Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Flevoland (959644).pdf

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: 957179 Documentnummer: 959644 Indiener: G. Drijfhout Datum: 24 februari 2026 Portefeuille(s): Regionale samenwerking Sociaal Domein Flevoland Portefeuillehouder(s): P. Duvekot Begrotingsprogramma: 6 Sociaal Domein Begrotingsdoel (nummer + duiding): 1-3 Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden (WMO) 1-6 Opgroeien en opvoeden (Jeugd), organiseren inkoop complexe jeugdhulp bij regio Onderwerp Zienswijze ontwerp Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Flevoland Te besluiten om 1. een positieve zienswijze te geven op het ontwerp van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Flevoland voor de inkoop van deze jeugdhulp en de uitvoering van de regionale taken Wmo 2. en positieve zienswijze te geven op het voorstel om de Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland d.d. 10 december 2015 te beëindigen. Inleiding Op 16 december 2025 informeerden wij u met raadsinformatiebrief 923854 over het proces om de huidige Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland stop te zetten en een nieuwe gemeenschappelijke regeling (GR) aan te gaan. Ter voorbereiding hiervoor is in december 2025 de intentieovereenkomst getekend door de vijf samenwerkende gemeenten in de regio Flevoland. Het ontwerp van de GR Sociaal Domein Flevoland is klaar om in het kader van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) voor een zienswijze aan de raad voorgelegd te worden.

Om voor het einde van 2026 de GR Sociaal Domein Flevoland te kunnen ondertekenen door de colleges van de deelnemende gemeenten, is het van belang dat het proces voor de zienswijze voor het zomerreces wordt afgerond. Aansluiting op het gemeentelijk beleid Door de druk op de jeugdhulp komt juist de hulp aan de kinderen die dat het hardste nodig hebben in het gedrang In het strategisch beleidskader "Mensen maken de samenleving" is als gewenst effect opgenomen dat de geïndiceerde jeugdhulp vooral beschikbaar is voor de kinderen met een complexe zorgbehoefte. Om het mogelijk te maken dat de zorg aan deze jeugdigen de prioriteit krijgt zodat zij tijdig passende hulp kunnen krijgen, is in het uitvoeringsplan Gezond Samenleven opgenomen dat we de lichtere vormen van hulp meer naar voren halen en daarmee het voorliggend aanbod versterken. Hiervoor bouwen we stevige lokale teams en investeren we in aanvullend preventief (collectief) aanbod. Om de beschikbaarheid van de hulp te realiseren, is in het uitvoeringsplan Kansengelijkheid uitgewerkt dat we dit bereiken door het opdrachtgever-/opdrachtnemer-schap beter te beleggen en de inkoop van de complexe jeugdhulp regionaal te organiseren. Het inkoopproces voor de nieuwe zorgvormen die regionaal worden ingekocht loopt en ook werken we aan een nieuwe regiovisie.

De verordening en daarmee de zorg op basis van een beschikking gaat zich dan richten op de complexe zorgvragen. De inkoop van de complexe zorgvormen gebeurt via de regio conform de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Daar richt dit voorstel zich op. Bijlage(n):

