cf018fe7-fce3-4941-98ce-89a32dcc783e.pdf

O o O

.

00')0

·Oo

(.

c. ' ) 0 oo' O(î. ,-� 00 0 0 ,-

U O (,

✓

VeiligheidsregioF I evo Ia n d

Aan de raden van de gemeenten in Flevoland In afschrift aan de colleges van burgemeester en wethouders van deze gemeenten en de commissaris van de Koning Flevoland Ons kenmerk Inlichtingen bij Lelystad

: VRFL-223-3058 : : 23 december 2020

Betreft : Verslaglegging voorzitter veiligheidsregio inzake Covid-19 Geachte gemeenteraad, In de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 (Twm) is bepaald dat binnen een maand na inwerkingtreding van de Twm (1 december 2020) de voorzitter van de veiligheidsregio verslag uitbrengt aan de raden van de betrokken gemeenten. Hierbij doe ik, in overeenstemming met de betrokken burgemeesters, u dit verslag voor de veiligheidsregio Flevoland toekomen. Het verslag betreft het verloop van de gebeurtenissen en de besluiten die door mij als voorzitter veiligheidsregio zijn genomen voor de bestrijding van de Covid-19 epidemie in de periode van 12 maart tot 1 december 2020. Er is gekozen voor een weergave in vier periodes: - De landelijke maatregelen en eerste golf (begin maart - 1 juli) - Zomerperiode en versoepelingen (1 juli - medio augustus) - Differentiatie en regionale aanpak (medio augustus - eind september) - Landelijke maatregelen en tweede golf (eind september - 1 december) Voor elke periode zijn de landelijke ontwikkelingen geschetst, waarna wordt ingegaan op de regionale gebeurtenissen en besluiten. Bij geen enkel besluit, genomen door mij als voorzitter, is door een van de burgemeesters gebruik gemaakt van de bevoegdheid om schriftelijk bezwaar aan te tekenen.

Als voorzitter van de veiligheidsregio beantwoord ik, in overeenstemming met de burgemeesters, schriftelijk de vragen die de raden na ontvangst van het verslag stellen. U kunt uw vragen richten aan het secretariaat van de veiligheidsregio secretariaatveiligheidsregio@brandweerflevoland.nl. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

voorzitter Veiligheidsregio Flevoland

Bijlagen:

Feitenrelaas COVID-19 Veiligheidsregio Flevoland Verslag voorzitter Veiligheidsregio Flevoland COVID-19

Van: Aan: Datum: Betreft:

Voorzitter veiligheidsregio Regionaal Beleidsteam Flevoland (RBT) 16 december 2020 Verslaglegging voorzitter veiligheidsregio

Voorstel De burgemeesters Flevoland worden gevraagd om in te stemmen met: 1. het bijgevoegde verslag en het feitenrelaas inzake de coronacrisis 2. het conform Wet Veiligheidsregio (artikel 40) en Twm (artikel VIIIB) aanbieden van dit verslag en feitenrelaas aan de gemeenteraden in Flevoland. Aanleiding In de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 is bepaald dat binnen een maand na inwerkingtreding van de Twm de voorzitter veiligheidsregio een verslag uitbrengt aan de betrokken gemeenteraden. Dit verslag betreft het verloop van de gebeurtenissen en de besluiten die zijn genomen voor de bestrijding van de epidemie van Covid-19 tot het moment van inwerkingtreding van de Twm per 1 december 2020. In verband met de korte periode voor verslaglegging en het aanstaande kerstreces is dit verslag voor dit RBT geagendeerd. Verslag en feitenrelaas Met het verslag worden de gemeenteraden geïnformeerd over het verloop van de gebeurtenissen en de besluiten die de voorzitter heeft genomen in het kader van het bestrijden van de Covid-19 epidemie in de periode van 12 maart tot 1 december. Er is gekozen voor een weergave in vier periodes: - landelijke maatregelen en eerste golf (begin maart – 1 juli) - zomerperiode en versoepelingen (1 juli – medio augustus) - differentiatie en regionale aanpak (medio augustus – eind september) - landelijke maatregelen en tweede golf (eind september – 1 december).

Voor elke periode zijn de landelijke ontwikkelingen geschetst, waarna wordt ingegaan op de regionale gebeurtenissen en besluiten. Bij geen enkel besluit, genomen door de voorzitter, is door een van de burgemeesters gebruik gemaakt van de bevoegdheid om schriftelijk bezwaar aan te tekenen. Procesgang Het betreft een wettelijke verplichting van de voorzitter om aan de gemeenteraden schriftelijk verslag uit te brengen. Dit betekent dat de voorzitter in overeenstemming met de betrokken burgemeesters dit verslag schriftelijk toestuurt aan alle gemeenteraden in Flevoland. De colleges en de commissaris van de koning Flevoland ontvangen hiervan een afschrift. De voorzitter van de veiligheidsregio beantwoordt, in overeenstemming met de burgemeesters, schriftelijk de vragen die de raden na ontvangst van het verslag stellen. De gemeenteraden kunnen hun vragen richten aan het secretariaat van de veiligheidsregio.

1

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19

Aanleiding en toelichting

Van: Voorzitter Veiligheidsregio Flevoland Aan: Colleges en gemeenteraden in Flevoland

1

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | 8 december 2020

Verslaglegging gebeurtenissen en belangrijkste besluiten

Aanleiding en toelichting Aanleiding In de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 (Twm) is bepaald1 dat binnen een maand na inwerkingtreding van de Twm de voorzitter veiligheidsregio een verslag uitbrengt aan de betrokken gemeenteraden over het verloop van de gebeurtenissen en de besluiten die zijn genomen voor de bestrijding van de epidemie van Covid-19 tot het moment van inwerkingtreding Twm. Dit komt overeen met de bepaling in de Wet veiligheidsregio over verantwoording door de voorzitter veiligheidsregio aan betrokken gemeenteraden na afloop van een ramp of crisis (Wvr art. 40). Per 1 december is de Twm in werking getreden en zijn veel bevoegdheden weer teruggelegd bij de burgemeester en geldt dat de burgemeester verantwoording aflegt aan de gemeenteraad over de inzet van zijn bevoegdheden ingezet ter bestrijding van de crisis. Dit document betreft de verslaglegging achteraf die formeel dient plaats te vinden. Hoewel de wettelijke verplichting inderdaad is om achteraf te verantwoorden, zijn de gemeenteraden vanwege de lange duur en grote impact op de samenleving ook tijdens de crisis veelvuldig geïnformeerd. Colleges en gemeenteraden zijn na elk RBT geïnformeerd via digitale regionale nieuwsbrieven.

