f594e99e-d1e4-42de-9295-ff7b930bf22d.pdf

WEBVTT 0:00:03.759 --> 0:00:07.399 Iedereen van harte welkom op deze beeldvormende vergadering. 0:00:07.759 --> 0:00:12.320 Beeldvorming, even voor de goede orde, is informeren en geen mening hebben, 0:00:12.710 --> 0:00:15.899 dus je kunt je helemaal volzuigen met informatie vanavond. 0:00:16.059 --> 0:00:21.179 Ons thema is: de actualiteiten en de ontwikkelingen in de jeugdzorg. 0:00:21.720 --> 0:00:24.500 Voor deze bijeenkomst is namens het college aanwezig, 0:00:24.600 --> 0:00:26.740 wethouder Peter Duvekot, van harte welkom. 0:00:27.639 --> 0:00:30.250 Namens de ambtelijke organisatie Gerry Drijfhout 0:00:30.399 --> 0:00:32.440 en Anita Tekamp, ook van harte welkom. 0:00:32.589 --> 0:00:33.509 Dank je wel. 0:00:33.610 --> 0:00:38.619 Ook hartelijk welkom aan Sharon Stellaard, orthopedagoog en onderzoeker. 0:00:39.550 --> 0:00:42.669 Zij geeft een presentatie over haar dissertatie. 0:00:43.389 --> 0:00:45.389 Wat een prachtig woord. 0:00:45.580 --> 0:00:47.580 Een ander woord is proefschrift. 0:00:48.520 --> 0:00:51.509 De titel van dat proefschrift is 'Boemerangbeleid; 0:00:51.610 --> 0:00:56.500

over aanhoudende tragiek in passend onderwijs en jeugdzorgbeleid'. 0:01:00.250 --> 0:01:02.309 We gaan straks luisteren naar de presentatie 0:01:02.410 --> 0:01:04.349 en er is ook ruimte voor vragen. 0:01:04.449 --> 0:01:06.979 Ik houd me als voorzitter een beetje afzijdig. 0:01:07.149 --> 0:01:09.059 Dat betekent niet dat ik er niet ben. 0:01:09.160 --> 0:01:11.129 Ik probeer de boel wel wat te stroomlijnen, maar 0:01:11.229 --> 0:01:14.410 ik probeer ook het gesprek met elkaar wat te stimuleren. 0:01:14.949 --> 0:01:15.689 Op natuurlijke wijze. 0:01:15.789 --> 0:01:20.190 Op natuurlijke wijze en met daarbij ook de afspraak 0:01:20.290 --> 0:01:22.649 dat we elkaar laten uitpraten en als het uit de hand loopt, 0:01:22.750 --> 0:01:25.600 dan steek ik mijn pen op en grijp ik in. 0:01:26.260 --> 0:01:29.440 Ik probeer het gesprek onderling met elkaar te stimuleren, 0:01:30.070 --> 0:01:32.559 want dat is ook het mooie van zo een beeldvormende 0:01:32.679 --> 0:01:34.619 en informerende avond. 0:01:34.720 --> 0:01:37.480 Ik wil graag het woord geven aan onze wethouder, Peter Duvekot.

0:01:37.679 --> 0:01:38.989 Dank u wel. 0:01:39.089 --> 0:01:41.730 Ik ga proberen het kort te houden, want Sharon heeft een heel mooi verhaal 0:01:41.880 --> 0:01:43.880 en dat geef ik graag alle ruimte. 0:01:44.220 --> 0:01:46.910 Voordat ik wethouder werd, had ik ook andere levens. 0:01:47.850 --> 0:01:51.440 Het eerste waar ik ooit mee begon, was in de jeugdhulpverlening residentieel. 0:01:51.540 --> 0:01:55.170 Ik heb gewerkt met licht-verstandelijk beperkten, zo heette dat toen nog, 0:01:56.160 --> 0:01:58.410 in de dag- en nachtopvang. 0:01:59.549 --> 0:02:01.399 Gaandeweg mijn carrière heb ik steeds wel een beetje gevoeld, 0:02:01.500 --> 0:02:04.199 ook in de jeugdhulpverlening, dat dingen niet helemaal lekker liepen. 0:02:04.320 --> 0:02:07.540 Dat is ook geen geheim natuurlijk, want we hebben steeds in de hulpverlening 0:02:07.649 --> 0:02:10.980 in gemeenteland en ook in overheidsland gezegd, 0:02:11.100 --> 0:02:12.799 het gaat niet goed. 0:02:12.899 --> 0:02:15.769 Dat gevoel knaagt op een gegeven moment, wat gaat er niet goed 0:02:15.869 --> 0:02:17.869 en hoe kun je dat onder woorden brengen. 0:02:18.420 --> 0:02:21.139 Laatst in de regio hadden wij een prachtige bijeenkomst,

0:02:21.239 --> 0:02:23.239 een klein beetje op aandringen van mij. 0:02:25.320 --> 0:02:28.579 Ik hoorde de naam van Sharon noemen en zij had een onderzoek 0:02:28.679 --> 0:02:30.809 en toen heb ik gezegd, laten we dat dan horen in de regio. 0:02:30.929 --> 0:02:34.339 Sharon heeft haar verhaal in de regio gedaan en toen dacht ik: dit is het 0:02:34.440 --> 0:02:36.440 en dit wil ik u ook laten horen. 0:02:36.570 --> 0:02:40.850 Ik heb hemel en aarde bewogen en Sharon bereid gevonden 0:02:40.950 --> 0:02:42.950 om haar onderzoek toe te lichten. 0:02:43.369 --> 0:02:46.880 Je moet nog promoveren, maar dat gaat ongetwijfeld goed komen. 0:02:47.839 --> 0:02:49.359 Ik ga er verder ook helemaal niets meer over zeggen, 0:02:49.459 --> 0:02:50.470 want het is een duidelijk verhaal. 0:02:50.570 --> 0:02:55.449 Het spreekt voor zich en ik gun u ook de ervaring 0:02:55.549 --> 0:02:57.750 zou ik bijna zeggen; 'de Sharon-ervaring'. 0:02:57.890 --> 0:03:02.750 Ik leg de druk verder niet hoger op je schouders. De floor is yours. 0:03:03.589 --> 0:03:06.089 Mag ik daarvoor een vraag stellen, voorzitter. 0:03:06.890 --> 0:03:09.529 De aanleiding van de memo

triggerde me namelijk. 0:03:09.679 --> 0:03:14.229 U denkt dat de kosten stijgen, ondanks het feit dat het aantal jeugdigen 0:03:14.329 --> 0:03:16.329 dat gebruikmaakt van de jeugdzorg daalt. 0:03:17.839 --> 0:03:22.029 Mijn vraag is, waarom stijgen de kosten en kunt iets vertellen 0:03:22.130 --> 0:03:24.940 over de financiële positie van de jeugdzorginstellingen? 0:03:25.579 --> 0:03:26.350 Waarom stijgen de kosten? 0:03:26.450 --> 0:03:28.930 Omdat de groep kleiner wordt, wordt het allemaal duurder. 0:03:29.059 --> 0:03:31.750 Frictiekosten en dat soort zaken, maar daar komen we... 0:03:31.850 --> 0:03:34.389 Ik denk dat jij voor een deel daar nog terugkomt of misschien niet. 0:03:34.489 --> 0:03:36.489 Ik weet het niet, wellicht in algemene zin. 0:03:36.619 --> 0:03:40.359 In ieder geval dat de kosten – ik ga nu niet in de cijfers zitten – 0:03:40.459 --> 0:03:41.500 stijgen, is natuurlijk heel gek. 0:03:41.600 --> 0:03:43.899 Het is een beetje paradoxaal, want we willen naar nul; 0:03:44.029 --> 0:03:46.579 nul uithuisplaatsingen in de jeugdhulp met verblijf. 0:03:47.299 --> 0:03:48.759 Het gekke daarvan is natuurlijk, als je naar nul gaat,

0:03:48.859 --> 0:03:50.019 betekent het ook dat het duurder wordt. 0:03:50.119 --> 0:03:52.690 De trajecten worden dan minder, dus de instellingen 0:03:52.790 --> 0:03:58.399 gooien daar weer geld bovenop en dat gaat hard. De tweede vraag was? 0:03:58.609 --> 0:04:00.909 De financiële positie van de jeugdzorginstellingen. 0:04:01.070 --> 0:04:03.040 Daar hoef ik geen doekjes om te winden, het is in de media geweest 0:04:03.140 --> 0:04:04.359 en dat gaat niet goed. 0:04:04.459 --> 0:04:06.190 Daar kom ik echter op een ander moment nog op terug, 0:04:06.290 --> 0:04:08.229 want dat betekent ook wat voor uw budgetrecht. 0:04:08.329 --> 0:04:09.309 Daar komen we nog op terug. 0:04:09.410 --> 0:04:12.769 Dit verhaal is overigens wel echt een oplegger 0:04:13.399 --> 0:04:15.570 om dat gesprek ook met elkaar te kunnen voeren. 0:04:15.739 --> 0:04:17.739 Nu houd ik mijn mond. 0:04:18.380 --> 0:04:20.570 Ik hoop dat ik het waar kan maken. 0:04:20.779 --> 0:04:22.690 Als het niet lukt, sorry. 0:04:22.790 --> 0:04:24.790 Ik zet deze even aan de kant.

