bd75ae5a-e74f-411f-a6f5-2b822317d6e7.pdf
Tekst van het document
1
Dorpsvisie Swifterbant Datum: 23 juni 2021 Aangeboden aan: het College van B&W en de gemeenteraad van Dronten
Auteur(s): Bureau BUITEN Jaap Meijs Bart van Rijkom Daphne van der Veer Kerngroep Ons Swifterbant Dennis Geenevasen Hester Vroegop Jan Griekspoor Sandra Nobel Joyce Rienks Lisa Stoevelaar Wim Koper Geert Kruizinga Pieter Franken
2
Voorwoord Dit is de dorpsvisie van Swifterbant. Gemaakt door en voor de inwoners van Swifterbant. Het is onze routekaart voor de toekomst van ons prachtige dorp dat inzicht biedt in de ontstaansgeschiedenis, het karakter, de cultuur en het toekomstperspectief voor de komende tien jaar. De Kerngroep Ons Swifterbant (onderdeel van Dorpsbelangen Swifterbant) heeft deze visie met inbreng van vele inwoners tot stand gebracht. Via een enquête, telefonische spreekuren, themamarkten en een toekomstplein-bijeenkomst hebben honderden mensen actief meegedacht en meegedaan. We willen de gemeente en het college van B&W bedanken dat we als eerste dorpskern in de gemeente Dronten een visie voor de ontwikkeling van het dorp voor de komende tien jaar hebben mogen ontwikkelen. En zien dit als een richtinggevend document dat in zijn geheel opgenomen wordt bij de ontwikkeling van de integrale visie in het kader van de Omgevingswet. De visie is een belangrijke checklist voor alle toekomstige ontwikkelingen die belangrijk zijn voor Swifterbant. We vragen het gemeentebestuur om alle toekomstige ontwikkelingen die belangrijk zijn voor Swifterbant te toetsen aan deze visie. Een veelgehoord signaal tijdens het participatieproces is dat inwoners van Swifterbant in de afgelopen 15 jaar het gevoel hebben dat het dorp en haar belangen niet altijd voldoende in beeld zijn geweest bij de gemeente.
We zien de bestuurlijke vraag vanuit de gemeenteraad naar deze dorpsvisie als een kanteling daarvan. En hopen dat het huidige gemeentebestuur en haar opvolgers de dorpsvisie als leidraad voor toekomstige beleidsontwikkeling ziet. Het is belangrijk om daarbij samen op te trekken en vooral ook met elkaar in gesprek te blijven. Het is te makkelijk om alleen te kijken naar de rol van de gemeente.
We hopen dan ook dat deze dorpsvisie leidt tot medeverantwoordelijkheid en ‘samen doen’. De inwoners van Swifterbant denken en doen graag mee. Over onder andere voldoende woningen, (ouder)zorg dichtbij en het behouden van voorzieningen en de bereikbaarheid. De tijd van het ontwikkelen van een visie kan de komende tijd worden opgevolgd door een fase van het maken van plannen en het werken naar uitvoering. De vraag vanuit het dorp is ook om met deze dorpsvisie in de hand aan te sluiten bij toekomstige beleids- en besluitvorming. Tot slot willen wij enkele partijen bedanken voor hun medewerking. Allereerst de gemeente Dronten en Dorpsbelangen Swifterbant. Zonder de ondersteuning en bijdrage van de gemeente was het niet mogelijk geweest om deze visie op deze wijze op te stellen. Zij hebben een onafhankelijk projectteam beschikbaar gesteld die ons heeft begeleid in het ontwikkelen van deze visie. De enthousiaste en fantastische inzet van de inwoners van Swifterbant is de basis geweest voor deze dorpsvisie. Samen staan we sterk voor de leefbaarheid van ons prachtige dorp Swifterbant. We zien uit naar de toekomst en wensen u veel leesplezier. Kerngroep Dorpsvisie Swifterbant
3
Inhoudsopgave 6.3
Rollen en afhankelijkheden
21
1
Inleiding
5
7
Bereikbaarheid
23
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Aanleiding Doel van de Dorpsvisie Positie van de Dorpsvisie Totstandkoming Dorpsvisie Leeswijzer
5 5 5 7 7
7.1 7.2
Swifterbant bereikbaar Rollen en afhankelijkheden
23 24
8
Tot slot
25
2
Swifterbant in 2030
8
3
Wonen
10
3.1 3.2
Wonen in Swifterbant Rollen en afhankelijkheden
10 11
4
Welzijn en voorzieningen
13
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Swifterbant ontmoet, cultureel, sport en recreëert Swifterbant zorgt voor / met elkaar Goed onderwijs in Swifterbant Swifterbant veilig Rollen en afhankelijkheden
13 14 14 14 15
5
Economie
17
5.1 5.2 5.3
Swifterbant werkt en onderneemt Toerisme in Swifterbant Rollen en afhankelijkheden
17 17 18
6
Groen en klimaat
20
6.1 6.2
Natuurlijk Swifterbant Swifterbant Duurzaam
20 21
4
1 Inleiding 1.1 Aanleiding In Swifterbant en elders in de gemeente Dronten gebeurt veel. Denk aan plannen voor woningbouw, ontwikkeling van voorzieningen en het winkelaanbod en de plannen voor het opwekken van windenergie. Daarnaast zijn er landelijke en maatschappelijke ontwikkelingen, die ervoor zorgen dat Swifterbant er in 2030 ongetwijfeld anders uit ziet dan Swifterbant anno nu. Vanuit het dorp is de vraag om meer samenhang aan te brengen tussen de diverse ontwikkelingen in het dorp zoals de ontwikkeling van de woningbouwlocatie Swifterbant-Zuid, behoud van het zwembad, een voorziening voor de jeugd, actieplannen voor het winkelcentrum, revitalisering van Spelwijk, de windplannen en ontwikkeling van het MFC. De gemeente Dronten heeft de bewoners van Swifterbant gevraagd te kijken naar hoe zij de ontwikkeling van Swifterbant voor zich zien en dit samen te vatten in deze Dorpsvisie.