Ook hebben gesprekken plaatsgevonden tussen burgemeesters, colleges, gemeenteraden en/of fractievoorzitters over de ontwikkelingen rond Covid-19 en de impact hiervan op de gemeente en haar inwoners. In de zomerperiode heeft bovendien een tussentijdse leerevaluatie plaatsgevonden, die aan alle colleges en raden ter informatie is verstuurd. Wettelijk kader Ten behoeve van de verslaglegging is het van belang om inzicht te hebben in het wettelijk kader dat de afgelopen maanden van toepassing was. In de Wet publieke gezondheid (Wpg art. 6 lid 4) is bepaald dat bij een uitbraak van een 1 Zie Tijdelijke wet maatregelen Covid-19, art VIIIB, 1 december 2020. 2 Zie bijlage 1 voor overzicht afgekondigde noodverordeningen 3 Zie Wet veiligheidsregio art. 39 lid 1. 4 Zie Kamerbrief d.d. 13 maart 2020

2

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | 8 december 2020

infectieziekte-A in Nederland de voorzitter van de veiligheidsregio zorg draagt voor de bestrijding. De minister van VWS geeft leiding aan de bestrijding (Wpg art.7) en draagt de voorzitter veiligheidsregio op hoe de bestrijding ter hand te nemen. In praktijk heeft dit plaatsgevonden door aanwijzingen van de minister van VWS (op basis van Wpg art.7), waarbij de minister opdrachten verstrekt aan de voorzitter veiligheidsregio met inachtneming van de Wet veiligheidsregio (Wvr art. 39). De voorzitter veiligheidsregio heeft deze aanwijzingen afgelopen maanden steeds vertaald in een noodverordening2. Om zo eenduidig mogelijk te werk te gaan, is er steeds één landelijk model opgesteld, dat alle 25 veiligheidsregio’s konden toepassen. Hierbij bestond weinig tot geen ruimte voor regionaal danwel lokaal maatwerk. Toelichting crisisstructuur De Wet veiligheidsregio (Wvr) bepaalt de aanpak bij bovenlokale rampen en crises. Artikel 39 stelt dat de voorzitter veiligheidsregio in dat geval een regionaal beleidsteam (RBT) bijeen roept, dat bestaat uit de burgemeesters van de gemeenten die betrokken zijn. Tevens wijst de voorzitter een operationeel leider aan. In de Wvr is bepaald dat in dit geval een aantal bevoegdheden van burgemeesters overgaan naar de voorzitter veiligheidsregio en deze bij uitsluiting bevoegd is3.

De voorzitter van de veiligheidsregio neemt in principe geen besluiten dan nadat hij het regionaal beleidsteam daarover heeft geraadpleegd. De 25 voorzitters van de veiligheidsregio’s vormen samen het Veiligheidsberaad. In het kader van deze Covid-19 crisis is ervoor gekozen om het Veiligheidsberaad aan te sluiten op de nationale crisisstructuur4, waarbij de voorzitter veiligheidsberaad onderdeel uitmaakt van de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb), zodat de afstemming tussen Rijk en veiligheidsregio’s georganiseerd is.

Verslaglegging gebeurtenissen en belangrijkste besluiten Om verslag te doen van de afgelopen maanden (begin maart tot 1 december) wordt teruggeblikt op de volgende vier perioden in de Covid-19 crisis: 1. Landelijke maatregelen en eerste golf (begin maart – 1 juli) 2. Zomerperiode en versoepelingen (1 juli – medio augustus) 3. Differentiatie en regionale aanpak (medio augustus – eind september) 4. Landelijke maatregelen en tweede golf (eind september – 1 december) Voor elke periode zijn de landelijke ontwikkelingen geschetst, waarna ingegaan wordt op de regionale gebeurtenissen en besluiten. Ik merk hierbij op dat voor geen enkel besluit geldt, dat een van de andere burgemeesters gebruik heeft gemaakt van de bevoegdheid om schriftelijk bezwaar aan te tekenen tegen een voorgenomen besluit.

1. Landelijke maatregelen en eerste golf (begin maart – 1 juli) Landelijke ontwikkelingen Op 27 februari is in Nederland voor het eerst het Covid-19 virus bij een patiënt in Noord-Brabant geconstateerd. In de weken daarna volgt het aantal besmettingen elkaar snel op. Op 12 maart is er overleg van de Ministeriële commissie Crisisbeheersing (MCCb), waarbij de voorzitter van het Veiligheidsberaad en de landelijk portefeuillehouder GHOR aanwezig zijn en waarbij alle veiligheidsregio’s worden verzocht op te schalen naar GRIP 4. Dit betekent dat er regionaal afstemming plaatsvindt in een regionaal beleidsteam. Door deze opschaling kunnen de veiligheidsregio’s aangesloten worden op de nationale crisisstructuur. Op 13 maart geeft de minister van Medische Zorg en Sport de eerste aanwijzing aan de voorzitters van de veiligheidsregio’s, waarbij alle evenementen met meer dan 100 personen worden afgelast. Een paar dagen later volgt het bericht dat alle scholen en kinderopvang vanaf 16 maart sluiten tot in eerste instantie 6 april. Er bestaat op dat moment in de zorgsector al een groot tekort aan materialen en IC-capaciteit. Op 21 maart wordt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding ingericht en op 24 maart wordt een Landelijk Consortium Hulpmiddelen opgericht. Eind maart worden landelijk gemiddeld 4.000 Covid-19 testen per dag afgenomen.

