Brief VWS Regioindeling en aankomende vereisten Jeugdregio's 27082024 (GEREDIGEERD).pdf

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag

Regio Flevoland T.a.v. portefeuillehouders Jeugd Postbus 200 1300 AE ALMERE

Directie Jeugd

Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 78 34 www. rijksoverheid.n 1

cc. [XXXXX]

Datum Betreft

Directoraat-Generaal Langdurige Zorg

2 7 AUG. 2024 Regio-indeling en aankomende vereisten Jeugdregio's

Inlichtingen bij [XXXXX] Senior beleidsmedewerker [XXXXX] Kenmerk 3959131-1070227�

Geachte portefeuillehouders jeugd van de regio Flevoland, Iedereen wil dat kinderen en jongeren zo goed en veilig mogelijk opgroeien en zich ontwikkelen naar hun mogelijkheden. Soms gaat dit niet vanzelf en is extra ondersteuning nodig. Hoewel het welbevinden van jongeren gestabiliseerd lijkt, neemt het aantal kinderen en jongeren dat jeugdzorg 1 krijgt toe. Met de Hervormingsagenda Jeugd zet ik samen met de gemeenten, de aanbieders van jeugdzorg, professionals en vertegenwoordigers van jeugdigen en hun ouders, stevig in op verbeteringen in de jeugdzorg.

Correspondentie uitsluitend richten aan het retouradres met vermelding van de datum en het kenmerk van deze brief.

Een prioriteit in de Hervormingsagenda is de verbetering van beschikbaarheid van (hoog)specialistische jeugdzorg voor de meest kwetsbare kinderen en gezinnen. Geconstateerd is dat deze vorm van jeugdzorg een zekere schaal en omvang moet hebben om ervoor te zorgen dat de (hoog)specialistische jeugdzorg zowel kwalitatief en kwantitatief toereikend als financieel haalbaar ingericht kan worden. Het lokale niveau is daarvoor voor veel gemeenten van onvoldoende omvang en sinds de decentralisatie in 2015 is daarom regionale samenwerking ontstaan in nu 42 regio's. Met het wetsvoorstel Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg dat op 25 april jl. bij de Tweede Kamer is ingediend 2 , wordt vastgelegd wat wordt verwacht van de samenwerkende gemeenten en jeugdhulpregio's bij het zorgdragen voor de beschikbaarheid van gecertificeerde instellingen voor de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering alsmede de aangewezen vormen van specialistische jeugdhulp. In deze brief ga ik allereerst in op wat de aankomende wet- en regelgeving gaat betekenen voor alle regio's. Vervolgens beschrijf ik de specifieke aanwijzingen voor uw regio, zodat u zich in de regio kunt voorbereiden op de implementatie van de nieuwe vereisten. In de bijlage treft u de concept algemene maatregel van bestuur (amvb) aan en de bijbehorende concept-nota van toelichting aan.

Deze 1 Met jeugdzorg wordt in deze brief bedoeld de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering door gecertificeerde instellingen en jeugdhulp. 2 Kamerbrief over wetsvoorstel verbetering beschikbaarheid jeugdzorg I Kamerstuk ! Rijksoverheid. nl Pagina 1 van 5

bevat op onderdelen een nadere uitwerking van het wetsvoorstel. In de eerste plaats dienen de colleges van de gemeenten in een regio voor de regionale organisatie van de specialistische jeugdzorg een gemeenschappelijke regeling te treffen zoals bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), waarbij een regionale entiteit wordt ingesteld of aangewezen genaamd: 'Jeugdregio'. Voor de inrichting van de samenwerking kunnen regio's kiezen uit drie vormen die de Wgr biedt: een openbaar lichaam, centrumgemeente of bed rijfsvoeringsorganisatie.