1.2 Doel van de Dorpsvisie Het doel van de Dorpsvisie Swifterbant is om richting te geven aan de gewenste toekomstige ontwikkeling van het dorp, op de lange termijn (2030). Het is een visie van, voor en door bewoners. Het is dus belangrijk dat de bewoners zich erin herkennen. Tegelijkertijd geldt: “zoveel mensen, zoveel meningen”. Niet iedereen kan en zal het eens zijn met alle onderdelen uit de visie, maar het gaat erom dat de visie de gemene deler van de mening van Swifterbanters samenvat. De Dorpsvisie geeft weer hoe de meerderheid van de inwoners van Swifterbant tegen de toekomst van het dorp aan kijkt.
In deze visie worden verschillende thema’s in samenhang met elkaar bekeken, geclusterd naar vijf hoofdthema’s: wonen; welzijn en voorzieningen; economie; groen en klimaat en bereikbaarheid. De visie gaat niet over kleine ingrepen op korte termijn, maar over hoe het dorp aankijkt tegen toekomstige ontwikkelingen op vlak van deze thema’s. Dat zorgt er ook voor dat de visie ook op een wat abstracter niveau geschreven is. De Dorpsvisie geeft het wensbeeld weer van de meerderheid van de bewoners van Swifterbant. Er staan wensen, aandachtspunten, meningen en verwachtingen in van de inwoners. Het is een document dat de bewoners, gemeente en andere partijen kunnen gebruiken als zij met elkaar in gesprek gaan over ontwikkelingen in en om Swifterbant.
1.3 Positie van de Dorpsvisie De maatschappij beweegt. Swifterbant en de gemeente Dronten bewegen daarin mee, als onderdeel van het geheel. De overheid bepaalt en regelt minder dan vroeger. Meer mensen willen vaker meebepalen, meer zelf regelen en meer zelf doen. Daarbij gaat de gemeente van regiestructuur (veel bepalen) naar een netwerkstructuur. Bij dat laatste horen faciliteren, verbinden en mogelijk maken. Maar tegelijkertijd ook het algemeen belang in de gaten houden zodat iedereen in de gelegenheid wordt gesteld om mee te denken over de publieke en maatschappelijke waarde. Het uitgangspunt is dat de Dorpsvisie een middel is om samen een visie te ontwikkelen gericht op de toekomst van Swifterbant. Zowel voor de gemeente als inwoners en stakeholders in Swifterbant. Waarbij de politiek-bestuurlijke ruimte en verantwoordelijkheid gewaarborgd blijft en er ook inspirerende ruimte wordt geboden voor medezeggenschap en medeverantwoordelijkheid vanuit het dorp zelf. In tijden van vernieuwing, verandering, maar ook van bezuinigingen en onzekerheid is de Dorpsvisie een belangrijk instrument. Het is voor alle betrokkenen belangrijk om de juiste verwachtingen te hebben bij de
5
Dorpsvisie Swifterbant, die fungeert als checklist voor toekomstige ontwikkelingen. Hoe de exacte toekomstige ontwikkeling van Swifterbant er in de praktijk uit gaat zien, is mede afhankelijk van onder andere economische, maatschappelijke en klimaatontwikkelingen; initiatieven van bedrijven, individuele inwoners, beleid van de Rijksoverheid en provincie. De gemeenteraad is via een aangenomen motie1 opdrachtgever van de ontwikkeling van de Dorpsvisie voor Swifterbant. De gemeenteraad stelt (als hoogst gekozen democratische orgaan van de gemeente) de Dorpsvisie formeel vast. De Dorpsvisie Swifterbant is voor de gemeente Dronten een checklist voor toekomstige ontwikkelingen in het dorp. Het document wordt gebruikt om te kijken of toekomstige ontwikkelingen passen binnen het toekomstbeeld van de inwoners. Met de Dorpsvisie Swifterbant werkt de gemeente Dronten samen met Dorpsbelangen Swifterbant aan nieuwe verbindingen. De visie past binnen een aantal gestelde beleidskaders. Dat gaat onder andere over de reeds geplande woningbouw van Swifterbant-Zuid, de ontwikkeling van het MFC, het actieplan voor winkelcentrum Swifterbant, het participatiedocument Spelwijk, het gemeentelijk verkeer- en vervoersplan en het Windplan Blauw.
Swifterbant: een dorp dat ertoe doet in de gemeente Dronten In deze dorpsvisie schetsen we het toekomstbeeld dat we voor ogen hebben voor Swifterbant. Het toekomstbeeld wordt gedeeld door de meerderheid van de Swifterbanters. De dorpsvisie biedt een goede leidraad en een goede ‘checklist’ voor ontwikkelingen in de toekomst. De Swifterbanters zijn blij met de dorpsvisie, omdat de visie op een positieve manier laat zien wat het dorp volgens ons nodig heeft in de toekomst en welke kansen er liggen. Er gaan veel dingen goed in Swifterbant. Maar we hopen ook dat er in de toekomst een aantal zaken veranderen die we de afgelopen jaren hebben gemist. De indruk van veel bewoners is dat er voor ons dorp veel plannen worden gemaakt, maar dat het te lang duurt voordat die tot uitvoering komen. In de andere woonkernen in onze gemeente lijkt er meer te gebeuren op gebied van onder andere wonen en voorzieningen. Swifterbant doet ertoe, maar we hebben het idee dat we de afgelopen 15 jaar op een aantal vlakken stil hebben gestaan. Het blijft van belang dat er geluisterd wordt naar onze ideeën, meningen en suggesties. Wij inwoners zijn het grootste goed van Swifterbant. De gemeenschap is sterk, er zijn veel initiatieven en mensen die een bijdrage leveren aan onze gemeenschap, bijvoorbeeld met het open houden van het zwembad. Maar we kunnen niet alles zelf.
We hebben andere partijen nodig om ervoor te zorgen dat Swifterbant ook in de toekomst een fijn dorp blijft. De dorpsvisie speelt hier een belangrijke rol in, als nieuwe verbinding tussen de inwoners van Swifterbant, de gemeente en andere partijen die actief zijn in Swifterbant. Met hen gaan we voor een mooie toekomst!