Eind maart verlengt het kabinet de maatregelen tot en met 28 april. Na de meivakantie (11 mei) gaan basisscholen weer gedeeltelijk open. Halverwege mei kondigt het kabinet diverse versoepelingen per 1 juni aan, zoals een volledige heropening van het basisonderwijs en de horeca. In het openbaar vervoer worden mondkapjes verplicht. Vanaf 1 juni kan iedereen met klachten zich laten testen. Vanaf 15 juni wordt bezoek aan verpleeghuizen weer toegestaan.

3

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | 8 december 2020

In juni zijn er veel demonstraties, waaronder een grote demonstratie op de Dam tegen politiegeweld en racisme. Bovendien vinden er veel besmettingen plaats in slachthuizen, die gelieerd worden aan arbeidsmigranten en hun woon- en werksituatie. Regionale gebeurtenissen en besluiten Het RBT Flevoland heeft op 12 maart een eerste overleg over de ontstane situatie. Op 13 maart leidt de aanwijzing van de minister tot de eerste noodverordening voor Flevoland en schaalt de veiligheidsregio op verzoek van het rijk op naar GRIP 4. Het aantal besmettingen in Flevoland en het medische beeld is door de beperkte testcapaciteit in deze periode niet zo eenduidig. Met name in de laatste week van maart en de eerste week van april is een stijging zichtbaar in het aantal opnames en overleden personen. Besluiten die de voorzitter na overleg met het RBT Flevoland heeft genomen zijn: • Instemming met afkondiging 1e regionale noodverordening • Aanwijzingsbesluit toezichthouders • Sluiting van de Rassenbeekweg in Zeewolde op basis van de situatie/waarnemingen. • Communicatie uit te voeren richting motor- en wielerclubs om hun leden nogmaals te vragen om niet in groepen de weg op te gaan ter voorkoming van het verspreiden van het coronavirus.

• Voor Flevoland toezichthouders van Staatsbosbeheer op te nemen in het aanwijzingsbesluit, zodat zij ook zelf de mogelijkheid hebben om in het eigen gebied de noodverordening te handhaven. • Medio april onderschrijft het RBT Flevoland de oproep van het Veiligheidsberaad om perspectief te bieden aan inwoners en ondernemers voor een langere periode dan 2 tot 3 weken. • Het RBT constateert veel verontreinigingen op o.a. stranden en rond jachthavens en campings vanwege het verbod op opening van sanitaire voorzieningen (artikel 2.5a van de noodverordening d.d. 11 mei 2020). Tot nu toe is de landelijke lijn aangehouden en de aanwijzing van de minister opgevolgd. De voorzitter besluit op 21 mei 2020 vanwege de zorg voor volksgezondheid af te wijken van de aanwijzing en de minister hiervan in kennis te stellen. Hiertoe wordt een aangepaste noodverordening afgekondigd die op 22 mei in werking treedt.

Aantallen periode 14 maart – 1 december

4

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | 8 december 2020

2. Zomerperiode (1 juli – medio augustus) Landelijke ontwikkelingen Per 1 juli worden in het landelijk maatregelenpakket veel versoepelingen doorgevoerd. Sportkantines mogen weer open, bioscopen, theaters en horeca mogen weer maximaal 100 personen ontvangen en er mogen samenkomsten plaatsvinden tot 100 personen. Op 3 juli wordt de nationale crisisstructuur afgeschaald. Voor de veiligheidsregio’s geldt dat zij nog steeds aanwijzingen van de minister ontvangen en verantwoordelijk blijven voor de bestrijding, waardoor regionaal dus nog niet afgeschaald kan worden. Regionale gebeurtenissen en besluiten De situatie in de zomerperiode is stabiel, er is medio juli geen stijging van besmettingen. Wel vereist de demonstratie van de boeren op 22 juli veel (inter)regionale voorbereiding en inzet, maar deze verloopt uiteindelijk rustig. Besluiten die de voorzitter na overleg met het RBT Flevoland heeft genomen zijn: • Binnen de geldende wettelijke kaders worden de huidige maatregelen waar mogelijk lokaal uitgevoerd (o.a. uitvoering communicatie). De aanpak van de maatschappelijke en economische gevolgen van de coronacrisis liggen in ieder geval bij de lokale gemeenten. Op regionaal niveau vindt coördinatie en afstemming plaats over handhaving (incl. juridische borging), evenementen, crisiscommunicatie, informatievoorziening en geneeskundige zorg; (RBT 1 juli).

• Het RBT spreekt af bij zowel vergunning- als bij meldingsplichtige samenkomsten (waaronder ook geloofsbijeenkomsten of demonstraties) extra alert te zijn en toe te zien op het naleven van de COVID-19-maatregelen om besmettingshaarden te voorkomen (RBT 22 juli); • Besloten wordt de landelijke handreiking demonstraties als uitgangspunt te hanteren, in de aanpak van openbare manifestaties (RBT 28 juli). Er wordt een handelingsperspectief vastgesteld, waarin duidelijke afspraken zijn gemaakt over de rol van het lokaal bevoegd gezag en de rol van de voorzitter veiligheidsregio. 3. Differentiatie en regionale aanpak (medio augustus – eind september) Landelijke ontwikkelingen Aan het eind van de vakantieperiode zien we in augustus de besmettingen weer toenemen. Vanaf 12 augustus is er een landelijke website operationeel voor het maken van testafspraken en raadplegen van testuitslagen. In augustus wordt veel gesproken over de landelijke ontwikkeling van een escalatieladder en een zogenaamde gereedschapskist met maatregelen. Begin september wordt landelijk een nieuwe aanpak en inschalingsmethodiek geïntroduceerd, waarbij regio’s ingeschaald worden in het niveau waakzaam, zorgelijk of ernstig. Het inschalingsniveau wordt periodiek gepubliceerd op het landelijke coronadashboard van de rijksoverheid.