0:04:25.369 --> 0:04:29.079 Ik ben Sharon Stellaard en ik heb de afgelopen 0:04:29.179 --> 0:04:33.170 zeven jaar van mijn leven besteed aan het doen van onderzoek. 0:04:33.440 --> 0:04:35.440 Er zit een haar in mijn mond. 0:04:36.200 --> 0:04:39.649 Dit is de opbrengst daarvan en die deel ik heel erg graag. 0:04:40.010 --> 0:04:41.889 Peter zei: "Goh, zou je vanavond willen komen"? 0:04:41.989 --> 0:04:46.479 Dat heb ik met twee handen aangegrepen, omdat het voor mij ook een mogelijkheid is 0:04:46.579 --> 0:04:48.399 om onderzoeksbevindingen te delen. 0:04:48.500 --> 0:04:52.269 Ik vind het persoonlijk heel belangrijk dat die niet in universiteiten 0:04:52.369 --> 0:04:55.269 en bibliotheken liggen, maar dat ze onderdeel zijn 0:04:55.369 --> 0:04:58.519 van het maatschappelijk debat, want daar gaat het denk ik heel erg over. 0:04:58.700 --> 0:05:01.940 Dat is mijn drijfveer om hier vanavond te staan. 0:05:02.510 --> 0:05:06.010 Het is niet een heel positief verhaal, maar dat zit al een beetje 0:05:06.290 --> 0:05:08.279 in de ondertitel natuurlijk. 0:05:08.380 --> 0:05:10.919 Ik heb ook wel eens gehoord dat iemand tijdens een presentatie 0:05:11.019 --> 0:05:13.410

het eerste kwartier dacht: wat een irritante vrouw, 0:05:13.510 --> 0:05:16.799 wanneer houdt ze nu eens een keer op met al die narigheid? 0:05:17.260 --> 0:05:21.390 Die personen zei toch aan het eind: "Het heeft me wel aan het denken gezet". 0:05:21.549 --> 0:05:24.959 Als ik dat bereik, zou ik dat heel prettig vinden. 0:05:25.059 --> 0:05:27.850 Een stukje bewustwording en aan het denken zetten, 0:05:27.970 --> 0:05:30.609 is een doel wat ik voor mezelf heb gesteld. 0:05:31.579 --> 0:05:34.640 Jullie mogen gedurende de presentatie vragen stellen, 0:05:35.059 --> 0:05:37.130 zeker ook als dingen nog niet helemaal duidelijk zijn. 0:05:37.309 --> 0:05:41.380 Ik weet dat ik er zo diep in zit dat ik soms ook met vaktermen gooi 0:05:41.479 --> 0:05:44.830 en er dan zomaar van uitga dat iedereen weet waar ik het over heb, 0:05:45.020 --> 0:05:47.020 maar dat het dan niet het geval is. 0:05:47.450 --> 0:05:50.410 Schroom dus niet om een vraag te stellen en als het later aan de orde komt, 0:05:50.510 --> 0:05:52.690 dan zal ik dat zeggen: daar kom ik op terug, 0:05:52.789 --> 0:05:54.950 want dat zit in de dia's. Is dat goed? 0:05:55.250 --> 0:05:56.290

Prima. 0:05:56.390 --> 0:06:00.070 Een heel klein beetje over de achtergrond van dit onderzoek. 0:06:00.169 --> 0:06:02.680 Dit heeft plaats kunnen vinden dankzij ZonMw. 0:06:02.780 --> 0:06:06.380 Zij hebben allerlei academische werkplaatsen mogelijk gemaakt, 0:06:06.650 --> 0:06:11.929 direct na de transitie van de jeugdzorg, om kennis te vergaren over transformatie. 0:06:12.710 --> 0:06:15.369 Deze academische werkplaats speelde zich af in Flevoland 0:06:15.469 --> 0:06:17.050 en in Overijssel. 0:06:17.150 --> 0:06:19.090 Dronten was destijds ook één van de gemeenten 0:06:19.190 --> 0:06:21.690 die deelnamen aan die academische werkplaats. 0:06:21.799 --> 0:06:24.910 Dit was des te meer reden voor mij om ja te zeggen tegen de uitnodiging, 0:06:25.010 --> 0:06:28.489 want de kennis is ook mede in deze gemeente opgehaald. 0:06:29.979 --> 0:06:33.250 Ik heb het onderzoek kunnen doen vanuit de Vrije Universiteit, 0:06:34.510 --> 0:06:35.760 vanuit Bestuurskunde. 0:06:35.859 --> 0:06:38.520 Hoewel ik een achtergrond heb in de hulpverlening 0:06:38.739 --> 0:06:41.250 ben ik heel erg geïntrigeerd geraakt

door het beleid. 0:06:41.460 --> 0:06:44.540 Ik werk zelf 20 jaar in de jeugdzorg en heb onder 0:06:44.640 --> 0:06:48.680 verschillende stelsels gewerkt en ben steeds meer geïntrigeerd geraakt 0:06:48.780 --> 0:06:51.989 door de rol die het beleid speelt in het hele verhaal. 0:06:53.280 --> 0:06:57.890 Zodoende. Ik heb vooral gekeken naar beleidsineffectiviteit 0:06:57.989 --> 0:07:01.590 op twee terreinen, passend onderwijs en jeugdzorg. 0:07:02.280 --> 0:07:08.030 Vanavond gaat alleen over jeugdzorg, maar wie de moeite en de tijd wil nemen 0:07:08.130 --> 0:07:10.010 om het proefschrift te lezen, zal merken dat een heleboel 0:07:10.109 --> 0:07:11.900 van wat ik vandaag over de jeugdzorg vertel, 0:07:12.000 --> 0:07:14.720 voor een heel groot deel ook past op mijn analyse 0:07:14.820 --> 0:07:16.160 van het beleidsterrein van passend onderwijs. 0:07:16.260 --> 0:07:18.760 Ze hebben natuurlijk ook heel veel overlap. 0:07:18.869 --> 0:07:19.890 Wat heb ik gedaan? 0:07:19.989 --> 0:07:24.190 Ik heb een langetermijnperspectief gehanteerd. Ik heb dus niet alleen gekeken 0:07:24.820 --> 0:07:28.179

naar de uitwerking van de Jeugdwet, maar ik heb echt gekeken naar 0:07:28.390 --> 0:07:32.030 wanneer is de overheid begonnen met het hervormen van de jeugdzorg, 0:07:32.140 --> 0:07:35.409 wat was destijds het idee erachter, hoe heeft dat uitgepakt 0:07:35.679 --> 0:07:37.710 en hoe verhoudt zich dat tot waar we ons in het hier 0:07:37.809 --> 0:07:39.030 en nu bevinden? 0:07:39.130 --> 0:07:42.429 Ik denk dat het hele interessante inzichten oplevert 0:07:42.909 --> 0:07:44.909 voor de hervormingsagenda jeugd. 0:07:49.299 --> 0:07:52.480 Waarom denk ik dat het relevant is voor die hervormingsagenda jeugd? 0:07:52.580 --> 0:07:56.419 Omdat daar, als je dat hervormingsbeleid op een hele lange termijn beschouwt, 0:07:56.809 --> 0:07:59.299 twee patronen vrij dominant in naar voren komen. 0:07:59.479 --> 0:08:01.669 Die ik overigens niet zag toen ik in het werkveld zat. 0:08:01.820 --> 0:08:05.679 Dit is gebracht door op afstand daarnaar te kijken. 0:08:06.340 --> 0:08:08.890 Dat eerste patroon is een repeterend patroon. 0:08:09.010 --> 0:08:12.480 Daar bedoel ik mee, als je die hervormingen op een rijtje zet, 0:08:12.580 --> 0:08:15.250

dan is de beleidsintentie continu hetzelfde. 0:08:15.489 --> 0:08:18.510 Soms verandert er een woordje, soms ook helemaal niet 0:08:18.609 --> 0:08:22.299 en staat er bijna 40 jaar hetzelfde doel in het beleid. 0:08:23.260 --> 0:08:25.760 Het tweede patroon is een reactief patroon, 0:08:25.859 --> 0:08:28.830 wat zoveel wil zeggen als: iedere hervorming 0:08:29.219 --> 0:08:31.860 lijkt te worden ingegeven door de onbedoelde gevolgen 0:08:31.960 --> 0:08:33.960 van de daaraan voorafgaande hervorming. 0:08:34.690 --> 0:08:37.450 We doen iets en dat blijkt niet goed uit te pakken 0:08:37.960 --> 0:08:40.290 en dan gaan we weer hetzelfde ambiëren en dan pakt het... 0:08:40.390 --> 0:08:42.390 Nu ja, zo. 0:08:42.669 --> 0:08:46.280 Als je kijkt naar de hervormingsagenda jeugd die nu voorligt, 0:08:46.940 --> 0:08:51.179 dan is mijn stelling dat die patronen daarin bevestigd worden. 0:08:51.450 --> 0:08:55.599 Dat we dus op het punt staan om deze reeks voort te zetten. 0:08:57.340 --> 0:09:00.840 Hoe meer we aan het eind van een hele trits proberen te repareren 0:09:00.940 --> 0:09:03.809

en repareren, hoe verder de fundamentele vraagstukken 0:09:03.909 --> 0:09:06.910 uit beeld raken, omdat we allemaal heel druk in het hier 0:09:07.010 --> 0:09:09.010 en nu zijn met oplossingen. 0:09:09.650 --> 0:09:12.979 Daarom eindig ik met een pleidooi voor chronologisch beleidsbesef. 0:09:13.150 --> 0:09:15.619 Het gaat om bewustwording en besef en niet meer dan dat. 0:09:15.719 --> 0:09:19.590 Ik heb me niet gewaagd aan oplossingen, dus daarvoor niet bij mij. 0:09:21.809 --> 0:09:25.280 Ik ga jullie laten zien wat ik bedoel met dat repeterende patroon. 0:09:25.679 --> 0:09:28.040 Iedere hervorming gaat gepaard met een memorie 0:09:28.140 --> 0:09:29.510 van toelichting bij een wet. 0:09:29.609 --> 0:09:33.800 In de memorie van toelichting bij een wet staat wat de bedoeling is van de wet 0:09:33.900 --> 0:09:36.900 en waarom die wet in de ogen van een beleidsmaker nodig is. 0:09:37.859 --> 0:09:40.830 Als je kijkt naar de eerste hervorming van het stelsel 0:09:40.950 --> 0:09:44.849 die actief door de overheid is ingezet, dat was in 1989. 0:09:45.960 --> 0:09:47.930 Toen was de bedoeling dat we kwamen tot 'beleid 0:09:48.030 --> 0:09:50.540

gericht op de totstandkoming van een samenhangend aanbod 0:09:50.640 --> 0:09:52.520 aan jeugdhulpverlening van goede kwaliteiten 0:09:52.619 --> 0:09:54.619 en afgestemd op de behoeften'. 0:09:55.469 --> 0:09:58.340 In 2005 Wet op de jeugdzorg: totstandkoming van een passend 0:09:58.440 --> 0:10:00.050 en samenhangend zorgaanbod. 0:10:00.150 --> 0:10:04.049 De Jeugdwet 2015: effectievere hulp afgestemd op de behoeften. 0:10:04.919 --> 0:10:07.250 Wetsvoorstel Wet verbetering zorg voor jeugdigen – 0:10:07.349 --> 0:10:09.320 dat wetsvoorstel is bij een wetsvoorstel gebleven, 0:10:09.419 --> 0:10:11.480 maar daar gaat het hier niet om – het is belangrijk 0:10:11.580 --> 0:10:13.650 dat het aanbod aansluit op de behoeften. 0:10:15.000 --> 0:10:15.260 In mei... 0:10:15.359 --> 0:10:18.380 Als u maar weet dat jeugdzorg overgeheveld is aan de gemeente. 0:10:18.479 --> 0:10:20.840 Hier ging het van het Rijk naar de provincie. 0:10:20.940 --> 0:10:22.430 Hier zat het nog steeds bij de provincie. 0:10:22.530 --> 0:10:23.660 Hier ging het naar de gemeente. 0:10:23.760 --> 0:10:26.260