1
Motie Dorpsvisie Swifterbant https://ris2.ibabs.eu/Reports/ViewListEntry/Dronten/f80cdcfc-4365-45f8-a66e2c0b6f21829a
6
1.4 Totstandkoming Dorpsvisie
1.5 Leeswijzer
De visie is tot stand gekomen in samenwerking met de Kerngroep Ons Swifterbant, Dorpsbelangen Swifterbant en de gemeente Dronten (zowel ambtelijk als bestuurlijk) op basis van een uitgebreid participatieproces. Bureau BUITEN heeft dit proces begeleid en was penvoerder van de Dorpsvisie Swifterbant. Het participatieproces heeft input voor de dorpsvisie opgeleverd, door middel van: Een enquête die verspreid is naar alle huisadressen, bij de drie basisscholen en bij twee supermarkten. De enquête is in totaal 518 keer ingevuld. En is zowel digitaal als fysiek aangeboden. Vijf themamarkten voor de vijf hoofdthema’s van de visie, die bezocht zijn door in totaal 67 inwoners. Een belspreekuur, onder andere gericht op mensen die niet digitaalvaardig zijn. Hiervan hebben enkele mensen gebruik gemaakt. Een toekomstplein Swifterbant, om opgehaalde input te toetsen en te bediscussiëren, die bezocht is door 15 bewoners.
De visie is geschreven vanuit het oogpunt van de bewoners van Swifterbant. Waar we ‘ons dorp’ en ‘we’ gebruiken, is dat dus te lezen vanuit de gedachten van de Swifterbanter.
Daarnaast is er gewerkt aan ambtelijk en bestuurlijk draagvlak van de gemeente Dronten door middel van afstemmingsoverleggen. De Dorpsvisie Swifterbant wordt vastgesteld door de gemeenteraad.
De visie is als volgt opgebouwd. We starten in hoofdstuk 2 met de visie voor Swifterbant in 2030. Dit is het droombeeld voor de toekomst, waarin verschillende thema’s aan bod komen. Vervolgens gaan we in de hoofdstukken daarna in op de kernthema’s van de Dorpsvisie Swifterbant. Hoofdstuk 3 bevat het thema wonen, hoofdstuk 4 gaat over welzijn en voorzieningen, hoofdstuk 5 over economie, hoofdstuk 6 over groen en klimaat en hoofdstuk 7 over bereikbaarheid. In hoofdstuk 8 gaan we kort in op hoe de inwoners verder hopen te gaan na vaststelling van de Dorpsvisie. In een losstaand bijlagedocument is het resultaat van het participatieproces weergegeven: de verslagen van de themamarkten en het Toekomstplein en de uitslagen van de meerkeuzevragen van de enquête. Daarnaast geven we in de bijlage ook concrete ideeën voor de verbetering van Swifterbant die voortkomen uit het participatieproces. Dit zijn ideeën die te concreet zijn voor de visie, maar wel waardevol zijn voor de verbetering van het dorp en inspiratie kunnen bieden voor toekomstige ontwikkelingen.
7
2 Swifterbant in 2030 Voor de meeste Swifterbanters is het prettig wonen in ons dorp. Wat we nu waarderen willen we behouden. De maatschappij en de wereld om ons heen veranderen echter continu. Swifterbant in 2030 zal daarom niet hetzelfde zijn als Swifterbant anno nu. In ons droombeeld voor 2030 gaan we in op wat we willen behouden, hoe we omgaan met veranderingen en wat we anders zouden willen zien in 2030.
Swifterbant is in 2030 gegroeid zonder het dorpse karakter te verliezen, is aantrekkelijker voor Swifterbanters, bezoekers en toekomstige inwoners van jong tot oud en van arm tot rijk. Swifterbant heeft in 2030 een sterke gemeenschap en levensvatbare voorzieningen in een groene omgeving. Meenemen naar 2030 Wat we nu goed en prettig vinden, willen we behouden voor 2030: Het groene, dorpse, rustige en leefbare karakter van ons dorp: het vele groen in de openbare ruimte en om ons dorp maakt het prettig hier te wonen en te verblijven. De weinige verkeersoverlast en het ruim opgezette karakter maken het een rustig dorp waar het fijn is om in te wonen.
De sterke gemeenschap, betrokkenheid, gezelligheid en saamhorigheid: veel inwoners hebben een sterk gemeenschapsgevoel, zijn betrokken bij elkaar, helpen elkaar waar nodig en kijken naar elkaar om. We ontmoeten elkaar in het dorp, bij onze verenigingen en bij activiteiten. De bereikbaarheid met het openbaar vervoer, auto en fiets is belangrijk voor Swifterbanters en die willen we in stand houden. De veiligheid in het dorp: de meeste Swifterbanters voelen zich veilig in het dorp en dat willen we graag zo houden. Veranderingen in 2030 De wereld om ons heen verandert en dat gaat niet ongemerkt voorbij aan Swifterbant. Ondanks dat het nu fijn wonen en verblijven is in ons dorp, denken we dat er altijd ruimte is voor verandering en verbetering. Swifterbant in 2030 is…: …gegroeid in aantal inwoners, maar op zo’n manier dat het dorpse karakter behouden blijft. De rust, verbondenheid en kleinschaligheid willen we behouden. …een woonplaats voor iedereen: groei betekent dat er meer woningen bij komen, waardoor iedereen die in Swifterbant wil (blijven) wonen een woning kan vinden. Van jong tot oud, van lagere tot hogere inkomens. …een plek met een goed voorzieningenniveau. Er is voldoende draagvlak voor de verenigingen, winkels en andere voorzieningen in Swifterbant. De groei in het aantal inwoners zorgt hier mede voor.
…per openbaar vervoer beter bereikbaar; …een plek waar plannen en ideeën tot bloei kunnen komen; …een dorp dat een bijdrage levert aan het tegengaan van klimaatveranderingen; …een gemeenschap die trots is op het dorp, verbetermogelijkheden ziet, denkt in kansen en mogelijkheden en daarom een goede gesprekspartner is voor de gemeente Dronten. De Dorpsvisie helpt ons met het vertellen van ons eigen verhaal daarbij.
8
9
3 Wonen In dit hoofdstuk gaan we in op hoe we Swifterbant in 2030 zien op het thema ‘wonen’. Wat willen we behouden voor de toekomst en waar is volgens ons veranderingen nodig? Op welke trends moeten we inspelen? Denken we dat het goed is dat Swifterbant groeit in aantal inwoners?
