Bijlage -2 Procesverslag Dronter Toekomstberaad (656923).pdf

Procesverslag Dronter Toekomstberaad

Gemeente Dronten

augustus

Inleiding Dit rapport bevat een samenvatting van de inhoudelijke opbrengst van het Dronter Toekomstberaad en een toelichting op hoe het proces de afgelopen maanden is verlopen. In januari stelde de gemeenteraad de bestuurlijke startnotitie vast voor de integrale visie. Hiermee gaf de raad het startsein voor de ontwikkeling van een Toekomstvisie die richting geeft aan de ontwikkeling van de samenleving en de leefomgeving in Dronten richting . Met deze startnotitie besloot de raad ook dat de visie tot stand moet komen via een participatief traject. Om deze Toekomstvisie te realiseren, is de inbreng van de samenleving onder andere georganiseerd via het Dronter Toekomstberaad. De kernvraag van het Dronter Toekomstberaad is door de gemeente vastgesteld: Hoe willen we dat Dronten eruitziet in ? Deze kernvraag is onderverdeeld in drie deelvragen:  Hoe willen we dat de samenleving er dan uit ziet?  Hoe willen we dat de fysieke leefomgeving er dan uit ziet?  Hoe willen we dan als gemeenschap besluiten nemen?

Leeswijzer Dit rapport omvat drie delen. Deel bevat de boodschap die het Toekomstberaad heeft meegegeven aan hun visievoorstellen en een overzicht van de thema’s waarover voorstellen zijn gedaan. Deel omschrijft de voorbereiding van het Dronter Toekomstberaad met context en loting. Deel geeft inzicht in hoe het proces heeft geleid tot de visievoorstellen. Er wordt onder meer de samenstelling van het burgerberaad, de communicatie, de gespreksbegeleiding, de procesafspraken en de bijeenkomsten besproken. U bent van harte uitgenodigd om dit eindrapport te lezen en de ervaringen, inzichten, voorstellen en ideeën van Dronter Toekomstberaad te verkennen.

P

Gemeente Dronten

augustus

Inhoudsopgave PROCESVERSLAG ................................................................................................................ DRONTER TOEKOMSTBERAAD ............................................................................................ INLEIDING ....................................................................................................................................... LEESWIJZER .................................................................................................................................... DEEL 1 – OVERZICHT VAN AANGENOMEN VOORSTELLEN.................................................................... . Voorwoord op het concept van de Toekomstvisie Dronten ......................................... . Overzicht aangenomen adviezen........................................................................................ DEEL – TOELICHTING OP HET PROCES ............................................................................................... . Context ............................................................................................................................... . Uitvoering ...........................................................................................................................

Eerste loting .............................................................................................................................. Tweede loting ............................................................................................................................ Samenstelling Dronter Toekomstberaad ..................................................................................... Deelnemers per bijeenkomst ..................................................................................................... Procesbegeleiding .................................................................................................................... Deelnemerscommunicatie ........................................................................................................ Communicatie van de gemeente ............................................................................................... DEEL – HET PROCES VAN HET BERAAD ............................................................................................. . De bijeenkomsten ............................................................................................................. Gespreksbegeleiding ................................................................................................................

Procesafspraken ...................................................................................................................... Beschrijving van de bijeenkomsten ........................................................................................... BIJEENKOMST ............................................................................................................................. BIJEENKOMST ............................................................................................................................. BIJEENKOMST ............................................................................................................................. BIJEENKOMST ............................................................................................................................. BIJEENKOMST ............................................................................................................................. BIJEENKOMST ............................................................................................................................. . En hoe nu verder? .............................................................................................................

P

Gemeente Dronten

augustus

Deel 1 – Overzicht van aangenomen voorstellen

P

Gemeente Dronten

augustus

. Voorwoord op het concept van de Toekomstvisie Dronten Beste lezer, De afgelopen maanden hebben wij, een groep van betrokken Drontenaren, ons gebogen over de toekomstvisie van onze geliefde gemeente. Waar willen we naartoe? Hoe zien we de toekomst? Wat willen we wel en wat niet? Dat we het belangrijk vinden om daarover mee te denken blijkt al uit de opkomst, maar ook uit het enthousiasme en de saamhorigheid tijdens de bijeenkomsten. Ondanks de vele verschillende achtergronden, leeftijden en afkomst hebben we oog en oor voor elkaar. In de onderwerpen die besproken zijn, kwamen een aantal rode draden naar voren. Deze rode draden willen we u meegeven, omdat ze kennelijk zo wezenlijk voor ons zijn dat ze steeds de boventoon voerden. Het dorpse karakter Dat Dronten zal groeien tot . inwoners is een gegeven dat ons is meegegeven. We hebben dan ook vooral met elkaar besproken hoe we vinden dat deze flinke groei het dorpse karakter van Dronten niet in de weg mag staan. Het behouden van het ruimtelijke en natuurlijke groene karakter van Dronten is een must. Het dorpse karakter betekent voor ons: Gericht op samen-leven: ruimte voor elkaar, ruimte voor de natuur en ruimte voor diversiteit. Dit gaat niet alleen over een natuurlijke ruimtelijke inrichting, maar ook zeker over mentaliteit.

Omzien naar elkaar Zeker wanneer een gemeente hard groeit ligt het risico op de loer dat we elkaar vergeten. Omzien naar elkaar moet een speerpunt zijn in de toekomstvisie. Om ervoor te zorgen dat Dronten een gemeente is waar we veilig kunnen wonen, waar niemand vergeten wordt en waar iedereen mee kan komen. Anonimiteit en eenzaamheid zijn risico’s waarvan wij vinden dat deze apart benoemd moeten worden. Wij zien als dorpsbewoners een direct verband tussen anonimiteit en onveiligheid, waarbij we willen opmerken dat respect voor eenieders privacy hierbij niet vergeten mag worden. Het wonen in een (groot) dorp en eenzaamheid zou eigenlijk een tegenstelling moeten zijn, maar het is zeker geen vanzelfsprekendheid dat het dorpse karakter eenzaamheid tegengaat. Hier moeten we ons gezamenlijk verantwoordelijk voor (blijven) voelen. Gemeente en inwoners. Samen. Ongeacht achtergrond, leeftijd en afkomst. Datzelfde geldt voor het toezien dat iedereen mee kan komen, dat er niemand achterblijft. Technologie Hoewel de toekomst soms best wat intimiderend kan zijn, zeker als het gaat over de technologische vooruitgang zien we hierin ook kansen. Zolang we de mens centraal stellen en de technologie ondersteunend laten zijn, is het ook echt vooruitgang. Dronten is ontstaan door pioniers en deze pioniersgeest willen we vasthouden.