De Rede 1 8251 ER Dronten

Postbus 100 8250 AC Dronten

Telefoon 14 0321

www.dronten.nl

De regionale voorzieningen die de zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners bevorderen worden samen met de lokale gemeenten georganiseerd. Een centrumgemeente heeft in het kader van de Wmo 2015 de specifieke, verplichte taak om voor een regio van omliggende gemeenten maatschappelijke opvang en beschermd wonen te organiseren en financieren. Dit betekent dat zij verantwoordelijk is voor de landelijke toegankelijkheid, realisatie en toezicht op deze gespecialiseerde voorzieningen voor kwetsbare inwoners. Het Regionaal Kader Zorglandschap Wmo 2020-2026 richt zich op de zorg en ondersteuning van inwoners met een kwetsbaarheid en/of een ondersteuningsvraag door o.a. psychische problemen, licht verstandelijke beperking en/of problemen door huiselijk geweld of kindermishandeling. Deze inwoners helpen we om zo veel mogelijk naar een normale leefsituatie te komen. We kiezen ervoor om deze inwoners zo veel mogelijk in hun eigen woonomgeving te huisvesten en minder in instellingen te plaatsen. Hun behoeften en mogelijkheden staan daarbij centraal. Eigen regie, inzet op kansen en het aansluiten bij wat iemand wil en kan zijn namelijk belangrijke voorwaarden voor herstel. Doorverwijzing naar het beschermd wonen of de maatschappelijke opvang is alleen nog aan de orde als thuis wonen niet (meer) verantwoord of veilig is.

Bovenstaande sluit aan op het maatschappelijk effect “Inwoners ervaren hun gezondheid en veerkracht als voldoende om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan” zoals die is opgenomen in strategisch beleidskader en verder is uitgewerkt in doel 1 van het uitvoeringsplan Bestaanszekerheid. 1.1./2.1.In de Wet gemeenschappelijke regelingen is opgenomen dat voor het aangaan en/of beëindigen van een GR de raad om een zienswijze wordt gevraagd Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd. Doel van de wetswijziging is om de democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van raden te versterken. Om deze reden leggen wij het ontwerp van de GR en de beëindiging van de Centrumregeling Sociaal Domein Flevoland voor een zienswijze aan u voor. 1.2 /2.2.De huidige centrumregeling is verouderd en mist robuustheid, effectiviteit en slagvaardigheid op het gebied van de regionale jeugdvoorzieningen en regionale uitvoering Wmo De Centrumregeling is in afwachting van de aanpassing van de wetgeving niet tussentijds aangepast aan de nieuwe regio-indeling en wijzigingen in de regionale ambities. In de nieuwe wetgeving worden nadere eisen gesteld aan de governance waaraan de Centrumregeling niet voldoet.

Om die reden is in de intentieovereenkomst van december 2025 afgesproken om een nieuwe GR aan te gaan en de Centrumregeling te beëindigen. Vanaf einde 2023 werken wij aan een governance traject om de stevigheid en robuustheid, effectiviteit en slagkracht van de regio te optimaliseren. Belangrijk hierbij is dat de samenwerkende gemeenten ieder invloed kunnen uitoefenen op de koers, terwijl de governance ook moet passen bij de specifieke kenmerken van de regio als geheel en bij wat nu al goed werkt. Met de herziene governance wordt tevens voldaan aan de wens van het ministerie van VWS dat de regio geoptimaliseerd wordt, zodat zij beter kan bijdragen aan een dekkend zorglandschap in de Regio. In het governance traject spreken wij van de regio (kleine r) om het samenwerkingsverband van de gemeenten aan te duiden en van de Regio (grote R) om aan te duiden dat de regio en de gemeenten een infrastructuur van voorzieningen neerzetten, die samen een dekkend netwerk zijn.

In het ontwerp van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Flevoland wordt een bedrijfsvoeringsorganisatie op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen opgericht. Ieder college vaardigt een collegelid af in het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie. Het bestuur is verantwoordelijk voor de behartiging van de belangen die in het ontwerp van de gemeenschappelijke regeling worden genoemd, draagt zorg voor de daarin vermelde taken en maakt gebruik van de opgenomen bevoegdheden. De secretaris van het bestuur is de regiodirecteur, die in opdracht van het bestuur de regio-organisatie aanstuurt en verantwoording aflegt aan het bestuur. Om raadsleden actief bij het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie te betrekken, is in het ontwerp opgenomen om een regionaal raadsplatform sociaal domein in te stellen. Toelichting op de het model bedrijfsvoeringsorganisatie In het governance traject is bestuurlijke en ambtelijke consensus bereikt over het voorkeursmodel voor de toekomstige governance. Uit meerdere modellen is gekozen voor model bedrijfsvoeringsorganisatie. Het model is in onderstaand plaatje weergegeven:

De belangrijkste argumenten hiervoor waren: 1. Om kwetsbare jeugd en hun (kwetsbare) gezinnen het beste te ondersteunen en bestuurlijke slagkracht te tonen is een robuuste en stevige structuur gewenst met financiële duidelijkheid met een vastgestelde begroting volgens de P&C-cyclus van de Wgr, en de wettelijke controle- en beïnvloedings-instrumenten van de raden 2. Dit model biedt de beste kans om knelpunten op te lossen door duidelijk eigenaarschap en bevoegdheden. Hoewel relationele governance niet automatisch wordt verbeterd, helpen de institutionele veranderingen om dit te realiseren. De kans op een effectieve verandering in de aanpak is groter dan bij de andere modellen. 3. Het voorkeursmodel voldoet het beste om die bestuurlijke slagkracht te realiseren: • er komt een regionaal bestuur, met voldoende mandaat en besluitvormende bevoegdheid; • er komt een regionale begroting die door dat bestuur wordt vastgesteld (na zienswijze door de raden) • er komt een regionale ambtelijke structuur waarbij de regiodirecteur als secretaris van het bestuur de regionale ambtelijke organisatie aanstuurt conform zijn opdracht vanuit het regionale bestuur. 4. Het model moet niet te zwaar zijn, efficiënt zijn en bestaande infrastructuur benutten. 5. Het model is vooral een bestuurlijke organisatie, met organisatorische inbedding op de huidige manier.

6. Er wordt maximaal efficiënt gebruik gemaakt van de bestaande infrastructuur en huidige organisatorische inbedding, doordat de regioambtenaren in dienst blijven bij Almere (of een andere gemeente) en stafdiensten/bedrijfsvoering vanuit Almere (of een andere gemeente) worden geleverd. Leidende principes, intentieovereenkomst en deelnemende gemeenten In het governance-traject zijn de belangrijkste uitgangspunten en randvoorwaarden voor de voortzetting van de bestaande samenwerking in een nieuwe governance uitgewerkt in leidende principes. De leidende principes zijn opgenomen in een intentieovereenkomst die in december 2025 is ondertekend door de vertegenwoordigers van de colleges van B&W van de gemeenten Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder en Urk. De intentieovereenkomst is als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegd. Beoogd effect De belangrijkste beoogde effecten van de herziene governance, die wordt vormgegeven door middel van de voorgestelde Gemeenschappelijke Regeling, zijn als volgt: * Het neerzetten van een robuuste regionale uitvoeringsorganisatie ten behoeve van inwoners die in Flevoland ondersteuning krijgen op basis van Jeugdwet of Wmo. * Versterken van de robuustheid van de huidige samenwerking.

* Instellen van regionaal bestuur met vertegenwoordigers van de deelnemende colleges, dat besluiten kan nemen, mandaat heeft om voor de uitvoering van regionale taken zorg te dragen. * Duidelijkheid over verdeling van regionale en lokale verantwoordelijkheid. * De gemeenteraden duidelijk in positie te brengen Financiële middelen en effecten Er zijn geen directe specifieke gevolgen van de oprichting van de nieuwe regio-organisatie sociaal domein anders dan reeds meegenomen in de begroting 2026 van de regionale samenwerking Sociaal Domein Flevoland. Te zijner tijd zal voor de begroting 2027 de door de Wgr voorgeschreven procedure worden gevolgd, met zienswijze door de raden. Dit kan echter pas na oprichting gebeuren in 2027. In april of mei wordt in een technische raadsessie aan de gemeenteraden in de regio een toelichting gegeven op de voorgestelde Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Flevoland. Regiovisie De Hervormingsagenda vereist ook dat elke regio een door alle individuele gemeenteraden vastgestelde regiovisie heeft. In de regio Sociaal Domein Flevoland wordt dit jaar aan deze regiovisie gewerkt. Deze wordt naar verwachting in het komende najaar aan de gemeenteraden aangeboden ter bespreking en besluitvorming.