Swifterbant mag groeien in aantal inwoners, maar wel met behoud van het dorpse karakter 3.1 Wonen in Swifterbant De kracht van Swifterbant nu In Swifterbant is het prettig wonen. Er zijn veel eengezinswoningen en door het groene karakter en de ruime opzet is het voor die groep een fijne woonplaats. Net als elders in Nederland hebben we te maken met stijgende huizenprijzen. Toch zijn de huizen hier nog relatief betaalbaar. We zijn een dorp, geen stad. Swifterbant heeft een dorps karakter, we zien naar elkaar om, er is weinig overlast van geluid, verkeer of onveiligheid. Veel inwoners vinden het voorzieningenniveau voldoende voor een dorp van onze omvang. Die combinatie maakt Swifterbant een fijn dorp om in te wonen! Ons dorp is jong. In 1962 werden de eerste huizen gebouwd. Inmiddels wonen er ruim 6.000 mensen in ons dorp. Er zijn Swifterbanters die ‘vanaf het eerste uur’ hier zijn komen wonen, Swifterbanters die hier later naartoe zijn getrokken en ‘geboren en getogen’ Swifterbanters. Bovendien zijn er altijd mensen van buiten Swifterbant die hier graag
willen komen wonen. Er woont een mix van mensen in ons dorp en nieuwkomers voelen zich daardoor vaak welkom in Swifterbant. De wens voor de toekomst We vinden het belangrijk dat alle doelgroepen hier naar wens een woning kunnen vinden, van starterswoningen tot eengezinswoningen en seniorenwoningen. Het woningaanbod moet dus passen bij de demografische ontwikkeling. We vinden het belangrijk dat er voldoende woningen beschikbaar zijn voor Swifterbanters. Het zou mooi zijn als zij niet hoeven te concurreren met beleggers op de woningmarkt. We zouden het goed vinden als Swifterbant kan doorgroeien in het aantal inwoners. Enerzijds omdat er om ons dorp nog ontwikkelruimte beschikbaar is, anderzijds omdat dat goed is voor het draagvlak voor onze voorzieningen. Nieuwe woningbouwprojecten zouden er wat ons betreft voor moeten zorgen dat verschillende doelgroepen een woning kunnen vinden in ons dorp. Een betere mix van woningen, voor verschillende levensfasen en verschillende inkomens, is daarvoor nodig. Op deze manier voldoet het woningaanbod aan de (toekomstige) wensen van de Swifterbanters. Juist de mix van woningen zorgt ervoor dat het fijn wonen blijft voor verschillende doelgroepen in ons dorp. De mix versterkt de saamhorigheid en betrokkenheid bij elkaar. Het zou ook goed zijn de doelgroepen te mengen, zodat bijvoorbeeld jongeren en ouderen met elkaar in contact komen.
Bewoners staan open voor andere woningtypen, zoals kangoeroewoningen, tiny houses of zelfbouwwoningen. Dat past bij de pioniersgeest van Swifterbant en Flevoland in het algemeen. De woningmarkt vraagt voor jongeren en (toekomstige) ouderen het meeste aandacht. We vinden het van belang dat er in de toekomst betaalbare woningen voor starters zijn en seniorenwoningen. Dat is goed voor de doorstroming op de woningmarkt. Seniorenwoningen zouden wat ons betreft dichtbij (zorg)voorzieningen moeten worden gebouwd.
10
Ondanks dat we graag zouden zien dat Swifterbant groeit, vinden we het belangrijk dat het dorpse karakter behouden blijft. Hoogbouw past bijvoorbeeld in onze ogen niet bij het dorp. We denken ook dat het lastig wordt om het dorpse karakter te behouden als we al te snel of al te veel groeien. Verder vinden we het belangrijk dat de ruime, groene opzet blijft bestaan en wordt doorgetrokken in een eventuele nieuwe woonwijk met veel groen en water. Het Swifterbos en dorpsbos mag wat ons betreft niet worden opgeofferd voor nieuwe woningen. Voor onze voorzieningen, zoals winkels, zou het goed zijn als de verbinding tussen nieuwe woongebieden en het winkelcentrum goed is. Nieuwe inwoners moeten makkelijk hun boodschappen kunnen doen in Swifterbant. Dat kan bijvoorbeeld door goede fietspaden en wegen aan te leggen richting het centrum.
3.2 Rollen en afhankelijkheden In de vorige paragraaf is het wensbeeld van de inwoners beschreven op gebied van wonen in Swifterbant. De wensen van de inwoners zijn belangrijk, maar op dit onderwerp zijn er naast de inwoners veel meer partijen op verschillende manieren betrokken. Het gaat onder andere om: Gemeente Dronten Projectontwikkelaars Woningcorporatie Oost Flevoland Zorginstellingen De Provincie Flevoland Rijksoverheid
11
12
4 Welzijn en voorzieningen In dit hoofdstuk gaan we in op het thema welzijn en voorzieningen in Swifterbant. Hoe staan onze sportvoorzieningen ervoor in 2030? Hoe kijken we aan tegen toekomstige voorzieningen? Hoe ontmoeten we elkaar in 2030?
We willen dat het huidige voorzieningenniveau in stand gehouden, goed aansluit op de bevolkingsontwikkeling en waar mogelijk zelfs kan worden uitgebreid De wens voor de toekomst Swifterbanters zijn positief over het aantal voorzieningen. We willen het huidige voorzieningenniveau in Swifterbant in stand houden en waar mogelijk uitbreiden. Welzijn en voorzieningen en wonen vinden Swifterbanters de belangrijkste thema’s voor de toekomst. Het voorzieningenniveau van Swifterbant staat wel onder druk. Zo zien we dat de winkelleegstand (net als op andere plekken in Nederland) groeit en een aantal voorzieningen in het winkelcentrum nu ontbreken, omdat er daarvoor te weinig draagvlak is (bv. een bloemist). Het terugdringen van de winkelleegstand, behoud van voorzieningen en het draagvlak verhogen kan in de toekomst bereikt worden door te groeien in aantal inwoners. Bewoners vinden het belangrijk dat de gebouwen waarin onze maatschappelijke voorzieningen zitten (de basisscholen, kerken, bibliotheek) van goede kwaliteit zijn. Die kwaliteit verdient extra aandacht in de toekomst.
De demografische ontwikkeling van Swifterbant is van grote invloed op de levensvatbaarheid van voorzieningen in Swifterbant. Daarom denken we dat Swifterbant kan groeien qua aantal inwoners. Zo kunnen de voorzieningen ook in de toekomst blijven bestaan. Groei is geen probleem als dat past bij het dorpse karakter. Ook is groei geen doel op zich, maar het is wel nodig om het voorzieningenniveau te behouden en verder te ontwikkelen. In relatie tot de demografische ontwikkelingen is het belangrijk dat het voorzieningenniveau voor ouderen toereikend en toegankelijk is. Het is belangrijk dat voorzieningen goed bereikbaar en toegankelijk zijn en blijven.