Ruimte voor initiatieven: aangereikt door de gemeenschap en gedragen door de gemeente, en ook andersom. Ruimte voor innovatie en vernieuwing, bijvoorbeeld op gebied van (alternatieve) energie, landbouw en de omgang met water. Als pioniers hebben we eerbied voor wat er al is en kijken we tegelijk voorbij aan de horizon. Tot slot willen de gemeente nog meegeven extra aandacht te hebben voor de samenhang tussen de verschillende voorstellen.

P

Gemeente Dronten

augustus

. Overzicht aangenomen adviezen #

Titel

.

Overlastvrije energieopwekking

.

De energieke pionier in zelfvoorzienendheid

.

Energie Innovatie

.

Windturbines

.

Groen dorp

.

Bollen geven kleur

.

Toekomst landbouw en voedsel

.

Sociale cohesie in het buitengebied

.

Lef in gezondheid & welzijn

.

(Kringloop)economie

.

Wonen

.

Gedurfd wonen met elkaar

.

Wonen van de wieg tot het graf/ de urn

.

Toekomstbestendige woning voor iedereen

. a*

Samenleven in Dronten – Bewoners betrekken bij sociale initiatieven

. b*

Samenleven in Dronten – Inrichten van ontmoetingsplekken

. c*

Samenleven in Dronten – Versterken van sociale netwerken

. f*

Samenleven in Dronten – Samen bepalen inrichting nieuwe wijken

.

Onderwijs toegankelijk en beschikbaar voor iedereen

.

Dorps karakter

.

Groei kan niet zonder mobiliteit .

Positionering

.

Democratie in de gemeente

P

Gemeente Dronten

augustus

Deel 2 – Toelichting op het proces

Basisschoolleerlingen presenteren hun ideeën over de toekomst

Vo-scholieren spreken zich uit voor of tegen toekomstbeelden

Werkateliers: maatschappelijk middenveld aan het werk

De informatieborden van de gemeente

Tekeningen uit de werkateliers

Werkateliers: stemmen over de eigen stellingen

P

Gemeente Dronten

augustus

. Context Het Dronter Toekomstberaad stond niet op zichzelf. Eén van de doelen van het participatietraject is om optimaal gebruik te maken van de kennis en expertise die in de samenleving aanwezig is. Om daarmee bij te dragen aan het waarborgen van de kwaliteit van de op te stellen Toekomstvisie. Daarom zijn als voorbereiding op het Toekomstberaad verschillende groepen uit de samenleving uitgenodigd om mee te denken over de toekomst van Dronten in . De gemeente vond het cruciaal om ook de jeugd te betrekken bij de toekomst van Dronten. Tussen oktober en december zijn alle basisscholen uitgenodigd om na te denken over de toekomst van Dronten. Met een lessenpakket dat materiaal bevatte voor alle leerjaren konden scholen aan de slag. Daarnaast zijn ook de middelbare scholen in de gemeente Dronten gevraagd om na te denken over de toekomst van de gemeente Dronten. Dit is afgerond met een verhalenwedstrijd over Dronten in . En tot slot hebben leerlingen van het tweede en derde jaar van het Technasium (Almere College) gewerkt aan een project over Dronten in . Zowel leerlingen van een van de basisscholen als van het Technasium zijn tijdens de tweede bijeenkomst van het Toekomstberaad aanwezig geweest om te vertellen over hun ervaringen. Het scholenproject diende als inspiratie voor het Toekomstberaad.

Begin zijn twee werkateliers georganiseerd waarin organisaties uit het maatschappelijk middenveld (bedrijven, verenigingen, maatschappelijke organisaties) samen hun ideeën over de toekomst van Dronten formuleerden aan de hand van de Drontense Principes. De werkateliers hebben adviezen opgesteld voor het Toekomstberaad. De opbrengsten van het scholenproject en de werkateliers zijn ter inspiratie aangeboden aan het Toekomstberaad. Het was aan het Toekomstberaad zelf om te bepalen hoe deze inbreng te gebruiken.

P

Gemeente Dronten

augustus

. Uitvoering Het doel van de loting en selectie is om een groep (mini-publiek) samen te stellen die een goede afspiegeling vormt van de bevolking van de gemeente Dronten (maxi-publiek). Idealiter vormen de deelnemers van het Dronter Toekomstberaad een representatieve afspiegeling van de bevolking op de kenmerken leeftijd, gender, postcodegebied, opleiding migratieachtergrond, huur- of koopwoning en politieke voorkeur. We streven naar een groep van deelnemers. Uit eerdere ervaring blijkt dat er altijd mensen afvallen gedurende het proces vanwege ziekte, andere verplichtingen of afgenomen interesse. Daarom worden er deelnemers ingeloot. De groep wordt samengesteld door middel van loting in twee rondes.

