f8ef859a-94aa-449b-ba42-2d93b62856d6.pdf

Septembercirculaire 2023 Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september van de vertaling van de Miljoenennota, december is op basis van de Najaarsnota en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De septembercirculaire 2023 is volgens planning op Prinsjesdag verschenen. Deze circulaire bevat informatie over de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027 en een actualisatie van het LPO accres op basis van de Miljoenennota 2024. De budgettair neutrale mutaties; te weten de taakmutaties boven € 2.000, de compensatie voor loon- en prijsstijging en de Integratie- en Decentralisatie uitkeringen zijn verwerkt in deze septembercirculaire. De middelen voor jeugd zijn op advies van de provincie deels al structureel verwerkt; deze worden nu ook met de septembercirculaire 2023 bijgesteld. Het Rijk heeft een korting toegepast op de hervormingsagenda Jeugd waarvan de te behalen besparing een rijksverantwoordelijkheid is. Deze korting zou budgettair neutraal moeten verlopen. Geadviseerd wordt gemeenten daarom om de uitgaven Jeugd structureel te verlagen met hun aandeel in de korting. Omdat het Rijk aan zet is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen hebben wij deze besparing op de uitgaven Jeugd opgenomen in een stelpost.

In deze circulaire hebben wij ook een stelpost opgenomen voor de afrekening van het BTW Compensatie Fonds (BCF) voor de jaren 2024 en 2025. Voor de begroting 2024 met bijbehorende meerjarenraming mag maximaal een raming opgenomen worden gelijk aan de afrekening van 2022. De provinciaal toezichthouders gebruiken dit als richtlijn bij het beoordelen van de (meerjaren) begroting 2024-2027. De afrekening ruimte onder het BCF plafond voor 2022 is voor Dronten € € 697.000. Door lagere uitgaven tijdens de Corona-periode is de ruimte onder het BCF plafond opgelopen. Wij verwachten dat de uitgaven weer gaan stijgen en de ruimte daardoor kleiner zal worden. Ons advies is om voor de jaren 2024 en 2025 respectievelijk € 600.000 en € 300.000 aan ruimte te ramen en vanaf 2026 geen ruimte onder het BCF plafond te ramen.

Ontwikkeling begrotingssaldo Geactualiseerde meerjarenbegroting De effecten en verwerking van de septembercirculaire 2023 leiden tot onderstaande geactualiseerde meerjarenbegroting: Ontwikkeling begrotingssaldo (in € x 1.000) Begrotingssaldo Programmabegroting 2024 VOOR VASTSTELLING waarvan incidenteel Structureel begrotingssaldo Programmabegroting 2024 VOOR VASTSTELLING Totaal effect septembercirculaire 2023 Mutatie budgettair neutraal septembercirculaire 2023 Lagere inkomsten Hervormingsagenda jeugd (stelpost) Lagere raming Jeugd besparingen Rijk HVA (stelpost) Advies raming onder BCF plafond (stelpost) waarvan incidenteel effect Effect op structureel begrotingssaldo na mutaties Begrotingssaldo na mutaties waarvan incidenteel Structureel begrotingssaldo na mutaties

2023 2.174 -910 3.084 -58 -38

778 -874 2.078 -132 2.210

2024 291 -3.589 3.880 346 -1.166

2025 3.891 -348 4.239 183 -1.032

600

1.000 300

600 -820 71 -2.989 3.060

300 151 4.342 -48 4.390

2026 -1.767 -454 -1.313 39 -842 -150 1.000

2027 -2.025 -316 -1.709 1.399 -922 -16 1.000

0 47 -1.720 -454 -1.266

0 1.461 -564 -316 -248

Begrotingssaldi onder voorbehoud van eventuele wijzigingen bij de behandeling van de Programmabegroting 2024 door de Raad.

