Raadsvoorstel zienswijze 1e begrotingswijziging 2026 en Ontwerp-programmabegroting 2027 VRF.pdf

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: 998635 Documentnummer: 998639 Indiener: L. Jonker Datum: 22 april 2026 Portefeuille(s): Openbare orde en veiligheid Portefeuillehouder(s): Burgemeester Gebben Begrotingsprogramma: Begrotingsdoel (nummer + duiding) -

Onderwerp: Zienswijze 1e begrotingswijziging 2026, Ontwerp-programmabegroting 2027 en het meerjarenperspectief 2028-2030 Veiligheidsregio Flevoland Te besluiten om 1. Als zienswijze op de voorgelegde 1e begrotingswijziging 2026, Ontwerpprogrammabegroting 2027 en het meerjarenperspectief 2028-2030 Veiligheidsregio Flevoland kenbaar te maken dat de raad, a. begrip heeft voor het voorstel om in 2026 en 2027 de reserves van de VRF incidenteel in te zetten om de kosten voor het verplichtend karakter te dekken; b. tegelijkertijd van mening is dat dit structurele probleem een structurele oplossing vraagt; c. uitdagingen ziet voor de toekomst en de borging van de basis(brandweer)zorg in Flevoland. 2. Bijgaande brief (docnr. 1011596) met de zienswijze te verzenden naar de Veiligheidsregio. 3. De financiële effecten als gevolg van de 1e begrotingswijziging 2026 te verwerken in de tweede tussenrapportage en Ontwerp-programmabegroting 2027 VRF te verwerken in de Programmabegroting 2027-2030 van de gemeente.

Inleiding Dit voorstel ziet erop uw raad in de gelegenheid te stellen op de voorgestelde 1e begrotingswijziging 2026, Ontwerp-programmabegroting en het meerjarenperspectief 20282030 van de Veiligheidsregio Flevoland (VRF) een zienswijze in te dienen. De raad wordt voorgesteld om een zienswijze in te dienen waarin kenbaar wordt gemaakt dat de raad begrip heeft voor het voorstel om in 2026 en 2027 de reserves van de VRF in te zetten om de kosten voor het verplichtend karakter te dekken; tegelijkertijd van mening is dat dit structurele probleem een structurele oplossing vraagt en daarnaast uitdagingen ziet voor de toekomst en borging van de basis(brandweer)zorg in Flevoland. Argumenten 1.1 Het uitblijven rijksfinanciering voor het verplichtend karakter drukt zwaar op de begroting VRF Onder verantwoordelijkheid van het landelijk Veiligheidsberaad wordt gewerkt aan het implementatieplan voor het afschaffen van de verplichte consignatie en kazernering van vrijwilligers, landelijk bekend onder de projectnaam Verplichtend karakter. Als gevolg van Europese regelgeving is deze organisatiewijze niet langer houdbaar. Als één van de voorwaarden voor implementatie is gesteld dat rijksfinanciering beschikbaar moet Bijlage(n):

De Rede 1 8251 ER Dronten

Postbus 100 8250 AC Dronten

Telefoon 14 0321

www.dronten.nl

worden gesteld. Landelijke besluitvorming hierover is tot op heden echter uitgebleven. Alle gemeenten in Flevoland zullen de komende jaren groeien qua inwonersaantallen en bedrijvigheid. Dit vraagt om een brandweerorganisatie die toegerust is op het gebied. De VRF is daarom al enkele jaren bezig om extra brandweerpersoneel aan te nemen om het effect van het afschaffen van de verplichte consignatie en kazernering op te vangen. De kosten hiervan komen, conform besluit Algemeen Bestuur, ten laste van de algemene reserve, wat leidt tot een nadelig resultaat in de begroting. Als gevolg hiervan neemt de gevraagde financiële bijdrage vanuit de Flevolandse gemeenten al enkele jaren substantieel toe. De totale gemeentelijke bijdrage stijgt in 2026 met € 5,2 miljoen. 1.2 Het doorbelasten van de kosten van het verplichtend karakter aan de Flevolandse gemeenten is geen houdbare situatie De bijstellingen uit de Programmabegroting 2026 leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage van totaal € 5,2 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het uitblijven van rijksfinanciering voor het verplichtend karakter en een korting van 10% op de rijksfinanciering vanuit de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Voor de gemeente Dronten geldt dat wij € 401.721 bijdragen aan het verplichtend karakter (10.4%). Deze stijging wordt incidenteel gedekt uit de reserve tot 2028.

Daarna is deze reserve uitgeput. Gezien de financiële uitdagingen waar gemeenten de komende jaren mee geconfronteerd gaan worden, is een verdere verhoging van de gemeentelijke bijdrage geen houdbare situatie. 1.3 Dekking vanuit de reserves van VRF verlaagt incidenteel de gemeentelijke bijdrage In de zienswijzen op de Ontwerp-programmabegroting 2026 is door de gemeenteraden van Almere en Urk voorgesteld om een uitname te doen uit de reserves van VRF om de kosten voor het verplichtend karakter te dekken. Dit specifieke voorstel wordt nu ter zienswijze aan alle gemeenteraden voorgelegd. Deze 1e begrotingswijziging 2026 ziet er dan als volgt uit:

Het effect op de gemeentelijke bijdrage in 2026 van de gemeente Dronten is als volgt:

In totaal wordt de gemeentelijke bijdrage in 2026 en 2027 incidenteel verlaagd met € 8.415.777 (zijnde bovenstaande € 3.858.054 in 2026 en € 4.525.590 en € 32.133 in 2027) De dekking komt, naast de egalisatiereserve kapitaallasten, voort uit het vrijvallen van de egalisatiereserve ingroei gemeentelijke bijdrage en tegelijkertijd de bestendigde gedragslijn te bewaken tot een minimale weerstandsratio van 1.0 op basis van de waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR). 1.4 De VRF richt zich de komende jaren op een aantal belangrijke aandachtsgebieden De Veiligheidsregio streeft ernaar om een sterke (beleidsmatige) verbinding te realiseren van beleidsplan naar kadernota naar programmabegroting. De voorliggende begroting sluit aan bij het Beleidsplan 2025-2028 dat eind 2024 in het AB is vastgesteld. Voor 2027 focust de VRF zich op de volgende drie grote (en onzekere) aandachtsgebieden: • Het versterken van de weerbaarheid (extern en eigen organisatie) • Landelijke samenwerkingsagenda • De groei van Flevoland Zeker voor de weerbaarheidsopgave en de groei van Flevoland geldt dat er de komende jaren veel op de VRF en de gemeenten af gaat komen. De urgentie om te investeren in een weerbare en veerkrachtige samenleving is groter dan ooit.

Voor de VRF is een belangrijke rol weggelegd om die weerbaarheid te helpen versterken, bijvoorbeeld door middel van pilots voor het opzetten van noodsteunpunten. Het is echter nog onduidelijk hoe een en ander vorm kan krijgen. Niet alleen inhoudelijk, maar ook financieel. Daarnaast geeft de groei van Flevoland uitdagingen om het niveau van de basis(brandweer)zorg die bij de VRF is belegd te waarborgen. Omdat de benodigde financiering in de regel pas komt nadat de bevolkingsgroei is gerealiseerd, bestaat het risico dat de basis(brandweer)zorg niet snel genoeg mee kan groeien met de groei van Flevoland. 2.1 De Veiligheidsregio wordt per brief op de hoogte gesteld van de zienswijze van uw raad Gelet op de termijn tot 5 juni 2026 waarop uw raad uw zienswijze(n) kenbaar kunt maken, verzoeken wij uw raad om zo mogelijk, in de juniraad een beslissing over de zienswijze te nemen. 3.1 De 1e begrotingswijziging 2026 en de Ontwerp-programmabegroting 2027 hebben effect op de gemeentelijke begroting De jaarlijks terugkerende indexatie voor loon- en prijscompensatie 2027 en verder wordt gedekt uit gemeentelijke stelpost loon- en prijsstijgingen voor een totaalbedrag van € 176.332. Door de inzet van de reserve van de VRF voor de incidentele dekking van het verplichtend karakter daalt de gemeentelijke bijdrage van Dronten in 2026 met € 401.721.

De bijdrage voor gemeente Dronten wordt in 2026 € 3.090.667 en in 2027 € 3.361.237.

Kanttekeningen 1.1 Inzet van de reserves kan vanaf 2028 leiden tot verhoging van de gemeentelijke bijdrage Het inzetten van de egalisatiereserve kapitaallasten ter incidentele dekking van verplichtend karakter in 2026 en 2027 leidt ertoe dat deze reserve ultimo 2027 leeg is. Dit betekent dat per 2028 een structurele gemeentelijke bijdrage wordt gevraagd om de kapitaallasten vanaf dan te kunnen dekken. De onttrekking uit de reserve beïnvloedt ook de liquiditeitspositie van VRF. VRF zal een lening moeten aangaan om de liquiditeit te garanderen. De hoogte hiervan is op dit moment nog niet bekend. De bijhorende rentelasten betekenen evenwel een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. 1.2 Rijksfinanciering voor het verplichtend karakter kan ook ná 2027 uitblijven Het blijft mogelijk dat de gewenste rijksfinanciering voor het verplichtend karakter ook ná 2027 uitblijft. In dat geval zal er voor 2028 opnieuw (incidentele of structurele) dekking gevonden moeten worden voor het verplichtend karakter, wat mogelijk resulteert in een verhoging van de gemeentelijke bijdrage vanaf 2028. Concluderend, wordt door het inzetten van de egalisatiereserve kapitaallasten de gemeentelijke bijdrage in 2026 en 2027 incidenteel verlaagd, maar lijkt het onontkoombaar dat in de Kadernota 2028 om een aanzienlijke verhoging van de gemeentelijke bijdrage gevraagd gaat worden.

In de zienswijze doet uw raad daarom een nadrukkelijk beroep op de VRF om samen met het Veiligheidsberaad en het Rijk te komen tot een structurele financiële oplossing voor het verplichtend karakter. 1.3 De financiële gevolgen van verschillende beleidsontwikkelingen zijn nog niet duidelijk De VRF krijgt de komende jaren te maken met verschillende beleidsontwikkelingen waarvan het nu nog niet duidelijk is wat hiervan – op lange termijn – de financiële gevolgen zullen zijn. Structurele ontwikkelingen als het verplichtend karakter, de weerbaarheidsopgave en de groei van Flevoland vragen niet om incidentele dekking, maar om reële structurele en evenwichtige financiële oplossingen. Vervolg Gemeenten hebben tot uiterlijk 5 juni 2026 de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. De definitieve vaststelling van de programmabegroting door het algemeen bestuur vindt plaats op 1 juli 2026. Bijlagen Bijlage(n) bij dit voorstel: 1. Aanbiedingsbrief gemeenteraden – 1e begrotingswijziging 2026 en Ontwerp-PBG VRF 2027 (docnr. 1011679) 2. Ontwerp-programmabegroting 2027 en meerjarenperspectief 2028-2030 VRF (docnr. 1011680 ) 3. Raadsbesluit (docnr. 1011681) 4. Zienswijzebrief Veiligheidsregio (docnr. 1011596 )

De Secretaris,

De Burgemeester,