Uitgangspunt van het kabinet is dat maatregelen vooral regionaal genomen worden, zodat ze proportioneel zijn en passen bij het inschalingsniveau. Op rijksniveau wordt deze nieuwe aanpak al gecommuniceerd, voordat deze uitgewerkt en gecommuniceerd is met de veiligheidsregio’s. Medio september kondigt het kabinet strengere regels aan voor in eerste instantie de regio’s Amsterdam-Amstelland, Haaglanden, Hollands-Midden, Kennemerland, Rotterdam-Rijnmond en Utrecht. Een week later (24 sept.) schalen nog acht regio’s op van het risiconiveau waakzaam naar zorgelijk, waaronder ook de veiligheidsregio Flevoland. Hiertoe ontvangen deze regio’s op 25 september een specifieke aanwijzing van de minister. Hierin is o.a. bepaald dat na 24.00 uur geen bezoekers meer mogen worden toegelaten tot horecagelegenheden en dat deze uiterlijk 01.00 uur sluiten.

5

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | 8 december 2020

Landelijk hebben we vanaf begin september te maken met een tekort aan laboratoriumcapaciteit, waardoor de testcapaciteit in de regio’s beperkt wordt. Landelijk wordt daarom bepaald dat zorgen onderwijspersoneel vanaf 21 september met voorrang getest kan worden. Regionale gebeurtenissen en besluiten Vanaf begin september neemt het aantal besmettingen ook in Flevoland en met name in Almere, Zeewolde en Lelystad weer toe. In de andere gemeenten (Dronten, Noordoostpolder en Urk) zijn dan nog nauwelijks besmettingen. Het aantal ziekenhuisopnames blijft laag met eind augustus 0,3 opnames per 100.000 inwoners in Flevoland. Als gevolg van landelijk gebrek aan laboratoriumcapaciteit kan ook de GGD binnen Flevoland de testcapaciteit niet verder uitbreiden. Besluiten die de voorzitter na overleg met het RBT Flevoland heeft genomen zijn: • vaststellen bestuurlijke uitgangspunten voor de aanpak: samenwerking met lokaal bevoegd gezag, verantwoordelijkheid primair bij ondernemers en inwoners, doelgroepgerichte inzet van communicatie en handhaving (RBT 19 augustus);

Bron: GGD Flevoland, beeld besmettingen d.d. 29 september 2020

• vaststellen aanpak van meerdere besmettingen op één locatie (RBT 10 september). Afgesproken is dat in geval van een reëel danwel groot risico op verspreiding van het virus de voorzitter veiligheidsregio en het lokaal bevoegd gezag geïnformeerd worden en een procedure inwerking treedt. • afstemming over werkwijze bij evenementen en lokale verantwoordelijkheid voor vergunningverlening (RBT 10 september). De vergunningen worden lokaal verleend, maar er vindt regionale afstemming plaats via de expertisegroep evenementen en veiligheid. Hiermee wordt eenheid in uitstraling gerealiseerd. • aanpak met regionale maatregelen, waarbij de voorzitter in overleg met het RBT Flevoland bij het rijk gepleit heeft voor lokale differentiatie in verband met de grote verschillen binnen de regio Flevoland (RBT 24 september). Dit voorstel is door de minister afgewezen. 4. Landelijke maatregelen en tweede golf (eind september – 1 december) Landelijke ontwikkelingen Eind september blijkt dat ook de besmettingen in de andere veiligheidsregio’s toenemen en bevindt een aantal regio’s (waaronder Amsterdam, Rotterdam, Haaglanden, Zuid-Holland, Utrecht etc.) zich in de fase ‘ernstig’. Het kabinet kondigt daarom op 29 september nieuwe landelijke maatregelen

6

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | 8 december 2020

Bron: GGD Flevoland, beeld testen d.d. 29 september 2020

aan. Vanaf dat moment zijn o.a. sportkantines gesloten en sluit de horeca om 22.00 uur. Ook wordt bepaald dat de voorzitter veiligheidsregio in een beperkt aantal te bepalen gevallen ontheffing kan verlenen op het maximum van 30 personen in gebouwen van groot belang voor de regio. Na het kamerdebat van 30 september volgt bovendien een landelijk advies voor het dragen van mondkapjes in publieke binnenruimtes. Dit is overigens met ingang van 1 december via een ministeriële regeling aangepast in een mondkapjesplicht. Op 13 en 27 oktober wordt de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 aangenomen in respectievelijk de Tweede en Eerste Kamer. De ingangsdatum wordt gesteld op eind november, waardoor er weinig implementatietijd resteert voor gemeenten. Helaas leiden de landelijke maatregelen niet tot de gewenste daling van het aantal besmettingen. Medio oktober zijn 21 van de 25 regio’s ingeschaald als ‘ernstig’. Per 14 oktober kondigt het kabinet daarom een gedeeltelijke lockdown aan, waarbij de horeca net als in het voorjaar wordt gesloten. Deze gedeeltelijke lockdown wordt daarna tijdelijk nog eens verzwaard voor de periode 4 tot 18 november. Uit de landelijke cijfers blijkt dat de cijfers sneller moeten dalen om overbelasting van personeel in ziekenhuizen te voorkomen. Er wordt inmiddels gesproken over de tweede golf van besmettingen.

