Jaarstukken 2025 def incl controleverklaring.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 Jaarverslag en jaarrekening
Flynth Audit B.V. geheel document digitaal gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden
2-6-2026 Jaarstukken 2025
1
Gemeente Dronten, Definitieve besluitvorming College: Raad:
Jaarstukken 2025
2 juni 2026 2 juli 2026
2
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ................................................................................................... 5 Leeswijzer ......................................................................................................... 7 Financiële hoofdlijnen ............................................................................................ 8 Onze aanpak ................................................................................................... 13 Jaarverslag ......................................................................................................... 15 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ................................................................ 15 Pakket 0A Bestuur ............................................................................................ 15 Pakket 0B Burgerzaken ..................................................................................... 17 Pakket 0C Overhead ......................................................................................... 20 Pakket 0D Gemeentelijke belastingen ................................................................. 23 Pakket 0H Economische ontwikkeling .................................................................. 23 Pakket 0T Wonen en bouwen .............................................................................
24 Pakket 0Z Algemene uitkering, treasury en overige baten en lasten ....................... 24 Verbonden partijen programma 0 ....................................................................... 26 Wat heeft programma 0 gekost? ........................................................................ 27 Overhead ........................................................................................................ 30 Overzicht mutaties reserves .............................................................................. 32 Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen ............................................................... 33 Programma 1 Veiligheid ....................................................................................... 34 Pakket 1E Rampenbestrijding en crisisorganisatie................................................. 35 Pakket 1F Integraal veiligheidsbeleid en openbare orde ........................................ 36 Verbonden partijen programma 1 ....................................................................... 41 Wat heeft programma 1 gekost? ........................................................................ 41 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ......................................................... 43 Pakket 2G Verkeer en vervoer ...........................................................................
44 Wat heeft programma 2 gekost? ........................................................................ 47 Programma 3 Economie ....................................................................................... 48 Pakket 3H Economische ontwikkelingen .............................................................. 49 Pakket 3I Vrijetijdseconomie en gebiedspromotie ................................................. 52 Verbonden partijen programma 3 ....................................................................... 52 Wat heeft programma 3 gekost? ........................................................................ 53 Programma 4 Onderwijs ....................................................................................... 55 Pakket 4P Opgroeien en Opvoeden ..................................................................... 56 Wat heeft programma 4 gekost? ........................................................................ 63 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ................................................................ 64 Pakket 5J (Openlucht)recreatie .......................................................................... 65 Pakket 5K Openbaar groen ................................................................................ 68 Pakket 5L Kunst en Cultuur ...............................................................................
71 Pakket 5M1 Participatie -De Meerpaal ................................................................. 72 Pakket 5M2 Participatie – Bibliotheken ................................................................ 72 Pakket 5M5 - Multifunctionele gebouwen ............................................................. 73 Pakket 5O Gezonde leefstijl ............................................................................... 73 Verbonden partijen programma 5 ....................................................................... 75 Wat heeft programma 5 gekost? ........................................................................ 76 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................... 78 Pakket 6L Leefbaarheid en veiligheid .................................................................. 79 Pakket 6M3 Arbeidsparticipatie en minima ondersteunende regelingen ................... 80 Pakket 6M4 Inburgering, (arbeids)participatie en integratie van statushouders ........ 85 Pakket 6M5 - Multifunctionele gebouwen ............................................................. 86 Pakket 6N Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden ............................................. 89 Pakket 6O Gezonde leefstijl ...............................................................................
98 Pakket 6P Opgroeien en Opvoeden ..................................................................... 98 Verbonden partijen programma 6 ..................................................................... 103 Wat heeft programma 6 gekost? ...................................................................... 104 Jaarstukken 2025
3
Programma 7 Volksgezondheid en milieu ............................................................. 107 Pakket 7O Gezonde leefstijl ............................................................................. 107 Pakket 7Q Gemeentelijke basisvoorzieningen..................................................... 110 Pakket 7R (Milieu)omgevingsveiligheid.............................................................. 113 Verbonden partijen programma 7 ..................................................................... 116 Wat heeft programma 7 gekost? ...................................................................... 117 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing......... 119 Pakket 8S Fysieke leefomgeving/ Omgevingswet ............................................... 119 Pakket 8T Wonen en bouwen ........................................................................... 123 Wat heeft programma 8 gekost? ...................................................................... 126 Verplichte indicatoren ........................................................................................ 128 Paragrafen ....................................................................................................... 134 Paragraaf lokale heffingen ...............................................................................
134 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................... 139 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ............................................................. 149 Paragraaf financiering ..................................................................................... 154 Paragraaf bedrijfsvoering ................................................................................ 156 Rechtmatigheid ........................................................................................... 159 Paragraaf verbonden partijen .......................................................................... 164 Paragraaf grondbeleid ..................................................................................... 177 Paragraaf Wet open overheid (Woo) ................................................................. 197 Paragraaf subsidies ........................................................................................ 198 Paragraaf informatisering ................................................................................ 200 Paragraaf raadsbudgetten ............................................................................... 203 Jaarrekening .....................................................................................................
204 Balans per 31 december 2025 (voor bestemming van het resultaat) ..................... 204 Algemene grondslagen ....................................................................................... 206 Voor waardering en resultaatbepaling ............................................................ 206 Voor het opstellen van de jaarrekening .......................................................... 206 Voor de rechtmatigheidsverantwoording ........................................................ 207 Grondslagen vaste activa ............................................................................. 207 Grondslagen vlottende activa ........................................................................ 210 Grondslagen vaste passiva ........................................................................... 213 Grondslagen vlottende passiva ..................................................................... 214 Toelichting op de balans ..................................................................................... 215 Vaste activa ............................................................................................... 215 Vlottende activa .......................................................................................... 223 Vaste passiva .............................................................................................
228 Vlottende passiva ........................................................................................ 238 Rechtmatigheidsverantwoording ...................................................................... 245 Overzicht van baten en lasten en de toelichting ................................................. 247 Financiële positie en de toelichting ................................................................... 249 WNT-verantwoording ...................................................................................... 251 Single Information Single Audit (SiSa) .............................................................. 254 Overige gegevens ............................................................................................. 281 Gewaarmerkte controleverklaring ..................................................................... 281 Bijlagen ........................................................................................................... 289 Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................ 289 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld.......................................... 293 Afkortingenlijst .............................................................................................. 298
Jaarstukken 2025
4
Aanbiedingsbrief Geachte leden van de raad, Voor u liggen de Jaarstukken 2025, bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening. De verantwoording van het college over het afgelopen jaar waarin wij u de belangrijkste beleidsresultaten en financiële prestaties presenteren, zoals vastgelegd in de Programmabegroting 2025.
Het jaar 2025… In 2025 zijn belangrijke stappen gezet om onze bestuurlijke en organisatorische basis verder te versterken, passend bij een gemeente die groeit en beheert binnen een steeds complexere omgeving. Het college kijkt vanuit die ontwikkeling met waardering terug op het afgelopen jaar. In 2025 is verder gebouwd aan een betrouwbare, toegankelijke en professionele gemeente. De dienstverlening voor Burgerzaken wordt gewaardeerd met een 9,4 en laat zien dat bewoners zich gehoord en goed geholpen voelen. Door te blijven werken aan duidelijke, tijdige en integrale besluitvorming groeit het vertrouwen in de gemeente als dienstverlener. Ook minder zichtbare versterkingen, zoals de verdere digitalisering van onze informatiehuishouding, het versterken van de integrale besluitvorming binnen de kaders van de Omgevingswet en het intensiveren van het contact met ondernemers op basis van strategisch accounthouderschap dragen bij aan een dienstverlenende en toekomstbestendige organisatie. Samen met uw raad zijn belangrijke stappen gezet om de toekomstbestendigheid van onze samenleving te versterken. Door te investeren in een veilige en passende onderwijsomgeving, waaronder de start van de nieuwe Praktijkschool en de voorbereidingen voor nieuwbouw van Copernicus Dronten, Kindcentrum Dronten en Kindcentrum Swifterbant wordt de basis gelegd voor kwalitatief onderwijs voor alle kinderen.
