Raadsvoorstel Verordening Sociaal Domein gemeente Dronten 2025 (810709) definitief.pdf

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: 808958 Documentnummer: 810709 Indiener: College Datum: 1 juli 2025 Portefeuille(s): Sociaal Domein Portefeuillehouder(s): Peter Duvekot Begrotingsprogramma: Programma 6 Sociaal Domein Begrotingsdoel (nummer + duiding) Contactpersoon: Martijn Moolenaar Emailadres: m.moolenaar@dronten.nl

Onderwerp Verordening Sociaal Domein gemeente Dronten 2025 Te besluiten om 1. Akkoord te gaan met de volgende inhoudelijke wijzigingen: a. de verordening Sociaal Domein gemeente Dronten 2025 in lijn te brengen met het Strategisch Beleidskader Sociaal Domein; b. het tarief voor de regiotaxi per 1 november 2025 te verhogen van € 0,75 naar € 1,30 als opstaptarief en van € 0,20 naar € 0,25 als tarief per kilometer; c. een anti-speculatiebeding voor woningen op te nemen om speculatie tegen te gaan. d. het bedrag voor toepassing van het 'primaat van verhuizen' te verhogen van € 5.000,- naar € 7.000,-; e. de verordening in overeenstemming te brengen met de laatst bekende jurisprudentie; en daarmee de Verordening Sociaal Domein gemeente Dronten 2025 (documentnummer 820155) vast te stellen; 2. De financiële gevolgen van beslispunt 1.b te weten: voor 2025 € 2500, - en vanaf 2026 € 15.000,- structureel op te nemen in de begroting; 3. De Verordening Sociaal Domein (2024) in te laten trekken.

Inleiding In de Verordening Sociaal Domein gemeente Dronten 2025 zijn de gemeentelijke regels opgenomen met betrekking tot de wetten in het sociaal domein, namelijk de Jeugdwet, Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikten gewezen zelfstandigen (IOAZ). We hebben de verordening in lijn gebracht met het vorig jaar vastgestelde Strategisch Beleidskader Sociaal Domein. Daarnaast hebben we de verordening inhoudelijk en tekstueel aangepast. De belangrijkste inhoudelijke wijzigingen hebben betrekking op de Wmo. Er is een antispeculatiebeding opgenomen en het bedrag voor het toepassen van het primaat van verhuizen is verhoogd. Bijlage(n):

De Rede 1 8251 ER Dronten

Postbus 100 8250 AC Dronten

Telefoon 14 0321

www.dronten.nl

Argumenten 1.1a Daarmee sluit de verordening aan bij het Strategisch Beleidskader Sociaal Domein In september 2024 heeft de gemeenteraad het Strategisch Beleidskader Sociaal Domein vastgesteld. In dit kader staat het versterken van eigen kracht centraal. U heeft er bewust voor gekozen om meer in te zetten op de bestaande voorzieningen in de samenleving. Dit betekent dat we netwerken, lokale initiatieven en ondersteunende organisaties activeren en beter aansturen. Zo zorgen we ervoor dat mensen zelf problemen kunnen opmerken en oplossen. Doordat de samenleving meer zelf doet, hoeft de gemeente minder maatwerk te leveren. Op deze manier maken we een duidelijke beweging naar voren. De gemeente zal zich steeds meer op het stimuleren van eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid richten. Hierdoor verschuift de rol van de gemeente van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. De voorliggende verordening geeft met de voorgestelde wijzigingen invulling aan de beweging naar voren. 1.1b.1 Hiermee sluiten we aan bij de beweging vanuit het Strategisch Beleidskader Sociaal Domein In het beleidskader is vastgelegd om de beweging te maken van maatwerkvoorzieningen naar de inzet van voorliggende voorzieningen ('het voorveld'). Met de huidige tarieven wordt de inwoner niet gestimuleerd om deze beweging te maken. Door de tarieven van de regiotaxi te verhogen, geven we hier invulling aan.

1.1b.2 We zetten in op passende alternatieven als voorliggende vervoersvoorziening voor de inwoner Door het realiseren van passende voorliggende vervoersmogelijkheden voor onze inwoners, waarbij ze zonder indicatie binnen de gemeentegrens gereisd kan worden, kunnen ze blijven participeren in onze samenleving. Naast de bestaande Buurtbus onderzoeken we of we een aanvullende vervoerservice kunnen realiseren waarbij vrijwilligers minder mobiele inwoners tegen vergoeding vervoeren. Hiermee bieden we de kwetsbare inwoner, die ook voor korte ritten afhankelijk is van een vervoersmiddel, een passend en betaalbaar alternatief. Daarnaast sluiten we aan bij een eerder advies van de ASD uit 2018, waarbij ze het college vraagt om alternatieven te onderzoeken voor de korte (dure) ritten binnen Dronten. De ASD vindt een dienst, zoals Automaatje onmisbaar voor onze gemeente. 1.1b.3 Met dit tarief sluiten we aan bij de andere gemeenten in het nieuwe contract Bij de aanbesteding voor een nieuw contract hebben de gemeenten de wens uitgesproken om de tarieven te harmoniseren. De gemeenten Noordoostpolder en Zeewolde hanteren dezelfde tarieven. Met deze tarieven zijn we vergelijkbaar met het OV-tarief, maar niet goedkoper. Door de tarieven te verhogen worden mensen gestimuleerd om waar het kan gebruik te maken van het openbaar vervoer.