Eerste loting Om aanmeldingen te genereren voor de eerste selectieronde is een publiekscampagne gevoerd via straatreclame, advertenties, social media en berichten in de media. In aanvulling daarop zijn persoonlijke uitnodigingsbrieven verstuurd naar inwoners, gebaseerd op gegevens uit de Basis Registratie Personen. Op deze manier konden gericht inwoners van jaar en ouder worden uitgenodigd. De verwachting was dat uitnodigingen op naam naar een gewogen steekproef onder de bevolking een hogere respons zou opleveren dan alleen de publiekscampagne. Voor de selectie van personen is gebruik gemaakt van informatie zoals adres, gender en leeftijd. Opleiding, type woning, en migratieachtergrond staan niet geregistreerd in het BRP, en konden daarom niet vooraf worden gebruikt voor het samenstellen van de steekproef. Inwoners die na het lezen van de uitnodigingsbrief interesse hadden om deel te nemen, konden zich aanmelden door een online formulier in te vullen. Hierbij werd ook gevraagd naar bijzondere persoonsgegevens zoals, opleiding, migratieachtergrond (binnen of buiten EU) en politieke voorkeur, waar men steeds ook kon kiezen voor ‘zeg ik liever niet’. Deze gegevens vormen de basis voor de criteria waarop de tweede loting plaatsvindt. De gegevens zijn uitsluitend gebruikt voor de loting en zijn vier weken na de start van het Toekomstberaad vernietigd. In de eerste ronde zijn .

brieven verstuurd en werden mensen door de publiekscampagne opgeroepen om zich aan te melden. Hierop hebben inwoners hun interesse getoond. Na de eerste ronde werving was er al voldoende verdeling op de kenmerken leeftijd, gender en postcodegebied. Er zijn daarom geen verdere wervingsacties uitgezet.

Tweede loting Bij de tweede loting zijn uit de inwoners deelnemers geselecteerd. Hier is behalve verdeling naar leeftijd, gender en postcodegebied, ook rekening gehouden met type woning, opleiding en migratieachtergrond. Een paar weken voor de eerste bijeenkomst is de ingelote deelnemers gevraagd om hun deelname te bevestigen door een praktische vragenlijst in te vullen. Hierin werd gevraagd naar hun beschikbaarheid voor de zes bijeenkomsten, dieetwensen, zichtbaarheid op foto en video, toegang tot online omgeving en eventuele beperkingen. deelnemers hebben de aanmelding bevestigd via de praktische vragenlijst en gaven daarbij aan minimaal vijf van de zes bijeenkomsten aanwezig te kunnen zijn. Met de overige deelnemers is telefonisch contact opgenomen om hun deelname te bevestigen. Tijdens deze gesprekken heeft een aantal mensen om uiteenlopende redenen zich alsnog teruggetrokken als deelnemer. In de meeste gevallen bleken mensen toch niet beschikbaar op alle dagen. De samenstelling van het Dronter Toekomstberaad na bevestiging van deelname op alle dagen is deelnemers.

P

Gemeente Dronten

augustus

Samenstelling Dronter Toekomstberaad Het is met de groep van deelnemers gelukt een zo goed mogelijke afspiegeling van Dronten te vormen. De samenstelling van de groep kan veranderen doordat deelnemers gedurende het proces afhaken. Dit kan invloed hebben op de representativiteit van de groep bij afronding van het proces. Dit is echter een onvermijdelijk en acceptabel risico van dit soort processen. In andere beraden blijkt vaak dat deelnemers uit diverse groepen om uiteenlopende redenen hun deelname beëindigen. Dit was ook het geval in Dronten, waar gedurende het proces mensen zijn gestopt. De uiteindelijke samenstelling van het Dronter Toekomstberaad is als volgt: Percentage op Vertaling naar Streefwaarden totaal van bevolking DTB DTB Gerealiseerd Verschil Leeftijd (bron: CBS) 16 t/m 24 jaar 25 t/m 34 jaar 35 t/m 49 jaar 50 t/m 64 jaar 65 jaar of ouder Totaal >16 jaar

15% 14% 21% 27% 22% 100%

20 19 27 35 29 130

23 23 30 25 29 130

29 25 30 26 20 130

6 2 0 1 -9

Percentage op Vertaling naar Streefwaarden totaal van bevolking DTB DTB Gerealiseerd Verschil Gender (bron: CBS) Vrouw Man Non-binair overig Totaal

50% 50% 0%

65 65 0

100%

130

62 62 6 n.v.t. 130

65 64 0 1 130

3 2 -6 1

Percentage op Vertaling naar Streefwaarden totaal van bevolking DTB DTB Gerealiseerd Verschil Postcode (allecijfers.nl) 8251 8252 8253 8254 8255 8256

30% 15% 22% 5% 15% 13% 100%

Totaal

39 20 29 6 20 16 130

39 20 29 6 20 16 130

44 17 35 2 17 15 130

5 -3 6 -4 -3 -1

Percentage op Vertaling naar Streefwaarden totaal van bevolking DTB DTB Gerealiseerd Verschil Opleidingsniveau (bron: CBS) Praktisch opgeleid (tot en met MBO-4) Theoretisch opgeleid (bovenbouw havo en hoger) Geen opleiding Zeg ik liever niet Totaal

65,2% 34,9%

85 45

100%

130

85 45 N.v.t. N.v.t. 130

59 65 2 4 130

-26 20 2 4

Percentage op Vertaling naar Streefwaarden totaal van bevolking DTB DTB Gerealiseerd Verschil Migratieachtergrond (bron: allecijfers) ja, binnen de Migratieachtergrond binnen EU Ja, buiten de EU Geen migratieachtergrond Zeg ik liever niet Totaal

9,5% 9,5% 81%

13 13 104

100%

130

13 13 104 N.v.t. 130

12 12 101 5 130

-1 -1 -3 5

Percentage op Vertaling naar Streefwaarden totaal van bevolking DTB DTB Gerealiseerd Verschil Huur- of koopwoning (bron: Allecijfers) Koop Vrije sector Sociale huur Anders Totaal

67% 8% 25%

87 11 32

100%

130

87 11 32 N.v.t. 130

82 5 31 12 130

-5 -6 -1 12

Percentage op Vertaling naar Streefwaarden totaal van bevolking DTB DTB Gerealiseerd Verschil Politieke voorkeur (bron: allecijfers.nl) Progressief 27,5% Midden 25,2% Conservatief 42,1% Geen intresse/overig 5,2% Anders Totaal