Tegelijkertijd is ingezet op het vergroten van kansengelijkheid, zodat meer kinderen met vergelijkbare kansen aan hun schoolloopbaan kunnen beginnen en beter kunnen aansluiten in het onderwijs. Deze keuzes dragen bij aan het effect dat ieder kind, ongeacht woonplaats of achtergrond, toegang moet hebben tot goed onderwijs. Ook op het gebied van bestaanszekerheid en maatschappelijke ondersteuning is voortgang geboekt. Door in te zetten op het versterken van het informele vangnet en het stimuleren van laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten is gewerkt aan een samenleving waarin inwoners elkaar beter weten te vinden en kunnen ondersteunen. Binnen het fysieke domein is in 2025 voortgebouwd aan de groei van Dronten. Met de oplevering van 322 woningen groeit de woningvoorraad gedoseerd en passend, in lijn met de gemeentelijke ambitie van gemiddeld 333 woningen per jaar. Het door uw raad vastgestelde Strategisch kader Woonperspectief 2024 geeft richting aan deze ontwikkeling en vormt de basis voor toekomstige gebiedsontwikkeling. Met het vaststellen van de koersdocumenten voor Biddinghuizen, Swifterbant en Dronten Zuid is daarnaast een belangrijke stap gezet in het voorbereiden van toekomstige woningbouwlocaties en gebiedsvisies. Deze documenten vormen het fundament voor een samenhangende en toekomstbestendige groei van Dronten.
Jaarstukken 2025
5
In 2025 vond ook een historische gebeurtenis plaats met de berging van een Britse Avro Lancaster in het Van Veldhuizenbos, uitgevoerd onder het Nationaal Programma Berging Vliegtuigwrakken. Hiermee is uitvoering gegeven aan een historische taak. Een gebeurtenis waar ook vanuit de samenleving veel aandacht voor bleek en de blijvende verbondenheid onderstreept van Dronten met haar geschiedenis en met de Airgunners die een belangrijke plaats innemen in onze lokale identiteit. Tot slot, de gemeente Dronten sluit 2025 af met een positief resultaat van € 7,1 miljoen (afgerond). Tegelijkertijd blijft het noodzakelijk om te blijven werken aan een structureel sluitende meerjarenbegroting. In het afgelopen jaar is de lijn richting realistisch begroten verder versterkt. Door eerder en scherper inzicht te hebben in risico’s, kansen en structurele effecten ontstaat meer bestuurlijke ruimte om tijdig en onderbouwd bij te sturen. Daarbij realiseert het college zich dat er altijd externe ontwikkelingen en onvoorziene factoren zijn die niet volledig te voorspellen zijn, maar wel invloed kunnen hebben op de financiële positie. Juist daarom is het van belang dat de organisatie blijft investeren in een realistische en adaptieve begrotingssystematiek. Dit vormt een belangrijke basis voor de komende Perspectiefnota en Begroting.
We zetten deze werkwijze door bij het opstellen van de Programmabegroting 2027, zodat ook in de komende jaren gericht kan worden geïnvesteerd waar dat nodig is en zowel college als raad in positie zijn om goed onderbouwde en transparante keuzes te maken voor onze inwoners. In lijn met vorig jaar, wordt een samenvatting van de jaarstukken meegestuurd. Deze lezersvriendelijke versie biedt u en onze inwoners een overzicht van de financiële resultaten en beleidsmatige verantwoordingen. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen wij u graag naar de diverse programma’s. College van B&W 31 maart 2026
Jaarstukken 2025
6
Leeswijzer Deze jaarstukken zijn opgebouwd volgens hetzelfde format als de Programmabegroting 2026. Door deze lijn consequent door te trekken, blijven onze documenten herkenbaar en wordt de ontwikkeling richting effectgericht sturen verder versterkt. Dit betekent dat we onze verantwoording zo helder mogelijk laten aansluiten op de maatschappelijke effecten, doelen en activiteiten. De begroting 2025 is grotendeels nog in de oude stijl opgesteld. Waar deze wel SMARTgeformuleerde doelen bevatte, zijn deze ongewijzigd overgenomen in deze jaarrekening. Voor onderwerpen waar de begroting 2025 nog geen (SMART) doelen bevatte – vooral omdat (strategische)beleidskaders in 2025 nog ter besluitvorming aan uw raad moesten worden voorgelegd – maken we gebruik van de doelen uit de begroting 2026 die ook van toepassing zijn op het jaar 2025. Deze doelen vloeien voort uit de beleidskaders. De verantwoording in deze jaarrekening sluit daarop aan. Op alle in de begroting 2025 benoemde activiteiten wordt uiteraard verantwoording afgelegd, waarbij we nadrukkelijker de koppeling maken met de beoogde maatschappelijke effecten. Daarnaast maken we ook, waar mogelijk, gebruik van indicatoren die in de begroting 2026 opgenomen zijn voor het jaar 2025. Met ‘26’ (26) is aangegeven of een doel afkomstig is uit de Programmabegroting 2026.
Deze markering helpt u als lezer om te zien welke doelen nieuw(er) zijn en welke rechtstreeks voortkomen uit de begroting van het betreffende jaar.
Jaarstukken 2025
7
Financiële hoofdlijnen Met de jaarstukken leggen wij verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid. Wij laten zien wat we in 2025 hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat dat heeft gekost. De Jaarstukken 2025 bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Bij het maken van de jaarstukken volgen wij de instructie van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten en de financiële verordeningen. In de tabel ‘overzicht van baten en lasten 2025’ wordt het geraamde resultaat en het gerealiseerde resultaat 2025 inzichtelijk gemaakt. Daarbij is ook het jaarrekeningresultaat te lezen. Toelichting financiële hoofdlijnen In het jaarverslag verklaren we per programma de afwijkingen tussen begroting na wijziging 2025 en de realisatie 2025. De belangrijkste afwijkingen (lasten en baten) worden toegelicht. We lichten afwijkingen op pakketniveau toe vanaf € 75.000. Bij individuele afwijkingen binnen het pakket hanteren we voor de toelichting als richtlijn een grensbedrag van € 50.000 euro en hoger. Overzicht van baten en lasten 2025 (x € 1.000) Subtotaal van baten en lasten excl. algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien, vennootschapsbelasting en mutaties reserves Saldo baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen Saldo overhead Saldo Onvoorziene uitgaven
Realisatie 2024
Primitieve begroting 2025
Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Verschil 2025
-92.887
-94.017
-100.698
-94.912
5.786
113.153
111.904
120.502
121.506
1.004
-21.217
-21.673
-22.454
-21.799
654
-
-84
-84
-
84
953
-
-
-
-
Totale lasten exclusief reserves
-164.493
-156.342
-170.189
-168.921
1.268
Totale baten exclusief reserves
164.495
152.472
167.455
173.716
6.262
2
-3.870
-2.734
4.795
7.529
Saldo reserves
9.747
1.364
4.157
2.302
-1.855
Resultaat
9.749
-2.506
1.423
7.097
5.674
Resultaat uitgesplitst (x € 1.000)
Begroot 2025
Realisatie 2025
Verschil 2025
Resultaat exploitatie Algemene dienst
-2.142
4.628
6.770
Resultaat exploitatie Grondbedrijf
3.565
2.469
-1.096
Resultaat gemeente Dronten
1.423
7.097
5.674
Saldo Vennootschapsbelasting
Saldo van baten en lasten
Analyse van het resultaat 2025 De Jaarstukken 2025 sluit af met een positief resultaat van 7,1 miljoen (afgerond). Dit resultaat betreft een totaal van het resultaat algemene dienst en grondexploitaties. Het resultaat van de grondexploitaties is € 2,5 miljoen positief. Het resultaat voor de algemene dienst betreft afgerond € 4,6 miljoen positief. Ten opzichte van de begroting is een positiever resultaat gerealiseerd van € 5,7 miljoen, waarbij in het saldo van baten en lasten (voor reserves) € 7,5 miljoen positiever resultaat is geboekt.