Hier zat het ook nog steeds bij de gemeente. 0:10:26.940 --> 0:10:29.990 Dan zie je dat dit al speelt ver voordat de gemeenten 0:10:30.090 --> 0:10:32.969 überhaupt verantwoordelijk werden voor de jeugdzorg. 0:10:35.010 --> 0:10:38.300 Als je kijkt naar de Kamerbrief die staatssecretaris Van Ooijen in mei 0:10:38.400 --> 0:10:43.890 2022 naar de Kamer stuurde, dan zegt hij: 0:10:44.369 --> 0:10:46.910 "We hebben een groot knelpunt, namelijk dat de zorg 0:10:47.010 --> 0:10:49.140 niet altijd aansluit op de behoefte". 0:10:51.869 --> 0:10:55.320 Dan heb ik ook gekeken, op verzoek van de regio Flevoland, 0:10:56.159 --> 0:10:58.159 naar de regiovisie. 0:10:59.039 --> 0:11:01.039 Wat zie ik dan? 0:11:03.809 --> 0:11:07.760 In de regiovisie staat dat uit onderzoek – en dan gaat het over een verteltafel 0:11:07.859 --> 0:11:11.180 en een digitaal vertelpunt – blijkt dat de jeugdhulp 0:11:11.280 --> 0:11:13.280 niet altijd aansluit op de behoefte. 0:11:15.270 --> 0:11:18.710 Je ziet dus dat het al heel erg lang is, het is nationaal 0:11:18.809 --> 0:11:20.809 en het vertaalt zich ook naar de regio.

0:11:20.909 --> 0:11:22.460 Ik denk, als je dit in de gemiddelde gemeente 0:11:22.559 --> 0:11:25.590 in Nederland uitvoert, krijg je min of meer hetzelfde. 0:11:25.979 --> 0:11:28.369 Het is dus ook echt niet een aanklacht tegen een gemeente, 0:11:28.469 --> 0:11:31.289 tegen een provincie of tegen het Rijk of tegen wie dan ook. 0:11:31.409 --> 0:11:35.039 Er is iets wat groter is dan wij, zou ik zeggen. 0:11:36.750 --> 0:11:39.599 Kijk je naar dat reactieve patroon wat ik noemde, 0:11:39.929 --> 0:11:44.580 dan gaat de wetgever beargumenteren waarom dit beleid nodig is. 0:11:45.719 --> 0:11:50.000 Al vanaf 1975 is de overheid bezig met het maken 0:11:50.099 --> 0:11:51.590 van plannen over de jeugdzorg. 0:11:51.690 --> 0:11:54.519 Er is toen ook een commissie in het leven geroepen, de commissie Mik. 0:11:54.719 --> 0:11:58.039 Die ging allerlei plannen maken hoe het ongeveer zou moeten. 0:11:58.650 --> 0:12:01.430 Daar hebben ze een tijd heel erg werk van gemaakt, 0:12:01.530 --> 0:12:03.900 maar zeggen ze in de memorie van toelichting 0:12:04.830 --> 0:12:08.429 van de Wet op de jeugdhulpverlening: die ontwikkelingen hebben geleid

0:12:08.729 --> 0:12:12.780 tot de herbezinning en het formuleren van nieuwe beleidsuitgangspunten. 0:12:13.799 --> 0:12:16.850 Dan zie je dat die Wet op de jeugdzorg in 2005 nodig is 0:12:16.950 --> 0:12:19.490 in verband met in de praktijk gebleken problemen 0:12:19.590 --> 0:12:21.470 bij de uitvoering van deze wet. 0:12:21.570 --> 0:12:22.490 Het staat er letterlijk in. 0:12:22.590 --> 0:12:23.780 Ik heb het niet zelf bedacht. 0:12:23.880 --> 0:12:25.630 Dat schrijven ze zelf op. 0:12:25.729 --> 0:12:29.200 Dan is de Jeugdwet in 2015 nodig vanwege de tekortkomingen 0:12:29.299 --> 0:12:31.390 van het huidige stelsel, die vormen de aanleiding 0:12:31.489 --> 0:12:33.489 voor dit wetsvoorstel. 0:12:34.400 --> 0:12:37.690 Kijk je weer naar de Kamerbrief van staatssecretaris Van Ooijen, 0:12:37.789 --> 0:12:41.960 dan zegt hij: "Wat we nu hebben gedaan met het jeugdzorgstelsel is niet houdbaar; 0:12:42.349 --> 0:12:44.349 het moet anders, het moet beter". 0:12:47.080 --> 0:12:52.239 Spieken we weer even naar de regiovisie, dan zegt de regio: 0:12:52.539 --> 0:12:54.720 "Die lessen uit 2019 – en dan gaat het vooral

0:12:54.820 --> 0:12:59.550 over dat samenwerkingsverband – moeten we wel meenemen 0:12:59.650 --> 0:13:03.369 in de inkoop van 2023, want er gingen toch een hoop dingen niet helemaal goed". 0:13:03.489 --> 0:13:06.330 Je ziet dus ook weer dat het vertaald wordt 0:13:06.429 --> 0:13:08.590 en belangrijker is nog dat vaak de scope... 0:13:08.919 --> 0:13:09.960 Dit is vaak de scope. 0:13:10.059 --> 0:13:16.539 Van 2019 tot 2023 wordt beleid steeds zo geëvalueerd. 0:13:19.900 --> 0:13:24.430 Dat is precies de kern van dit boekje: 'Politics in Time'. 0:13:24.530 --> 0:13:27.669 Dat is van een Amerikaanse politicoloog, Paul Pierson. 0:13:28.039 --> 0:13:31.600 Hij zegt dat dit wel een heel belangrijk knelpunt is 0:13:31.700 --> 0:13:33.799 en ook in de sociale wetenschappen. 0:13:35.479 --> 0:13:38.260 Ingrid kent het wereldje vrij goed en misschien zijn er meerderen 0:13:38.359 --> 0:13:41.090 die met een half been in de wetenschap hebben gestaan, 0:13:41.659 --> 0:13:44.119 maar daar is de druk om te publiceren erg hoog. 0:13:44.260 --> 0:13:47.440 Als wetenschapper ben je succesvol als je veel publiceert.

0:13:48.369 --> 0:13:51.549 Ze zeggen ook wel 'publish or perish', want de druk 0:13:51.849 --> 0:13:54.789 om snel met bevindingen te komen om door te gaan 0:13:55.150 --> 0:13:59.349 is daar vrij hoog, maar ook in de politiek natuurlijk. 0:13:59.919 --> 0:14:02.619 Als je hebt over politiek verantwoording afleggen, 0:14:03.250 --> 0:14:04.860 dan gaat het vaak over jouw beleid. 0:14:04.960 --> 0:14:07.060 Je wil dus ook weten hoe jouw beleid heeft uitgepakt 0:14:07.180 --> 0:14:10.410 en misschien wil de oppositie je ook afrekenen op jouw beleid. 0:14:10.540 --> 0:14:13.200 Dan zie je dat daar ook de prikkel is om vooral te kijken 0:14:13.300 --> 0:14:16.200 naar het vigerende beleid en niet naar wat er lang geleden gebeurd is, 0:14:16.300 --> 0:14:17.219 want daar ging je niet over. 0:14:17.319 --> 0:14:21.330 Een lang verhaal kort, op heel veel manieren 0:14:21.430 --> 0:14:23.729 zijn we gewend geraakt om vooral zo te kijken 0:14:23.829 --> 0:14:27.219 naar hoe iets werkt en niet heel ver achteruit te kijken. 0:14:27.319 --> 0:14:30.940 Als je dat doet, zegt Paul Pierson, dan loop je het risico om wat je ziet

0:14:31.040 --> 0:14:32.380 ook verkeerd te interpreteren. 0:14:32.479 --> 0:14:36.800 Dat heb ik ter harte genomen en gekeken naar 0:14:37.250 --> 0:14:39.940 hoe kun je dan wel wetenschappelijk onderzoek doen, 0:14:40.040 --> 0:14:43.630 waarin je juist die langere termijn belangrijk maakt, 0:14:43.729 --> 0:14:46.630 dus dat je juist literatuur gaat zoeken die daarbij hoort. 0:14:47.150 --> 0:14:52.270 Ik ben met hulp van promotoren op vier perspectieven 0:14:52.369 --> 0:14:55.660 uit de bestuurskundige literatuur gekomen die daar iets over zeggen. 0:14:55.790 --> 0:14:57.859 Die wil ik kort met jullie langslopen. 0:14:58.250 --> 0:15:01.359 Als je daarbij zegt, kun je daar nog wat meer woorden aan geven, 0:15:01.459 --> 0:15:03.400 vraagt het dan gerust. 0:15:03.500 --> 0:15:06.670 Ik heb er namelijk zeven jaar op zitten broeden en jullie hebben nu zeven minuten, 0:15:07.939 --> 0:15:11.449 dus maak je niet druk om er extra over te vragen. 0:15:12.260 --> 0:15:16.599 De eerste mogelijke verklaring waarom je steeds die repetitie ziet 0:15:16.699 --> 0:15:21.500 in de beleidsintenties kun je zien als een logica van gepastheid

0:15:22.520 --> 0:15:24.800 en die logica werd zelfversterkend. 0:15:25.430 --> 0:15:26.930 Wat wordt daarmee bedoeld? 0:15:27.030 --> 0:15:30.540 Dat je actoren hebt in een bepaald beleidsveld. 0:15:31.109 --> 0:15:33.329 Deze zitten min of meer in een soort beleidsbubbel. 0:15:33.449 --> 0:15:35.969 Daarom zijn die ook roze en zijn het bubbeltjes. 0:15:36.660 --> 0:15:39.810 Wat je ziet, is dat er personen continu aan het interacteren zijn. 0:15:39.930 --> 0:15:42.750 Je ziet dat hun hoofdjes en mondjes zijn verbonden. 0:15:43.439 --> 0:15:44.630 Wat gebeurt er nu? 0:15:44.729 --> 0:15:47.260 Actoren in een beleidsveld zijn continu met elkaar 0:15:47.430 --> 0:15:50.119 hun ideeën aan het uitwisselen over wat het probleem is 0:15:50.219 --> 0:15:52.219 en over wat de oplossingsrichting is. 0:15:52.439 --> 0:15:54.689 Hoe meer ze daar met elkaar over gaan praten, 0:15:54.930 --> 0:15:57.550 hoe meer dat een soort waarheid op zichzelf wordt. 0:15:57.750 --> 0:16:02.520 Hoe langer dat duurt, hoe meer dat voelt van zo hoor je het te doen. 0:16:03.420 --> 0:16:05.420 Waarom werkt het zelfversterkend?