36 33 54 7 100,0%

P

130

36 33 54 7 N.v.t. 130

36 44 21 15 14 130

0 11 -33 8 14

Gemeente Dronten

augustus

Deelnemers per bijeenkomst Hieronder volgt een overzicht van het aantal deelnemers per moment:

Momenten

Aantal deelnemers

Ingeloot en geaccepteerd Daadwerkelijk deelgenomen Bijeenkomst : Kennismaking Bijeenkomst : Kennis opdoen Bijeenkomst : Tour de Dronten Bijeenkomst : Eerste voorstellen Bijeenkomst : Verder werken aan voorstellen Bijeenkomst : Stemmen over voorstelen Bijeenkomst : Uitgebrachte stemmen Betrokken willen blijven bij vervolg/participatie In het overzicht zie je een afname van het aantal deelnemers gedurende het proces. Dit zien we ook bij andere beraden, sommige deelnemers haken af door ziekte, persoonlijke omstandigheden, of andere verplichtingen. In de administratie van de uitbetaling van de vergoedingen kunnen we terug zien dat er in totaal uitbetalingen zijn verricht. Acht mensen zijn nooit verschenen, en mensen zijn gedurende het proces afgehaakt door afgenomen interesse, persoonlijke omstandigheden of andere verplichtingen. Dit betekent dat deelnemers het gehele proces hebben doorlopen. Van hen hebben mensen alle bijeenkomsten bijgewoond, mensen vijf bijeenkomsten en mensen vier bijeenkomsten. Wat opvalt, is dat de avonden beter bezocht zijn dan de zaterdagen. Uiteindelijk hebben dus deelnemers ( procent) zich in de loop van het proces definitief afgemeld. Dat is, in vergelijking met andere beraden, een lage uitval. Gemiddeld ligt het aantal stoppende deelnemers op procent.

De stoppende deelnemers in Dronten scoorden heel verschillend op de selectiecriteria waardoor nog steeds sprake was van een zo goed mogelijke afspiegeling van de Dronter samenleving. En daarmee zijn ook de uitkomsten nog steeds valide. Om deelname aan de bijeenkomsten gemakkelijker en aantrekkelijker te maken, is gezorgd voor verschillende voorzieningen en ondersteunende omstandigheden:   

Deelnemers ontvingen een vrijwilligersvergoeding voor deelname van euro per bijeenkomst. De locatie was toegankelijk voor iedereen, dus ook voor mensen met mobiliteitsproblemen of een visuele beperking. Verschillende lokale cateraars verzorgden de catering tijdens de bijeenkomsten.

P

Gemeente Dronten

  

    

augustus

Er werd rekening gehouden met dieetwensen, waaronder vegetarisch, geen noten, gluten- en lactosevrij, halal en koolhydraatarm. Van het hele proces is ook een visueel verslag gemaakt, zodat de belangrijkste punten ook kunnen worden teruggekeken. Voor een deelnemer die minder goed Nederlands sprak, was toevallig zijn partner ook ingeloot. Daardoor kon zij fungeren als vertaler, zodat beiden volledig konden deelnemen aan het proces. Deelnemers konden met een groen keycord aangeven aan dat zij niet gefotografeerd of gefilmd wilden worden tijdens de bijeenkomsten. Alle vragen die deelnemers per mail stelden zijn zo snel mogelijk beantwoord. Voor deelnemers met beperkte digitale vaardigheden werden de documenten per e-mail verstuurd. Met deelnemers die meer dan één keer afwezig waren, werd telefonisch contact opgenomen om te vragen hoe het met hen ging en om zicht te houden op de redenen. Op initiatief van een van de deelnemers aan de werkateliers is exclusief voor het Toekomstberaad een chatbot ontwikkeld waaraan deelnemers vanaf de tweede bijeenkomst anoniem vragen konden stellen. Ongeveer deelnemers hebben gebruik gemaakt van deze mogelijkheid.

Via de chatbot is de volgende informatie ontsloten: o De kaders die de gemeenteraad heeft meegegeven o De opbrengsten van de werkateliers o Praktische informatie over de bijeenkomsten o De informatie van de experts die in de tweede en vierde bijeenkomst is gedeeld. o De informatie gedeeld tijdens de bustour. o Chatty kon ook ondersteunen bij het samenvatten van teksten of met tekstsuggesties voor de visievoorstellen.

Procesbegeleiding Het Toekomstberaad volgt een proces dat onafhankelijk is van politieke en bestuurlijke invloeden, wat onafhankelijke begeleiding vereist. Daarom werden het dagvoorzitterschap en de organisatie van de bijeenkomsten verzorgd door EMMA. Voor de begeleiding van de gesprekken in kleinere groepen zijn onafhankelijke gesprekbegeleiders van EMMA ingeschakeld. Bovendien zijn ervaren gespreksleiders van de gemeente betrokken, die door EMMA zijn getraind en voorbereid voor elke bijeenkomst. Deze gespreksleiders zijn zo ingeschakeld dat ze geen gesprekken hebben begeleid over hun eigen werkgebied.

Deelnemerscommunicatie Voorafgaand en tijdens het Dronter Toekomstberaad is er gecommuniceerd met de groep ingelote deelnemers. De communicatie vond voornamelijk plaats via de mail. Hier is een apart e-mailadres voor aangemaakt: drontertoekomstberaad@emma.nl. Voorafgaand aan elke bijeenkomst ontvingen deelnemers een mail met praktische informatie en een programma op hoofdlijnen. Ook konden deelnemers vragen stellen via de mail. Daarnaast is er een digitaal deelnemersplatform in OneDrive ingericht. Op dit platform werden alle verslagen en opbrengsten van de bijeenkomst gedeeld, net als inhoudelijke informatie. Na elke bijeenkomst is een mail naar de deelnemers gestuurd met daarin een verwijzing naar de nieuw

P

Gemeente Dronten

augustus

toegevoegde informatie op de online omgeving. Deelnemers konden daarmee terugblikken en zich eventueel voorbereiden op volgende bijeenkomsten.