Jaarstukken 2025
8
In het resultaat is voor € 1,9 miljoen aan budgetoverhevelingen verwerkt. Dit levert geen verschil op met de begroting, maar is wel zichtbaar op regelniveau. Op de regel saldo reserves verklaart dit het grootste deel van verschil van € 1,855 miljoen. Het betekent ook dat in het saldo van baten en lasten, waar het verschil van € 7,529 miljoen zichtbaar is, er voor € 1,9 miljoen aan budgetoverhevelingen is doorgevoerd. Per saldo is het resultaat dus zeer positief. Daarbij is goed gekeken waardoor dit komt en in welke mate deze afwijking in incidentele of structurele onderdelen zit. Met het oog op de structurele beheersbaarheid van de begroting levert deze analyse in de jaarrekening daaraan een belangrijk aanvullend inzicht. Dit inzicht wordt gebruikt bij het bijstellen van de begroting 2026 en het opstellen van de begroting 2027. De financiële analyse is met name gericht op het resultaat van € 4,6 miljoen van de algemene dienst. Resultaat algemene dienst In onderstaande tabel ziet u hoe het resultaat van de algemene dienst tot stand is gekomen. Dit wordt gedaan door de verschillen ten opzichte van de begroting in hoofdlijnen te duiden. Het is belangrijk te vermelden dat eventuele beleidsinhoudelijke toelichting in de programmaverantwoording aan bod komt. In deze analyse wordt volstaan met een meer technische bevinding.
Het positieve resultaat van € 4,6 miljoen ligt niet in lijn met het begrote negatieve resultaat van € 2,1 miljoen. De verschillen hebben geleid tot een toename van € 6,7 miljoen (afgerond). De verschillen worden onder de tabel toegelicht en hier wordt middels nummering naar verwezen. Verschil
Resultaat
Begroot resultaat algemene dienst 2025
-2,1
Structurele beheersbaarheid 1.1 Efficiëntie organisatie
1,1
1.2 Diverse baten
0,4
1.3 Beschermd wonen
0,3
1.4 BTW compensatiefonds afval en riool
0,3
1.5 Overige baten en lasten
1,0
Incidentele gebeurtenissen 2.1 Kortlopende rente
1,4
2.2 Regionale samenwerking
-0,2
2.3 Afwikkeling windplannen Blauw en Groen
0,7
2.4 Gemeentefonds en diverse baten
0,7
2.5 APPA regeling
-0,7
2.6 Realisatiestimulans (regeling Rijk)
1,7
Subtotaal verschillen algemene dienst
6,7
Gerealiseerd resultaat algemene dienst 2025
4,6
In het kader van structurele beheersbaarheid zijn een aantal verschillen relevant om te verduidelijken. Voor 2025 is de begroting op het gebied van formatie bijgesteld. Jaarstukken 2025
9
Tegelijkertijd heeft de organisatie met de ingezette verbeteringen in de bedrijfsvoering de inhuur teruggedrongen van 20% naar 15%. Dit levert een voordeel op van € 1,1 miljoen, waarmee de organisatie met dezelfde kwaliteit en capaciteit efficiënter heeft gefunctioneerd [1.1]. Vanaf de begroting van 2026 zijn een aantal baten realistischer begroot. Deze aanscherping in de begroting was niet doorgevoerd in 2025, waardoor dit een incidenteel voordeel geeft in 2025 van € 0,7 miljoen [2.4]. Daarnaast vallen nog een aantal baten hoger uit dan in 2025 is begroot. Een voorbeeld hiervan is de toeristenbelasting die € 0,1 miljoen meer heeft opgeleverd. Per saldo levert dit een voordeel op van € 0,4 miljoen [1.2]. Waar mogelijk worden dit soort baten richting de begroting van 2027 bijgesteld. Voor beschermd wonen komt het voordeel vooral voort uit (incidentele) gelden die zijn ontvangen, waar geen rekening mee was gehouden [1.3]. Voor de inhoudelijke toelichting op dit onderwerp wordt verwezen naar de programmaverantwoording. Bij de financiële analyse van het riool is zichtbaar geworden dat wet- en regelgeving onvolledig werd toegepast. Dit geldt voor de btw opslag in de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Het voordeel van € 0,3 miljoen komt ten gunste van het (structurele) begrotingssaldo.
Na het volledig toepassen van deze regeling blijft er sprake van een dekkingsoverschot op zowel de rioolheffing als afvalstoffenheffing. In het eerste halfjaar van 2026 wordt de financiële analyse van het riool met de raad besproken [1.4]. Een aantal ontwikkelingen zijn gekenmerkt als incidentele gebeurtenissen. De rente op het kasgeld is niet juist begroot. In de begroting van 2025 heeft de focus gelegen op de structurele lange termijn rente en zijn de incidentele rentebaten onvolledig begroot. Eind 2025 zit er € 74 miljoen in kas, mede door reeds ontvangen subsidies voor het woonprogramma. Dit levert meer rentebaten op en daarmee een incidenteel voordeel van € 1,4 miljoen op in 2025. Het heeft ook in 2026 en 2027 nog een incidenteel positief resultaat. In de 1e financiële tussenrapportage 2026 zal hier een correctie voor plaatsvinden [2.1]. In de 1e financiële tussenrapportage 2026 vindt ook een bijstelling plaats voor de regionale samenwerking. Afspraken die binnen de regio zijn gemaakt en waar de raad toe heeft besloten, waren niet goed verwerkt in de begroting. Dit levert een nadeel van € 0,2 miljoen op [2.2]. Over deze gebeurtenis is de raad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. De afgelopen jaren zijn twee grote duurzaamheidsprojecten opgeleverd, namelijk windplannen Blauw en Groen.
De gemeente heeft daar veel kosten voor gemaakt en daarvoor zijn vergoedingen ontvangen. Voor nog te verwachten (juridische) kosten was een bedrag gereserveerd. Die kosten zijn meegevallen en een groot deel van deze reservering is nu vrijgevallen in het resultaat [2.3]. De APPA voorziening is vanwege de aanstaande overgang naar het ABP verhoogt met 23,5%. Deze verhoging was niet begroot en dit resulteert in een eenmalige afwijking van € 0,7 miljoen [2.5]. Voor de Realisatiestimulans van het Rijk (SPUK) is voor 2025 een aanvraag ingediend van € 1,7 miljoen. Een recente uitspraak van de BBV maakt dat deze regeling in 2025 wordt verantwoord. In het raadsvoorstel van de jaarrekening wordt voorgesteld dit bedrag te storten in een bestemmingsreserve [2.6].