Kenmerk 3948779-1070227-3

Gemeenten dienen ten minste de volgende werkzaamheden bij de Jeugdregio's neer te leggen: 1. het regionaal contracteren of subsidiëren van kinderbeschermingsmaatregelen, jeugdreclassering en de bij amvb aangewezen vormen van jeugdhulp; 2. het uitvoeren van administratieve processen behorende bij die contractering of subsidiëring, volgens een eensluidende instructie door de gemeenten, zodat de administratieve processen ten aanzien van regionaal ingekochte jeugdhulp voor alle gemeenten in de regio gelijk zijn. De administratieve processen die het betreft worden in een ministeriële regeling aangewezen. Het gaat naar verwachting om het gezamenlijk inrichten van de gehele keten van uitvoering, dat wil zeggen contracteren (inclusief de keuze voor een uitvoeringsvariant per zorgvorm, bekostigen (gezamenlijke financieringsafspraken, inclusief afspraken hoe tarieven tot stand komen), registreren en declareren tot en met verantwoorden. Dit sluit aan bij de afspraken in de Hervormingsagenda Jeugd dat voor de lijst zorgvormen uiteindelijk ook de hele keten van uitvoering gestandaardiseerd wordt. 3. bovenregionale afstemming over een deel van de jeugdhulpvormen die door de Jeugdregio worden gecontracteerd of gesubsidieerd, alsmede kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. De vormen van jeugdhulp die het betreft worden aangewezen bij amvb; 4.

de organisatie van regionale expertteams. De gemeenten in een regio dienen gezamenlijk de samenwerking en sturing op het zorglandschap vorm te geven. Een visie op de samenwerking en een inventarisatie van de verwachte zorgbehoefte en hoe daarop kan worden geanticipeerd is daarvoor cruciaal. Daarom worden alle gemeenteraden verplicht een regiovisie vast te stellen waarin wordt uitgewerkt hoe met andere gemeenten in de regio wordt samengewerkt om de wettelijke verplichtingen inhoud te geven en op deze wijze bij te dragen aan een dekkend zorglandschap in de regio. Deze regiovisie dient zodanig concreet te zijn, dat deze vertaald kan worden naar de (regionale) organisatie van de specialistische jeugdzorg. Voor de totstandkoming van de regiovisie is het wenselijk dat gemeenten in een regio afstemming zoeken met elkaar en de relevante partijen in het veld: de aanbieders van jeugdzorg, professionals, en natuurlijk de jeugdigen en hun ouders die behoren tot de doelgroep van de jeugdzorg. In de regiovisie dient in ieder geval te worden ingegaan op: • de aanpak van wachttijden; • bovenregionale afstemming; • de verbinding met de op landelijke schaal georganiseerde jeugdhulp; • de verbinding met het lokale niveau, waarbij hier nadrukkelijk wordt opgemerkt dat vanuit de Hervormingsagenda Jeugd hier de nodige Pagina 2 van 5

• •

bestuurlijke afspraken over de inrichting van een breed lokaal team zijn gemaakt, die door het Rijk van belang worden geacht ook voor het welslagen van regionale samenwerking; de verbinding met de aanpalende beleidsterreinen jeugdgezondheidszorg, zorg, maatschappelijke ondersteuning en onderwijs.; realisatie van de regionale expertteams;

Kenmerk 3948779-1070227-3

Het Rijk zal de ontwikkelingen in alle regio's nauwgezet blijven volgen. In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat de robuustheid van het vastgestelde aantal regio's na twee jaar geëvalueerd wordt. Indien blijkt dat aanpassingen nodig zijn, zal de verantwoordelijke bewindspersoon van VWS besluiten de regioindeling aan te passen. Dit laat onverlet dat in gevallen waar de naleving onvoldoende is, het Rijk indien nodig de gebruikelijke instrumenten zoals interbestuurlijk toezicht zal toepassen. Verplichtingen voor aanbieders Naast bovengenoemde verplichtingen voor gemeenten zullen ook gecertificeerde instellingen en jeugdhulpaanbieders met aanvullende eisen te maken krijgen. In het wetsvoorstel wordt geregeld om, in navolging van de (aanpassings)Wet toetreding zorgaanbieders in de Jeugdwet een aantal wettelijke eisen te stellen aan de bestuursstructuur en de transparantie van de financiële bedrijfsvoering van jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen. Het gaat om de volgende vereisten: 1. het hebben van een onafhankelijke interne toezichthouder; 2. het voeren van een transparante financiële bedrijfsvoering; 3. het stellen van nadere eisen aan de openbare jaarverantwoording (dit betreft een aanpassing van de huidige verplichting).