Voortgangsrapportage 2023

1

Detailuitwerking septembercirculaire 2023 In de bijlage bij de septembercirculaire 2023 zal een analyse worden gemaakt van de verschillen tussen de meicirculaire 2023 en de septembercirculaire 2023 en wat de effecten hiervan zijn op de meerjarenbegroting. Onderstaand wordt weergegeven hoe de algemene uitkering zich ontwikkelt. Beginstand septembercirculaire 2023 inkomsten (in € x 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

79.334

84.189

84.785

77.793

77.612

939

800

734

129

63

1.524 975 -217 128 -166 19 2.263

Ontwikkelingen uitkeringsfactor:

Volume accres historisch Bbp LPO accres gecombineerde index LPO accres prijs Bbp Nominale ontwikkeling in de septembercirculaire 2023 Voorschot BCF plafond 2023 Financieringssystematiek – deel BCF Overig

778 -6 772

-32 907

-32 897

38 835

Ontwikkelingen uitkeringsbasis Taakmutaties Mutaties WOZ-waarden IU/DU/SU 3 D's in het sociaal domein

672 8 -1.541 7 24

199 196 -986 7 23

205 74 -1.023 7 23

195 16 -1.035 7 21

148 16 -1.048

Totale effect Septembercirculaire 2023 Eindstand Septembercirculaire 2023

-58 79.276

346 84.535

183 84.968

39 77.832

1.399 79.011

Totaal ontwikkeling uitkeringsfactor

20

Ontwikkelingen uitkeringsfactor algemeen en basis De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds, voorvloeiend uit de trap op trap af methode wordt het accres genoemd. Het kabinet heeft, als uitwerking van het coalitieakkoord, besloten dat het gemeente- en provinciefonds vanaf 2027 geïndexeerd worden op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Uitgangspunt is dat de fondsen (gemeente- en provinciefonds) meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bbp volgen. Accressen Het accres is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. Deze circulaire bevat informatie over de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027 en een actualisatie van het LPO (Loon en Prijs Ontwikkeling) accres op basis van de Miljoenennota 2024. LPO en overige indexeringen zijn budgettair neutraal verwerkt. Structurele rijksbijdrage vanaf 2027 Sinds de meicirculaire 2022 is het volume deel bevroren tot en met 2025.

Vooruitlopend op een nieuwe financieringssystematiek heeft het kabinet eenmalig extra beschikbaar gesteld in 2026. Het volumedeel staat hierdoor vast tot en met 2026. Bij Voorjaarsnota 2023 is dit bedrag vanaf 2027 structureel gemaakt en is besloten om de volumeontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. De nieuwe financieringssystematiek is, zoals aangekondigd in meicirculaire 2023, in de Miljoenennota 2024 uitgewerkt.

Voortgangsrapportage 2023

2

Nieuwe financieringssystematiek Het kabinet heeft besloten om het gemeentefonds voor de volume-ontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. In de meicirculaire 2023 is een beschrijving van de hoofdlijnen van een nieuwe financieringssystematiek opgenomen. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat de volumeontwikkeling van het gemeentefonds vanaf 2027 wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). In de septembercirculaire 2023 is de nieuwe financieringssystematiek verder verwerkt. BTW-Compensatie Fonds (BCF) Het BCF-plafond bedraagt € 3,9 miljard voor gemeenten in 2023. Als de gezamenlijke declaraties onder het plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding van het plafond volgt een uitname. Het plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. Door de bevriezing van het volume accres in 2023 tot en met 2025 is het plafond in die jaren ook gefixeerd. In het systeem is opgenomen dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de meicirculaire volgend op het kalenderjaar volgt dan de afrekening. In deze circulaire bedraagt het voorschot voor het jaar 2023 € 359 miljoen wat voor Dronten een aandeel van € 778.000 bedraagt.

In de meicirculaire 2024 vindt de afrekening plaats. Voor de begroting 2024 met bijbehorende meerjarenraming mag maximaal een raming opgenomen worden gelijk aan de afrekening van 2022. De provinciaal toezichthouders gebruiken dit als richtlijn bij het beoordelen van de (meerjaren) begroting 2024-2027. De afrekening ruimte onder het BCF plafond voor 2022 is voor Dronten € € 697.000. Door lagere uitgaven tijdens de Corona-periode is de ruimte onder het BCF plafond opgelopen. Wij verwachten dat de uitgaven weer gaan stijgen en de ruimte daardoor kleiner zal worden. Ons advies is om voor de jaren 2024 en 2025 respectievelijk € 600.000 en € 300.000 aan ruimte te ramen en vanaf 2026 geen ruimte onder het BCF plafond te ramen. Structurele rijksbijdrage, afstorting in BTW-compensatiefonds In de meicirculaire 2023 is een structurele rijksbijdrage vanaf 2027 van € 1 miljard beschikbaar gesteld. In de septembercirculaire 2023, wordt van dit bedrag nog een deel in het BTW-compensatiefonds (BCF) gestort.