Communicatie van de gemeente Op de website van de gemeente Dronten wordt gecommuniceerd over het proces van de toekomstvisie: https://www.dronten.nl/home/toekomstvisie-dronten/. Hier staat informatie over het Dronter Toekomstberaad, maar ook over de werkateliers en het scholenproject. Op deze webpagina zal ook aanvullende informatie worden verstrekt over het politieke en bestuurlijke vervolgproces.

Doelstelling De doelstelling van de gemeentelijke communicatie was om de samenleving helder, toegankelijk en open te informeren en te enthousiasmeren over de Toekomstvisie Dronten

.

Speerpunten van de communicatie    

Een herkenbare en consistente communicatiestijl Een beheersbaar budget Breed draagvlak bij diverse belanghebbenden en doelgroepen Voldoende aanmeldingen voor een representatieve samenstelling van het Dronter Toekomstberaad

Samen met het lokale communicatiebureau FreshFocus werd een specifieke huisstijl ontwikkeld voor de Toekomstvisie Dronten . Deze huisstijl werd consistent doorgevoerd in de gehele strategische mix van online en offline communicatiemiddelen. Voorbeelden van ingezette communicatiemiddelen zijn:  Een speciaal ingericht gedeelte op de gemeentelijke website (www.dronten.nl/toekomst)  Persberichten rondom bijeenkomsten en activiteiten  Berichtgeving via sociale media (Facebook, Instagram, LinkedIn)  Een paginagrote advertorial in de FlevoPost  Buitenreclame via borden langs de weg  Geprinte materialen voor deelnemers aan het scholenproject, de werkateliers en het Dronter Toekomstberaad. Deze brede inzet van communicatiemiddelen droeg bij aan de aandacht, het draagvlak, de herkenbaarheid van en de deelname aan het project. Een goeddoordachte planning en uitvoering droegen bij aan het welslagen van de campagne.

Oproep tot deelname Een belangrijke actie binnen de campagne was de verzending van een brief naar . personen in de gemeente, met het verzoek om zich aan te melden voor de loting van het Dronter Toekomstberaad. Deze brief, naast de bredere publiekscampagne, leverde ruim voldoende aanmeldingen op voor een geslaagde loting.

Media-aandacht Na elke belangrijke fase van het project (zoals het scholenproject, de werkateliers en de bijeenkomsten van het Dronter Toekomstberaad) werden persberichten verstuurd en updates geplaatst op de website en sociale media. Ook werd verslag gedaan in foto’s, video en getekende verslagen over de bijeenkomsten. Deze zijn zoveel mogelijk beschikbaar gesteld via de website. Daarnaast zijn aan verschillende media interviews gegeven door betrokken bestuurders, maar ook door de deelnemers. Hierop wordt nog een vervolg verwacht bij de officiële overhandiging van het eindproduct van de Toekomstvisie Dronten aan de raad in het najaar door een delegatie van het Dronter Toekomstberaad.

P

Gemeente Dronten

augustus

De media in en rond Dronten hebben regelmatig berichten geplaatst over de verschillende onderdelen van het traject. Dit heeft zeker bijgedragen aan het succes van de campagne. Hoewel exacte cijfers van het bereik niet volledig betrouwbaar zijn, werd wel gebruik gemaakt van datagedreven rapportages om het sentiment en de publicaties te monitoren. Over het algemeen was de berichtgeving positief, vooral met betrekking tot het innovatieve karakter van het project en de betrokkenheid van scholen, het maatschappelijk middenveld en de inwoners. Er is uitgebreid en ruimhartig over gepubliceerd. Ook buiten Dronten is het nieuws over het Dronter Toekomstberaad doorgedrongen. Zo maakte de nieuwsbrief Future Affairs van NRC melding van het Toekomstberaad. En Eva Rovers heeft op haar social media het Dronter Toekomstberaad genoemd als een vooruitstrevend burgerberaad. Bij de bijeenkomsten van de werkateliers en het Dronter Toekomstberaad is gebruik gemaakt van videoverslaglegging en fotografie. Bij het scholenproject was dit complexer, gezien de verplichting tot toestemming voor het herkenbaar in beeld brengen van kinderen en toestemmingsprocedures die daarvoor doorlopen moeten worden. Waar kinderen herkenbaar te zien zijn in de publicaties is dit met uitdrukkelijke toestemming van de betrokken (of van hun ouder(s)/voogd(en in de leeftijd tot jaar).

De griffie werd van elke publicatie richting de media op de hoogte gesteld en op de website van de gemeenteraad werden de ontwikkelingen door de griffie bijgehouden.

P

Gemeente Dronten

augustus

Deel 3 – Het proces van het beraad

Startbijeenkomst: Deelnemers vertellen iets over zichzelf

Informatiemarkt: experts vertellen over hun thema

De e bijeenkomst: Tour de Dronten

De vragen waarmee de deelnemers aan de slag kunnen

De e bijeenkomst: in gesprek over elkaars dromen

De e bijeenkomst: peilend stemmen

P

Gemeente Dronten

augustus

. De bijeenkomsten Gespreksbegeleiding Om ervoor te zorgen dat alle deelnemers van het Toekomstberaad tijdens de gesprekken goed konden meedoen, zijn er gespreksbegeleiders ingezet. De gespreksbegeleiders begeleidden de gesprekken die in subgroepen plaatsvonden. De gespreksbegeleiders waren medewerkers van de gemeente Dronten, EMMA en bureau de Ruijter. Hun voornaamste taak was ervoor zorgen dat iedereen ruimte kreeg om input te leveren. Ook hielpen ze de subgroepen bij het werken richting voorstellen. De gespreksbegeleiders hadden een neutrale positie en streefden ernaar om inhoudelijk geen invloed op het proces te hebben. De verslaglegging van iedere bijeenkomst werd verzorgd door medewerkers van bureau EMMA.