Met deze eisen wordt beoogd bij te dragen aan een professionelere opdrachtnemersrol van jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen richting gemeenten en het verminderen van continuïteitsproblematiek. Naar de mening van de regering kan dit verder bijdragen aan het verbeteren van de beschikbaarheid van jeugdzorg. De genoemde eisen zijn weliswaar gericht op aanbieders, maar kunnen ook relevant zijn voor het (opnieuw) contracteren in de regio. In dit verband wijzen we ook op de afspraak in de Hervormingsagenda waarin VNG samen met het Rijk en aanbieders een ondersteuningsaanbod uitwerken om gemeenten te ondersteunen in hun selectie, contractering en verantwoording te kunnen sturen op een rechtmatige uitvoering door aanbieders. Dit sluit aan op de wettelijke initiatieven die hierboven zijn genoemd en moet bijdragen aan het terugdringen van het verkeerd uitvoeren van de contractuele afspraken. Toezicht De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gaat toezicht houden op de verplichting tot het hebben van een interne toezichthouder. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gaat toezicht houden op de verplichtingen tot het voeren van een transparante financiële bedrijfsvoering en de openbare jaarverantwoording. Naast bovengenoemde toezichtstaak krijgt de NZa op het terrein van de Jeugdwet ook een wettelijke taak tot vroegsignalering, alsmede stelselonderzoek naar

Pagina 3 van 5

beschikbaarheid van jeugdzorg. De vroegsignalering richt zich specifiek op de signalering van risico's voor de beschikbaarheid van specialistische jeugdzorg. De gecertificeerde instellingen en de bij amvb aangewezen vormen van jeugdhulp, zijn bepalend voor de reikwijdte van de vroegsignalering van de NZa. Bij de uitvoering van deze taken zal sprake zijn van verplichte gegevensuitwisseling. Welke gegevens dit betreft en van welke partijen (zoals onder andere aanbieders, regio's en gemeenten) wordt nader uitgewerkt in een ministeriele regeling. Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel gaan de huidige taken van de Jeugdautoriteit over naar de NZa en houdt de Jeugdautoriteit op te bestaan.

Kenmerk 3948779-1070227-3

Proces wetsvoorstel en lagere regelgeving De regio-indeling is verwerkt in een concept-amvb die op 19 juli jl. ter internetconsultatie3 is voorgelegd. In deze concept-amvb is opgenomen welke vormen van specialistische jeugdhulp (minimaal) regionaal moeten worden ingekocht, over welke van deze jeugdhulpvormen bovenregionaal moet worden afgestemd en welke thema's in ieder geval in de regiovisie moeten worden opgenomen. Na de internetconsultatie wordt de amvb waar nodig verder aangescherpt en vervolgens voorgehangen bij de Tweede Kamer en voor advies voorgelegd aan de Raad van State. In Q4 2025 wordt tevens een ministeriële regeling opgesteld waarin de regionaal te organiseren administratieve processen worden aangewezen en de verplichte gegevensuitwisseling in verband met de nieuwe wettelijke taken van de NZa nader wordt uitgewerkt. De amvb en ministeriële regeling treden in werking tegelijkertijd met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel na behandeling in de Tweede en Eerste Kamer. Volgens de laatste planning zou dit zijn per 1 juli 2025, afhankelijk van de parlementaire behandeling. De regio-indeling en de regionaal in te kopen vormen van specialistische jeugdhulp zullen vanaf dat moment definitief zijn.