Jaarstukken 2025
10
Wat resteert na bovenstaande verschillen is dat in totaal voor nog ongeveer € 1,0 miljoen verschil resteert. Hier zijn veel kleinere verschillen op diverse programma’s zichtbaar, waar de programmaverantwoording verder inzicht in geeft. Het is belangrijk om te realiseren dat realistisch begroten niet betekent dat er geen verschillen ontstaan. Dat is inherent aan het principe van begroten. Tegelijkertijd kan hieruit wel worden geconcludeerd dat in de begroting 2025 nog steeds financiële ruimte zit die niet is besteed. In het kader van de structurele beheersbaarheid zal richting de begroting 2027 deze financiële ruimte nader onderzocht worden. Daarbij ligt de nadruk op het eventueel aanwezige structureel karakter van deze afwijkingen. Dit levert wellicht weer nieuwe mogelijkheden op om de begroting reëler te maken. Dit kan helpen voorkomen dat de raad zich moet buigen over voorstellen die de structurele beheersbaarheid vergroten. Resultaat grondexploitaties In onderstaande tabel ziet u hoe het resultaat van de grondexploitatie tot stand is gekomen: Begroot
Resultaat
Verschil
Resultaat grondexploitaties 2025 voor reserves
3.565
2.061
-1.504
Onttrekking bestemmingsreserve Hanzekwartier
0
408
408
3.565
2.469
-1.096
Gerealiseerd resultaat grondexploitaties 2025
In 2025 is voor het eerst het resultaat op de grondexploitaties begroot. Dat heeft geleid tot een negatief begrotingsverschil van € 1,5 miljoen, wat voor € 0,4 miljoen gedempt wordt door een onttrekking aan de bestemmingsreserve Hanzekwartier. Toch kan dit resultaat enigszins positief gekleurd worden. De prognose voor de jaren 2026-2029 kan namelijk met € 2,3 miljoen positief worden bijgesteld. Bij de 2e Financiële tussenrapportage 2026 worden de grondexploitatieverwachtingen in de begroting bijgesteld. Voor het totaaloverzicht verwijzen we u naar de paragraaf Grondbeleid.
Jaarstukken 2025
11
Afwijkingen per programma In het volgende overzicht is op programmaniveau het verschil tussen de begroting 2025 (na wijziging) ten opzichte van de realisatie 2025 aangegeven, inclusief mutaties in de reserves. De afwijkingen per programma zijn uiteengezet in de toelichting zoals opgenomen in het jaarverslag, bij de verantwoording per programma. Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Verschil 2025
0 Bestuur en ondersteuning
-33.482
-35.410
-1.928
1 Veiligheid
-7.762
-7.262
500
2 Verkeer, vervoer en waterstaat
-8.749
-8.738
11
3 Economie
-3.754
-3.205
549
4 Onderwijs
-14.554
-13.960
593
5 Sport, cultuur en recreatie
-15.603
-15.778
-175
6 Sociaal domein
-72.459
-71.301
1.158
7 Volksgezondheid en milieu
-13.936
-13.502
434
-12.836
-13.312
-476
-183.135
-182.469
666
123.443
127.180
3.737
1 Veiligheid
462
417
-45
2 Verkeer, vervoer en waterstaat
646
781
135
3 Economie
6.133
4.545
-1.588
4 Onderwijs
7.752
7.317
-435
5 Sport, cultuur en recreatie
5.034
5.168
134
6 Sociaal domein
19.250
19.216
-34
7 Volksgezondheid en milieu
12.460
13.210
750
9.377
11.731
2.354
184.558
189.566
5.008
1.423
7.097
5.674
Afwijkingen per programma (x € 1.000) Lasten
8
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Subtotaal afwijkingen lasten Baten 0 Bestuur en ondersteuning
8
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Subtotaal afwijkingen baten Totaal saldo afwijkingen
Budgetoverhevelingen De budgetoverhevelingen van 2025 naar 2026 zijn u apart ter vaststelling voorgelegd in de vergadering van 29 januari 2026. Om de projecten, activiteiten, investeringen of werkzaamheden uit te kunnen voeren is budget en/of krediet nodig voor 2026. Voor het jaar 2025 wordt € 1.938.162 overgeheveld naar 2026, want uiteindelijk zijn er in het jaar 2025 nog een aantal facturen nagekomen. Daardoor vallen de budgetoverhevelingen € 43.883 lager uit. De gemeenteraad heeft de bestemmingsreserve Overlopende werken boekjaar (projecten) ingesteld. De budgetoverhevelingen zijn na het besluit van de raad verwerkt en onderdeel van de jaarstukken. De kredieten worden bij de jaarstukken vastgesteld. Voor de kredieten wordt voorgesteld totaal € 9.964.716 naar 2026 over te hevelen en € 1.197.558 af te sluiten. Jaarstukken 2025
12
Vermogenspositie gemeente Onze reserve- ofwel vermogenspositie bestaat uit de Algemene reserve en de Bestemmingsreserves van de gemeente. Eind 2024 is het totale eigen vermogen € 110,9 miljoen afgerond en eind 2025 is het totale eigen vermogen € 115,7 miljoen afgerond. De gemeente Dronten heeft hiermee een robuuste vermogenspositie en kan hierdoor mogelijke negatieve resultaten in de toekomst binnen de gemeentelijke reserves opvangen. Resultaatbestemming Het rekeningresultaat 2025 is € 7.096.672 miljoen positief. Het voorstel voor bestemming van dit voordelige resultaat is: • € 1,7 miljoen (afgerond) toe te voegen aan de bestemmingsreserve Bijdrage ruimtelijke ontwikkeling; • € 5,4 miljoen (afgerond) toe te voegen aan de algemene reserve.
Onze aanpak De gemeenteraad stelt elk jaar de begroting vast. Daarin staat een uitwerking van de beleidsvoornemens, de concrete activiteiten en de middelen die nodig zijn voor de uitvoering. Na afloop van het begrotingsjaar wordt er in de jaarstukken door het college verantwoording afgelegd over het jaar. Deze Jaarstukken 2025 zijn opgesteld in overeenstemming met de eisen van het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) en de eisen zoals de financiële verordening van de gemeente Dronten deze stelt. De jaarstukken bestaan uit de volgende delen: 1. Aanbiedingsbrief; 2. Jaarverslag, bestaande uit: • Programmaverantwoording; • Paragrafen; 3. Jaarrekening, bestaande uit: • Balans per 31 december 2025; • Algemene grondslagen; • Toelichting op de balans; • Rechtmatigheidsverantwoording; • Het overzicht van baten en lasten en de toelichting; • Financiële positie en toelichting; • WNT-verantwoording 2025; • Single Information Single Audit (SiSa). Aanbieding In de aanbiedingsbrief gaan wij in op de gerealiseerde hoogtepunten van de politieke agenda 2025. Financiële hoofdlijnen In de financiële beschouwing wordt op hoofdlijnen de oorzaken beschreven die hebben geleid tot het jaarrekeningresultaat van 2025.
Programmaverantwoording In de programmaverantwoording wordt per programma aangegeven wat het programma inhoudt, wat u (de raad) en wij (college) wilden bereiken, wat we hebben bereikt, welke acties hiervoor zijn ondernomen en wat het financieel resultaat is per programma met de daarbij behorende analyse.