4.1 Swifterbant ontmoet, cultureel, sport en recreëert De kracht van Swifterbant nu Swifterbant heeft een rijk en levensvatbaar verenigingsleven en telt vele sportvoorzieningen. Het verenigingsleven is een enorme bindende factor in het dorp. Op verenigingen ontmoet men elkaar, er wordt gesport en er wordt genoten van de vrije tijd. Het rijke verenigingsleven van Swifterbant draagt bij aan het welzijn van de inwoners. De evenementen die plaatsvinden in Swifterbant (zoals het Julifeest en de Avondvierdaagse) dragen ook bij aan de sociale structuren in het dorp. De wens voor de toekomst De plekken waar we elkaar kunnen ontmoeten en kunnen sporten zijn van grote waarde voor het dorp. De kwaliteit van de accommodaties vraagt extra aandacht in de toekomst. Denk aan het zwembad, de overige sportfaciliteiten en de biljartvereniging. Dat is noodzakelijk voor de instandhouding en verdere ontwikkeling van het verenigingsleven. We denken dan aan een sporthal waar ouders en andere toeschouwers in kunnen, en daar ook gebruik kunnen maken van (kleinschalige) horeca die door vrijwilligers gedraaid wordt. Het MFC, waar al plannen voor zijn, vinden we een goede ontwikkeling, die wat ons betreft snel gerealiseerd wordt.
13
Het zou voor de verbondenheid van inwoners in het dorp (de sociale cohesie) goed zijn als verschillende bevolkingsgroepen (jong en oud, verschillende achtergronden, verschillende levensfases en verschillende politieke voorkeuren) meer met elkaar in contact komen en er plekken zijn waar dat goed kan. Er is vanuit jongeren behoefte aan een ontmoetingsplek (buiten, maar wel overdekt en droog) waar zij hun ding kunnen doen (denk aan een chill- en/of hangplek). Het is belangrijk dat op die locatie wat geluid gemaakt kan worden, zodat zij andere bewoners niet storen. Ook moeten er voldoende prullenbakken staan. Meer voorzieningen voor jongeren kunnen eraan bijdragen dat er minder jongeren wegtrekken uit het dorp. Voorzieningen voor en door jongeren zou hier het beste werken. Daarmee bedoelen we dat jongeren worden betrokken bij het uitdenken wat er nodig is. Kinderen zouden graag meer en modernere voorzieningen voor hen zien in de toekomst, zoals een groter skatepark.
4.2 Swifterbant zorgt voor/met elkaar De kracht van Swifterbant nu We vinden dat het zorgaanbod en de basiszorg (zoals de huisarts, apotheek en fysiotherapeut) in Swifterbant voldoende is voor een dorp van onze omvang. Swifterbanters kijken naar elkaar om. De sociale veiligheid, krachtige gemeenschap en het feit dat mensen elkaar kennen helpen hierbij. Mensen zijn bereid wat voor elkaar te doen als dat nodig is. Dat past ook bij het karakter van veel Swifterbanters: die zijn doorgaans positief en bescheiden. De wens voor de toekomst Het zou mooi zijn als er in de toekomst meer specialistische zorg in Swifterbant is, maar dat is alleen mogelijk als het draagvlak voor dit soort voorzieningen groeit. Bewoners van Swifterbant begrijpen dat zij
voor meer specialistische zorg moeten uitwijken naar Dronten of Lelystad, al is dat voor met name mindervaliden lastig. Goede (OV-)bereikbaarheid van deze voorzieningen kan de drempel verlagen. Het zou mooi zijn als ouderen in de toekomst gemakkelijker in Swifterbant kunnen blijven wonen als zij meer zorg of hulp nodig hebben (bijvoorbeeld in aanleunwoningen of in verzorgingshuizen/woon-zorgcomplexen). Ouderen willen graag in Swifterbant blijven wonen, maar dat kan alleen als daar de juiste voorzieningen en woningen voor zijn. Het is daarom belangrijk dat het woningaanbod toekomstbestendig wordt gemaakt en aansluit op de demografische ontwikkeling.
4.3 Goed onderwijs in Swifterbant De kracht van Swifterbant nu Swifterbanters zijn blij met het basisschoolaanbod en willen kwalitatief goed basisonderwijs in Swifterbant behouden. We begrijpen dat jongeren naar Dronten moeten voor middelbaar onderwijs. De wens voor de toekomst Het belangrijkste is dat in het dorp in elk geval de variatie in het aanbod van typen basisscholen (openbaar, Protestants-Christelijk en katholiek) gelijk blijft of groter wordt. Bewoners van Swifterbant vinden het niet erg, als in de toekomst de scholen een andere plek krijgen binnen het dorp. De kwaliteit van de basisschoolgebouwen is een aandachtspunt richting de toekomst, net als de goede en veilige bereikbaarheid.
4.4 Swifterbant veilig De kracht van Swifterbant nu Swifterbanters voelen zich veilig en dat moet ook zo blijven: “ook ’s nachts groet men elkaar”. De sociale veiligheid, krachtige gemeenschap en leefbaarheid van het dorp zijn de belangrijkste redenen waarom mensen zich veilig voelen. Mensen kennen elkaar; het
14
gemeenschapsgevoel is goed en mensen ervaren weinig onveilige situaties. Vrouwen voelen zich even veilig als mannen in Swifterbant. De wens voor de toekomst De goede (ervaren) veiligheid moet behouden blijven, ook bij de groei van het dorp.
4.5 Rollen en afhankelijkheden In de vorige paragrafen is het wensbeeld van de inwoners beschreven op gebied van welzijn en voorzieningen in Swifterbant. De wensen van de inwoners zijn belangrijk, maar op dit onderwerp zijn er naast de inwoners veel meer partijen op verschillende manieren betrokken. Het gaat onder andere om: Gemeente Dronten Welzijnsinstellingen zoals de Meerpaal Verenigingen (sport, hobby, cultureel) Beheerders en vrijwilligers van/bij de verschillende voorzieningen Basisscholen en hun besturen Vastgoedeigenaren en ondernemers, o.a. in het winkelgebied Zorginstellingen zoals de Coloriet Zorgverleners
15
16
5 Economie In dit hoofdstuk gaan we in op de economie in Swifterbant. Hoe is het om te werken en ondernemen in Swifterbant in 2030? Wat biedt Swifterbant in 2030 voor toeristen (en inwoners)?
