A7 241105 Raadsinformatiebrief Uitkomsten van de rapportage Evaluatie Dierenwelzijn gemeente Dronten (686675).pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF Zaaknummer: 675300 Documentnummer: 686675

Datum: 5 november 2024 Portefeuille(s): Dierenwelzijn Portefeuillehouder(s): P. Duvekot

Onderwerp De uitkomsten van de rapportage Evaluatie Dierenwelzijn gemeente Dronten zijn leidraad bij de doorontwikkeling van dierenwelzijnsbeleid. Context ☐ Afdoening motie [naam / raadsvergadering d.d.] ☐ Afdoening toezegging [commissievergadering/raadsvergadering d.d.] ☐ Beantwoording raadsvragen ☐ Actuele bestuurlijke aangelegenheid ☒ Anders Inleiding In het collegeprogramma is opgenomen dat er een actualisatie van het beleid dierenwelzijn zal plaatsvinden. De raad wordt middels deze rib geïnformeerd over de voortgang. Kernboodschap Om tot nieuw beleid te komen hebben we Aeres gevraagd onderzoek te doen naar het huidige dierenwelzijnsbeleid. Aeres heeft een onderzoek uitgevoerd en het resultaat in de vorm van een rapport (uitkomsten) op 5 september jl. aangeboden aan het college. In de rapportage Evaluatie Dierenwelzijn gemeente Dronten worden de uitkomsten en aanbevelingen gedeeld op basis van een eenjarig onderzoek van de Aeres Hogeschool. De Nota uitvoering dierenwelzijnstaak gemeente Dronten (vastgesteld door het college d.d. 21 december 2021- nr. 132697) heeft het dierenwelzijnsbeleid geformaliseerd en duidelijkheid gegeven aan de ketenpartners en inwoners over de invulling van de wettelijke dierenwelzijnstaken. In de afgelopen jaren is deze als zodanig ook uitgevoerd.

Het college heeft vervolgens aan de Aeres Hogeschool in Dronten gegeven om een onderzoek te doen hoe het huidige dierenwelzijnsbeleid nageleefd en beleefd wordt (collegebesluit d.d. 27 juni 2023-nr. 423350). Het onderzoek heeft tot een rapportage geleid, waarbij Aeres de visie en beleving van de stakeholders alsmede de beleving van dierenwelzijnsbeleid door de inwoners van de gemeente, heeft uitgevraagd via een enquête en aansluitend conclusies en aanbevelingen heeft gedaan. Deze raadsinformatiebrief is een aanvulling op de uitkomsten/conclusies uit de rapportage. Het college wil inzoomen op 2 vraagstukken: 1. Het dierenwelzijnsbeleid; het wettelijk kader 2. Van rapportage naar het opstellen van een beleidsplan Bijlage(n):

De Rede 1 8251 ER Dronten

Postbus 100 8250 AC Dronten

Telefoon 14 0321

www.dronten.nl

Ad 1 Het dierenwelzijnsbeleid; het wettelijk kader Als college vinden we dat we niet alleen goed voor onze inwoners, maar ook voor onze dieren moeten zorgen. In onze uitvoering van dierenwelzijnsbeleid vervullen we de wettelijke taken, zoals het opvangen van gevonden, verwaarloosde, gewond of geëxploiteerde (huis) dieren voor een maximale termijn van 14 dagen en zien we toe op de dierenhulpketen en het stimuleren van onderlinge samenwerking met dierennoodhulpwelzijnsorganisaties. Binnen de grenzen van onze gemeente bevinden zich tal van dieren. De inwoners houden verschillende soorten gezelschapsdieren (honden, katten, knaagdieren etc.). In het buitengebied bevinden zich landbouwhuisdieren (zoals varkens, koeien, geiten en paarden) en daarnaast kennen we uiteraard ook de in het wild levende dieren. Dieren horen bij onze samenleving. Voor al deze dieren hebben wij als inwoners, maar ook als gemeente een verantwoordelijkheid en een verplichting voor hun welzijn. De Wet dieren beschermt het welzijn en de gezondheid van dieren. Deze wet beschouwt dieren als wezens met gevoel voor eigen waarde. Het stelt regels voor o.a. dierenartsbezoeken, vers drinkwater en het voorkomen van hittestress. Naast de Wet dieren zijn er ook Europese- en Nederlandse regels waar houders van gehouden dieren aan moeten voldoen.