Jaarstukken 2025
13
Paragrafen In de afzonderlijke paragrafen wordt verslag gedaan van de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten, alsmede lokale heffingen. We hanteren de minimaal vereiste 8 paragrafen met daarbij de paragrafen subsidies, informatisering en de raadsparagraaf. Getal notitie In alle tabellen is de onderstaande notatie gehanteerd: • Een positief saldo (overschot) is een plus; • Een negatief saldo (tekort) is een min; • Voordelen door lagere uitgaven of hogere inkomsten worden positief genoteerd; • Nadelen door hogere uitgaven of lagere inkomsten worden negatief neergezet. Alle bedragen worden in 1.000-tallen weergegeven, tenzij anders is aangegeven. Door deze weergave kan het voorkomen dat totalen een (minimale) afwijking laten zien.
Jaarstukken 2025
14
Jaarverslag Programma 0 Bestuur en ondersteuning Programma inleiding We streven er vanuit dit programma naar dat inwoners een betrouwbare en dienstbare lokale overheid ervaren die het vertrouwen van onze overheid versterkt. In een tijd waarin de gemeente Dronten zowel groeit als beheert binnen een steeds complexere samenleving, staan transparantie in besluitvorming en flexibiliteit centraal. Daarom werken we actief samen met onze inwoners, (regionale) partners en het Rijk. Door effectief in te spelen op maatschappelijke veranderingen en technologische innovaties, wordt gebouwd aan een efficiënte organisatie. Eén die niet alleen de groeiambitie naar 60.000 inwoners in 2050 kan ondersteunen, maar ook blijvend inspeelt op de behoeften en verwachtingen van haar inwoners.
Pakket 0A Bestuur
Inhoud We streven er vanuit dit pakket naar dat inwoners een betrouwbare en dienstbare lokale overheid ervaren. Dit pakket gaat over (het faciliteren van) de gemeentelijke bestuursorganen en regionale samenwerking. In een tijd waarin de gemeente Dronten binnen een steeds complexere samenleving zowel moet groeien als beheren, staan transparantie in besluitvorming en flexibiliteit centraal. Daarom wordt ingezet op het actief samenwerken met onze inwoners, (regionale) partners en het Rijk.
Jaarstukken 2025
15
Wat wilden we bereiken? Om gericht te kunnen investeren in regionale samenwerkingen is het nodig dat we ons eigen profiel/positie vaststellen: wat is de context waarin Dronten opereert en wat zijn de opgaven waar Dronten voor staat. In 2025 is er daarom gewerkt aan een strategie voor regionale samenwerking en Public Affairs, gericht op de versterking van de strategische positionering. De strategie draagt bij aan het bepalen in welke samenwerkingsverbanden de gemeenten de komende jaren moet investeren en op welke wijze de samenwerking met Rijk en Regio, die op lange termijn noodzakelijk is voor middelen, ruimtelijke ordening en mogelijke versoepeling van wet- en regelgeving, moet worden opgetuigd. Wat hebben we bereikt? In 2025 is stevig geïnvesteerd in de regionale samenwerkingen. Tegelijk zijn stappen gezet om de Drontense positie in de regio aan te scherpen en te versterken. Door in te zetten op het versterken van de regionale samenwerking, kunnen inwoners vertrouwen op een lokaal bestuur dat goed is aangesloten bij bovenlokale ontwikkelingen en gezamenlijke opgaven. Deze raadsperiode is daarnaast gericht gewerkt aan het versterken van het bestuurlijke en strategisch‑adviserende vermogen binnen de organisatie.
In deze periode is het besluitvormingsproces verder gestroomlijnd, met als doel de kwaliteit, transparantie en eenduidigheid van bestuurlijke voorstellen te vergroten en de politieke sensitiviteit en daarmee de bestuurlijke advisering binnen de organisatie te versterken. Wat hebben we daarvoor gedaan? Versterking regionale samenwerking Met partners in Flevoland is de uitvoeringsagenda van de Strategische Agenda Flevoland geactualiseerd, waarbij vanuit Dronten is ingezet op de groeiopgave van Dronten en de daarvoor nodige randvoorwaarden zoals onder meer zorgvoorzieningen, mobiliteit/infrastructuur en netcongestie. Voor wat betreft de Regio Zwolle zal een evaluatie van één van de programmalijnen leiden tot heroverweging van deelname. Hiertoe wordt vóór het zomerreces 2026 een voorstel aan de raad voorgelegd. Het investeren in de regionale samenwerking heeft nog meer de noodzakelijkheid benadrukt voor het opstellen van een position paper. In 2026 wordt hierop ingezet. Een position paper helpt namelijk de gemeente om strategische en weloverwogen keuzes te maken bij (boven)regionale opgaven passend binnen de politiek-bestuurlijke ambities en in het belang van onze inwoners en regio passend.
Versterken bestuur-strategisch adviserend vermogen Eind 2025 is de balans opgemaakt en vastgesteld dat belangrijke stappen zijn gezet: de kwaliteit van besluitvormende stukken is aantoonbaar verbeterd, mede door de toepassing van effectgericht sturen en het werken vanuit het brede welvaartsperspectief. Tegelijkertijd is geconstateerd dat de organisatie als geheel nog stappen heeft te zetten. De basis is versterkt, maar blijft kwetsbaar. Zo is gebleken dat bij personele ontwikkelingen (bijvoorbeeld door wisselingen of ziekte) het tijdig beantwoorden van raadsvragen (de zogenoemde “artikel 33”-vragen) onder druk kwam te staan en dat procescommunicatie over de voortgang opvolging van moties professioneler en consistenter moet worden verbeterd. Voor het komende jaar en de daaropvolgende periode ligt de focus op het verder verbreden en bestendigen van de eerder gelegde basis. Hiermee wordt beoogd het bestuurlijke besluitvormingsproces duurzaam te borgen binnen de lijn van effectgericht sturen, zodat dit proces transparant, navolgbaar en begrijpelijk is voor onze inwoners.
Jaarstukken 2025
16
Daarnaast werd ingezet op het versterken van de politiek-bestuurlijke sensitiviteit binnen de organisatie. Dit is noodzakelijk om college en raad, zowel intern als in samenwerking met externe partners, goed in positie te brengen en te ondersteunen bij het maken van afgewogen bestuurlijke keuzes. Grip op verbonden partijen Op 3 juli 2025 heeft de raad de Handreiking verbonden partijen 2025 van de gemeente Dronten vastgesteld. Hiermee wordt ingezet om de bestuurlijke grip op verbonden partijen te versterken. De handreiking biedt een uniforme en gestructureerde aanpak waarmee via drie handelingskaders uniforme richtlijnen en praktische handvatten voor samenwerking met verbonden partijen worden geschetst, waarbij transparantie, controle en effectiviteit centraal staan. Deze instrumenten ondersteunen raad en college bij het nemen van weloverwogen besluiten en het waarborgen van bestuurlijke grip op de verbonden partijen. Hiermee is een solide fundament gelegd voor bestuurlijke sturing en effectieve samenwerking met verbonden partijen.
