Bijlage - 1 Aanbiedingsbrief gemeenteraden - 1e begrotingswijziging 2026 en Ontwerp-PGB VRF 2027.pdf

Veiligheidsregio Flevoland Postbus 501, 8200 AM Lelystad Bezoekadres: Gordiaandreef 101, 8233 AB Lelystad

Aan de colleges van B&W van de gemeenten Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk en Zeewolde

Ons kenmerk Inlichtingen bij Lelystad

: : Dhr. M. Mager – secretariaatveiligheidsregio@brandweerflevoland.nl : 12 maart 2026

Betreft

: 1e begrotingswijziging 2026 en Ontwerp-programmabegroting 2027 van Veiligheidsregio Flevoland

Geachte leden van de colleges van B&W en de gemeenteraden, Hierbij ontvangt u de 1e begrotingswijziging 2026 en Ontwerp-programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 (hierna: Ontwerp-programmabegroting 2027), waar het dagelijks bestuur van de veiligheidsregio op 11 maart 2026 mee heeft ingestemd. De Ontwerp-programmabegroting vormt -samen met de Kadernota 2027- het begin van de P&Ccyclus. De Ontwerp-programmabegroting omvat de beleidsbegroting en de financiële begroting en is opgesteld op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (BBV). De gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld om zijn zienswijze op de 1e begrotingswijziging 2026 en Ontwerp-programmabegroting 2027 kenbaar te maken. Het college ontvangt deze stukken ter informatie. 1e Begrotingswijziging 2026 In de zienswijzen op de Ontwerp-programmabegroting 2026 is door de gemeenteraden van Almere en Urk aangegeven dat zij het niet wenselijk vinden om de kosten voor verplichtend karakter in 2026 te dekken door een toename van de gemeentelijke bijdrage. Hun voorstel is om hiervoor een uitname te doen uit de reserves van VRF (primair de egalisatiereserve kapitaallasten).

Omdat de andere gemeenteraden in hun zienswijze instemden met de Ontwerp-programmabegroting 2026 en het inzetten van de reserves een majeure ingreep is (ad € 3.8 miljoen), heeft het DB in haar reactiebrief aan de gemeenten voorgesteld om specifiek deze ingreep ter zienswijze aan alle gemeenteraden voor te leggen, zodat alle gemeenteraden hun visie op deze dekking van verplichtend karakter kunnen delen. Dat voorstel wordt met deze brief ten uitvoer gebracht. Daarbij is gekozen om dit proces gelijktijdig uit te voeren met het proces van de Ontwerpprogrammabegroting 2027, omdat dezelfde dekking (vanuit de reserves van VRF) ook voor 2027 in die programmabegroting is verwerkt. Zodoende kunnen de gemeenteraden in één keer hun zienswijze op deze dekking geven voor beide begrotingsjaren. Dit zorgt voor een gestroomlijnder en eenduidiger proces. Dit is de enige wijziging die voorligt in deze ontwerp 1e begrotingswijziging 2026. De 1e begrotingswijziging 2026 ziet er als volgt uit:

Het effect op de gemeentelijke bijdrage per gemeente in 2026 is als volgt:

In totaal wordt de gemeentelijke bijdrage in 2026 en 2027 incidenteel verlaagd met € 8.415.777 (zijnde bovenstaande 3.858.054 in 2026 en € 4.525.590 en € 32.133 in 2027, zie hieronder verplichtend karakter). De dekking komt, naast de egalisatiereserve kapitaallasten, voort uit het vrijvallen van de egalisatiereserve ingroei gemeentelijke bijdrage en het terugbrengen van de algemene reserve naar een weerstandsratio van 1.0. Meerjarig effect vanaf 2028 De egalisatiereserve kapitaallasten bevat momenteel voldoende middelen om de kapitaallasten tot ongeveer 2040 te kunnen dekken. Het inzetten van de egalisatiereserve kapitaallasten ter incidentele dekking van verplichtend karakter in 2026 en 2027 leidt ertoe dat deze reserve ultimo 2027 leeg is. Dit betekent dat per 2028 een structurele gemeentelijke bijdrage wordt gevraagd om de kapitaallasten vanaf dan te kunnen dekken. Dit wordt verwerkt in de Kadernota 2028. De uitname van de reserve beïnvloedt ook de liquiditeitspositie van VRF. VRF zal een lening moeten aangaan om de liquiditeit te garanderen. De hoogte hiervan is op dit moment nog niet bekend. De bijhorende rentelasten betekenen evenwel een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.