Zo vervullen wij in onze gemeente voortdurend onze rol in de volgende onderscheiding van dieren in onze gemeente: 1. Dieren in nood (zorgplicht); 2. Gezelschapsdieren (huisdieren en hobbydieren); 3. Vermaak met dieren (circus, levende kerststal, dierenweide en kinderboerderij); 4. Landbouwhuisdieren (vee- en industriedieren, pelsdieren, stalbranden, diervriendelijk consumptie); 5. In het wild levende dieren (jacht, beheer en schadebestrijding); 6. In het wild levende dieren (ruimtelijk, flora/fauna en verkeersbescherming).

Ad 2 Van rapportage naar het opstellen van een beleidsplan Vanuit de rapportage zijn 8 stakeholders betrokken geweest om voor de onderzoeker (Aeres) inzichtelijk te maken in hoeverre zij de rol van de gemeente zien of wenselijk achten. Het college heeft kennis genomen van het collectieve gevoel van de stakeholders van weinig betrokkenheid bij het huidige dierenwelzijnsbeleid. Het college wil dan daarom ook inspelen op het bevorderen van de contacten en ook inspelen op actuele ontwikkelingen. Daarvoor willen we 3 essentiële stappen ondernemen: • • •

Er is één aanspreekpunt voor dierenwelzijn; Periodieke overlegmomenten met stakeholders bevorderen (gezamenlijk); Separate overlegmomenten met stakeholders.

Om het dierenwelzijnsbeleid beter te stroomlijnen en vertrouwder te maken voor de inwoners en stakeholders in en buiten onze regio, zullen de contacten binnen onze gemeente meer geïntensiveerd worden op de volgende 7 taak- en werkgebieden: •

Direct aanspreekpunt online voor inwoners en stakeholders binnen onze Gemeente;

• • • • • •

Directe communicatie met dierennoodhulpdienst(en); Interne afstemming met handhaving optimaliseren (zoals bijtincidenten met honden en overlast van dieren etc.); Monitoring dierenwelzijn op dierenweides en kinderboerderij binnen de Gemeente; Communicatie op de gemeentelijke website; Budgettering flexibiliseren in contracten/facturering met stakeholders en maatschappelijke instellingen en betrokkenen uit de samenleving; Dynamiek in dierenwelzijnsbeleid (proactief en inspelen op actualiteit).

Eerste bijeenkomst met stakeholders Op 5 september jl. heeft er een informeel samenzijn plaatsgevonden in de Open Hof. Hierbij heeft een vertegenwoordiging van de Aeres Hogeschool haar bevindingen vanuit de rapportage Evaluatie Dierenwelzijn gemeente Dronten officieel gedeeld, middels een presentatie aan wethouder Duvekot, een ambtelijke afvaardiging en een ruime vertegenwoordiging van stakeholders. Na afloop van de presentatie hebben de stakeholders, samen met de wethouder en ambtelijke vertegenwoordigers, de onderlinge contacten nog wat verder uitgewerkt. Vervolg In het tweede kwartaal van 2025 zal het college de maatschappelijke effecten en doelstellingen formuleren voor het nieuwe dieren welzijnsbeleid. Indien hiervoor extra financiële middelen nodig zijn, zal het college de maatschappelijke effecten, doelstelling met bijbehorend financieel kader ter besluitvorming aan de raad voorleggen. Dierenwelzijn valt onder pakket 1F integraal veiligheidsbeleid en openbare orde en vanaf de begroting 2026 zullen wij dierenwelzijn als een apart item in de begroting meenemen. Het budget voor dierenbescherming en welzijn is thans € 30.000,00 voor het jaar 2024. . Bijlage(n) bij deze raadsinformatiebrief Rapport Evaluatie Dierenwelzijn gemeente Dronten – Aeres Hogeschool Dronten (documentnr. 675172)