Kanttekeningen De versterking en aanpassing van de governance wordt niet alleen noodzakelijk geacht door de colleges van de regiogemeenten, maar komt ook voort uit de vereisten die vanuit de Hervormingsagenda Jeugd worden gesteld aan regionale samenwerking. Het ministerie van VWS heeft aan de colleges van Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder en Urk duidelijk gemaakt dat de huidige governance van de regio Flevoland niet volstaat om een dekkend zorglandschap voor de jeugd te realiseren. De GR is daarmee een wettelijke verplichting vanuit de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Ook de deelname vanuit Dronten aan de jeugdhulpregio Flevoland is wettelijk vastgelegd. De keuze voor een bedrijfsvoeringsorganisatie is voortgekomen uit het bestuurlijke proces dat in 2024 en 2025 is gevolgd. De argumentatie hiervoor is opgenomen in het voorstel.

Vervolg 1.Ontwerp ter zienswijze aanbieden Het college legt het ontwerp van de GR voor aan de raad. • De raad krijgt 8 weken om een zienswijze in te dienen (art. 1 lid 3). • Als de raad afziet van een zienswijze, dient de raad dat zsm aan het college mee te delen 2. Zienswijzen verzamelen Alle ingediende zienswijzen van deelnemende raden worden: • integraal opgenomen; • niet samengevat op hoofdlijnen alleen. 3. Inhoudelijke verwerking (essentieel) De colleges samen moeten: • per zienswijze expliciet reageren; • Daarbij aangeven: wordt deze overgenomen, gedeeltelijk overgenomen, of niet overgenomen; • bij niet-overnemen of gedeeltelijk overnemen: concrete motivering (financieel, juridisch, uitvoerbaarheidsargumenten). Dit gebeurt idealiter in een zienswijzennota. 4. Besluitvorming definitieve tekst GR Bij het vaststellen van de definitieve tekst van de GR moet: • blijken dat de zienswijzen zijn meegewogen; • de zienswijzennota onderdeel zijn van het besluit of als bijlage worden vastgesteld; • de regeling overeenstemmen met zienswijzen, afwijken is enkel toegestaan met nadere uitleg; 5. Terugkoppeling aan de raden, verlenen toestemming raden De colleges vragen vervolgens toestemming aan de raden de regeling conform het bijgevoegde tekstvoorstel te treffen.

Na vaststelling van de definitieve tekst: • ontvangen de raden de definitieve regeling van de colleges; • mét de reactie op hun zienswijzen. • De raad krijgt 13 weken om te beoordelen of zij toestemming verleent aan het college de regeling te treffen. Toestemming kan door de raad alleen onthouden worden vanwege strijd met het recht of het algemeen belang. De raad kan in haar oordeel bijvoorbeeld betrekken: • of zijn zienswijze herkenbaar is meegewogen; • of de motivering bij niet-overname acceptabel is; • of het college de politieke opdracht van de raad heeft gevolgd 6.Definitieve besluitvorming colleges • Nadat de raden toestemming hebben verleend aan de colleges de regeling te treffen, besluiten de colleges ieder voor zich daadwerkelijk tot het treffen van de GR. • Na bekendmaking van het besluit op de in de Wgr (en GR) voorgeschreven wijze, treedt de GR in werking op de in de GR genoemde datum. Bijlagen Bijlage(n) bij dit voorstel: 1. 957181 Ontwerp Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Flevoland 2. 957195 Centrumregeling sociaal domein Flevoland 3. 957183 Intentieovereenkomst regionale samenwerking Sociaal Domein Flevoland De Secretaris,

De Burgemeester,