We zien kansen om onze economie verder te ontwikkelen 5.1 Swifterbant werkt en onderneemt De kracht van Swifterbant nu Swifterbant heeft een aantal verschillende winkels: het aanbod past bij het aantal inwoners. Het centrum van Swifterbant is goed bereikbaar en je kunt dicht bij de winkels parkeren. Er is voldoende werk binnen de agrarische sector en de lokale betrokkenheid van ondernemers is goed. Ondernemers helpen elkaar en dragen hun steentje bij. De gemeente biedt mogelijkheden om ondernemers te ondersteunen, zoals kennisontwikkeling en promotie. De wens voor de toekomst We zijn blij met het huidige voorzieningenniveau en willen dit behouden. We willen voorkomen dat er winkels verdwijnen (zie hoofdstuk 4). Het is daarvoor belangrijk dat Swifterbant groeit in inwoneraantal. Ook is het goed voor de uitstraling van het centrum als de winkelpanden die nu leegstaan worden opgevuld.
Bij de uitbreiding van Swifterbant, is het belangrijk dat de winkels en voorzieningen in het dorp goed bereikbaar blijven. Dat maakt het gemakkelijker voor nieuwe inwoners om hun inkopen te doen in Swifterbant. Dat kan op verschillende manieren bereikt worden, bijvoorbeeld door concentratiebeleid voor de voorzieningen in het centrum. Steeds meer mensen en bedrijven willen kopen bij lokale winkels en lokale producten gebruiken. Een idee van enkele Swifterbanters is het versterken van de samenwerking tussen lokale agrariërs en de winkels in het dorp, door bijvoorbeeld streekproducten aan te bieden. Dat versterkt ook de binding tussen inwoners en ondernemers in het dorp. Het is goed dat het bedrijventerrein Spelwijk verbeterd wordt. We vinden het belangrijk dat er goede vestigingslocaties voor ondernemers op het bedrijventerrein én in het dorp zelf zijn. Het zou mooi zijn als in de toekomst de huurprijzen van bedrijfspanden lager liggen, zodat de drempel om een onderneming te starten ook omlaag gaat. Het is belangrijk dat de gemeente ondernemers de ruimte geeft om een onderneming te starten. Swifterbant wordt eerder gezien als een woondorp dan een werkdorp. Dit zorgt ervoor dat het (met name voor jongeren en hoger opgeleiden) ingewikkeld is om een baan te vinden in Swifterbant. Het zou mooi zijn als de werkgelegenheid toeneemt in Swifterbant.
5.2 Toerisme in Swifterbant De kracht van Swifterbant nu Swifterbant biedt rust, ruimte en natuur met genoeg ruimte om te wandelen en fietsen. Dit is zowel aantrekkelijk voor bewoners als voor bezoekers. Toeristen kunnen verblijven op de camping. De wens voor de toekomst Swifterbant zal geen toeristische trekpleister worden, maar dat hoeft ook niet. Het zou mooi zijn als het aantrekkelijk maken van het dorp
17
voor inwoners er tegelijk voor zorgt dat het aantrekkelijker is voor bezoekers om ons dorp te bezoeken. Al biedt het unieke verhaal van de Swifterbant Cultuur wel kansen voor het aantrekken van recreanten en toeristen. Sommige Swifterbanters zien liever dat er (eerst) ingezet wordt op een aantrekkelijk dorp voor de inwoners, bezoekers komen daarna. Andere inwoners vinden het wel belangrijk dat er voldoende te beleven is. Denk aan cultureel aanbod (evenementen), goede wandel- en fietsvoorzieningen, goede plekken om te zwemmen, leuke winkels en horeca. Dit is inherent verbonden aan het aantrekkelijk maken van Swifterbant voor de inwoners. De Swifterbanters zijn blij dat de camping hersteld is, behouden blijft en wordt verbeterd/opgeknapt. Bewoners zijn ook blij dat zij door de gemeente betrokken zijn bij dit proces. Deze ontwikkeling biedt kansen. Een idee van de inwoners is dat de camping samenwerkt met het zwembad. Daarnaast kunnen er activiteiten aangeboden worden voor zowel inwoners als bezoekers. Ook Shortgolf biedt mogelijkheden voor bezoekers van buitenaf. Hoewel Swifterbant geen toeristische trekpleister hoeft te worden, liggen hier wel mogelijkheden, bijvoorbeeld rond de tulpenvelden in het voorjaar, de jachthaven, mogelijkheden voor evenementen en het op de kaart zetten van de Swifterbantcultuur.
Het is interessant om te kijken of we geen kansen laten liggen op dat gebied. Wel met de notie dat de focus ligt op de inwoners, de bezoekers komen daarna. Onze wens voor de toekomst is daarmee dat we de kansen benutten om toeristen te trekken, waarbij we ook kijken naar de kansen voor ondernemers.
5.3 Rollen en afhankelijkheden In de vorige paragrafen is het wensbeeld van de inwoners beschreven op gebied van economie en toerisme in Swifterbant. De wensen van de inwoners zijn belangrijk, maar op dit onderwerp zijn er naast de inwoners veel meer partijen op verschillende manieren betrokken. Het gaat onder andere om: Individuele ondernemers: winkeliers, agrariërs, recreatieve bedrijven, overig bedrijfsleven Ondernemers- en winkeliersvereniging Vastgoedeigenaren in het winkelgebied en op het bedrijventerrein Gemeente Dronten Het regionale werkbedrijf ‘Flevoland Werkt!’ Provincie Flevoland Rijksoverheid
18
19
6 Groen en klimaat In dit hoofdstuk gaan we in op groen en klimaat in Swifterbant. Hoe ziet het groen in Swifterbant eruit in 2030 Hoe staat het met de biodiversiteit? Op welke manier zet Swifterbant zich in voor duurzaamheid en draagt het bij aan de energietransitie?