0:16:05.609 --> 0:16:08.640 Als jij iets roept wat als ongepast wordt gezien, 0:16:09.060 --> 0:16:10.560 dan zal je het weten. 0:16:10.660 --> 0:16:12.810 Neem bijvoorbeeld de wethouder van Lelystad, 0:16:12.910 --> 0:16:15.410 die een tijd geleden in Nieuwsuur dingen zei, 0:16:15.520 --> 0:16:18.369 die door sommigen als gepast werden ervaren. 0:16:18.670 --> 0:16:20.430 Die dame heeft het geweten. 0:16:20.530 --> 0:16:21.960 Er zit dus ook een risico aan. 0:16:22.060 --> 0:16:24.479 Als jij je niet verhoudt tot de logica van gepastheid, 0:16:24.579 --> 0:16:27.589 dan loop je ook het risico dat je erbuiten wordt geplaatst. 0:16:27.729 --> 0:16:29.489 Dat gebeurt op heel veel manieren. 0:16:29.589 --> 0:16:32.339 Bijvoorbeeld, je maakt een inkoopkader voor jeugdhulp 0:16:32.439 --> 0:16:34.439 dat wordt ervaren als gepast. 0:16:34.959 --> 0:16:38.010 Dan moeten partijen zich tot dat inkoopkader gaan verhouden, 0:16:38.170 --> 0:16:40.390 want anders kunnen ze er geen gebruik van maken. 0:16:40.569 --> 0:16:43.140 Er zit dus echt heel

veel zelfversterking in. 0:16:43.510 --> 0:16:46.530 Valt jouw idee daarbuiten, dan krijg je geen subsidie, 0:16:46.630 --> 0:16:48.630 want het valt erbuiten. 0:16:49.359 --> 0:16:51.359 Het is een heel sterk mechanisme. 0:16:51.489 --> 0:16:53.489 Het heeft een sociale component en het heeft ook wel 0:16:53.589 --> 0:16:55.589 een bepaalde financiële component. 0:16:55.839 --> 0:16:57.630 Echter, een lang verhaal kort, deze logica van gepastheid 0:16:57.729 --> 0:17:03.819 gaat over aannamen, overtuigingen, een socialiserend effect zit erin 0:17:04.239 --> 0:17:08.250 en we praten elkaar allemaal na of het nu waar is of niet, 0:17:08.349 --> 0:17:10.349 of het nu helpt of niet. 0:17:14.619 --> 0:17:17.849 De tweede logica komt veel meer voort uit de economie... 0:17:18.099 --> 0:17:19.349 Even over die eerste nog. 0:17:19.449 --> 0:17:20.940 Ik zit even na te denken. 0:17:21.040 --> 0:17:23.349 Is het nu persoonsgebonden of systeemgebonden? 0:17:23.449 --> 0:17:25.449 Het is heel erg systeemgebonden. 0:17:27.589 --> 0:17:30.680 Belangrijk is dat dit actoren zijn die rondom een bepaald

0:17:30.780 --> 0:17:32.780 maatschappelijk vraagstuk elkaar vinden. 0:17:33.300 --> 0:17:36.040 Die dialoog vindt plaats in zaaltjes zoals deze, 0:17:36.790 --> 0:17:39.550 op conferenties, op congressen en in vakbladen. 0:17:39.939 --> 0:17:44.280 Mensen die gespecialiseerd zijn, zoeken elkaar op en gaan uitwisselen 0:17:44.729 --> 0:17:48.780 of een beroepsvereniging maken. 0:17:49.050 --> 0:17:51.689 Als je dan lid wil worden, moet je bij die beroepsvereniging. 0:17:51.869 --> 0:17:53.719 Het werkt allemaal... 0:17:53.819 --> 0:17:58.119 Neem SKJ. SKJ is het beroepsregister van de jeugdzorg. 0:17:58.300 --> 0:18:00.810 Als jij in de jeugdzorg wil werken, moet je in dat beroepsregister 0:18:00.910 --> 0:18:02.910 en moet je bepaalde opleidingen. 0:18:03.520 --> 0:18:06.550 Als je dat niet wil, dat is leuk, maar dan werk je dus niet in de jeugdzorg. 0:18:07.369 --> 0:18:09.339 Is het een beetje invoelbaar? 0:18:09.439 --> 0:18:09.760 Ja. 0:18:09.859 --> 0:18:14.119 Oké. Het tweede 0:18:14.540 --> 0:18:19.550 is nogmaals een economisch perspectief en dat heet de logica

0:18:19.650 --> 0:18:21.290 van padafhankelijkheid. 0:18:21.390 --> 0:18:26.160 Het zit veel meer op belangen, op belangenconstellatie, 0:18:26.260 --> 0:18:28.109 op belangenverstrengelingen. 0:18:28.209 --> 0:18:30.880 Niet fout of goed, maar het is een verstrengeling 0:18:30.979 --> 0:18:31.570 van belangen. 0:18:31.670 --> 0:18:36.040 Stel, een partij tekent lang geleden in op beleid 0:18:36.140 --> 0:18:39.119 en krijgt daar subsidie voor en gaat dat beleid uitvoeren. 0:18:39.250 --> 0:18:42.380 Dan kan het bijvoorbeeld zo zijn dat die partij vastgoed gaat aanschaffen. 0:18:42.520 --> 0:18:45.139 Op vastgoed zit vaak al een hypotheek van 30 jaar, 0:18:45.239 --> 0:18:47.239 dus je zit 30 jaar eraan vast. 0:18:47.790 --> 0:18:50.209 Dan heb je misschien meerdere partijen die dat ook doen. 0:18:50.400 --> 0:18:51.979 Dan gaan daar mensen werken. 0:18:52.079 --> 0:18:53.960 Dat is leuk mensen, als je ze een vast contract geeft, 0:18:54.060 --> 0:18:54.710 zit je er aan vast. 0:18:54.810 --> 0:18:57.280 Wil je ervan af, moet je ze afkopen en dat doe je ook niet zo graag,

0:18:57.479 --> 0:18:59.479 dus je gaat maar door en maar door. 0:18:59.650 --> 0:19:02.069 Hoe langer dat doorgaat, hoe duurder het wordt 0:19:02.170 --> 0:19:04.440 om op een gegeven moment voor een heel ander arrangement te kiezen, 0:19:04.540 --> 0:19:08.199 omdat die hele belangenconstellatie daarop voort heeft geborduurd. 0:19:10.089 --> 0:19:12.939 Dat is ingewikkeld en dat maakt ook de taaiheid. 0:19:13.510 --> 0:19:17.300 Een voorbeeld hiervan was afgelopen zomer rondom het stikstofbeleid. 0:19:17.810 --> 0:19:20.770 Als je een compleet ander beleid wil in een veld, 0:19:20.869 --> 0:19:23.280 waar mensen langlopende verplichtingen hebben, 0:19:23.380 --> 0:19:25.020 ook investeringen hebben gedaan en in beleid 0:19:25.119 --> 0:19:28.800 wat je vroeger als overheid zelf gemaakt hebt, dan krijg je weerstand. 0:19:28.959 --> 0:19:30.630 Zoveel weerstand dat je er ook als politiek 0:19:30.729 --> 0:19:32.609 vaak niet doorheen komt, want een politieke partij 0:19:32.709 --> 0:19:34.709 is ook een belangenvereniging. 0:19:35.500 --> 0:19:41.150 Toch? Ja. In ieder geval, je houdt elkaar lekker bezig,

0:19:41.250 --> 0:19:44.270 er gebeurt niet zoveel en de status-quo wordt behouden. 0:19:45.359 --> 0:19:47.589 Je blijft doen wat je deed, ook al hoeft het niet per se 0:19:47.689 --> 0:19:51.130 heel goed te werken of werkt het niet meer zo goed in de toekomst. 0:19:51.229 --> 0:19:53.489 Het heeft vroeger misschien best aardig gewerkt en nu niet meer, 0:19:53.589 --> 0:19:57.300 maar je blijft het toch doen, want het hele gedoe, afkopen of wegkopen, 0:19:57.400 --> 0:19:58.599 is allemaal veel te duur. 0:19:58.699 --> 0:20:00.699 Is het een beetje invoelbaar? 0:20:02.540 --> 0:20:04.810 Dan dat reactieve patroon. 0:20:05.260 --> 0:20:08.470 Eén mogelijke verklaring voor het reactieve patroon wat je zag, 0:20:08.619 --> 0:20:11.250 kan gevonden worden in de logica van calculatie. 0:20:12.510 --> 0:20:15.650 Die logica van calculatie zegt: wij zijn allemaal – 0:20:15.750 --> 0:20:19.869 en dan gaat het wel over het individu – strategische wezentjes, 0:20:20.680 --> 0:20:24.369 dus wij interpreteren beleid allemaal hoe het ons het beste uitkomt. 0:20:25.989 --> 0:20:28.300 Daar gaan we strategisch en calculatief mee om, 0:20:28.400 --> 0:20:31.400

zodat we daar het beste van kunnen maken. 0:20:32.930 --> 0:20:35.609 Stel, iemand maakt beleid met een bepaald doel. 0:20:36.270 --> 0:20:38.439 Dan is dat beleid van jou van toepassing en denk je, 0:20:38.579 --> 0:20:40.710 hoe kan ik dat nu het gunstigste interpreteren? 0:20:40.810 --> 0:20:43.440 Dat valt dan weer niet precies uit hoe de bedoeling was, 0:20:43.540 --> 0:20:45.540 dus ga je weer nieuw beleid maken. 0:20:46.540 --> 0:20:48.540 Een voorbeeld, dat helpt vaak wel. 0:20:48.670 --> 0:20:51.790 Er is een promotie-onderzoek geweest van Van Dalen uit 2006. 0:20:52.239 --> 0:20:53.660 Wat heeft zij onderzocht? 0:20:53.760 --> 0:20:57.800 Het ging over valpreventie in verzorgingstehuizen. 0:20:57.900 --> 0:21:04.760 De zorgverzekeraars wilden dat het ging afnemen om twee redenen. 0:21:04.859 --> 0:21:07.530 De eerste was kwaliteit van leven, want als je valt 0:21:07.709 --> 0:21:10.099 dan kun je soms een botbreuk krijgen en dan gaat 0:21:10.199 --> 0:21:11.989 de kwaliteit van leven achteruit. 0:21:12.089 --> 0:21:16.250 De tweede was de schadelast voor operaties, revalidatie