Regionale gebeurtenissen en besluiten Begin oktober is regio Flevoland ingeschaald als ‘ernstig’, waarbij de besmettingen zich vooral concentreren in Almere, Lelystad en Zeewolde. Belangrijkste bron voor besmettingen zijn de contacten tussen gezins- en familieleden. De GGD kampt met een wachttijd voor de teststraat, die kan oplopen tot enkele dagen als gevolg van het gebrek aan landelijke laboratoriumcapaciteit, waardoor regionaal de testcapaciteit niet uitgebreid kan worden. De landelijke maatregelen van eind september zijn op veel punten onduidelijk en leiden tot veel interpretatievraagstukken en ontheffingsverzoeken bij de veiligheidsregio en gemeenten. Dit leidt ook tot onbegrip bij ondernemers en inwoners, waardoor het draagvlak voor maatregelen af lijkt te nemen. Binnen Flevoland geldt vanaf 28 oktober de inschaling ‘zeer ernstig’. Dit betekent dat er per week meer dan 250 besmettingen per 100.000 inwoners plaatsvinden. Het probleem met de landelijke laboratoriumcapaciteit is opgelost, waardoor weer meer getest kan worden (zo’n 6.000 testen

7

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | 8 december 2020

Bron: ?

per week in Flevoland). Vanaf medio november lijken de besmettingen weer te dalen, maar ontstaat een forse stijging op Urk, die eveneens effect heeft op de besmettingen in Noordoostpolder. Besluiten die de voorzitter na overleg met het RBT Flevoland heeft genomen zijn: • bepalen criteria en het aanwijzen van een aantal grotere culturele locaties binnen Flevoland als locaties van groot belang (RBT 29 september en 7 oktober); • definiëren van het begrip doorstroomlocaties (RBT 7 oktober); • naar aanleiding van het landelijk mondkapjesadvies worden bezoekers binnen overheidsgebouwen geadviseerd deze te dragen (RBT 7 oktober); • het bron- en contactonderzoek staat onder druk en wordt aangepast naar risicogestuurd. Dit betekent dat waar mogelijk patiënten gevraagd wordt zelf contacten te informeren (RBT 7 oktober); • versturen van een brief aan alle gebedshuizen in Flevoland met de oproep om maatregelen in acht te nemen (RBT 13 oktober); • vaststellen tussentijdse leerrapportage COT en aanbieding aan colleges en gemeenteraden (RBT 21 oktober); • vaststellen van een handelingsperspectief voor arbeidsmigranten afkomstig uit oranje gebieden en voor inkomensafhankelijke zzp’ers en het instellen van quarantaine (RBT 18 november); • vaststellen consequenties Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 en uitwerking in regionaal beleidskader (RBT 4 november en 18 november).

Tot slot Conform de Wet veiligheidsregio (art.40 lid 2) wordt u in de gelegenheid gesteld om naar aanleiding van dit verslag schriftelijk vragen te stellen. Ik verzoek u deze in te dienen via xxx en een afschrift hiervan te sturen aan de commissaris van de Koning. Deze schriftelijke vragen zullen schriftelijk door mij beantwoord worden in overeenstemming met de burgemeesters uit het regionaal beleidsteam. Indien een gemeenteraad dat wenst kan de raad verzoeken om mondelinge inlichtingen over de besluiten, zoals opgenomen in deze notitie. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, F.M Weerwind Voorzitter Veiligheidsregio Flevoland

8

Verslaglegging in kader van bestrijding Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | 8 december 2020

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 Overzicht van feiten over en toelichtingen op het verloop en de aanpak van de Covid-19 crisis door de regionale crisisorganisatie binnen Veiligheidsregio Flevoland.

Crisisorganisatie

Wettelijk kader

Naleving maatregelen

Noodmaatregelen

Veiligheidsberaad

apr

Communicatie

Medisch beeld

Tijdlijn 1 maart - 1 december 2020 Eerste vergadering Regionaal Beleidsteam Eerste Preparatief Regionaal Operationeel Team

Besluit opschaling GRIP 4

2 mrt

12 mrt

6 mrt

Bestuurlijk afstemmings­ overleg

13 mrt

Nood­ verordening 2

Nood­ verordening 3

16 mrt

26 mrt

Nood­ verordening 1

18 mrt

Aanwijzingsbesluit toezichthouders en mandaat bestuursdwang

30 mrt

Vrijstellingsbesluit Warenmarkt

Herzien aanwijzingsbesluit toezichthouders en mandaat bestuursdwang

Aanvulling Aanwijzingsbesluit toezichthouders

Besluit aanwijzing verboden gebied Stichtsekant

Wijzigingsverordening

1 apr

9 apr

16 apr

1 mei

22 mei

Wijzigingsbesluit Noodverordening

7 apr

Besluit afsluiting Bosgebied Rassenbeekweg en Wielseweg Zeewolde

12 apr

Besluit afsluiting veld ten noorden Blokkenmatweg Almere

29 apr

Nood­ verordening 4

9 mei

Nood­ verordening 5

1 jun

Nood­ verordening 7

Noodverordening 9

15 jun

15 jul

Intrekking vrijstellingsbesluit warenmarkten Noodverordening 6

1

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020

1 jul

Noodverordening 8

21 jul

Nood­ verordening 10 10 aug

Wom besluit: voorschriften boerenprotesten

Nood­ verordening 12

Nood­ verordening 14

Nood­ verordening 16

Nood­ verordening 18

4 nov

18 nov

21 aug 17 sept 27 sept 29 sept

14 okt

Nood­ verordening 11

Nood­ verordening 15

Nood­ verordening 13

6 nov

Nood­ verordening 17

1 dec

Intrekkings­ besluit 18e nood­ verordening

Crisisorganisatie Vergaderingen TEAM

Crisisbeheersingsorganisatie GRIP 4

AANTAL

Veiligheidsbestuur (afstemmend/informatief)

1

Preparatief ROT

4

RBT

25

ROT

48

Provinciaal, departementaal en ministerieel niveau Algemene keten crisisbeheersing en functionele keten infectieziektebestrijding

Aanwijzing

Geregeld naar behoefte (informele) call van de voorzitters veiligheidsregio’s met de directeuren Publieke Gezondheid, de voorzitters Veiligheidsdirecties en de Operationeel Leider. Doelstellingen • Afvlakken van de piek