We willen het groene karakter van Swifterbant behouden en ons steentje bijdragen aan verduurzaming 6.1 Natuurlijk Swifterbant De kracht van Swifterbant nu Swifterbant is een groen dorp. “Om het dorp is een en al natuur” en “Swifterbant is behoorlijk groen” is wat inwoners vaak laten horen. In algemene zin draagt de aanwezigheid van groen bij aan een prettige en gezonde leefomgeving. Groen maakt het dorp aantrekkelijk voor bewoners en recreanten. In Swifterbant zorgt met name de ring van groen rondom het dorp voor een groene uitstraling. Ook vind je er het dorpsbos, het Swifterbos, parkjes, speeltuintjes en een kinderboerderij. Er liggen een aantal wandel- en fietsroutes (door het bos) waar Swifterbanters graag gebruik van maken. Er is voor ieder wat wils.
De wens voor de toekomst Ondanks onze wens om te groeien, mag dat wat ons betreft niet ten koste gaan van het Swifterbos en het huidige groenaanbod in het dorp. Er is voor ieder wat wils: we vinden het belangrijk dat dit zo blijft. Wel verdient het onderhoud van openbaar groen en de paden extra aandacht, zeker als het aantal inwoners toeneemt. Het groene karakter is een ‘selling point’ van ons dorp, hier zijn we trots op. We zien graag dat het groen in en om Swifterbant, waar mogelijk, uitgebreid en verder ontwikkeld wordt. Verschillende Swifterbanters hebben hier goede ideeën voor, zoals het aanleggen van meer bloemen/planten (i.p.v. alleen gras), het ophangen van bloembakken in het dorp, het planten van bomenrijen langs straten, ecologische bermen die goed zijn voor de natuur, bosjes in plaats van gras, ontwikkelen van een park en uitbreiden van het bosgebied. Dit bevordert de biodiversiteit en deze natuurlijke ontmoetingsplekken dragen bij aan het verbeteren van de leefbaarheid. We denken dat het goed zou zijn om (bij het aanleggen van nieuw groen) de groenvoorzieningen en bossen in Swifterbant en de provincie beter met elkaar te verbinden. Denk daarbij aan aantrekkelijke, veilige en gebruiksvriendelijke routes van, naar en in Swifterbant. Groen moet wat ons betreft voor alle doelgroepen goed toegankelijk zijn.
De inwoners vinden het jammer dat er op dit moment weinig waterpartijen zijn Swifterbant. Er zijn nauwelijks sloten, plassen en meertjes en ook rondom de woningen in Swifterbant ontbreekt water en dat is zonde. Het zou mooi zijn als er in 2030 meer water is aangelegd in het dorp. Dit draagt niet alleen bij aan de leefbaarheid van het dorp, maar het bevordert ook de biodiversiteit.
20
6.2 Swifterbant Duurzaam De kracht van Swifterbant nu Er wordt in Swifterbant op verschillende vlakken aan duurzaamheid en energie gewerkt. Zo zijn er rond ons dorp windmolens te vinden en zijn er een aantal in aanbouw. Dat levert veel groene energie op. Het is goed dat er bij nieuwe woningbouwplannen beter nagedacht wordt over groene energievoorzieningen en het gebruik van duurzame materialen. Swifterbanters vinden het belangrijk dat de focus voor alternatieve energiebronnen zich niet alleen beperkt tot windmolens. De wens voor de toekomst Op gebied van duurzaamheid is zowel energiebesparing als het duurzaam opwekken van energie belangrijk. Swifterbant draagt hier onder andere aan bij met de verschillende windmolens. Maar, het effect van windmolens op de kwaliteit van wonen en de kwaliteit van de omgeving is een belangrijk aandachtspunt. Er moet een balans zijn tussen de kwaliteit van leven, opwekken van duurzame energie en energiebesparing. Daarom zien de inwoners liever niet nog meer windmolens dicht bij het dorp en geen (grote) zonneparken op de landbouwgrond. We vinden het belangrijk dat iedereen deel gaat uitmaken van de energietransitie en meer mensen ervan profiteren. Dat kan bijvoorbeeld door zonne-energie gezamenlijk op te wekken, maar er zijn meer voorbeelden waarmee zowel inwoners als investeerders kunnen bijdragen en profiteren.
We staan open voor dergelijke ideeën in Swifterbant. Het zou mooi zijn als het aanleggen van zonnepanelen op daken van woningen, garages en bedrijfsgebouwen gestimuleerd wordt, bijvoorbeeld met een subsidie. Dat vinden we een betere oplossing dan het aanleggen van zonneparken op landbouwgrond. Wateropvang en waterafvoer worden steeds belangrijker in de toekomst door klimaatverandering. We vinden het belangrijk dat er bij het plannen van nieuwbouw vooraf nagedacht wordt over groen,
duurzaamheid en klimaatneutraal (met zo min mogelijk of zonder CO2uitstoot) bouwen. Het is zonde als er pas achteraf rekening gehouden wordt met bijvoorbeeld waterafvoer bij flinke regenbuien of een hogere temperatuur op hete zomerdagen. Om deze problematiek aan te pakken hebben inwoners een aantal ideeën: er kunnen bijvoorbeeld groene daken aangelegd worden om water langer op te slaan en om hitte te verminderen en er kan een campagne opgezet worden om tegels uit je tuin te halen en daar groen voor in de plaats te brengen. Natuurlijk hebben bewoners hier ook een eigen verantwoordelijkheid in. Door het aanleggen van meer bomen en openbaar groen verbetert de leefbaarheid, maar het scheelt ook hitte in de zomer. Daarnaast kan het zorgen voor geluidsdemping van vliegtuigen die van- en naar Lelystad Airport vliegen. Overlast van vliegtuigen willen we zoveel als mogelijk beperken.
6.3 Rollen en afhankelijkheden In de vorige paragrafen is het wensbeeld van de inwoners beschreven op gebied van groen en klimaat in Swifterbant. De wensen van de inwoners zijn belangrijk, maar op dit onderwerp zijn er naast de inwoners veel meer partijen op verschillende manieren betrokken. Het gaat onder andere om: Gemeente Dronten Staatsbosbeheer Natuur- en landschapsorganisaties zoals het Flevo-landschap Agrariërs Provincie Flevoland Andere terreinbeheerders Vastgoedeigenaren Investeerders in en ontwikkelaars van windmolenparken en andere vormen van hernieuwbare energie Waterschap Zuiderzeeland Rijksoverheid
21
22
7 Bereikbaarheid In dit hoofdstuk komt de bereikbaarheid van Swifterbant aan bod. Hoe zien we dat voor ons in de toekomst?