Pakket 0B Burgerzaken
Inhoud We streven er vanuit dit pakket naar dat inwoners een betrouwbare en dienstbare lokale overheid ervaren. Daarvoor is het belangrijk dat zij tijdig terecht kunnen voor het regelen van hun zaken en vakkundig worden geholpen. Drontenaren voelen zich gehoord, gezien en begrepen door zowel het KCC als Burgerzaken. Naast onze inwoners zijn ook andere gebruikers afhankelijk van onze persoonsgegevensbeheertaken. Door het beschikbaar stellen van zo betrouwbaar en actueel mogelijke persoonsinformatie (met inachtneming van de privacy) aan inwoners, gemeentelijke en landelijke gebruikers, wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de rechtszekerheid van onze inwoners. Ook het goed organiseren van de verkiezingen draagt bij aan lokaal vertrouwen in de overheid. Jaarstukken 2025
17
Beleidsuitgangspunten We geven uitvoering aan het landelijk beleid ten aanzien van de basisregistratie personen, burgerlijke stand en identiteitsmanagement. Behalve de betrouwbaarheid van persoonsgegevens en fraudebestrijding, wordt er ook aandacht gevraagd voor de mens achter deze gegevens, waarbij soms maatwerk nodig is. Wat wilden we bereiken? Inwoners ervaren excellente dienstverlening van Publiekszaken 1) Voor het aanvragen van een reisdocument of rijbewijs kan een inwoner in 75% van de gevallen binnen 5 werkdagen een afspraak maken. Alle inwoners kunnen binnen 10 werkdagen een afspraak maken 2) Mensen die zich voor het eerst willen inschrijven in de BRP kunnen in 100% van de gevallen binnen 5 werkdagen een afspraak maken. 3) Het KCC voorziet in 80% van de telefoontjes de inwoner direct van een antwoord. Hoe hebben we dit gemeten? 1. % Inwoners die binnen 5 werkdagen een afspraak konden maken voor het aanvragen van een reisdocument of rijbewijs 2. % Inwoners die binnen 5 werkdagen een afspraak konden maken voor een eerste inschrijving BRP 3. % Contactmomenten die het KCC zelf afhandelt
2024
2025
-
100%
-
100%
81%
84%
Toelichting Burgerzaken In 2025 was het in de afsprakenagenda van team Burgerzaken mogelijk om voor rijbewijzen, reisdocumenten en BRP-inschrijvingen binnen vijf werkdagen een afspraak te maken. Om dit te borgen, is wekelijks gecontroleerd of er vrije ruimte beschikbaar was voor het aanvragen van een reisdocument of het maken van een afspraak voor een eerste inschrijving. Daarmee zijn beide doelen 1 en 2 behaald. Dit wordt onder andere verklaard door het tijdig beschikbaarheid stellen van extra capaciteit ter voorbereiding van de verwachte paspoortpiek in 2026 en 2027. In 2025 zijn 2.930 rijbewijzen en 7.910 reisdocumenten aangevraagd. Daarnaast zijn 265 inwoners voor het eerst en 174 inwoners opnieuw vanuit het buitenland in de BRP ingeschreven. Hiermee is uitvoering gegeven aan de wettelijke taak om actuele en betrouwbare persoonsgegevens beschikbaar te houden. KCC Uit de rapportage van het KCC blijkt dat in 2025 55.554 keer contact is geweest, via telefoon, whatsapp, chat en contactformulier. Daarvan zijn 46.762 contacten direct door het KCC afgehandeld. Er is 4.098 keer doorverbonden en 3.929 keer een terugbelverzoek aangemaakt. Het verschil van 765 betreft meldingen voor het sociaal domein en Toezicht en Handhaving die zijn doorgezet. Daarmee is doel 3 behaald. Wat hebben we bereikt? In 2025 heeft Publiekszaken excellente dienstverlening geleverd aan inwoners.
Iedere inwoner die een online afspraak maakt bij Burgerzaken, krijgt na de afspraak een mail met de vraag om feedback te geven. De dienstverlening van Burgerzaken is daarmee in 2025 gewaardeerd op een 9,4. Door dienstverlening toegankelijk, tijdig en duidelijk te organiseren en vragen van inwoners zo veel mogelijk direct te beantwoorden, ontstaat een manier van werken waarin inwoners snel en op zorgvuldig wijze worden geholpen. Deze inzet draagt eraan bij dat inwoners het contact met de gemeente als betrouwbaar en professioneel ervaren.
Jaarstukken 2025
18
Wat hebben we daarvoor gedaan? KCC We hebben actief verbinding gezocht met de afdelingen, ook wanneer terugbelverzoeken leidden tot herhalingsverkeer. Door de actieve verbinding waren we ook beter in staat inwoners in 1 keer van het juiste antwoord te voorzien. Dienstverlening Ook in 2025 was er een week van de Dienstverlening en hebben veel collega’s gebruik gemaakt van de mogelijkheid iemand te nomineren voor de Gouden Giraf. Doordat de dienstverlening in 2025 door onze inwoners hoger is gewaardeerd dan in 2024, blijven we op een positieve manier inzetten op verdere verbetering van de dienstverlening. Digitalisering Burgerzaken heeft in 2025 het laatste deel (2019-2022) papieren archief gedigitaliseerd. Deze documenten worden voor de geautoriseerde medewerkers beschikbaar gesteld in het informatiebronnen zoeksysteem MY-LEX. Vanaf 2026 zijn al deze brondocumenten volledig en eenduidig digitaal te raadplegen en ook voor de toekomst makkelijk en toegankelijk opgeslagen. De doorontwikkeling van de digitale dienstverlening is bij burgerzaken in 2025 tijdelijk stilgelegd met het oog op de aanbesteding van de vak applicatie in 2026/2027. Voor KCC/dienstverlening hebben we in 2025 de mogelijkheden van AI en een chatbot onderzocht, wat in 2026 verder vorm gaat krijgen.
Jaarstukken 2025
19
Pakket 0C Overhead
Inhoud Het pakket Overhead is ondersteunend en adviserend aan de organisatie en het college van Dronten. In dit pakket vallen de activiteiten die zorgen voor de faciliteiten om te kunnen werken, systemen werkend (en bruikbaar) te houden en te adviseren in het primaire proces. Tot dit pakket behoren alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces (de andere pakketten). Passende bedrijfsvoering zorgt ervoor dat het werk goed uitgevoerd kan worden, wat bijdraagt aan het effect dat inwoners een betrouwbare en dienstbare lokale overheid ervaren. De bedrijfsvoering bestaat concreet uit: • Financiën • Personeel en organisatie • De gemeentesecretaris • Inkoop (incl. Aanbesteding, rechtmatigheid en centrale administratie (CAT)) • Contractmanagement • Subsidies (verwerving als verlening) • Juridische zaken • Bestuurszaken en bestuursondersteuning • Informatiehuishouding, digitalisering en ICT • Archief- en informatiebeheer • Facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging) • Communicatie • Managementondersteuning primair proces
Jaarstukken 2025
20
Beleidsuitgangspunten Met een passende bedrijfsvoering zorgen we ervoor dat we goed ons werk kunnen doen in de context van een groeiende gemeente. Passende bedrijfsvoering is gericht op het versterken van onze focus van buiten naar binnen (inwoners centraal stellen), verbeteren van de balans tussen beheer en ontwikkeling en het op orde hebben van processen (procesmanagement) en uitvoeringskracht (effectieve en efficiënte bedrijfsvoering). Daarbij houden we rekening met landelijke en lokale wet- en regelgeving, zoals het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), het inkoopbeleid, subsidiebeleid en de financiële verordening. In de paragrafen bedrijfsvoering, informatisering en digitalisering wordt een overkoepelend beeld gegeven van de beleidsmatige ontwikkelingen. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt ook stilgestaan bij de financiële rechtmatigheid van de gemeente. Wat wilden we bereiken? In onze bedrijfsvoering streven we blijvend naar een optimale facilitering, ondersteuning en advisering voor de beleids- en uitvoeringseenheden van de organisatie, waaronder de advisering en ondersteuning in het effectgericht werken. In 2025 lag focus op de doorontwikkeling van de visie op sturing en leiderschap.