0:21:16.349 --> 0:21:17.300 en noem het allemaal maar op. 0:21:17.400 --> 0:21:19.400 Vallen was dus best wel een issue. 0:21:20.099 --> 0:21:22.599 Zorgverzekeraars wilden dat het minder werd. 0:21:22.979 --> 0:21:25.589 Sommige verzorgingstehuizen, lang niet allemaal, 0:21:25.979 --> 0:21:28.849 hadden bedacht dat best een handige manier is 0:21:28.949 --> 0:21:31.250 om te voorkomen dat mensen vallen, is als je ze vastbindt 0:21:31.349 --> 0:21:33.349 aan het bed of aan hun stoel. 0:21:34.319 --> 0:21:36.560 Het is natuurlijk paradoxaal te noemen dat als je iemand vastbindt 0:21:36.660 --> 0:21:38.239 dat de kwaliteit van leven over het algemeen 0:21:38.339 --> 0:21:39.830 niet heel veel beter wordt. 0:21:39.930 --> 0:21:42.320 Wat krijg je, als je daarachter komt als zorgverzekeraar? 0:21:42.420 --> 0:21:45.270 Dan zeg je: "Ik ga het toezicht op de uitvoering vergroten, 0:21:45.449 --> 0:21:47.989 ik ga benchmarken, ik ga tevredenheidsonderzoeken doen 0:21:48.089 --> 0:21:50.989 of ik ga die toezichthouders eens even door elkaar rammelen". 0:21:51.300 --> 0:21:54.119 Je gaat van alles en nog wat doen

en zo gaat het voort, 0:21:54.839 --> 0:21:57.560 dus je krijgt heel erg een stapeling van beleid. 0:22:00.989 --> 0:22:04.369 Tot slot de logica van interferentie en die zoomt verder uit. 0:22:04.469 --> 0:22:07.880 Die zegt, wacht eens even, de wereld is niet alleen maar 0:22:07.979 --> 0:22:11.660 die ene persoon of dat ene beleidsveld, maar de overheid ontwikkelt 0:22:11.760 --> 0:22:15.349 beleid op tal van terreinen en soms staat dat haaks 0:22:15.449 --> 0:22:16.790 op elkaar in de praktijk. 0:22:16.890 --> 0:22:20.670 Dan krijg je allerlei beleid wat zo 'floep floep floep floep' 0:22:21.300 --> 0:22:22.760 uit Den Haag komt en dan moet je dat uitvoeren. 0:22:22.859 --> 0:22:25.670 Dan denk je: huh, dat verhoudt zich helemaal 0:22:25.770 --> 0:22:26.560 niet tot elkaar. 0:22:26.660 --> 0:22:28.359 Ook weer een praktisch voorbeeld. 0:22:28.459 --> 0:22:32.540 Eén gezin-één plan en een AVG-privacywetgeving. 0:22:35.270 --> 0:22:37.770 Dat soort dingen, dan krijg je eigenlijk... 0:22:38.359 --> 0:22:40.359 Dan krijgen we een wet Wams om dat weer op te lossen.

0:22:40.550 --> 0:22:42.750 Dan krijgen we weer een wet om dat op te lossen, 0:22:42.949 --> 0:22:44.500 en voor je het weet... 0:22:44.599 --> 0:22:48.739 Deze theorie zegt, hoe meer de overheid met beleid wil beheersen, 0:22:48.949 --> 0:22:52.599 hoe geringer die beheersing zal zijn, omdat het beleid op talloze manieren 0:22:52.699 --> 0:22:54.940 in de praktijk in elkaar grijpt, wat niet bedoeld is 0:22:55.040 --> 0:22:56.839 en daar wordt dan weer beleid op gemaakt. 0:22:56.939 --> 0:23:00.959 Dat is in essentie de verklaring. 0:23:01.979 --> 0:23:02.810 Dat waren ze alle vier. 0:23:02.910 --> 0:23:05.169 Zijn we niet op onderdelen wel autonoom als gemeente 0:23:05.310 --> 0:23:07.410 met betrekking tot het beleid voor jeugdzorg? 0:23:07.550 --> 0:23:11.030 Of zijn we dan toch verbonden aan die hogere machten van het Rijk 0:23:11.300 --> 0:23:13.300 die alleen maar wetten uitvaardigen? 0:23:13.969 --> 0:23:17.150 Je hebt bijvoorbeeld niet alleen de Jeugdwet. Je hebt ook nog 0:23:17.250 --> 0:23:19.219 de Wmo uit te voeren en de Participatiewet. 0:23:19.319 --> 0:23:21.239 Misschien heb je

in de Wmo andere partners gehad 0:23:21.339 --> 0:23:23.839 en dan moet je daar weer en dan moet je dus... 0:23:25.119 --> 0:23:26.910 Participatie grijpt soms ook in. 0:23:27.010 --> 0:23:31.420 De Wmo is, zou je voor je ouders zorgen en iets in de tuin zetten, 0:23:31.520 --> 0:23:34.060 dan wordt, als jij toevallig een uitkering hebt, 0:23:34.270 --> 0:23:36.960 jouw uitkering stopgezet of teruggevorderd, 0:23:37.060 --> 0:23:40.500 omdat jij voor je ouders zorgt en zij wonen bij jou. 0:23:41.339 --> 0:23:47.520 Het zijn allemaal onbedoelde effecten, waar dan ook weer op gereageerd wordt. 0:23:48.989 --> 0:23:52.050 Wat dus in essentie eigenlijk elkaar tegenwerkt 0:23:52.150 --> 0:23:54.450 in plaats van dat het elkaar ondersteunt. 0:23:54.609 --> 0:23:56.910 Wij hebben te maken bijvoorbeeld met inkoop. 0:23:57.079 --> 0:23:58.479 Wij moeten inkoop doen. 0:23:58.579 --> 0:23:59.619 Europese wetgeving. 0:23:59.719 --> 0:24:03.010 Europese wetgeving, dus daar hebben we ons aan te houden. 0:24:03.380 --> 0:24:06.400 Noord Fedor was laatst bij ons voor een inspiratiesessie

0:24:06.500 --> 0:24:09.479 en die zei: "Wij hadden heel graag met onze aanbieders 0:24:09.579 --> 0:24:13.540 in gesprek willen gaan, maar wij hadden zo een dichtgetimmerd contract, 0:24:13.959 --> 0:24:19.209 dat wij in die fase van het contract helemaal niet met elkaar om tafel konden". 0:24:20.219 --> 0:24:22.280 Dat is natuurlijk echt heel contrair aan wat je met elkaar wil 0:24:22.380 --> 0:24:24.380 in die samenleving. 0:24:27.900 --> 0:24:34.829 Als je dit goed in de gaten hebt, dan zit je op een gegeven moment klem. 0:24:35.369 --> 0:24:38.869 Zoals de jeugdgidsen die we hier hebben, dat is toch een keuze, 0:24:38.969 --> 0:24:40.609 die we als gemeente zelf gemaakt hebben? 0:24:40.709 --> 0:24:41.270 Natuurlijk zijn er eigen... 0:24:41.369 --> 0:24:44.719 Er zijn dus volgens mij wel degelijk elementen 0:24:44.819 --> 0:24:45.830 die we zelf als gemeente kunnen bepalen. 0:24:45.930 --> 0:24:48.619 Zij moeten wel SKJ-geregistreerd staan, want dat staat in de wet. 0:24:48.780 --> 0:24:51.160 Dat is wel de manier waarop het uitgevoerd moet worden. 0:24:51.359 --> 0:24:54.830 Zij moeten zich houden aan de handreikingen die we hebben 0:24:54.930 --> 0:24:57.510 en de wet rondom de veiligheid.

0:24:58.260 --> 0:25:01.429 Soms kun je zeggen, wij willen heel graag een kind thuis houden, 0:25:01.589 --> 0:25:04.140 maar die veiligheid is in gevaar. 0:25:04.770 --> 0:25:08.510 De mate waarin wordt soms ook niet door onszelf beoordeeld, maar door derden. 0:25:09.180 --> 0:25:15.660 Dan is die wet weer voorliggend boven de wet 0:25:16.170 --> 0:25:17.660 die wij hier uitvoeren, de Jeugdwet. 0:25:17.760 --> 0:25:20.260 Dit is overigens wel het gesprek wat ik nog hier met u wil voeren. 0:25:20.609 --> 0:25:21.859 Wat is onze beweegruimte? 0:25:21.959 --> 0:25:22.640 Precies. 0:25:22.739 --> 0:25:25.160 Dit is het gesprek, want uiteindelijk de oplossingen zijn er niet, 0:25:25.260 --> 0:25:26.750 maar daar zit wel een kern. 0:25:26.849 --> 0:25:28.849 Dat is het vervolg weer, denk ik. 0:25:29.579 --> 0:25:33.650 Wat ik in deze fase wil zeggen, dit zijn de 'lenzen' 0:25:33.750 --> 0:25:35.030 waardoor ik heb gekeken. 0:25:35.130 --> 0:25:38.160 Niet 'dit is er aan de hand', maar door deze lenzen 0:25:38.579 --> 0:25:44.219 ben ik gaan kijken naar die patronen die ik net opgesomd heb.

