieden ze het voordeel van dubbele energieopbrengst (elektriciteit en warmte) en besparen ze ruimte omdat er slechts één soort paneel nodig is. Kortom, PVT-panelen zijn een veelzijdige en efficiënte technologie voor het gelijktijdig opwekken van elektriciteit en warmte uit zonlicht, waardoor ze aantrekkelijk zijn voor energie-efficiënte woningen en bedrijven.

Ondergrondse opslag regenwater Bij de ontwikkeling van het sportpark zal een watercompensatie moeten worden toegepast en zal klimaat adaptief moeten worden ontwikkeld. Veelal wordt de watercompensatie ingevuld middels een percentage aanvullend oppervlaktewater en de toepassing van bufferende en afvoerbeperkende maatregelen in een plangebied. Gezien de geringe beschikbare ruimte is het niet mogelijk om meer oppervlaktewater op het sportpark te introduceren. Een andere mogelijkheid om water in het gebied vast te houden is het toepassen van een krattensysteem onder kunstgrasvelden. Uit onze ervaring is bekend dat het bufferen van water in veldconstructies op een dergelijke wijze kostbaar is en weinig efficiënt en duurzaam. Ook het borgen van een voldoende waterkwaliteit is daarbij onzeker. Ons voorstel is om in de toe te passen zandonderbouw onder de kunstgrasvelden een robuust drainage- en infiltratiesysteem (IT-stelsel) toe te passen. In zomersituaties kunnen daarin neerslagpieken worden gebufferd, terwijl de uitdroging en oxidatie van onderliggende kleilagen effectief wordt tegen gegaan. Ongewenste maaiveldzakkingen worden hiermee gedempt of voorkomen. Naast deze oppervlakkige buffering van neerslag in het zomerseizoen is het voorstel om overtollig water na een voorzuivering in het diepe zandpakket onder de kleilaag te infiltreren.

Daarmee kan een ondergrondse waterbuffer worden opgebouwd waarmee bijvoorbeeld de sportvelden en groenstroken in droge zomersituaties kunnen worden beregend en de grondwaterbuffer in het diepe zandpakket kan worden verbeterd en aangevuld. Het bufferen van overtollige neerslag is van positieve invloed op de hoeveelheid watercompensatie en kan als volgt worden beschreven. Sportparken en stedelijke gebieden hebben steeds vaker te maken met wateroverlast door intense neerslag en watertekorten door langere droogte. De huidige oplossingen zijn gericht op afvoer en aanvoer en zijn vaak kostbaar en niet duurzaam. Retentie en infiltratie is daarom nodig om overschotten snel te kunnen opvangen, langere tijd vast te houden en te gebruiken. De noodzakelijke ruimte voor retentie en infiltratie is doorgaans echter schaars, wat leidt tot conflicten met andere bovengrondse functies en/of kostbare oplossingen. Met Diepte-infiltratie wordt gestreefd om het regenwater in stedelijk gebied te zuiveren en langer vast te houden, zonder te conflicteren met functies aan het maaiveld. Hiervoor worden diepere watervoerende lagen gebruikt voor infiltratie, opslag en winning van hemelwater via putten. Diepte infiltratie heeft een aantal voordelen die andere buffertechnieken niet hebben. Zo zijn de volgende voordelen te onderscheiden.

Diepte infiltratie voorziet in een volledig circulair beregeningssysteem, bespaart

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

25

kosten van drinkwatergebruik, kan volledige droge perioden overbruggen vanwege de blijvende waterkwaliteit en buffercapaciteit, biedt kwalitatief hoogwaardiger beregeningswater vanwege de voorzuivering en natuurlijke zuivering in het watervoerende pakket, vult het grondwaterpakket meer aan dan het onttrekt, houdt uitdrogende veenlagen intact en draagt bij aan de bestrijding van klimaatverandering door de opslagcapaciteit van CO2 in de bodem te herstellen/verbeteren. Met deze voordelen draagt Diepte infiltratie bij aan Sustainable Development Goals 3, 6, 11, 12, 13 en 15 en biedt dit zeer veel kansen voor opdrachtgevers. Afbeelding 3: Cyclus van systematiek Diepte-infiltratie:

Diepte infiltratie heeft een aantal duidelijke voordelen die andere buffertechnieken niet hebben. Deze voordelen zijn hieronder opgesomd:      

Volledig circulair hemelwatergebruik voor beregening; Bespaart kosten van drinkwatergebruik voor beregening; Kan volledige droge perioden overbruggen vanwege de blijvende waterkwaliteit en buffercapaciteit; Biedt kwalitatief hoogwaardiger beregeningswater vanwege de voorzuivering en natuurlijke zuivering in het watervoerende pakket; Vult het grondwaterpakket meer aan dan het onttrekt; Draagt bij aan de bestrijding van klimaatverandering door de opslagcapaciteit van CO2 in de bodem te herstellen/verbeteren.

Uit een eerste verkenning is gebleken dat de omstandigheden en bodemopbouw geschikt is voor diepte infiltratie. Weliswaar wordt er niet met leidingwater beregend op dit sportpark maar met (ondiep) grondwater. Door te beregenen met water dat middels diep infiltratie in de bodem is gebracht wordt voorkomen dat relatief ondieper grondwater wordt gebruikt hetgeen verdroging tegen gaat. Het vergunnen van Diepte-infiltratie is momenteel nog wel een complexer vraagstuk. Bij de bevoegde gezagen is er nog relatief weinig kennis aanwezig waardoor er ontzettend veel monitoringseisen ontstaan voor vergunningverlening op waterkwaliteit. Dit zal in verloop van tijd eenvoudiger worden om rond te krijgen.

Vervolgonderzoek Burgemeester Dekker Sportpark

26