Aanwijzing

Veiligheidsberaad

Regionaal beleidsteam Flevoland voorzitter VR, burgemeesters en adviseurs

Regionaal beleidsteam Gooi en Vechtstreek voorzitter VR, burgemeesters en adviseurs

• Voorbereiden op worstcasescenario Regionaal Operationeel Team inclusief secties: Crisiscommunicatie Informatiemanagement Ondersteunings- & Capaciteitsmanagement Planning Informatie- en Adviescentrum

• Minimaliseren van maatschappelijke impact • Van acute fase naar stabiele fase Hoofdthema’s • Medische aanpak infectieziekte • Beperking verstoring maatschappelijk leven • Noodmaatregelen en handhaving

Bevolkingszorg

Brandweerzorg

Geneeskundige zorg

Politiezorg

Overige

• Communicatie Onderwerpen (niet limitatief)

2

•

Naleving en handhaving

•

Quarantaine en isolatie

•

Feestdagen en jaarwisseling

•

Commerciële teststraten

•

Tijdelijke wet maatregelen Covid-19

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020

Sinds 12 maart, de dag waarop premier Rutte voor het eerst algemeen geldende maatregelen aankondigde, is in alle veiligheidsregio’s sprake van GRIP-4. In het Regionaal Beleidsteam (RBT) vindt afstemming en raadpleging plaats met de burgemeesters van de regiogemeenten. Adviezen en ondersteuning worden gegeven door de onderliggende crisisorganisatie. Deze is op enkele onderdelen op maat gemaakt voor het specifieke karakter van deze crisis. Tevens opereert deze crisisorganisatie voor zowel het RBT van Flevoland als van Gooi en Vechtstreek. Dit doen zij in ieder geval op het niveau van het Regionaal Operationeel Team (ROT) en een aantal secties/kolommen.

Wettelijk kader Tijdens de coronacrisis heeft de voorzitter van de veiligheidsregio een bijzondere rol, omdat aan hem in deze situatie, zowel op grond van de Wet Publieke Gezondheid (Wpg), als op grond van de Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) bepaalde verantwoordelijkheden en bevoegdheden toekomen. Zo is een voorzitter van de veiligheidsregio bij een (dreigende) uitbraak van een A-infectieziekte op basis van de Wpg bevoegd om mensen zo nodig in isolatie of quarantaine te plaatsen of gebouwen te sluiten. Daarnaast gaan bij opschaling naar GRIP-4 (oftewel het bijeenroepen van een Regionaal Beleidsteam) op grond van de Wvr een aantal bevoegdheden op het terrein van openbare orde en veiligheid van rechtswege over van de burgemeesters naar de voorzitter van de veiligheidsregio. De twee belangrijkste daarvan zijn de bevoegdheid tot het uitvaardigen van een noodbevel en het afkondigen van een noodverordening.

Indeling Covid-19 binnen infectieziekte Op 28 januari 2020 merkt minister van Medische Zorg en Sport Coronavirus aan als een groep A-infectieziekte. Wet Publieke gezondheid Bestuur veiligheidsregio draagt zorg voor voorbereiding op bestrijding infectieziekte behorend tot groep A Voorzitter veiligheidsregio draagt zorg voor daadwerkelijke bestrijding van een epidemie van een infectieziekte behorend tot groep A Minister van Medische Zorg en Sport kan voorzitters veiligheidsregio aanwijzingen geven over bestrijding Voorzitter Veiligheidsregio kan o.a. gebouwen of terreinen dan wel gedeelten daarvan sluiten

Artikel 6, lid 2 Artikel 6, lid 4 Artikel 7 Artikel 47

Wet Veiligheidsregio’s Bij crisis met bovenlokale/regionale betekenis, is sprake van overdracht en concentratie van bevoegdheden naar de voorzitter van de veiligheidsregio vanuit de: 1. Wet veiligheidsregio, waaronder het opperbevel en de informatievoorziening Artikel 39, lid 1 2. Gemeentewet; handhaving van de openbare orde (noodmaatregelen en handhaving) Artikelen 172 - 175 en 177, artikel 176, leden 1, 2 en 7 3. Politiewet 2012; gezag politie bij handhaving openbare orde en uitvoering hulpverleningstaak Artikel 11 4. Wet Openbare manifestaties; beperkingen stellen en verbod geven Artikelen 5-9 De voorzitter van de veiligheidsregio: 1. Roept een regionaal beleidsteam bijeen, burgemeesters maken daarvan deel uit 2. Wijst een Operationeel leider aan 3. Neemt geen besluiten alvorens het regionaal beleidsteam geraadpleegd te hebben, tenzij vereiste spoed zich daartegen verzet. 4. Brengt na afloop, in overeenstemming met de burgemeesters die deel uitmaakten van het regionaal beleidsteam, schriftelijk verslag uit aan de raden

3

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020

Artikel 39, lid 2 Artikel 39, lid 3 Artikel 39, lid 4 Artikel 40, lid 1

Veiligheidsberaad Het Veiligheidsberaad bestaat uit de voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s en komt normaal gesproken vier keer per jaar bijeen, waarvan twee keer met de minister van Justitie en Veiligheid. Het Veiligheidsberaad voert bestuurlijk overleg en neemt standpunten in namens de 25 veiligheidsregio’s. Tijdens de coronacrisis vervult het Veiligheidsberaad een belangrijke coördinerende functie door te zorgen voor afstemming en het maken van afspraken. De minister van J&V en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid sloten regelmatig bij de overleggen aan. De onderwerpen zijn thema’s die in het Outbreak Management Team (OMT), het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg (BAO) en de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb) aan de orde komen (halen en brengen). Kernwoorden: (bestuurlijk) draagvlak, haalbaarheid en advies.