Taakmutaties Met een taakmutatie wordt bedoeld een compensatie (positief of negatief) voor het uitvoeren van een nieuwe taak of het uitvoeren van een bestaande taak door andere overheidslagen. Een deel van deze compensaties en onttrekkingen verlopen budgettair neutraal door de aanpassing van de bijbehorende budgetten. In de Septembercirculaire 2023 zijn zeven taakmutaties opgenomen:

-

Re-integratie: een structurele verlaging vanaf 2028 (budgettair neutraal) Wet Visueel beperkten: structurele verlaging vanaf 2024 < € 2.000 (ten laste van begrotingssaldo) Bijzondere bijstand en vroegsignalering: incidenteel in 2024. (budgettair neutraal) Hulpmiddelen thuis laten staan: structurele bijdrage vanaf 2023 < € 1.500 (ten gunste van begrotingssaldo) Rijksvaccinatieprogramma: structureel vanaf 2024 (budgettair neutraal) Jeugdzorg loon- en prijsbijstelling: incidenteel voor 2024 en 2025. (budgettair neutraal) Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III): structureel vanaf 2023 (budgettair neutraal)

Voortgangsrapportage 2023

3

In onderstaande tabel zijn de taakmutaties weergegeven die in de septembercirculaire 2023 zijn opgenomen: Taakmutaties Septembercirculaire 2023

2023

2024

2025

2026

2027

8

8

8

8

8

-2

-2

-2

0

-1 82 1 9 97

1 8

1 8

8

196

1 10 56 1 74

1 16

1 16

(in € x 1.000)

Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) Re-integratie Wet visueel beperkten Bijzondere bijstand en vroegsignalering Hulpmiddelen thuis laten staan Rijksvaccinatieprogramma Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg Afronding Totaal verschil

Jeugdzorg Het Rijk en de VNG hebben 18 april dit jaar een financieel principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd. In de meicirculaire 2023 zijn voor jeugdzorg, onder voorbehoud van omzetting naar een definitief akkoord op de Hervormingsagenda, voor 2024 2025 extra middelen beschikbaar gesteld. Van de extra middelen wordt een deel vanuit de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ingezet voor de investeringen en uitvoeringskosten van de Hervormingsagenda. Voor de jaren 2026 en verder blijven de middelen gereserveerd en zal toevoeging aan de algemene uitkering plaatsvinden na het advies van de deskundigencommissie en besluitvorming daarover. Verder is één van de financiële afspraken in het principeakkoord dat de huidige besparingsreeks voor 2023 tot en met 2025 bevroren is. Voor 2026 en 2027 staan besparingen vooralsnog ingeboekt op de Rijksbegroting en ook zijn afspraken gemaakt over een aanvullende besparing voor 2024, waarbij de Rijksoverheid de verantwoordelijkheid heeft om deze besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Voor 2024 geldt dat de geraamde extra besparing vanwege een vertraging in de totstandkoming van de Hervormingsagenda Jeugd is vervallen. Het vervallen van de extra korting voor 2024 heeft geen budgettair effect.

Het verloopt budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor Jeugdzorg rekening moeten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming voor de uitgaven. Gebleken is dat gemeenten structureel vanaf 2025 rekening moeten houden met de voorgenomen besparing en de lagere raming. De voorgenomen besparing is wel ingeboekt maar de lagere raming voor de uitgaven (rijksverantwoording met wettelijke maatregelen) is niet ingeboekt. Wij adviseren dit bij deze septembercirculaire nu wel te doen. Decentralisatie- en integratie-uitkeringen In de septembercirculaire is voor Dronten een decentralisatie-uitkering en een integratieuitkering gemuteerd: - DU Veilig Wonen: betreft € 7.000 per jaar voor de jaren 2023 t/m 2026. Het gaat hier om een veilige woonplek voor decentrale bestuurders. Bestuurders krijgen een beveiligingsadvies op maat aangeboden. Gemeenten dienen het advies altijd over te nemen en de maatregelen te bekostigen. (Budgettair neutraal) - IU Participatie: betreft gemiddeld € 22.000 per jaar voor bijstelling van de IU Wet Sociale Werkvoorziening (WSW budgettair neutraal). Link naar Septembercirculaire 2023 via: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2023/09/19/septembercirculairegemeentefonds-2023

Voortgangsrapportage 2023

4