Ten slotte willen we niet onvermeld laten dat voor 2028 opnieuw (incidentele of structurele) dekking gevonden dient te worden voor verplichtend karakter, in het geval het Rijk nog geen besluit heeft genomen over rijksfinanciering op dit dossier. Bovengenoemde dekking van verplichtend karakter is immers incidenteel voor 2026 en 2027. Concluderend, wordt door het inzetten van de egalisatiereserve kapitaallasten de gemeentelijke bijdrage in 2026 en 2027 incidenteel verlaagd, maar het lijkt onontkoombaar om -vanwege eerdergenoemde uitdagingen- in de Kadernota 2028 te vragen om een aanzienlijke verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Ontwerp-programmabegroting 2027 Een vernieuwde programmabegroting Sinds 2019 is de samenwerking tussen Veiligheidsregio Flevoland en Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek geïntensiveerd. In 2024 is besloten om de doorontwikkeling van de samenwerking verder vorm te geven langs de lijn van harmonisatie van mens en systemen. De vernieuwde organisatiestructuur die hiermee gepaard gaat is vastgelegd in het herziene organisatiebesluit 2025. De hernieuwde inrichting van de organisatie moet een doelmatige en toekomstbestendige organisatie bevorderen.

In lijn met de nieuwe organisatiestructuur is het aantal programma’s in deze Programmabegroting 2027 teruggebracht tot drie inhoudelijke programma’s: Crisisbeheersing, Brandweerzorg en Bedrijfsvoering. De programma’s van GHOR en Bevolkingszorg zijn hiermee vervallen als zelfstandige programma’s en zijn zowel beleidsmatig als financieel ondergebracht bij het programma Crisisbeheersing. Een tweede verandering is dat het onderscheid naar ‘beleidsthema’s’ en ‘speerpunten regulier werk’ is vervallen. In plaats daarvan spreken we voortaan over beleidsprioriteiten. Deze zijn voor elk programma kort omschreven en we hebben er activiteiten aan gekoppeld. Elk programma wordt afgesloten met het benoemen van een aantal prestatie-indicatoren. De verantwoording daarover vindt te zijner tijd plaats in de burap en de jaarstukken. Een derde verandering betreft de opbouw van de programmabegroting in z’n geheel. We hebben de beleidsmatige én financiële kaders meer naar voren gehaald (H2) en op basis daarvan de beleidsprioriteiten (H3), de paragrafen (H4) en de meerjarenbegroting (H5) opgesteld. We denken met deze veranderingen een mooi en samenhangend product opgeleverd te hebben dat aansluit bij de geharmoniseerde organisatiestructuur. Wat niet veranderd is, is dat het leeuwendeel van de beleidsprioriteiten in gezamenlijkheid tussen VRF en VRGV zal worden opgepakt.

Hierdoor kent de Programmabegroting 2027 voor beide veiligheidsregio’s grotendeels dezelfde inhoud. Voor Flevoland is als specifiek aandachtpunt de groei van Flevoland opgenomen. Beleidsontwikkeling De Veiligheidsregio streeft ernaar om een sterke (beleidsmatige) verbinding te realiseren van beleidsplan naar kadernota naar programmabegroting. De voorliggende begroting sluit aan bij het Beleidsplan 2025-2028 dat eind 2024 in het AB is vastgesteld. Voor 2027 zien we drie grote aandachtsgebieden waarop we de focus willen richten: • Het versterken van de weerbaarheid (extern, eigen organisatie) • Landelijke samenwerkingsagenda • De groei van Flevoland Elk van die aandachtsgebieden heeft een link met de doelen uit het beleidsplan. Versterken weerbaarheid van de samenleving en het individu Door klimaatverandering, geopolitieke dreigingen, digitalisering en maatschappelijke groei neemt het risico op verstoringen toe. De urgentie om te investeren in een weerbare en veerkrachtige samenleving is groter dan ooit. Voor de veiligheidsregio is een belangrijke rol weggelegd om die weerbaarheid te helpen versterken. Dit gebeurt door het opzetten van noodsteunpunten en informatieknooppunten, alsook door voorlichtingsactiviteiten aan burgers om daarmee een handvat te bieden hoe men weerbaarheid kan versterken. Op dit moment zijn er nog onduidelijkheden hoe een en ander vorm kan krijgen.