1.1b.4 Het Wmo-tarief voor de regiotaxi in de gemeente Dronten is zes jaar lang niet geïndexeerd Sinds 2019 is het opstaptarief en het kilometertarief onveranderd. Over de afgelopen jaar zijn de kosten voor het taxi vervoer in het contract met 37,2% verhoogd. Het is uit te leggen dat de reizigerstarieven mee groeien met de indexatie van de kosten. Dit wordt ook zo uitgedragen door reizigersvertegenwoordigers zoals het LOCOV. 1.1b.5 Ook de ASD kan zich vinden in de verhoging van de tarieven voor de inwoner Met de voorgestelde verhoging sluiten we aan bij het gevraagde advies vanuit de ASD (zie bijlage documentnummer 820046).

1.1b.6 Hiermee wordt het financieel tekort lager Met de ingang van het nieuwe contract is zijn de financiële voordelen vanuit het vorige contract voor de gemeente weggevallen. Hierdoor zal de gemeente bij ongewijzigd beleid (bij geen tariefsverhoging), een structureel tekort oplopen van € 260.000. Door de tariefsverhoging kan dit tekort lager uitvallen. Daarnaast ontstaat er mogelijk een tweede kostenbesparing, doordat inwoners gestimuleerd worden richting voorliggende voorzieningen, waardoor er minder gebruik gemaakt wordt van de regiotaxi. Dit betekent dat de gemeente minder hoeft bij te dragen in de kosten voor de regiotaxi. 1.1b.7 invoeren van het verhoogde tarief voor de regiotaxi per 1 oktober 2025 is niet haalbaar De huidige pashouders van de regiotaxi (circa 1100) moeten zorgvuldig geïnformeerd worden over uw besluit. Een invoeringsdatum per 1 oktober a.s. als invoeringsdatum is hiervoor te kort. We willen in de maand oktober alle pashouders schriftelijk informeren hierover. 1.1c Door een anti-speculatiebeding wordt het speculeren met dure woningaanpassingen voorkomen In de huidige verordening is er niets geregeld om speculatie van dure woningaanpassingen te voorkomen. Als gemeente willen we bij grote verbouwingen (aanbouw woning en grondverwerving) voorkomen dat bij verkoop van de woning gespeculeerd wordt met de meerwaarde van de woning.

Als binnen tien jaar nadat de woning is aangepast tot verkoop van de woning wordt overgegaan, dan dient de meerwaarde aan de gemeente terugbetaald te worden tot het maximale bedrag dat aan de inwoner/woningeigenaar is toegekend. Dit geldt alleen voor particuliere woningeigenaren. Door een specifiek artikel op te nemen in de verordening voorkomen we speculatie. 1.1d Het huidige bedrag voor het toepassing van 'primaat van verhuizen' blijkt in de praktijk te laag De afgelopen jaren zijn de kosten voor woningaanpassingen, zowel de materiaalkosten als het arbeidsloon fors gestegen. Door een te laag bedrag te hanteren betekent dit voor de uitvoering dat elke melding getoetst moet worden aan het primaat van verhuizen. Dit is zeer bewerkelijk en tijdrovend voor zowel de inwoner als voor de gemeente. Daarnaast blijkt dat dit bedrag de afgelopen jaren niet is bijgesteld. Door het bedrag te verhogen is ons beleid meer in overeenstemming met dat van de omliggende gemeenten. 1.1e De aanpassing is noodzakelijk In deze verordening zijn de laatst recente uitspraken van de Centrale Raad van Beroep verwerkt. Daarnaast is een aantal tekstuele aanpassingen doorgevoerd. In de bijlage staat de was-wordt tabel waarbij alle wijzigingen zijn weergegeven.

1.1f Het vaststellen van verordeningen is een wettelijke bevoegdheid van de gemeenteraad In de Gemeentewet is bepaald dat de gemeenteraad het bestuursorgaan is dat gemeentelijke verordeningen vaststelt. 2.1 Daarmee is de begroting 2025 e.v. in overeenstemming met het voorgestelde beleid Als gevolg van de tariefsverhoging voor de regiotaxi is de inschatting dat de toename van eigen bijdrage regiotaxi structureel € 15.000,- aan meerinkomsten oplevert. Voor de periode 1 november 2025 tot en 31 december 2025 is dit na rato € 2.500,-.

3.1 Met de intrekking van de huidige verordening wordt voorkomen dat aanvragen op de verkeerde regelgeving wordt getoetst Door het intrekken van de huidige verordening voorkomen we dat er onjuiste besluiten worden genomen.