Procesafspraken Tijdens de eerste bijeenkomst hebben de deelnemers een aantal procesafspraken gemaakt, onder meer over de spelregels, vertrouwelijkheid en de stemprocedure. De spelregels De volgende spelregels stonden centraal tijdens de bijeenkomsten:       

Iedere mening telt even zwaar Twijfelen mag, graag zelfs We zijn respectvol naar elkaar en anderen We spreken voor onszelf, niet voor een ander We luisteren naar elkaar en stellen het liefst open vragen We zoeken diverse perspectieven zonder te overtuigen Het is goed dat iemand wil nadenken in stilte

Vertrouwelijkheid De volgende afspraken werden gemaakt over vertrouwelijkheid:   

Wie wat gezegd heeft, blijft onder ons tijdens het Toekomstberaad Maak geen foto’s van anderen zonder toestemming In het verslag komen geen namen terug van wie wat gezegd heeft

Stemprocedure De volgende procedure voor het nemen van besluiten is vastgelegd door het toekomstberaad: . . . . .

Er is een voorstel We gaan peilend stemmen Op basis van de uitslag van het peilend stemmen kan een voorstel worden aangepast We gaan definitief stemmen Bij % van de stemmen is een voorstel aangenomen.

Beschrijving van de bijeenkomsten De hoofdvraag die centraal stond was: Hoe willen we dat Dronten eruitziet in

?

Gedurende zes bijeenkomsten heeft het Dronter Toekomstberaad door middel van visievoorstellen getracht om antwoord te geven op deze hoofdvraag. Hieronder volgt een beschrijving van de bijeenkomsten op hoofdlijnen.

P

Gemeente Dronten

augustus

Bijeenkomst 1 Donderdag maart

–

: - :

uur – De Meerpaal in Dronten

Doel: Installatie van het Toekomstberaad en kennismaken met elkaar en het vraagstuk De eerste bijeenkomst begon met een plenaire opening waar betrokken wethouders Siert Jan Lap en Peter van Bergen het Toekomstberaad welkom heetten en veel plezier en succes in het proces wensten. Vervolgens vertelde gemeenteraadslid en voorzitter van het presidium Chantal Sijtsma – van Nieuwkerk over de opdracht aan het Dronter Toekomstberaad, de kaders en wat er met de uitkomsten wordt gedaan. Daarna maakten deelnemers kennis met elkaar in subgroepen, onder begeleiding van een gespreksbegeleider. Toekomstdenker Richard van Hooijdonk nam het Toekomstberaad mee naar de toekomst. Hij vertelde over kunstmatige intelligentie en robotisering in combinatie met verschillende thema’s. De focus legde hij op technische mogelijkheden in de toekomst. Hij vertelde ook over de gevaren die daaraan kleven. En Renate Kenter (adviseur van De Ruijter Strategie) gaf uitleg over wat een visie is. Ze gaf voorbeelden voor wat voor soort teksten daarbij horen. Renate vertelde hoe de deelnemers als het ware gaan dromen over wat voor toekomst ze willen en welke ambities ze daarbij hebben. Zo verbeelden ze als einddoel een droomeiland Dronten. Tot slot maakte het Toekomstberaad afspraken met elkaar over hoe er besluiten genomen gaan worden.

En dachten zij na over de welke thema’s er de volgende bijeenkomst besproken moeten worden.

Bijeenkomst 2 Dinsdag april

–

: - :

uur – De Meerpaal in Dronten

Doel: Verkennen van de thema’s en informatie verzamelen In de tweede bijeenkomst zijn het scholenproject en de resultaten van de werkateliers gepresenteerd aan de deelnemers van het Toekomstberaad. Ook is Chatbot Chatty geïntroduceerd: Gemeentesecretaris Pruim heeft verteld over de kaders die de gemeenteraad heeft vastgesteld en als uitgangspunten dienen voor het opstellen van de toekomstvisie. Er was een informatiemarkt om kennis te maken met de verschillende thema’s van de toekomstvisie. In verschillende rondes konden deelnemers aansluiten bij een van de tien expertsessies voor kennis, inzichten en dilemma’s die relevant zijn voor de toekomst van Dronten. De avond werd afgesloten met het reflecteren op wat deze bijeenkomst voor de deelnemers heeft opgeleverd, welke vragen ze nog hebben en welk onderwerp zij interessant vinden om mee aan de slag te gaan.

P

Gemeente Dronten

augustus

Bijeenkomst 3 Zaterdag

april

–

: - :

uur – Bustour door Dronten

Doel: Kennismaken met de vraagstukken d.m.v. een excursie door de gemeente De derde bijeenkomst was een bustour door de gemeente om de verschillende thema’s in de gemeente met eigen ogen te aanschouwen. De tour werd begeleid door een aantal ervaren medewerkers van de gemeente die interessante feitjes hebben gedeeld. Er is uitgebreid geluncht zodat deelnemers ook genoeg tijd hadden om elkaar nog beter te leren kennen en te bespreken wat ze allemaal hadden gehoord en gezien.

Bijeenkomst 4 Dinsdag

mei

–

: - :

uur – De Meerpaal in Dronten

Doel: Eerste visievoorstellen formuleren De vierde bijeenkomst stond in het teken van een eerste aanzet voor de visie. Renate Kenter (bureau de Ruijter) nam de deelnemers mee in hoe een visie er concreet uit moet komen te zien. Ze gaf heldere voorbeelden en legde uit hoe tekeningen een visie kunnen versterken. Deelnemers hadden tijdens eerdere bijeenkomsten aangegeven behoefte te hebben aan aanvullende informatie. Daarom zijn er deze avond nog drie extra expertsessies georganiseerd over thema’s die eerder nog niet aan de orde zijn gekomen. Daarna was er tijd voor dromen van de deelnemers over mogelijke toekomsten van Dronten. Aan de hand van hun dromen kozen zij een onderwerp waar ze die dag mee aan de slag willen. Subgroepen gingen aan de slag met de volgende vragen: .