Aantal vergaderingen • 25 Thema’s

4

•

Feestdagen en jaarwisseling

•

Maatregelen

•

Jongeren in coronatijd

•

Handhaving

•

Evenementen

•

Aanwijzingen en noodverordeningen

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020

Noodmaatregelen (1) De volgende noodmaatregelen zijn getroffen.

DOCUMENT

INHOUD

Noodverordening 1

Evenementen met meer dan 100 personen

Noodverordening 2 onder intrekking Noodverordening 13 maart

1. Samenkomsten en evenementen 2. Openstelling inrichtingen

Noodverordening 3 onder intrekking Noodverordening 16 maart 1. Samenkomsten en evenementen 2. Maatregelen openstelling inrichtingen en 1,5 meter-samenleving 3. Openstelling inrichtingen 4. Uitoefenen contactberoepen 5. Aanwezigheid gebieden en locaties 6. Openstelling onderwijsinrichting 7. Openstelling kinderopvang 8. Toegang zorginstellingen en woonvormen ouderenzorg. Tevens mogelijkheid tot beëindiging voorziening openbaar vervoer Wijzigingsbesluit Noodverordening

Aanvulling noodverordening 26 maart met verbod sanitaire voorzieningen recreactie

Noodverordening 4 onder intrekking Noodverordening 26 maart Enige versoepelingsmaatregelen opgenomen voor bijvoorbeeld buiten sporten voor de jeugd Noodverordening 5 onder intrekking Noodverordening 29 april Versoepelingsmaatregelen opgenomen m.b.t. tot scholen/kinderopvang, contactberoepen. Verdere versoepelingsmaatregelen opgenomen op basis van de aanwijzing van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport d.d. 8 mei jl. (o.a. buitensporten, zwembaden, bibliotheken, pretparken). Aanwijzingsbesluit markten noodverordening

Vrijstelling noodverordening voor markten in regiogemeenten onder voorwaarden

Besluit afsluiting Bosgebied Rassenbeekweg en Wielseweg Zeewolde

Verbod op en in tussenliggend gebied Rassenbeekweg en Wielseweg

Besluit afsluiting veld ten noorden Blokkenmatweg Almere

Verbod op en in tussenliggend gebied Blokkenmatweg, vlonderweg en Hameiweg

Besluit aanwijzing verboden gebied Stichtsekant Verbod op en in tussenliggend gebied Stichtsepad, Lijsterweg, Rhijnauwen, Fort Ruigenhoek en Fort Blauwkapel Wijzigingsverordening 22 mei In artikel 2.5a. van de noodverordening wordt de zinsnede “toilet-, was- en douchevoorzieningen” gewijzigd in: was- en douchevoorzieningen Intrekking vrijstellingsbesluit warenmarkten van 1 april Verbod op samenkomsten in de publieke ruimte is per 1 juni niet langer van toepassing, de vrijstelling voor markten kan worden ingetrokken. Noodverordening 6 onder intrekking Noodverordening 9 mei Verdere versoepelingsmaatregelen opgenomen op basis van de aanwijzing van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport d.d. 26 mei jl. Noodverordening 7 onder intrekking Noodverordening 1 juni Sanitaire voorzieningen weer open (toiletten waren al toegestaan in FLV en GV) en verbod op bezoek verpleegtehuizen opgeheven tenzij er nog sprake is van besmetting(en). 5

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020

Noodmaatregelen (2) De volgende noodmaatregelen zijn getroffen.

6

DOCUMENT

INHOUD

Noodverordening 8 onder intrekking Noodverordening 15 juni

 erdere versoepeling maatregelen op basis van de aanwijzing van de Minister van Volksgezondheid, V Welzijn en Sport d.d. 26 juni 2020

Noodverordening 9 onder intrekking Noodverordening 1 juli

 ersoepeling ten aanzien van jeugd tot en met 17 jaar, vervoer, sauna en wellness en maatregelen voor V verpleegtehuizen. De aanwijzing voor luchtvaart is niet van toepassing voor de regio.

Wom-besluit (Wet Openbare Manifestaties) demonstratie 21 juli

Voorschriften ten aanzien van locatie, coronamaatregelen, alcoholverbod en verbod landbouwvoertuigen.

Noodverordening 10 onder intrekking van de noodverordening van 15 juli

Nadere maatregelen ten aanzien van o.a. publieke ruimte, samenkomsten, vervoer, dragen mondkapjes.

Noodverordening 11 onder intrekking van de noodverordening van 10 augustus

Verdere (versoepelings)maatregelen opgenomen op basis van de aanwijzing van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport d.d. 20 aug. jl.

Noodverordening 12 onder intrekking van de noodverordening van 21 augustus

Niet handhaven op het gebod tot het dragen van een niet-medisch mondkapje voor jongeren in het leerlingen- en doelgroepenvervoer.

Noodverordening 13 onder intrekking van de noodverordening van 17 september

Acht veiligheidsregio’s (Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Brabant-Noord, Brabant-Zuidoost, GelderlandZuid, Groningen, Zuid-Holland Zuid en Zaanstreek-Waterland), nemen specifieke maatregelen om verspreiding van het COVID-19 virus tegen te gaan.

Noodverordening 14 onder intrekking van de noodverordening van 27 september

Strengere maatregelen voor onder andere horeca, gezelschappen en samenkomsten.

Noodverordening 15 onder intrekking van de noodverordening van 29 september

Horeca wordt gesloten, strengere maatregelen voor onder andere sport en detailhandel.

Noodverordening 16 onder intrekking van de noodverordening van 14 oktober

Publiek toegankelijke locaties (zoals musea, dierentuinen etc.) worden gesloten, groepen bestaan uit maximaal twee personen en er zijn strengere maatregelen omtrent sport en reizen.

Noodverordening 17 onder intrekking van de noodverordening van 4 november

Er zijn uitzonderingen mogelijk voor onder andere buurthuizen en bibliotheken. Ontheffing is mogelijk om in geval van bijzondere omstandigheden meer dan 30 personen toe te staan bij een uitvaart.