Deze voorgenomen wet- en regelgeving geeft aldus uitgewerkte kaders voor de verplichte regionale samenwerking bij het organiseren van de inkoop van gecertificeerde instellingen en de in de amvb genoemde jeugdhulpvormen. De kaders zullen vanaf de inwerkingtreding verplicht zijn voor alle nieuw af te sluiten contracten en nieuwe verlengingen. Wij adviseren u echter met klem in aanloop naar de inwerkingtreding van de wet bij voorgenomen contractering of verlenging van bestaande contracten reeds in lijn met de komende wetgeving te handelen. Daarnaast staat het een ieder uiteraard vrij om met wederzijds goedvinden van alle partijen ook lopende contracten reeds aan te laten sluiten bij de voorgenomen wetgeving. Specifieke aanwijzingen voor uw regio Op basis van de afspraken in de Hervormingsagenda en ter voorbereiding op de uitwerking van de lagere regelgeving bij het wetsvoorstel zijn in de afgelopen periode de 42 huidige jeugdregio's getoetst op robuustheid. In dat kader heeft uw regio in het najaar van 2023 een zelfscan ingevuld en zijn twee aanbieders gevraagd om een spiegelscan in te vullen over uw regio. Op 22 februari 2024 heeft u hierover een brief ontvangen van het ministerie van VWS en op 19 maart jl. is een verdiepend gesprek op ambtelijk niveau gevoerd met uw regio.

Overheid.nl 1 Consultatie Besluit verbetering beschikbaarheid ieugdzorg (internetconsultatie.nl)

3

Pagina 4 van 5

Het verdiepende gesprek gee� geen aanleiding voor een andere indeling uw regio, uw regio zal volgens de huidige samenstelling worden opgenomen in de amvb die momenteel in voorbereiding is om de regio-indeling vast te leggen. Dat wil zeggen:

Kenmerk

3948779-1070227�

Flevoland Samenwerkende gemeenten: Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk. Uit de zelfscan en het verdiepende gesprek zien we dat in uw regio stappen worden gezet naar versterking van de samenwerking onder andere door het aanstellen van een regiodirecteur. Dit zijn positieve stappen, maar we zien tegelijkertijd dat nog een flinke slag gemaakt moet worden om bestuurlijke slagkracht in uw regio als het gaat om het voorzien in een dekkend zorglandschap te versterken. Ik heb uit de zelfscan en het verdiepende gesprek b egrepen dat er gewerkt wordt aan een regiovisie maar dat er nog verschillende visies zijn hoe deze in te vullen. Ook zien we dat de regionale samenwerking nog niet de breedte van de lijst zorgvormen zoals nu neergelegd in de concept amvb omvat. Tot slot zijn er aandachtspunten met b etrekking tot de inrichting van de uitvoering van de regionale samenwerking. De aankomende wetgeving vraagt om een keuze onder de wgr en gemeenschappelijke afspraken over contractering en contractmanagement met het oog op het verminderen van administratieve lasten b ij zowel gemeenten als aanbieders.

Gelet op voorgaande ga ik de komende periode graag in b estuurlijk gesprek met uw regio om te b espreken op welke wijze uw regio stappen kan zetten om te komen tot een dekkend zorglandschap ook voor de doelgroep die nu bediend wordt met maatwerktrajecten, en om afspraken te maken over de wijze waarop VWS de ontwikkelingen in uw regio actief kan volgen en met u te b ezien of en zo ja welke ondersteuning vanuit VWS en/of de VNG hierbij helpend kan zijn. Voor het plannen van het gesprek en de voorb ereiding zullen mijn medewerkers op korte termijn contact met u opnemen. Ik hoop u met deze b rief voldoende te heb b en geïnformeerd. Mocht deze b rief tot vragen van uw kant leiden, dan kunt u contact opnemen met mijn medewerkers [XXXXX]

Hoogachtend,

[XXXXX]

Pagina 5 van 5