Het is vooral van belang dat de voorzieningen in en rond Swifterbant goed bereikbaar zijn en blijven 7.1 Swifterbant bereikbaar De kracht van Swifterbant nu Swifterbant is een forensendorp en met de auto goed bereikbaar. We liggen centraal in Nederland: vanuit Swifterbant zijn veel plekken binnen een uur te bereiken met de auto. Dat past ook van het karakter van een dorp: de bereikbaarheid per openbaar vervoer is beperkt, doordat we een relatief klein dorp zijn. Dat neemt niet weg dat hier vanuit de bevolking wel vraag naar is (zeker voor jongeren zonder auto(rijbewijs) of ouderen en/of mindervaliden). Op verschillende schaalniveaus relevant Bereikbaarheid is een belangrijk thema, omdat het een randvoorwaarde is voor veel andere thema’s. Goede bereikbaarheid draagt bij aan een goed woonklimaat, aan een sterke(re) economie en aan de mogelijkheid om activiteiten te ondernemen in en rond Swifterbant. Bereikbaarheid gaat niet alleen over de bereikbaarheid van buitenaf naar Swifterbant, maar ook over de bereikbaarheid in het dorp zelf. Bereikbaarheid is een relevant thema op verschillende schaalniveaus, waarop we alleen invloed hebben op lokaal en/of gemeentelijk niveau. Op gemeentelijk niveau gaat
het over wandel-, fiets- en auto-verbindingen en parkeermogelijkheden in Swifterbant. Op provinciaal niveau gaat het over de N-wegen die Swifterbant ontsluiten en de OV-busverbindingen met Dronten en van Dronten met Lelystad en Kampen. Op nationaal niveau gaat het om de ontsluiting van Rijksinfrastructuur (A-wegen zoals de A6, de spoorverbinding Lelystad – Dronten – Kampen en de mogelijke openstelling van Lelystad Airport voor burgerluchtvaart). De wens voor de toekomst In Swifterbant willen we in elk geval de goede autobereikbaarheid van het dorp behouden en waar mogelijk de OV-verbindingen verbeteren. Het is belangrijk dat de basis voor het openbaar vervoer op orde is. Zo moeten bijvoorbeeld middelbare scholen en andere voorzieningen goed bereikbaar blijven met het openbaar vervoer. Op moment dat we deze visie opstellen, zijn er bij de provincie plannen om het aantal buslijnen in onze gemeente te verminderen. Dat willen we voorkomen. Bereikbaarheid hangt sterk samen met andere thema’s. Daarom vinden we dat er bij bijvoorbeeld bij woningbouwplannen, plannen rond voorzieningen en groen, ook altijd bereikbaarheid moet worden meegenomen. Andersom geldt ook dat er bij bereikbaarheidsingrepen ook aandacht moet zijn voor de invloed op andere thema’s.
Het is van belang dat de voorzieningen in het dorp en voorzieningen in de omgeving goed bereikbaar zijn, ook voor bijvoorbeeld mindervaliden en slechtzienden. Het betekent ook dat OV-haltes en bussen goed toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Toekomstige dorpsuitbreidingen (waaronder Swifterbant-Zuid en andere toekomstige plannen) moeten wat ons betreft goed verbonden zijn met het dorpscentrum en de basisscholen. Zo draagt de bereikbaarheid bij aan de eenheid en verbondenheid van het dorp. Goede en veilige wandel- en fietsverbindingen, zijn belangrijk voor Swifterbant. Zowel in Swifterbant zelf, als met Dronten. Ook omdat steeds meer mensen een e-bike hebben. We denken dan bijvoorbeeld aan van de autowegen gescheiden fietspaden langs de spoorlijn naar
23
Dronten-West. Dat verhoogt de veiligheid van fietsers en schoolgaande jeugd ten opzichte van fietspanden langs N-wegen. De ringwegen rond Swifterbant werken goed, en worden zoveel als mogelijk gebruikt om verkeer uit de wijken te houden. Doorgaand- en vrachtverkeer in de wijken willen we, net als nu, zoveel als mogelijk beperken. We vinden het belangrijk dat er voldoende parkeerplaatsen zijn voor bezoekers aan het dorpscentrum, ook voor mindervaliden en elektrische auto’s (laadinfrastructuur). Daarbij is het belangrijk dat het centrum ook prettig blijft voor fietsers en voetgangers, zeker als Swifterbant verder groeit.
7.2 Rollen en afhankelijkheden In de vorige paragraaf is het wensbeeld van de inwoners beschreven op gebied van bereikbaarheid in Swifterbant. De wensen van de inwoners zijn belangrijk, maar op dit onderwerp zijn er naast de inwoners veel meer partijen op verschillende manieren betrokken. Voor bereikbaarheid geldt dat wellicht nog sterker van voor andere onderwerpen, omdat net als elders in Nederland, de bereikbaarheid van buitenaf per OV en met de auto, afhankelijk is van partijen die landelijk of provinciaal deze afwegingen maken. Onder andere de volgende partijen zijn bij dit thema betrokken: Rijkswaterstaat Provincie Flevoland ProRail / NS OV-regio IJsselmond Gemeente Dronten Belangenorganisaties zoals Veilig Verkeer Nederland en de Fietsersbond
24
8 Tot slot In de zes voorgaande hoofdstukken las u de visie van Swifterbanters op de toekomst van het dorp. De Dorpsvisie Swifterbant zorgt voor een nieuwe verbinding en gezamenlijk referentiekader voor de gemeente Dronten en de Swifterbanters. Daarmee ontstaat een nieuwe verbinding tussen de inwoners en de gemeente. Maar natuurlijk zijn ook andere partijen betrokken bij de toekomst van Swifterbant. De Dorpsvisie Swifterbant is voor de gemeente Dronten een checklist voor toekomstige ontwikkelingen in het dorp. Het document wordt gebruikt om te kijken of toekomstige ontwikkelingen passen binnen het toekomstbeeld van de inwoners. De bewoners hopen dan ook dat deze dorpsvisie leidt tot medeverantwoordelijkheid en ‘samen doen’. De inwoners van Swifterbant denken en doen graag mee. De manier waarop we betrokken zijn bij het proces rond de camping, kan wat ons betreft als een voorbeeld daarvoor dienen. Met dit document kunnen we samen gaan werken aan een mooi Swifterbant!
25
26
27