Noodverordening 18 onder intrekking van de noodverordening van 6 november

De maatregelen van de gedeeltelijke lockdown zijn weer van toepassing. Onder meer musea en dierentuinen mogen weer open. De groepsgrootte buiten gaat naar maximaal 4 mensen.

Intrekking Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Flevoland 18 november 2020

De Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Flevoland 18 november 2020 wordt ingetrokken.

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020

Naleving maatregelen In het kader van de handhaving zijn de volgende besluiten genomen.

DOCUMENT

BEREFT

Aanwijzingsbesluit toezichthouders en mandaat bestuursdwang

Aanwijzing van Boa’s/toezichthouders van: gemeenten veiligheidsregio Flevoland

Herzien Aanwijzingsbesluit toezichthouders en mandaat bestuursdwang, onder intrekking Aanwijzingsbesluit 18 maart

Uitbreiding met Boa’s/toezichthouders van Keolis, Staatsbosbeheer, Stichting Flevolandschap, Omgevingsdienst OFGV

Aanvulling Aanwijzingsbesluit toezichthouders Uitbreiding met buitengewoon opsporingsambtenaren van Stichting Faunabeheer Flevoland en Natuurmonumenten Handelingsperspectief Noodverordening Artikelsgewijs een handelingsperspectief voor veiligheidsregio Utrecht, Flevoland en Gooi en Vechtstreek

De (landelijke) nalevingsmonitor laat zien dat de maatregelen op heel veel plekken goed worden nageleefd. Er is een gering aantal incidenten met betrekking tot de gesloten horeca. Wel is er sprake van illegale feesten, overlast van vuurwerk en drukte in winkelgebieden. Over het algemeen zijn mensen goed aanspreekbaar, maar er is ook irritatie over de regels.

Informatie- en adviescentrum Er komen veel vragen binnen bij gemeenten en de veiligheidsregio’s. Daarom is er een informatie- en adviescentrum (IAC) ingericht. Zo kan er eenduidige informatie worden verstrekt en kan er regionaal worden geadviseerd. Hoofdtaken van het IAC zijn: • De intake en afhandeling van binnengekomen vragen • Het opstellen en actualiseren van een Q&A • Inrichten van een (inter)regionale databank

7

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020

Er zijn 440 vragen binnengekomen. Er wordt geconstateerd dat er na het moment van de persconferenties van kabinet vragen loskomen. Over het algemeen zijn er meer vragen bij verlichting van de maatregelen, omdat dan meer de randen van mogelijkheden worden opgezocht. Veel vragen gingen over aantallen personen en doorstroomlocaties. Regelmatig wordt de Q&A voor de gemeenten op de nood­verordening aangevuld. Er is een goed contact met het LOT-C en zij geven goede handvatten aan het IAC.

Communicatie Sinds de coronamaatregelen van het kabinet zijn afgekondigd, is de communicatiebehoefte verschoven van primair medisch en gezondheidskundig naar meer gericht op de maatschappelijke impact en op openbare orde en veiligheid. Bij de opschaling naar GRIP 4 heeft het Regionaal Actiecentrum Crisiscommunicatie (RAC) de coördinatie overgenomen. Het RAC zorgt voor afstemming en eenduidigheid van de communicatie op regionaal niveau tussen de kolommen binnen beide veiligheidsregio’s (gemeenten, GGD/GHOR, brandweer, politie, buurregio’s, andere partners en de Rijksoverheid).

Hoofdtaken • Monitoren regionale informatiebehoefte • Vertalen van focus in communicatietips en kernboodschappen naar doelgroepen • Delen landelijke richtlijnen en handelingsperspectieven via communicatiekanalen • Ontwikkelen en bewaken communicatiestrategie voor de langere termijn Uitgangspunten • Inspelen op saamhorigheidsgevoel (wij doen dit samen en voor elkaar) • Persoonlijke benadering via netwerk gemeenten (sport- en buurtverenigingen, scholen, e.d.) • Blijven denken aan verminderd zelfredzamen/laaggeletterden/anderstaligen Geleverde producten SOORT

AANTAL

Verstuurde tipmails

65

Nieuwsbrieven gemeenteraden

24

Beantwoorde publieksvragen

230

Beantwoorde persvragen

120

Verzonden persberichten

8

Opgestelde omgevingsanalyses

195

Inmiddels heeft het IAC het beantwoorden van publieksvragen grotendeels overgenomen. Verder komen de meeste pers- en publieksvragen binnen bij de verschillende kolommen in de Veiligheidsregio en bij de individuele gemeenten. Deze cijfers betreffen het RAC.

8

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020

CIJFERS ONLINE MEDIA Van 1 augustus tot 1 december Websites gemeenten Aantal nieuwsberichten over coronavirus 142 Totaal aantal bezoekers gemeentelijke webpagina’s coronavirus 74.111 Website Veiligheidsregio Flevoland Aantal nieuwsberichten over maatregelen Gemiddeld aantal bezoekers per week

24 489

Website GGD Aantal nieuwsberichten over maatregelen

17

Website Samenwerkende Veiligheidsregio’s (samen.vrfgv.nl) Aantal nieuwsberichten/interviews over coronavirus Gemiddeld aantal bezoekers per week

3 370

Sociale media gemeenten Totaal aantal geplaatste berichten over coronavirus Totaal aantal volgers gemeentelijke sociale media

539 127.919

Twitter Veiligheidsregio Flevoland Aantal geplaatste berichten over coronavirus Aantal volgers

88 335

Twitter GGD Aantal geplaatste berichten over coronavirus Aantal volgers

27 2074

Medisch beeld Data rondom de actuele ontwikkeling van corona in Flevoland zijn beschikbaar via het dashboard van GGD Flevoland.

9

Feitenrelaas crisismanagement Covid-19 | Veiligheidsregio Flevoland | december 2020