Niet alleen inhoudelijk, maar ook financieel. Versterken weerbaarheid eigen organisatie Versterking van weerbaarheid gaat niet alleen over onze externe omgeving. Ook onze eigen organisatie dient weerbaar te zijn om, in geval van verstoringen, voldoende toegerust te zijn om de eigen bedrijfscontinuïteit te garanderen. Daarom anticiperen we op mogelijke uitval van techniek en denken we na over hoe we ons eigen personeel langdurig adequaat kunnen inzetten. Landelijke samenwerkingsagenda Op landelijk niveau worden grote thema’s in het kader van ‘samen sterker’ door veiligheidsregio’s gezamenlijk opgepakt. De stappen die daarin genomen worden, zijn gebundeld in de landelijke samenwerkingsagenda. Door landelijk samen te werken ontstaat meer denkkracht en invloed waar dat nodig is. Het bevordert ook de samenwerking bij bovenregionale branden en crises. Groei Flevoland Flevoland is de snelst groeiende regio qua bevolkingsgroei en economische ontwikkeling. Dit effect wordt mogelijk versterkt door de plannen van Defensie om grootschalige investeringen te doen in Flevoland. Dit heeft gevolgen voor het gevraagde zorgniveau en heeft effect op de risico’s in de regio. VRF anticipeert hierop door (ook) in 2027 te adviseren over mogelijke risico’s en door te investeren om haar zorgtaken te kunnen blijven vervullen.

Een waarschuwing hierbij is dat het niveau van de basiszorg dat bij de veiligheidsregio is belegd niet snel genoeg mee kan groeien met de groei van Flevoland, omdat de benodigde financiering in de regel pas komt nadat de bevolkingsgroei is gerealiseerd. We anticiperen hierop zo goed als mogelijk in 2027 en richten ons erop om een veilige leefomgeving te behouden en het juiste zorgniveau te blijven bieden; zowel wat betreft toekomstbestendige brandweerzorg als toekomstbestendige crisisbeheersing. Financiële uitgangspunten (Ontwerp-)programmabegroting 2027 Zoals gebruikelijk, wordt voor autonome ontwikkelingen zoals loon- en prijsindexatie financiële dekking gevraagd. Voor een aantal onderwerpen hebben we nog geen zicht op wat de kosten en baten zullen zijn. Deze zijn voor de volledigheid wel opgenomen, maar zijn als pm geclassificeerd. De financiële uitgangspunten die in de programmabegroting zijn opgenomen, zijn conform de vastgestelde Kadernota 2027.

Loon- en prijsaanpassing De autonome ontwikkelingen op het gebied van loon- en prijsaanpassing maken standaard onderdeel uit van onze programmabegroting. Om die reden lichten we ze hier niet verder toe, maar verwijzen we naar paragraaf 2.4 van de programmabegroting. In deze oplegger beperken we ons tot een toelichting op de ‘overige bijstellingen’ die inhoudelijk en bestuurlijk meer relevant zijn. Overige bijstellingen Verplichtend karakter Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2026 is voorgesteld om de kosten voor Verplichtend karakter voor de jaren 2026 en 2027 te dekken vanuit reserves en door afroming van de budgetten kapitaallasten naar het niveau van de werkelijke lasten. Op basis van het besluit van het algemeen bestuur om de invoering van de gevolgen van Verplichtend karakter te temporiseren zijn de kosten begroot op € 4.525.590, exclusief loon- en prijscompensatie (ad € 177.991 en € 30.865). De dekking vanuit de reserves en de afroming van de budgetten kapitaallasten wordt maximaal ingezet en bedraagt € 4.557.723 (zijnde € 4.525.590 en € 32.133) in 2027. Hiermee zijn de in te zetten reserves volledig uitgenut. Verhoging kapitaallasten Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2026 is, als gevolg van voorgaand punt, door het algemeen bestuur besloten om vanaf 2028 de budgetten kapitaallasten aan te vullen tot het benodigde

niveau. Vooralsnog worden de kapitaallasten als pm-post opgenomen, omdat de exacte hoogte nog niet volledig zeker is. Daarbij komt dat door het inzetten van de reserves t.b.v. dekking Verplichtend karakter 2026 en 2027 een liquiditeitsprobleem gaat ontstaan, waardoor geld geleend moet worden. Zowel de rentekosten voor deze geldlening als de kapitaallasten zijn niet begroot. Zodra er meer duidelijkheid is, verwerken we de uitkomsten in onze volgende P&C-producten. Landelijk invoering regeling PTSS In de Miljoenennota 2026 heeft het Rijk ingestemd met het opzetten en deels financieren van een landelijke regeling PTSS voor de brandweer. Het Rijk gaat de zogenaamde systeemkosten dekken vanuit de begroting van het ministerie van Justitie & Veiligheid. Lokaal zal er ook effort worden gevraagd van de organisatie om klaar te zijn voor deze regeling. Landelijk zijn (voorlopig) de volgende uitgangspunten bepaald voor de lokale inspanning van de veiligheidsregio: - Per regio dient er een casemanager PTSS (0,5 fte) te zijn voor de begeleiding van het personeel en voor preventie, gefinancierd door het Rijk. - Het personeel kan een beroep doen op vergoeding van zorg en begeleidingskosten. Op dit moment hebben wij onvoldoende inzicht in de zorg- en begeleidingskosten voor collega’s die (in de toekomst) te maken krijgen met PTSS of daaraan gerelateerde gezondheidsproblemen.