Wat hebben we bereikt? In 2025 is bijgedragen aan het versterken van een betrouwbare en lokale overheid door in de organisatie in te zetten op meer integrale samenwerking, een betere verbinding tussen beleid en uitvoering en een gerichtere inzet van middelen op maatschappelijke effecten. Tegelijkertijd is gewerkt aan randvoorwaarden binnen de bedrijfsvoering, zoals procesmanagement, informatisering en rechtmatigheid. Daarmee wordt opgavegericht werken duurzaam ondersteund en kan dit in 2026 verder worden geprofessionaliseerd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Doorontwikkelen organisatie en opgavegericht werken Voor 2024-2026 koersen we op brede welvaart door opgavegericht te werken, eigenaarschap en leiderschap te versterken. In 2025 lag de focus op leiderschap, vanuit de visie dat de basis van leiderschap essentieel is voor de ontwikkeling van de organisatie en de duurzame inzet van mensen. Vanaf oktober 2025 werken we met een nieuw sturingsmodel: meervoudig kijken, denken en doen. Van collectief sturen is de organisatie gegaan naar een model waarin de organisatie ingedeeld is in drie domeinen: dienstverlening, strategie & bedrijfsvoering en Dronten 2050, en aangestuurd wordt door een driehoofdige directie. Opgavegericht werken In 2025 zijn belangrijke randvoorwaarden gerealiseerd om de organisatie via geprioriteerde opgaven te laten werken.
Een sturingsmodel is vastgesteld en de eerste stappen in portfoliosturing op directie- en MT-niveau zijn gezet. Processen rond sturing en uitvoering zijn geëvalueerd en verscherpt, waarbij de opdrachtgever- en opdrachtnemersrollen bij opgaven, programma’s en projecten helder zijn gedefinieerd. Ook is de samenwerking met het programmateam voor de groeiopgave gestart en is een belangrijke bijdrage geleverd aan het programmakader Dronten Perspectief 2050. Voor de periode na de verkiezingen in maart 2026 en het inwerkprogramma van de raad en het college zijn kennis en leersessies Opgavegericht Werken in voorbereiding. Omdat we voor het opgavegericht werken nu de belangrijkste randvoorwaarden op orde hebben gebracht, kunnen we in de organisatieontwikkeling de komende periode stappen gaan maken op het gebied van inzicht verkrijgen in de benodigde kwaliteit, mensen en middelen om ons werk opgavegericht te kunnen gaan doen. En dat te vertalen naar keuzes en besluiten die deze ontwikkeling verder brengen.
Jaarstukken 2025
21
Het versterken en meer concreet maken van de samenwerking met de samenleving, raad en college rondom maatschappelijke opgaven en in het bijzonder de groeiopgave, heeft in 2026 en 2027 de focus binnen het programma Opgavegericht Werken. Gebiedsregie De integrale samenwerking in de gebiedsteams is geëvalueerd en verder geborgd. De voorbereidingen voor gebiedsscans per kern zijn gestart, als basis voor gebiedsagenda’s richting 2027. Rollen, taken en verantwoordelijkheden in de gebiedssamenwerking zijn aangescherpt en vastgelegd. Daarnaast is gewerkt aan een intern communicatieplan om de gebiedsgerichte aanpak in onze werkwijzen te bestendigen en zijn eerste stappen gezet in het versterken van samenwerking met inwoners en partners en het beter ontsluiten van gebiedsinformatie ter ondersteuning van die samenwerking. Versterken van arbeidsmarktpositie, personeelsstabiliteit en inzetbaarheid We streven ernaar om in een naar verwachting blijvende, onrustige arbeidsmarkt, in de organisatie zo veel mogelijk stabiliteit te realiseren, alsmede minder kwetsbaar te zijn voor wisselingen in ons personeelsbestand. Recruitmentontwikkeling en focus op duurzame inzetbaarheid van medewerkers zijn daarin essentieel. In 2025 is het werkgeversmerk van de gemeente stevig neergezet en vertaald naar een arbeidsmarktcampagne, welke in 2025 online en in borden fysiek voor eenieder te zien was.
In 2025 is tevens voorbereid op het vervolg van deze campagne, zodat we vanaf 2026 blijvend nieuwe impulsen kunnen geven aan het werkgeversmerk. Verzuim en preventie We kennen als organisatie de afgelopen jaren een hoger verzuim dan wenselijk. Waar we sinds mei 2024 wel weer een daling van het verzuimcijfer naar (onder) de benchmark zagen, steeg het verzuim in 2025 naar boven het landelijke gemiddelde. Er heeft daarom in Q4 2025 een uitgebreide verzuimanalyse plaatsgevonden, in samenwerking met de ArboUnie, onze Arbodienst sinds 1 januari 2025. Deze analyse vormt de basis voor het gesprek met DT en interventies in 2026. Optimaliseren van bedrijfsprocessen, planning & control en Effectgericht Sturen (EGS) Er zijn verschillende stappen gezet en doelen behaald voor het versterken van bedrijfsprocessen en toewerken naar EGS. Vanuit de diverse teams binnen bedrijfsvoering (en daarbuiten) is er inzet gepleegd op het verder in kaart brengen van formele processen. Dit onder begeleiding van IM en de applicatie BlueDolphin. Door processen op te tekenen en te archiveren is er meer duiding gekomen op het gebied van processtappen, verantwoordelijkheden en rolzuiverheid. Een concreet voorbeeld is het inhuurproces in samenwerking met HR, Services en IM. Dit onder andere vanwege de strengere controle op de wet DBA.
Door het beter in beeld hebben van processen binnen bedrijfsvoering kunnen we de focus scherper bepalen, ook voor de teams buiten bedrijfsvoering. Zo hebben we de stap gemaakt om de administratieve taken van het subsidieproces binnen Samenleving over te brengen naar team Services. De eerste processen zijn inmiddels over. Dit ontzorgt de beleidsadviseurs waardoor hun focus zich meer kan richten op de inhoud. Andere concrete voorbeelden van bedrijfsprocessen die geoptimaliseerd zijn en daardoor ook zorgen voor meer EGS: De onrechtmatigheid kent in 2025 een forse vermindering. Dit komt doordat er plannen van aanpak zijn opgevraagd en aangeleverd door de teammanagers aan de directie en inkoop. Ook is er een escalatieladder ingebouwd vanuit inkoop, manager naar directie. Dit om de onrechtmatigheid zo snel mogelijk op te heffen via de juridisch juiste wegen. We zitten hiermee nu rond de 2% onrechtmatigheid. Hier moeten we wettelijk onder zitten en dit hebben we nagenoeg bereikt. Verder hebben we op het gebied van sturingsinformatie ingezet op het gerichter uitgeven van geld. Hiervoor is de verplichtingenadministratie aangescherpt. Jaarstukken 2025
22
Zo is in één jaar (2025) bijna 25% van de facturen boven de 2.500,- (was eerste 5.000,-) meer inzichtelijk via de verplichtingenadministratie dan het jaar 2024. Dit helpt de afdeling control en de accountant bij het nagaan van de financiële stromen. De P&C cyclus krijgt meer structuur. De juiste begeleiding hierin vanuit financiën en de juiste voorbereiding vanuit het MT/DT is hierin erg van belang. De afgelopen jaren zijn er stappen gezet in het kader van Effect Gericht Sturen (EGS). In 2025 hebben we hier een volgende stap vooruit in gezet. Door EGS leidend te maken in de P&C-documenten, is de kwaliteit qua input voor de P&C documenten verhoogt. Door met elkaar hierbij stil te staan, werd er ruimte gecreëerd om te bepalen wat we moeten blijven doen, maar ook wat we niet (meer) doen. Deze gezamenlijke reflectie heeft geleid tot meer focus en betere afstemming in het proces. Dit alles om direct of indirect uitvoering te geven aan het collegeprogramma en een passende bedrijfsvoering. Versterken van informatiehuishouding, digitalisering en informatieveiligheid Dit onderdeel wordt beschreven in de paragraaf informatisering en digitalisering. Inhoudelijk verwijzen we u daarom graag door naar de paragraaf informatisering en digitalisering.