0:25:44.609 --> 0:25:48.479 Als je door die lenzen kijkt, vind je daar dan misschien een verklaring? 0:25:49.020 --> 0:25:52.510 Als je dat vindt, wat is dan de betekenis daarvan voor toekomstig beleid? 0:25:52.609 --> 0:25:54.609 Dat is wat ik heb gedaan. 0:25:54.859 --> 0:25:57.790 Ik heb steeds gekeken – die methode mag je gelijk weer vergeten, 0:25:57.890 --> 0:26:02.469 maar heet Pattern Matching through Competitive Elaboration – 0:26:02.569 --> 0:26:05.900 past er een patroon of meerdere patronen bij 0:26:06.380 --> 0:26:10.489 en kan ik daarmee begrijpen wat er nu gebeurd is in het beleid? 0:26:11.479 --> 0:26:14.020 Dit is dan die logica van gepastheid, padafhankelijkheid, 0:26:14.119 --> 0:26:16.339 interferentie en calculatie. 0:26:17.119 --> 0:26:19.479 Zo heb ik naar die langetermijnontwikkelingen 0:26:19.579 --> 0:26:21.489 in het beleid gekeken. 0:26:21.589 --> 0:26:24.820 Ik ben wel benieuwd om van jullie te horen, als je dit zo ziet 0:26:24.920 --> 0:26:28.219 en hoort, wat schat je in en wat is je indruk? 0:26:28.819 --> 0:26:31.579 Zou één van deze patronen, of misschien meerderen, 0:26:32.089 --> 0:26:34.089

aan de hand kunnen zijn? 0:26:34.359 --> 0:26:35.369 Volgens mij alle vier. 0:26:35.469 --> 0:26:37.469 Ja, volgens mij ook. Alle vier, ja. 0:26:38.050 --> 0:26:40.329 Ik herken ze allemaal. Ja, absoluut. 0:26:45.449 --> 0:26:49.140 Ik schat in dat de logica van gepastheid doorslaggevend is. 0:26:49.689 --> 0:26:51.599 Kun je aangeven hoe? 0:26:51.699 --> 0:26:54.660 Ja, omdat dat heel menselijk is, dat je voortborduurt 0:26:54.760 --> 0:26:57.069 op wegen die je al bent ingeslagen. 0:26:58.719 --> 0:27:01.349 De kracht van de herhaling, wat je ook zegt, 0:27:01.449 --> 0:27:04.780 dat er telkens wordt gekeken naar waar ben je op dit moment. 0:27:05.290 --> 0:27:07.229 Dat je dus niet meer ziet wat er allemaal nog 0:27:07.329 --> 0:27:09.869 voor mogelijkheden zijn, maar dat wat nu manifest is, 0:27:10.239 --> 0:27:12.239 is waar je op fixeert. 0:27:14.949 --> 0:27:18.069 Ik vind het heel indrukwekkend, want dat is inderdaad 0:27:19.030 --> 0:27:21.040 ook mijn bevinding geweest, alleen ik had er langer 0:27:21.219 --> 0:27:23.219 de tijd voor nodig.

0:27:27.579 --> 0:27:31.900 Ik heb deze wel gezien als een soort existentiële logica, 0:27:32.050 --> 0:27:34.050 want deze is vrij dominant. 0:27:34.599 --> 0:27:38.050 Vanuit dit idee ga je verder met je hele opbouw. 0:27:39.739 --> 0:27:42.099 Het is een hele dominante en het is ook waaruit 0:27:42.199 --> 0:27:44.140 de rest is voort gekomen. 0:27:44.239 --> 0:27:46.969 Tegelijkertijd heb ik ze alle vier aan de orde gezien 0:27:47.510 --> 0:27:50.859 en dat niet alleen, ik heb ze ook met elkaar zien interacteren. 0:27:51.380 --> 0:27:54.640 Ze hebben dus invloed op elkaar, wat het nog taaier maakt. 0:27:54.829 --> 0:27:56.830 Daarmee gelijk ook een verontschuldiging aan iedereen 0:27:56.930 --> 0:28:01.189 die zich met dit dossier bezighoudt: het is niet zo gek dat het zo gaat. 0:28:03.979 --> 0:28:08.349 Ik zal tijdens de analyse kort proberen te vertellen hoe 0:28:08.449 --> 0:28:10.030 die interactie op elkaar inwerkt. 0:28:10.130 --> 0:28:13.369 Echter, in een notendop is dit onze software van denken. 0:28:14.119 --> 0:28:16.709 Dit is onze software, ons script en hoe we er naar kijken.

0:28:16.900 --> 0:28:18.599 We hebben daar vervolgens hardware bijgemaakt. 0:28:18.699 --> 0:28:24.150 Hardware in de zin van panden, contracten, regelingen en subsidies. 0:28:24.250 --> 0:28:26.849 Dingen die tastbaar zijn. 0:28:26.949 --> 0:28:29.400 Die hebben we gemaakt en daar kom je niet zomaar weer vanaf. 0:28:29.500 --> 0:28:32.099 Omdat je er niet van af komt, blijf je zo denken, 0:28:32.199 --> 0:28:34.199 want dit hangt met elkaar samen. 0:28:34.380 --> 0:28:37.059 Winston Churchill zei: "First we shape our buildings, 0:28:37.199 --> 0:28:39.199 there after they shape us". 0:28:39.420 --> 0:28:41.420 Dat is echt heel essentieel. 0:28:41.760 --> 0:28:44.880 Daar ga je dus ook op calculeren, want als je dit eenmaal hebt, 0:28:45.180 --> 0:28:46.700 dan moet je daar natuurlijk ook mee werken. 0:28:46.800 --> 0:28:48.800 Dan wil je goede tarieven. 0:28:50.790 --> 0:28:52.790 Ja, toch? Dat wil je dan. 0:28:53.369 --> 0:28:55.580 Dan heb je ook nog een hele weerbarstige werkelijkheid 0:28:55.680 --> 0:28:56.930 die daarop ingrijpt. 0:28:57.030 --> 0:29:00.739

Dat is in een notendop wel de analyse, maar nu zal ik dit nog wat verhelderen 0:29:00.839 --> 0:29:02.839 met voorbeelden. 0:29:05.280 --> 0:29:06.859 Eén dia terug. 0:29:06.959 --> 0:29:13.489 Deze twee logica's zeggen: de vorming van een 0:29:13.589 --> 0:29:16.760 beleidsveld heeft implicaties voor de mogelijkheden 0:29:16.859 --> 0:29:19.320 die je later in de tijd hebt voor hérvorming. 0:29:19.439 --> 0:29:22.280 Waarom? Als je al heel lang op een bepaalde manier denkt, 0:29:22.380 --> 0:29:24.739 is het veel moeilijker om die manier van denken te veranderen, 0:29:24.839 --> 0:29:27.750 dan als je het net hebt bedacht. 0:29:28.650 --> 0:29:32.030 Als je al 70 jaar investeert in een bepaalde sector, 0:29:32.130 --> 0:29:34.339 dan is het lastiger om deze omver te werpen. 0:29:34.530 --> 0:29:36.410 Als jullie morgen een nieuw beleid ontwikkelen 0:29:36.510 --> 0:29:38.819 en de dag erna denk je, dat is toch niet zo een best idee, 0:29:38.969 --> 0:29:43.640 dan kun je er veel makkelijker van af dan dat je het tegen mensen hebt 0:29:43.739 --> 0:29:45.739 die ervan afhankelijk zijn.

0:29:46.199 --> 0:29:49.219 Wat ik heb moeten doen, is even een tussenstap gemaakt 0:29:49.319 --> 0:29:53.939 in hoofdstuk vier en dat gaat over de geschiedenis van de jeugdzorg. 0:29:54.329 --> 0:29:56.400 Hoe is dat veld geïnstitutionaliseerd? 0:29:56.520 --> 0:29:57.900 Daar zal ik heel kort wat over zeggen. 0:29:58.000 --> 0:30:00.000 Ik zal niet al te veel uitweiden. 0:30:01.060 --> 0:30:03.169 Dit boekje is, voor wie er wel meer van wil weten, 0:30:03.339 --> 0:30:04.109 echt een aanrader. 0:30:04.209 --> 0:30:06.330 Het is van Nelleke Bakker en zij is historisch pedagoog 0:30:06.430 --> 0:30:08.430 van de Rijksuniversiteit Groningen. 0:30:08.729 --> 0:30:11.400 Dit boekje geeft je een heel goed overzicht. 0:30:11.609 --> 0:30:13.609 Ik heb dat ook gebruikt als leidraad. 0:30:23.040 --> 0:30:25.040 Een feest der herkenning, geloof ik. 0:30:27.150 --> 0:30:29.150 Dit is de schoolarts. 0:30:36.989 --> 0:30:38.989 [crosstalk] 0:30:41.729 --> 0:30:43.729 We gaan verder. 0:30:44.880 --> 0:30:50.579 Jeugdzorg bestaat al vele duizenden jaren, maar vroeger werd het vooral gedaan

0:30:51.270 --> 0:30:53.150 door particulier initiatief. 0:30:53.250 --> 0:30:56.710 Het is dus helemaal niet nieuw en vroeger had je ook weeshuizen 0:30:56.849 --> 0:30:58.849 en kindertehuizen. 0:30:59.910 --> 0:31:04.400 Anders vanaf dit boek is dat de overheid of de staat 0:31:04.500 --> 0:31:05.719 zich er tegenaan begint te bemoeien. 0:31:05.819 --> 0:31:10.350 Het wordt iets van de overheid en dat is begin twintigste eeuw. 0:31:11.040 --> 0:31:14.479 Daarvoor is er ook van alles, maar dan is het particulier initiatief. 0:31:14.580 --> 0:31:17.489 Vanaf 1900 begint de staat zich er actief mee te bemoeien. 0:31:17.790 --> 0:31:19.790 Dan begint dus mijn verhaal. 0:31:21.989 --> 0:31:24.379 Wat gebeurt er begin twintigste eeuw? 0:31:24.479 --> 0:31:27.899 Dat is een periode, die ook wel de sociale kwestie wordt genoemd. 0:31:29.040 --> 0:31:31.549 De grote werkeloosheid op het platteland maakt ruimte 0:31:31.649 --> 0:31:33.989 voor heel veel werkgelegenheid in de steden. 0:31:34.179 --> 0:31:36.869 Fabrieken komen op en dat brengt een hele grote trek 0:31:36.969 --> 0:31:38.969 naar de grote steden teweeg.