Kanttekeningen 1.1a Het risico bestaat dat kwetsbare inwoners niet de juiste ondersteuning ontvangen Hoewel het versterken van eigen kracht een aantrekkelijk uitgangspunt is, bestaat het risico dat kwetsbare inwoners onvoldoende worden ondersteund. Niet iedere inwoner beschikt over dezelfde middelen, sociale netwerken of mogelijkheden om zelf problemen te signaleren en op te lossen. De nadruk op minder maatwerk kan leiden tot een mismatch tussen wat de inwoner nodig heeft en wat de gemeente biedt. Door uitgebreid onderzoek te doen en maatwerk te bieden voorkomen we dat kwetsbare inwoners niet worden geholpen. 1.1b.1 De invoering van passende alternatieven kan lang op zich laten wachten Het niet beschikbaar hebben van alternatieven kan de gewenste beweging naar het voorveld vertragen. Daarnaast kan de implementatie van een vervoersalternatief de nodige voorbereidingstijd vergen. Door gebruik te maken van goede voorbeelden uit andere gemeenten in de provincie, kunnen we deze voorbereidingstijd beperken. Inmiddels vinden er gesprekken plaats met de provincie, het platform senioren Dronten en de Meerpaal, om op korte termijn een vervoersservice te realiseren in de gemeente. 1.1b.2 Door een hoger tarief worden kwetsbare inwoners mogelijk uitgesloten van de regiotaxi De verhoging van de tarieven kan voor de kwetsbare inwoner met een laag inkomen nadelig uitwerken.

Door alternatieven te ontwikkelen als aanvulling op de regiotaxi wordt dit zoveel mogelijk voorkomen. Door in te zetten op verschillende vervoersmogelijkheden ontstaat er voor de inwoner een palet aan opties op het gebied van vervoer. Hiermee kan de inwoner per rit bepalen wat de meest passende vervoersoptie is. 1.1b.3 Betekent het dat het oplossen van het financieel tekort belangrijker is dan de financiële gevolgen voor de inwoner We willen als gemeente, ook op de langere termijn, een vervoerssysteem als de regiotaxi kunnen blijven bekostigen. Een structureel tekort kan leiden tot ingrijpende bezuinigingen of zelfs tot een inkrimping van de dienstverlening. Als de financiële gezondheid van het contract niet op orde is, loopt de regiotaxi het risico dat de kwaliteit van de service op termijn verslechtert. Door het tekort te compenseren via een tariefsverhoging wordt de continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd. Op die manier kan de gemeente op de lange termijn blijven investeren in de verbetering van de dienst, wat uiteindelijk juist de toegankelijkheid voor alle inwoners, ook de kwetsbaren, ten goede komt. Het is dus een investering in de structurele stabiliteit en daarmee in de betrouwbaarheid van het vervoersaanbod.

1.1b.4 De tariefsverhoging kan voor de inwoners als schok worden ervaren Door het in het verleden niet jaarlijks te indexeren van de tarieven kan er nu een schokgolf voor de gebruiker van de regiotaxi ontstaan. Door een tariefsverhoging nu achterwege te laten kan dit gevolgen hebben voor de duurzaamheid van de regiotaxi op de lange termijn voor onze inwoners.

1.1c Het moet duidelijk zijn wanneer het anti-speculatiebeding gehanteerd wordt Het is belangrijk om helder te definiëren wat onder “grote verbouwingen” valt en wat als ‘dure woningaanpassing’ wordt gezien. Onduidelijkheid hierover kan leiden tot interpretatieverschillen en juridische discussies bij de vaststelling van de meerwaarde en de daarvoor betaalde bedragen. Het anti-speculatiebeding passen we toe wanneer er een aanbouw gerealiseerd is of wanneer er grond is aangekocht om de aanbouw te realiseren. Hierbij moet dan wel sprake zijn van meerwaarde van de woning bij verkoop. Gedurende een periode van 10 jaar na toekenning van de woningaanpassing is het antispeculatiebeding van kracht. 1.1d Het risico bestaat dat we meer kleine woningaanpassingen bekostigen vanuit de Wmo Door het bedrag met € 2.000,- te verhogen zullen het aantal toekenningen voor kleine woningaanpassingen stijgen. De verwachting is dat de omvang van deze mogelijke kostenstijging binnen de begroting zijn op te vangen. Vervolg Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de nieuwe verordening per 1 oktober 2025 gepubliceerd op lokaleregelgeving.overheid.nl. De Wmo pashouders die gebruik maken van de regiotaxi krijgen zo spoedig mogelijk na uw raadsbesluit een brief, dat de tarieven per ingang van 1 november 2025 worden aangepast.

De verordening zal jaarlijks geëvalueerd en waar nodig aangepast worden, zodat we aansluiten bij de wettelijke wijzigingen, jurisprudentie, lokale ontwikkelingen, financiële veranderingen en de uitvoeringspraktijk. Bijlagen Bijlage(n) bij dit voorstel: 1. Raadsbesluit (813085) 2. Verordening Sociaal Domein gemeente Dronten 2025 (820155) 3. Was/wordt tabel verordening (820168) 4. Advies ASD verordening (815750) 5. Aanvullend advies verhoging tarieven regiotaxi (820046) 6. Vragen en opmerkingen ASD verordening 2025 (820283) 7. Reactie college aan ASD op adviezen (820262)

De Secretaris,

De Burgemeester,