Om die reden hebben we deze post op PM gezet. Ten tijde van de burap 2026 verwachten we meer duidelijkheid te hebben en zullen op dat moment de financiële gevolgen opnemen. Weerbaarheid Het programma Weerbaarheid wordt de komende jaren uitgerold vanuit het Rijk. Hierin is een nadrukkelijke rol weggelegd voor de veiligheidsregio’s. De veiligheidsregio’s ontvangen een bijdrage vanuit het Rijk die bestaat uit twee delen. Ten eerste middelen voor het opzetten van noodsteunpunten in samenwerking met gemeenten. Dit betekent ook dat een deel van de gelden die beschikbaar komen doorgezet worden naar de gemeenten voor de uitvoering van hun aandeel in deze. Ten tweede een meer algemene bijdrage voor het versterken van de weerbaarheid van de samenleving en de continuïteit van kerntaken van de veiligheidsregio’s. De exacte bijdrage vanuit het Rijk en de verdeelsleutel die wordt gehanteerd voor 2027 zijn op dit moment nog niet bekend. We weten wel dat de middelen die we krijgen, specifiek voor weerbaarheid, in casu de noodsteunpunten, hiervoor daadwerkelijk moeten worden ingezet en dat hierover separate verantwoording moet worden afgelegd. Momenteel wordt gewerkt aan het opstellen van een programmaplan weerbaarheid en een pilot ten aanzien van noodsteunpunten.

Bij de verdere uitwerking en na afronding van de pilot noodsteunpunten zal meer inzicht kunnen worden gegeven in de te ondernemen activiteiten en daarmee de benodigde middelen in het kader van weerbaarheid per 2027. In afwachting hiervan, en in afwachting van meer duidelijkheid over de Rijksfinanciering, is weerbaarheid opgenomen als PM-post. Groei Flevoland Provincie Flevoland groeit sterk qua inwonersaantal en bedrijvigheid de komende jaren. Dat deze groei gepaard gaat met meer werk en meer kosten staat vast. Op dit moment wordt onderzocht welke effecten dit, operationeel en financieel, zal hebben voor VRF. Daarom is deze groei opgenomen als PM-post. Gemeentelijke bijdragen De gemeentelijke bijdragen worden conform de verdeelsleutel, zoals opgenomen in de gemeenschappelijke regeling, vastgesteld op basis van het gemeentefonds. De gemeentelijke bijdrage is gelijk aan de bijdrage zoals gepresenteerd in de Kadernota 2027. 2027 Almere Dronten Lelystad Noordoostpolder Urk Zeewolde Totaal

Maatwerk 553.695 228.250 557.014 272.679 106.926 464.450 2.183.013

Regulier 15.507.478 3.132.987 5.633.941 3.567.529 1.212.312 1.862.632 30.916.880

Totaal 16.061.173 3.361.237 6.190.955 3.840.208 1.319.238 2.327.082 33.099.893

Procedure zienswijzen Met de herziening van de Wet gemeenschappelijke regelingen die sinds 1 juli 2022 van kracht is, zijn wijzigingen doorgevoerd die effect hebben op het bestuurlijk traject van de (Ontwerp-) Programmabegroting. De voornaamste zijn: 1. Gemeenteraden hebben twaalf weken de tijd om hun zienswijze op de Ontwerpprogrammabegroting te delen. Dit was voorheen acht weken. 2. Het dagelijks bestuur stelt de raden schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijzen van de raden, alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Dit doet zij voorafgaande aan het vaststellen van de programmabegroting door het algemeen bestuur. Conform bovengenoemde wetgeving heeft u tot uiterlijk 5 juni 2026 de mogelijkheid om uw zienswijze te delen. Met de zienswijze wordt bedoeld dat u uw opmerkingen en eventueel bezwaren kenbaar kunt maken. U kunt uw zienswijzen mailen naar secretariaatveiligheidsregio@brandweerflevoland.nl. Definitieve vaststelling van de programmabegroting door het algemeen bestuur, waarbij de zienswijzen meegenomen worden in de afwegingen, is geagendeerd op 1 juli 2026. Hoogachtend, het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Flevoland, namens deze,

W.H.J.M. van der Loo Voorzitter

J.A. van der Zwan Secretaris