0:31:40.000 --> 0:31:43.389 De bevolking van Amsterdam verdubbelt in een heel kort tijdsbestek 0:31:43.929 --> 0:31:47.010 wat maakt dat vooral de wat armere arbeiders 0:31:47.110 --> 0:31:50.669 met hele grote gezinnen op éénof tweekamerwoningen wonen, 0:31:50.770 --> 0:31:52.770 zonder riolering en zonder elektra. 0:31:53.050 --> 0:31:55.919 Het wordt één grote smeerboel en er ontstaan ook 0:31:56.020 --> 0:31:58.970 allerlei infectieziekten, dus dat is een heel groot probleem. 0:31:59.139 --> 0:32:02.369 Het is ook een probleem dat de elite, die er normaal niet zoveel last van had 0:32:02.469 --> 0:32:04.959 of die dat allemaal buiten hun blikveld hadden, 0:32:05.290 --> 0:32:07.109 er continu mee geconfronteerd werd. 0:32:07.209 --> 0:32:09.550 Het maakte dus ook dat bepaalde mensen zich geroepen voelden 0:32:09.729 --> 0:32:12.250 om zich daar veel actiever voor in te gaan zetten. 0:32:12.669 --> 0:32:14.879 Enerzijds uit eigen belang, want infectieziekten 0:32:14.979 --> 0:32:21.310 maken geen onderscheid en anderzijds ook wel vanuit betrokkenheid en compassie. 0:32:22.389 --> 0:32:27.839 Dan zie je een hele explosie van sociale wetgeving.

0:32:27.939 --> 0:32:31.209 De Woningwet, de Armenwet en dat soort wetten. 0:32:31.540 --> 0:32:36.040 Daar valt ook de Leerplichtwet onder en de eerste Kinderwetten uit 1905. 0:32:37.540 --> 0:32:39.089 Wie weet er iets van die Kinderwetten? 0:32:39.189 --> 0:32:44.800 Heel kort, hoor. Nee? Drie Kinderwetten... 0:32:45.939 --> 0:32:47.529 De kinderarbeid werd afgeschaft. 0:32:47.629 --> 0:32:50.270 Dat was al een tijdje ervoor met Samuel van Houten. 0:32:50.929 --> 0:32:52.929 Kinderwetje van Van Houten, ja. 0:32:53.090 --> 0:32:57.939 De Kinderwetten worden in 1901 voor het eerst besproken. 0:32:58.040 --> 0:33:01.989 Dat is dan een heel arbitrair onderwerp in de Tweede Kamer, 0:33:02.090 --> 0:33:05.979 want de liberalen vinden dat de overheid zich wel op het terrein mag bevinden 0:33:06.560 --> 0:33:12.409 van de gezinnen en andere partijen zeggen, zijn we nu van lotje getikt. 0:33:13.790 --> 0:33:14.949 Het is dus heel arbitrair. 0:33:15.050 --> 0:33:18.459 Wat wij vandaag de dag supergewoon vinden, was toen enorm arbitrair. 0:33:18.649 --> 0:33:20.820 Het belangrijkste daarvan is dat er vroeger 0:33:20.989 --> 0:33:23.529 ook heropvoedingstehuizen waren,

maar daar konden ouders 0:33:23.629 --> 0:33:26.689 hun kinderen uit terugclaimen en kinderen konden weglopen. 0:33:27.080 --> 0:33:31.040 De overheid had dus een middel nodig om dwang en drang toe te passen 0:33:31.580 --> 0:33:33.879 om te voorkomen dat kinderen weg konden lopen 0:33:33.979 --> 0:33:36.179 en dat ouders hun kinderen konden claimen. 0:33:36.379 --> 0:33:40.839 De dominante gedachte was namelijk dat verwaarloosde en criminele kinderen 0:33:40.939 --> 0:33:43.370 het best af waren met heropvoeding in tehuizen. 0:33:44.090 --> 0:33:46.569 Heropvoeding in tehuizen en vooral tehuizen 0:33:46.669 --> 0:33:48.189 ver weg van de grote stad. 0:33:48.290 --> 0:33:51.649 Waar zitten dus vooral de grote heropvoedingstehuizen? 0:33:51.889 --> 0:33:53.589 In Gelderland en in Limburg. 0:33:53.689 --> 0:33:57.039 Dat was de logica, ver weg van de verderfelijke invloed 0:33:57.139 --> 0:33:59.099 van ouders en de grote stad. 0:33:59.199 --> 0:34:00.299 Dat was de reden. 0:34:00.399 --> 0:34:02.860 Vanaf het moment dat die wetten werden ingevoerd... 0:34:02.979 --> 0:34:05.339

Je had de burgerlijke Kinderwet over de plaatsing 0:34:05.439 --> 0:34:07.379 van kinderen in voogdij-instellingen. 0:34:07.479 --> 0:34:11.590 Je had de strafrechtelijke Kinderwet over justitiële kinderinrichtingen 0:34:11.919 --> 0:34:15.189 en de Kinderbeginselenwet ging over de bekostiging daarvan. 0:34:15.310 --> 0:34:18.179 Op moment dat een rechter een maatregel uitsprak, 0:34:18.280 --> 0:34:20.219 was de overheid voor het allereerst verantwoordelijk 0:34:20.320 --> 0:34:22.679 om de subsidie die erbij hoorde toe te kennen. 0:34:22.780 --> 0:34:25.840 Vanaf dat moment is de jeugdzorg in ons land gaan groeien. 0:34:26.469 --> 0:34:28.500 Vanaf het moment dat er subsidie mogelijk was, 0:34:28.600 --> 0:34:32.949 als een kind uit huis werd geplaatst, werd subsidie per pupil per dag uitgekeerd 0:34:33.310 --> 0:34:37.570 en werden heropvoedingstehuizen onder het genot van rijkssubsidie gesteld. 0:34:40.189 --> 0:34:42.549 Omdat wij een sterk verzuilde samenleving hadden, 0:34:42.649 --> 0:34:45.129 gingen verschillende gezinten daarop anticiperen. 0:34:45.229 --> 0:34:48.500 Dat was veel sterker in ons land dan in andere Europese landen,

0:34:48.800 --> 0:34:51.760 waardoor in een heel kort tijdsbestek het grootste archipel 0:34:51.860 --> 0:34:55.129 aan heropvoedingstehuizen van heel Europa ontstond. 0:34:57.379 --> 0:35:00.979 Dat is wel belangrijke informatie over waar dit 0:35:01.100 --> 0:35:04.699 hele gedoe vandaan komt. 0:35:05.000 --> 0:35:08.260 Al in 1929 was er best wel veel kritiek op. 0:35:08.360 --> 0:35:11.829 Er werd gezegd, wellicht zijn die kinderen in heropvoedingstehuizen 0:35:11.929 --> 0:35:14.000 helemaal niet per se beter af dan thuis. 0:35:14.360 --> 0:35:17.799 Sterker nog, soms is die heropvoeding een veel schadelijkere omgeving 0:35:17.899 --> 0:35:19.719 voor kinderen dan bij hun eigen ouders. 0:35:19.820 --> 0:35:21.619 Moeten we daar niet veel zorgvuldiger mee omgaan? 0:35:21.719 --> 0:35:25.020 Moeten we niet proberen om uithuisplaatsingen te voorkomen? 0:35:25.409 --> 0:35:30.209 We hadden toen nog geen Peter Dijkshoorn, maar ze waren er ook in hun tijd. 0:35:31.229 --> 0:35:34.760 In 1920 werd gezegd, we hebben een ondertoezichtstelling nodig 0:35:35.399 --> 0:35:38.719 om een gezinsvoogd in de thuissituatie te hebben, 0:35:38.820 --> 0:35:41.869

die dan ouders aanwijzingen kan geven die ouders moeten opvolgen 0:35:41.969 --> 0:35:44.400 om te voorkomen dat kinderen uit huis worden geplaatst 0:35:44.520 --> 0:35:46.900 en we hebben gespecialiseerde kinderrechters nodig 0:35:47.070 --> 0:35:50.119 die veel beter zicht hebben op de inhoud van de straffen 0:35:50.219 --> 0:35:53.389 die ze opleggen, want het is niet per se beter voor kinderen. 0:35:54.780 --> 0:35:56.969 In 1922 is dit een feit. 0:35:57.090 --> 0:35:59.239 Dan heb je voor het eerst gespecialiseerde kinderrechters 0:35:59.340 --> 0:36:00.709 en je hebt een ondertoezichtstelling. 0:36:00.810 --> 0:36:03.079 Door de ondertoezichtstelling neemt de gezinsvoogdij 0:36:03.179 --> 0:36:05.270 in een rap tempo toe, want ook dat werd daardoor 0:36:05.370 --> 0:36:06.529 voor het eerst bekostigd. 0:36:06.629 --> 0:36:09.300 Als je een OTS uitsprak, zat daar de bepaling aan vast 0:36:11.760 --> 0:36:15.799 dat je het ook moest betalen, daarom ging die voogdij net zo hard groeien 0:36:15.899 --> 0:36:17.899 en ook weer per zuil. 0:36:19.469 --> 0:36:21.659 Dat ging ook verder uitwaaieren.