Wat willen we bereikt hebben op dit onderwerp?

.

Waarom willen we dat bereiken?

.

Waar moeten we rekening mee houden?

.

Wat is er nodig om dit te bereiken?

.

Wie in Dronten kan hier iets in betekenen?

Na afloop gaven de deelnemers elkaar feedback over wat er tot dan toe was gemaakt. Deze feedback kon de groepen helpen om hun visievoorstellen te verfijnen tijdens de volgende bijeenkomst.

Bijeenkomst 5 Zaterdag juni

–

: -

:

uur – De Meerpaal in Dronten

Doel: Visievoorstellen uitwerken en peilend stemmen Tijdens de vijfde bijeenkomst zijn groepen deelnemers verder gaan werken aan de visievoorstellen. Er was een bijzondere rol toebedeeld aan een groepje van vier deelnemers: als verkenners hebben zij hun oren te luisteren gelegd bij alle groepen die aan het werk waren. Zo gingen zij op zoek naar rode draden, tegenstellingen en overeenkomsten. In het plenaire deel is het voorstel besproken om de conceptteksten voor te leggen voor ambtelijke reflectie. Met tweederde meerderheid werd dit voorstel aangenomen. De ambtelijke reflectie had tot doel om suggesties te doen voor

P

Gemeente Dronten

augustus

verduidelijking of aanscherping van de visievoorstellen, zodat die een grotere kans van slagen hebben. De ambtelijke reflectie werd vóór de laatste bijeenkomst uitgevoerd. De visievoorstellen worden in de middag in peilende stemming gebracht. Met groene, gele en rode kaarten konden de deelnemers aangeven hoe zij tegen een voorstel aankeken. Wie geel had gestemd, schreef op waarom het voorstel nog niet overtuigend was. Na het peilend stemmen zijn er roddelsessies gehouden over de voorstellen die de meeste gele stemmen kregen. Daarin zit immers de meeste ruimte voor verbetering. In een roddelsessie luisterden opstellers van een voorstel hoe andere deelnemers met elkaar bespraken waarom zij het voorstel nog niet overtuigend vonden. De peilende stemming gaf een indruk van hoe de voorstellen werden ontvangen door het Toekomstberaad. De feedback die tijdens de peilende stemming en de roddelronde werd opgeschreven, zou in de laatste bijeenkomst gebruikt worden om de visievoorstellen nog beter te maken voor de definitieve stemming.

Bijeenkomst 6 Zaterdag

juni

–

: - :

uur – De Meerpaal in Dronten

Doel: Visievoorstellen afmaken en definitief stemmen In de laatste bijeenkomst werd de laatste hand gelegd aan de visievoorstellen. Er werd nog een aantal bijzondere rollen verdeeld:  Een eindredactie die de voorstellen zou controleren op spelling, grammaticale correctheid en duidelijkheid. Zij zouden de definitieve voorstellen invoeren op de laptop.  Een procesgroep om na te denken over het vervolgproces ná het Toekomstberaad. Uit hun midden werd een aantal deelnemers gekozen om de aangenomen voorstellen aan te bieden aan de voorzitter van het presidium van de raad en aan de wethouders.  De verkennersgroep heeft tussen bijeenkomst en een inleiding geschreven voor de toekomstvisie. Deze inleiding kon door deelnemers worden gelezen en in overleg met de verkenners worden aangevuld of verbeterd. Met behulp van de ambtelijke reflectie en de feedback van de deelnemers werden de adviezen definitief gemaakt. Over alle definitieve visievoorstellen is gestemd. De dagvoorzitter las een voor een de voorstellen in hun geheel voor, zoals ze zichtbaar waren op grote het scherm. De stemming is uitgevoerd met stemkastjes om de anonimiteit, de betrouwbaarheid en de onafhankelijkheid van de stemming te kunnen garanderen. Er waren in totaal voorstellen, waaronder één met zes verschillende ‘gedurfde stappen’. Over die zes is apart gestemd. In totaal is er dus keer gestemd.

Het resultaat is dat van de visievoorstellen zijn aangenomen door het Dronter Toekomstberaad. Twee voorstellen en twee van de ‘gedurfde stappen’ bij ‘Samenleven in Dronten’ kregen onvoldoende stemmen. Alle aangenomen visievoorstellen zijn na het stemmen feestelijk overhandigd aan Chantal Sijtsma-van Nieuwkerk, in haar rol als voorzitter van het presidium van de gemeenteraad en aan de betrokken wethouders, Peter van Bergen en Siert Jan Lap. Het Dronter Toekomstberaad heeft ook ingestemd met de oprichting van een monitorgroep van tot deelnemers, die zich zullen richten op het proces richting de raad. Deze groep zal het Toekomstberaad vertegenwoordigen bij de vaststelling door de gemeenteraad. Bovendien zullen zij toezicht houden op de voortgang en aanbevelingen doen aan de gemeente over de vervolgstappen met betrekking tot de uitkomsten van het Toekomstberaad. Dit proces wordt begeleid door de gemeente.

P

Gemeente Dronten

augustus

. En hoe nu verder? De feestelijke aanbieding van de aangenomen visievoorstellen aan de gemeenteraad en beide betrokken wethouders is het startsein voor wat er verder met de concept-Toekomstvisie gaat gebeuren. Er zijn verschillende stappen nodig voordat de visie door de gemeenteraad kan worden vastgesteld. Een monitorgroep verzorgt de warme overdracht aan de raad en monitort de politieke opvolging Allereerst heeft het Toekomstberaad besloten dat er een monitorgroep komt van tot mensen. Zij gaan zorgen voor de warme overdracht aan de gemeenteraad en de politieke opvolging van de adviezen monitoren. Om dit vorm te geven is via de mail aan deelnemers gevraagd of zij lid willen worden van de monitorgroep. Dertig mensen hebben daarop met ‘ja’ geantwoord. Omdat ook de monitorgroep een ‘mini-publiek’ is, is ervoor gekozen bij de samenstelling te letten op een goede verdeling naar leeftijd, gender en postcodegebied. Zo is een groep van mensen gevormd. Zij bereiden de bijeenkomst voor die wordt georganiseerd om met de raad in gesprek te gaan over het concept van de Toekomstvisie. Op augustus is hun eerste bijeenkomst. Na de vaststelling van de Toekomstvisie door de gemeenteraad zal de monitorgroep in de gaten houden hoe de Toekomstvisie wordt uitgewerkt in het beleid van de gemeente. Hierover zal de monitorgroep de andere deelnemers aan het Toekomstberaad informeren.