De Secretaris, R. Hammenga MA

De Burgemeester, drs. J.P. Gebben

Juli 2024

Evaluatie Dierenwelzijnsbeleid gemeente Dronten

1

Voorwoord Geachte lezer, Met trots presenteer ik u het rapport “Evaluatie Dierenwelzijnsbeleid gemeente Dronten”, opgesteld door onderzoekers van het lectoraat Human-Animal Interactions van Aeres Hogeschool Dronten. Sinds de publicatie van de eerste nota Dierenwelzijnsbeleid in 2021 heeft de gemeente Dronten zich ingezet om het dierenwelzijn structureel te waarborgen. Dit rapport richt zich op de belangrijke vraag hoe dit beleid wordt nageleefd en beleefd door zowel de betrokken stakeholders als de inwoners van de gemeente. Op basis van waardevolle inzichten worden in dit rapport diverse aanbevelingen gedaan. Deze omvatten onder andere verbeterde informatievoorziening en communicatie, de aanstelling van een beleidsmedewerker dierenwelzijn, actualisatie van het dierenwelzijnsbeleid, en versterkte controle en handhaving.

Ik ben bijzonder trots op onze studenten en onderzoekers van het lectoraat Human-Animal Interactions voor hun toewijding aan het verbeteren van dierenwelzijn. Dit project onderstreept het belang van onafhankelijk onderzoek en de cruciale rol die onze hogeschool speelt in het ondersteunen van de samenleving. Aeres Hogeschool Dronten waardeert de samenwerking met de gemeente Dronten ten zeerste en ziet uit naar een verdere intensivering van deze samenwerking. Wij hopen dat dit rapport een stap voorwaarts zal zijn in het gezamenlijke streven naar een hoger niveau van dierenwelzijn in onze gemeente. Met vriendelijke groet,

Jolanda Berntsen - Wiltink Directeur Aeres Hogeschool Dronten

2

Managementsamenvatting In 2021 publiceerde de gemeente Dronten haar eerste nota Dierenwelzijnsbeleid. Het doel van deze nota was de huidige werkwijze te formaliseren, zodat de regievoering en samenwerking in de uitvoering van dierenwelzijnstaken gewaarborgd worden. Dit rapport richt zich op de onderzoeksvraag: "Hoe wordt het huidige dierenwelzijnsbeleid in de gemeente Dronten nageleefd en beleefd?" Deze vraag is beantwoord via interviews met betrokken stakeholders en een enquête onder inwoners van de gemeente Dronten.

De interviews geven een divers beeld van de perceptie van stakeholders op het dierenwelzijnsbeleid. De bekendheid met de nota Dierenwelzijnsbeleid blijkt beperkt; van de acht geïnterviewde stakeholders zijn er slechts drie volledig op de hoogte. Gebrekkige bekendheid leidt tot een gevoel van onvoldoende betrokkenheid bij het beleid onder de stakeholders. Het gebrek aan een participatiebeleid wordt als een gemiste kans gezien. De stakeholders zien de betrokkenheid bij dit onderzoek als een positieve eerste stap en suggereren dat een beleidsmedewerker dierenwelzijn zich zou moeten richten op deze taak, en daarbij de communicatie en samenwerking tussen alle betrokken partijen te verbeteren. Op basis van de interviews met de stakeholders konden vijf rollen voor de gemeente binnen het dierenwelzijnsbeleid worden geformuleerd: voorlichter, zorgdrager, verbinder, beleidsmaker, en onderzoeker. Ze benadrukken het belang van actieve voorlichting, niet alleen via een website, maar ook via sociale media, informatieavonden en andere communicatiekanalen om een breed publiek te bereiken. Daarnaast is er een sterke behoefte aan meer directe interactie en continuïteit in contacten, vooral gezien de personeelswisselingen bij de gemeente.