Pakket 0D Gemeentelijke belastingen Inhoud Naast de Algemene Uitkering vanuit de Rijksoverheid zijn de belastinginkomsten de grootste inkomstenbron van elke gemeente. Het gaat in dit pakket om de vrij te besteden belastingen. De meest bekende soort belasting die door de gemeente wordt opgelegd is de Onroerend Zaakbelasting (OZB). Daarnaast kennen we (water)toeristenen forensenbelasting. Toeristenbelasting wordt betaald als iemand verblijft in een gemeente waar diegene niet staat ingeschreven. Bijvoorbeeld bij verblijf in een hotel, pension, caravan of bungalow. Een voorbeeld is ook dagverblijf op het water binnen de gemeente of op het grondgebied van de gemeente. De hoogte van de toeristenbelasting verschilt per gemeente. Gemeenten mogen zelf bepalen of zij toeristenbelasting heffen en hoe zij het tarief berekenen. Bijvoorbeeld een vast bedrag per verblijf of een percentage per overnachtingsprijs. Elke gemeente regelt de hoogte hiervan in een eigen verordening. Pakket 0D draagt bij aan het maatschappelijke effect: Inwoners ervaren een betrouwbare en dienstbare lokale overheid. Op basis van de huidige programmastructuur zijn de gemeentelijke belastingen onderdeel van de lokale heffingen. Inhoudelijk verwijzen wij u graag door naar de paragraaf lokale heffingen.
Pakket 0H Economische ontwikkeling Inhoud Op basis van de huidige programmastructuur zijn de verspreide percelen van pakket H onderdeel van programma 0. De overige taken uit pakket H staan in programma 3. Inhoudelijk verwijzen wij u daarom graag door naar programma 3.
Jaarstukken 2025
23
Pakket 0T Wonen en bouwen Inhoud Op basis van de huidige programmastructuur is het beheer van strategische gronden van pakket T onderdeel van programma 0. De overige taken uit pakket T staan in programma 8. Inhoudelijk verwijzen wij u daarom graag door naar programma 8.
Pakket 0Z Algemene uitkering, treasury en overige baten en lasten
Inhoud De budgetten die inhoudelijk niet gekoppeld zijn aan een gemeentelijk takenpakket staan gebundeld in dit pakket. Het gaat hier voornamelijk om inkomsten, waaronder de algemene uitkering en integratie- en decentralisatie uitkeringen, maar ook bestemmingsreserves en rentes. Deze inkomsten maken het mogelijk om onze taken en verantwoordelijkheden, die elders in begroting worden toegelicht, uit te voeren. Inzicht in en beheersing van de gemeentelijke inkomsten draagt bij aan het zijn van een betrouwbare en dienstbare overheid. Beleidsuitgangspunten Gemeente Dronten handelt zelfstandig binnen de kaders van wet- en regelgeving, waarbij beslissingen op het juiste niveau worden genomen en bijdragen aan het behouden van de bestuurlijke autonomie. Daarbij worden financiële risico’s tijdig gesignaleerd en adequaat beheerst, zodat de gemeente ook in de toekomst financieel gezond blijft.
Jaarstukken 2025
24
Sinds 2017 heeft Dronten een convenant Horizontaal Toezicht (HT) met de Belastingdienst. Dit convenant is gebaseerd op transparantie en wederzijds vertrouwen. Het maakt het mogelijk om vooraf afspraken te maken over werkprocessen en fiscale vraagstukken, waardoor deze zo efficiënt en actueel mogelijk worden afgehandeld. Het convenant wordt telkens voor een periode van drie jaar afgesloten. Eind 2025 is een nieuwe overeenkomst convenant Horizontaal Toezicht aangegaan voor de periode 2026– 2028. Wat wilden we bereiken? Gemeente Dronten heeft een gezonde financiële positie 1) De geraamde structurele lasten en baten zijn in het begrotingsjaar structureel en reëel in evenwicht of, indien dit niet het geval is, wordt het evenwicht wel binnen de termijn van de meerjarenbegroting alsnog bereikt. 2) De solvabiliteit is groter dan 30%. 3) De netto schuldquote is kleiner dan 130%. 4) De structurele exploitatieruimte is positief. 5) De algemene reserve is groter dan 10% van het begrotingssaldo op basis van de Programmabegroting. Hoe hebben we dit gemeten? Realisatie 2024
Begroot 2025
Realisatie 2025
2. Solvabiliteit
50%
50%
53%
3. Netto schuldquote
-29%
2%
-26%
4. Structurele exploitatieruimte
5,7%
0,03%
1,5%
5. Algemene reserve ten opzichte van het begrotingssaldo
25%
28,8%
35,3%
Toelichting De solvabiliteit is toegenomen als gevolg van de groei van het eigen vermogen. De reserves, inclusief algemene reserve, zijn toegenomen als gevolg van het resultaat 2025. Ook het balanstotaal is flink toegenomen. In verhouding is de stijging op het eigen vermogen groter, waardoor de solvabiliteit toeneemt. De netto schuldquote is op hetzelfde niveau gebleven als 2024. De verwachting was dat de beschikbare middelen in geld (uitgezet in schatkist bankieren) zouden afnemen als gevolg van investeringen. De investeringen bleven in 2025 achter, waardoor de middelen die afgestort zijn bij de schatkist van het Rijk daar bleven. De structurele exploitatieruimte is ten opzichte van de begroting verbeterd. De exploitatieruimte bij de Programmabegroting 2025 was net aan positief. Ten opzichte van de begroting en de begroting na wijziging zijn de baten groter geworden dan de lasten. Het structurele overschot is € 2,7 miljoen, wat neerkomt op 1,6% van de totale baten. € 1,8 miljoen is echter afkomstig uit de structurele onttrekking van kapitaallastenreserves. De Algemene reserve kende in 2025 een flinke toename (voor resultaatbestemming). Diverse reserves, waaronder de reserve Accommodatiebeleid, bestemmingsreserves voor de investeringen in de dorpen en Corona vielen vrij ten gunste van de Algemene reserve.
Het resultaat van 2024 viel tevens hoger uit dan verwacht waardoor de totale toename € 18,5 miljoen betrof.
Jaarstukken 2025
25
Wat hebben we bereikt? Opleveren structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting voor 2026 en bewaken van de structureel en reëel sluitende begroting voor 2025 De Programmabegroting 2026 is structureel en reëel sluitend. De meerjarenbegroting is structureel niet sluitend. Het college heeft in 2025 de opdracht gegeven om te komen tot een structureel sluitende begroting 2027 inclusief meerjarenbegroting. De begroting voor het jaar 2025 is structureel en reëel sluitend begroot. Met de jaarstukken wordt geconcludeerd dat ook vanuit het resultaat 2025 structureel evenwicht is behaald. Post onvoorzien In 2025 is geen gebruik gemaakt van de post eenmalig onvoorzien. Het gehele saldo van € 84.000 is onderdeel van het resultaat geworden. Stand post éénmalig onvoorzien 2025 Omschrijving