0:36:22.199 --> 0:36:24.629 Overigens, het aantal kinderen dat uit huis geplaatst werd, 0:36:24.750 --> 0:36:27.289 nam daar niet door af, maar de gezinsvoogdij 0:36:27.389 --> 0:36:28.969 groeide daardoor wel. 0:36:29.070 --> 0:36:35.610 In de tweede Wereldoorlog gebeurt er een tijd even helemaal niets. 0:36:36.639 --> 0:36:40.279 Sterker nog, de Duitsers nemen sommige heropvoedingstehuizen ook over. 0:36:40.389 --> 0:36:45.329 Het begint weer te rollen, als er heel veel kinderen terugkomen 0:36:45.429 --> 0:36:47.709 uit de oorlog, die wees zijn geworden. 0:36:48.340 --> 0:36:51.959 Als er kinderen zijn van NSB'ers, waarvan de ouders in de gevangenis zitten, 0:36:52.060 --> 0:36:53.760 waar ineens wat mee moet. 0:36:53.860 --> 0:36:56.679 Er zijn 10.000 kinderen, waarvan de staat niet weet 0:36:56.830 --> 0:36:57.899 wat ze ermee moeten. 0:36:58.000 --> 0:37:00.419 Dan komt Mulock Houwer en die zegt: "We moeten veel meer doen 0:37:00.520 --> 0:37:02.520 voor die kinderen, die 10.000 kinderen. 0:37:03.129 --> 0:37:05.789 We moeten die instellingen gaan differentiëren, 0:37:05.889 --> 0:37:07.299 want het zijn vergaarbakken geworden.

0:37:07.399 --> 0:37:09.459 Die kinderen zitten rijp en groen door elkaar heen 0:37:09.560 --> 0:37:12.219 en er is geen behandeling; er is helemaal niets". 0:37:12.679 --> 0:37:13.689 Wat gebeurt daardoor? 0:37:13.790 --> 0:37:17.919 Ik doe het echt in een stroomversnelling, dus vergeef me alle nuances 0:37:18.020 --> 0:37:20.020 die ik eruit heb gegooid. 0:37:21.080 --> 0:37:25.000 Die instellingen gaan differentiëren, waardoor je allerlei verschillende typen 0:37:25.100 --> 0:37:28.270 instellingen krijgt, waardoor de vraag 'welk kind hoort 0:37:28.370 --> 0:37:30.579 waar en waarom' moeilijker te beantwoorden wordt, 0:37:30.679 --> 0:37:34.209 waardoor de orthopedagogiek een wetenschappelijke discipline wordt 0:37:34.310 --> 0:37:36.250 en waardoor de diagnostiek verbetert. 0:37:36.350 --> 0:37:40.599 Doordat we betere diagnostiek hebben, vinden we meer bijzondere kinderen. 0:37:40.699 --> 0:37:42.250 Doordat we meer bijzondere kinderen vinden, 0:37:42.350 --> 0:37:44.029 gaan we meer bijzondere instellingen maken. 0:37:44.129 --> 0:37:46.849 Als we meer bijzondere instellingen hebben, wordt de vraag 'welk kind hoort 0:37:46.949 --> 0:37:48.949

waar en waarom' moeilijker te beantwoorden, 0:37:49.139 --> 0:37:51.049 dus gaan we meer diagnostiek doen. 0:37:51.149 --> 0:37:54.799 Aan het eind van dit hele relaas zijn we in 1975 0:37:54.899 --> 0:37:57.500 en hebben we een jeugdzorgstelsel dat volgens de commissie Mik 0:37:57.600 --> 0:38:00.899 de vergelijking met een tropisch regenwoud kan doorstaan. 0:38:01.139 --> 0:38:05.209 Zo ondoorzichtelijk ondoorgrondelijk en onbegaanbaar is het geheel geworden. 0:38:05.820 --> 0:38:07.820 Dat staat in dit rapport. 0:38:08.669 --> 0:38:11.780 Dat niet alleen, we hebben dan te maken met twee oliecrises, 0:38:13.020 --> 0:38:17.040 dus ook de verzorgingsstaat wordt in zijn geheel onbetaalbaar. 0:38:18.030 --> 0:38:20.929 Dan komen er allerlei ideeën op als die verzorgingsstaat is 0:38:21.030 --> 0:38:24.179 niet voldoende effectief, het is niet voldoende efficiënt, 0:38:24.600 --> 0:38:28.500 het kost veel te veel en we moeten meer inzetten op preventie. 0:38:29.250 --> 0:38:32.059 Dat soort ideeën en geluiden, wat in de literatuur 0:38:32.159 --> 0:38:33.949 ook wel New Public Management wordt genoemd 0:38:34.050 --> 0:38:37.800

als bestuursideaal, begint dan zijn opmars te vinden. 0:38:38.340 --> 0:38:41.909 Dat kun je merken in de Wet op de jeugdhulpverlening, want.. 0:38:43.110 --> 0:38:45.110 Hé, hé, daar zijn we eindelijk. 0:38:45.810 --> 0:38:47.810 Even een slokje water nemen. 0:38:49.290 --> 0:38:53.429 Is nu beter inzichtelijk waarom we het stelsel moesten gaan hervormen? 0:38:54.600 --> 0:38:57.149 Dat het een wirwar was en niet te betalen. 0:38:58.669 --> 0:39:01.479 Veel dwang, drang, bevoogding en disciplinering. 0:39:05.419 --> 0:39:09.050 In 1989 krijgen we de Wet op de jeugdhulpverlening. 0:39:10.219 --> 0:39:12.339 Dat werd genoemd het zo-zo-zo-beleid. 0:39:12.439 --> 0:39:15.560 Wat stond voor: zo kort mogelijk, zo dichtbij mogelijk, 0:39:16.879 --> 0:39:19.429 zo tijdelijk mogelijk en zo tijdig mogelijk. 0:39:19.909 --> 0:39:21.909 Dat was de ambitie. 0:39:22.479 --> 0:39:24.479 Wat werd daarvoor gedaan? 0:39:25.300 --> 0:39:28.120 Het idee was: we gaan alle vormen van jeugdhulpverlening 0:39:28.389 --> 0:39:31.319 decentraliseren naar de provincie, zodat de sturing 0:39:31.419 --> 0:39:33.489

op het stelsel in één hand is. 0:39:35.489 --> 0:39:37.939 Vervolgens vinden we het belangrijk dat de instellingen 0:39:38.040 --> 0:39:41.219 die jeugdhulpverlening bieden hun schaal gaan vergroten. 0:39:43.199 --> 0:39:46.409 Ze hadden toendertijd 400 verschillende instellingen 0:39:46.709 --> 0:39:49.939 die jeugdhulp aanboden en die boden allemaal 0:39:50.040 --> 0:39:51.859 hun eigen dienst aan. 0:39:51.959 --> 0:39:54.949 De gedachte hierachter was op het moment dat die instellingen groter worden, 0:39:55.050 --> 0:39:58.039 meer verschillende diensten hebben, kunnen ze beter luisteren 0:39:58.139 --> 0:39:59.839 naar de behoefte van ouders en jeugdigen. 0:39:59.939 --> 0:40:01.939 Dan hebben ze immers meer in het winkeltje liggen 0:40:02.070 --> 0:40:04.409 en kunnen ze beter inspelen op de behoefte. 0:40:04.850 --> 0:40:05.889 Dat was het idee. 0:40:05.989 --> 0:40:09.010 Bovendien zouden die instellingen dan efficiënter en effectiever 0:40:09.110 --> 0:40:11.649 hun bedrijfsvoering kunnen gaan inrichten, want het was allemaal 0:40:11.750 --> 0:40:13.750 maar een beetje 'happy-tappy'.

0:40:15.020 --> 0:40:17.929 Vervolgens was het ook belangrijk dat het aanbod werd herspreid. 0:40:18.080 --> 0:40:18.969 Waarom was dat belangrijk? 0:40:19.070 --> 0:40:21.560 Het zat meer in Gelderland en in Limburg. 0:40:21.949 --> 0:40:24.229 Echter, als je het zo dicht bij huis mogelijk wil hebben, 0:40:24.379 --> 0:40:27.489 dan betekent het dus dat je die instellingen uit Gelderland, 0:40:27.590 --> 0:40:32.149 uit Limburg, uit de bosrijke omgeving juist naar de steden wil halen, 0:40:32.389 --> 0:40:35.989 want daar was niet zoveel vanuit de logica dat die invloed verderfelijk was. 0:40:36.169 --> 0:40:38.910 Je wil dat aanbod dus naar je eigen provincie gaan halen, 0:40:39.080 --> 0:40:41.500 zodat kinderen, als ze jeugdhulpverlening nodig hebben, 0:40:41.600 --> 0:40:43.600 dat zo dicht mogelijk bij huis krijgen. 0:40:44.570 --> 0:40:48.219 Verder – en dat is wel voor liefhebbers van de hervormingsagenda jeugd 0:40:48.320 --> 0:40:50.770 en de reikwijdteplicht van gemeenten interessant – 0:40:50.870 --> 0:40:52.929 zeiden ze ook, we moeten dat zorgaanbod gaan 0:40:53.030 --> 0:40:56.629 categoriseren, zodat we weten wat wel en niet onder jeugdhulpverlening valt. 0:40:56.750 --> 0:40:59.379

Nu valt alles er namelijk onder en weten we niet wat de provincie wel 0:40:59.479 --> 0:41:01.329 of niet moet gaan betalen. 0:41:01.429 --> 0:41:04.250 Er zijn nog maar vier categorieën die voortaan jeugdhulpverlening zijn. 0:41:04.350 --> 0:41:06.850 Dat is eigenlijk gewoon de reikwijdteplicht. 0:41:08.909 --> 0:41:13.149 Verder is belangrijk dat zorgaanbieders regionaal gaan samenwerken 0:41:13.419 --> 0:41:15.419 om het aanbod op elkaar af te stemmen. 0:41:16.780 --> 0:41:19.669 Ze moeten regionaal een jeugdhulpadviesteam gaan vormen 0:41:20.489 --> 0:41:23.899 van professionals, zoals orthopedagogen, psychiaters, gedragsdeskundigen, 0:41:24.000 --> 0:41:26.129 maatschappelijk werkers die zich gaan buigen 0:41:26.229 --> 0:41:28.229 over de moeilijk plaatsbare kinderen. 0:41:29.169 --> 0:41:31.699 Ook toen al werden namelijk vooral de moeilijk plaatsbare gevallen 0:41:31.800 --> 0:41:35.379 van instelling naar instelling doorgeschoven als een hete aardappel. 0:41:35.520 --> 0:41:39.219 Er moest een advies komen van hen waar die moeilijk plaatsbare jeugdige 0:41:39.320 --> 0:41:41.360 dan het beste terecht zou kunnen. 0:41:42.409 --> 0:41:46.309 Om te voorkomen dat er te snel naar een residentiële plek werd verwezen,