Deze informatie zal ook openbaar toegankelijk zijn. Het college van b&w biedt de concept-Toekomstvisie als zwaarwegend advies aan de raad aan Het college neemt hierover naar verwachting een besluit op september. Het presidium van de gemeenteraad beslist wanneer de Toekomstvisie op de raadsagenda komt In het presidium zitten alle fractievoorzitters van de politieke partijen bij elkaar. Zij beoordelen hoe het voorstel past op de agenda van commissies en de gemeenteraad en hoeveel tijd ervoor kan worden uitgetrokken. Naar verwachting gebeurt dit op september. Beeldvorming met de gemeenteraad Hoogstwaarschijnlijk zullen de raadsleden zich in oktober voorbereiden op het besluit over de Toekomstvisie. Hiervoor is het van belang dat ze zich een goed beeld vormen van de eisen die de Omgevingswet stelt aan een omgevingsvisie. Maar vooral is het belangrijk dat ze een goed beeld hebben van wat het Toekomstberaad hen adviseert. Dit is dan ook het moment voor de warme overdracht tussen de monitorgroep en de raadsleden. Dit gebeurt tijdens een beeldvormende bijeenkomst. De monitorgroep krijgt dan de ruimte om een toelichting te geven. De raadsleden kunnen vragen stellen en zich verdiepen in de beweegredenen van het Toekomstberaad. Oordeelsvorming Na de beeldvorming is het tijd voor de oordeelsvorming door de gemeenteraad. De raadsleden gaan dan met elkaar in gesprek over de Toekomstvisie.

Als ze dat willen, kunnen raadsleden voorstellen dat het raadsvoorstel wordt aangepast op een of meerdere punten. Dan dienen ze een amendement in. Als een amendement wordt aangenomen, verandert dat het voorstel waarover wordt gestemd. Ze kunnen ook het college een extra opdracht willen geven. Dan dienen ze een motie in. Amendementen en moties kunnen al op tafel worden gelegd tijdens de oordeelsvorming. Maar het kan ook pas gebeuren in de raadsvergadering als er een besluit wordt genomen.

P

Gemeente Dronten

augustus

Besluitvorming Uiteindelijk neemt de gemeenteraad een besluit over de Toekomstvisie. Zoals vooraf toegezegd, zal de raad alleen (op een of meer punten) afwijken van het zwaarwegende advies van het Toekomstberaad, als daar belangrijke redenen voor zijn. Als de raad besluit tot afwijking, dient ze dat goed te onderbouwen en er helder over te communiceren. De verwachting is dat de besluitvorming in november wordt afgerond.

Werken aan visievoorstellen

Visievoorstel klaar voor invoeren op de laptops

Op de laptops komt alles samen

Dialoogsessie met raadsleden

Dialoogsessie met raadsleden

Dialoogsessie met raadsleden

P

Gemeente Dronten

augustus

BIJLAGE BIJ HET PROCESVERSLAG DRONTER TOEKOMSTBERAAD

NIET-AANGENOMEN VOORSTELLEN 1.X GROENE FUSIE ENERGIE! In 2050 willen we bereikt hebben dat er in de gemeente Dronten een veilige en moderne fusiecentrale staat. Omdat: • We energiezekerheid, overlastvrije energie, CO2-vrije energie willen. • We hoogwaardige banen willen aantrekken. OM DAT TE BEREIKEN ZETTEN WE DE VOLGENDE GEDURFDE STAPPEN: De gemeente Dronten stelt zich beschikbaar bij provincie en rijk als locatiegebied, specifiek aan de rand van de gemeente. EN DAARBIJ GEVEN WE DIT NOG MEE: • Er is hier genoeg koelwater, genoeg ruimte en er is een eenvoudige aansluiting op het hoofdstroomnet. • De moderne fusiecentrale levert bruikbare reststromen op. • We zorgen op deze manier voor een gezonde energiebalans.

6.X GEEN VERROMMELING VAN HET BUITENGEBIED In 2050 willen we bereikt hebben dat er geen woningbouw komt in het agrarisch gebied, op de erven van stoppende bedrijven. Omdat: • De erven te ver van de voorzieningen in de kernen liggen. • Het te weinig invloed heeft op het aantal extra woningen dat nodig is. OM DAT TE BEREIKEN ZETTEN WE DE VOLGENDE GEDURFDE STAPPEN: Alleen tegen de bestaande kernen woningbouw plegen.

7.1X SAMENLEVEN (alleen twee sets gedurfde stappen bij 7.1) 7.1x OM DAT TE BEREIKEN ZETTEN WE DE VOLGENDE GEDURFDE STAPPEN: Organiseren van activiteiten: • De gemeente ziet toe op samenwerking bij bestaande maatschappelijke en sociale initiatieven met duidelijke doelstellingen en monitoring. • Tour de Dronten periodiek per wijk organiseren. 7.1x OM DAT TE BEREIKEN ZETTEN WE DE VOLGENDE GEDURFDE STAPPEN: Initiatieven ondersteunen en motiveren: • Gemeente in eerste instantie initiërend en leidend, aansluitend en motiverend. • Ondernemers tegen gereduceerd tarief de mogelijkheid geven om de sociale cohesie te vergroten.

P