Van de respondenten had 83% te maken gehad met dierenwelzijnsproblemen, zoals een gebrek aan geschikte (omheinde) faciliteiten voor honden, aangereden wild, of verwaarlozing en verkeerd houden van dieren. Blaffende honden waren de meest genoemde overlastklacht. Met betrekking tot handhaving vond 40% van de respondenten dat dit nog onvoldoende was, daarentegen was 51% daar al wel tevreden over. Verbeterpunten die werden genoemd, zijn ingrijpen bij verwaarlozing, controle op het aanlijnen van honden en de opvolging van bijtincidenten. Onder de respondenten was er een sterke behoefte aan betere communicatie bij meldingen en meer voorlichting en informatievoorziening. Op basis van de resultaten van het onderzoek worden aanbevelingen gedaan ten aanzien van verbetering van de informatievoorziening, communicatie en voorlichting; aanstelling van een beleidsmedewerker dierenwelzijn; actualisatie van het dierenwelzijnsbeleid; organisatie van bijeenkomsten en netwerkvorming; aanpassing van contracten; en versterkte controle en handhaving.

De enquête werd door 118 inwoners ingevuld. Slechts 20% van de respondenten was bekend met het dierenwelzijnsbeleid van de gemeente Dronten. Bijna één derde van de respondenten wist niet waar ze dierenwelzijnsproblemen konden melden. Degenen die dit wel wisten, noemden vooral de dierenambulance en het alarmnummer 144.

3

Inhoudsopgave

4

Voorwoord

2

Managementsamenvatting

3

1.

Aanleiding en onderzoeksvraag

5

2.

Visie en beleving van de stakeholders in de gemeente Dronten 6 2.1. Bekendheid met het dierenwelzijnsbeleid 6 2.2. Beleving van een participatiebeleid 6 2.3. Visie op rol van de gemeente 7 2.3.1. Voorlichter 7 2.3.2. Zorgdrager 7 2.3.3. Verbinder 8 2.3.4. Beleidsmaker 8 2.3.5. Onderzoeker 8 2.4. Beleving van het contract 8 2.4.1. Contracttermijn 8 2.4.2. Meetbaarheid van uitvoer en effecten 8 2.4.3. Beschikbaarheid van middelen en mogelijkheden 9 2.5. Contact met de gemeente 9

3.

Beleving van dierenwelzijnsbeleid door de inwoners van gemeente Dronten 10 3.1. Kenmerken respondenten 10 3.2. Ervaringen met dierenwelzijnsbeleid gemeente Dronten 11 3.3. Kennis van en mening over dierenwelzijnsbeleid gemeente Dronten 12 3.4. Contact met de gemeente over dierenwelzijnszaken 15

4.

Conclusies en aanbeveldingen 17 4.1. Stakeholders 17 4.2. Inwoners 18

5.

Bijlagen 19 5.1. Stakeholders 20 5.2. Interviewvragen 21 5.3. Enquête 23

2

1. Aanleiding en onderzoeksvraag

3 5

6 6 6 7 7 7 8 8 8 8 8 8 9 9

10 10 11 12 15

In 2021 heeft de gemeente Dronten haar eerste nota Dierenwelzijnsbeleid gepubliceerd. Het doel van deze nota was om de huidige werkwijze te formaliseren, zodat de regievoering en samenwerking in de keten van uitvoering van dierenwelzijnstaken gewaarborgd worden. De nota beschrijft een werkwijze waarmee uitvoering gegeven kan worden aan de wettelijke taak zoals beschreven in het Burgerlijk Wetboek. De rol van gemeenten en andere overheidslagen in het waarborgen van dierenwelzijn krijgt steeds meer aandacht op landelijk niveau. In de verzamelbrief dierenwelzijn¹ (2023) aan de Tweede Kamer wordt de rol van gemeenten in dierenwelzijn benadrukt. De brief vermeldt dat steeds meer gemeenten een portefeuillehouder dierenwelzijn hebben aangesteld en/of een dierenwelzijnsnota hebben opgesteld, en dat gemeenten steeds meer vragen van inwoners over dit onderwerp ontvangen. In 2022 publiceerde de Raad voor Dierenaangelegenheden de zienswijze ‘Dierenwelzijn in het huis van Thorbecke’². Deze zienswijze inventariseerde de ervaren belemmeringen en benadrukte dat op gemeentelijk niveau steeds meer beleid omtrent dierenwelzijn wordt ontwikkeld. Gemeenten tonen een duidelijke ambitie om dierenwelzijn te versterken, mede omdat zij als eerste worden aangesproken bij misstanden.

Ook de gemeente Dronten deelt deze ambitie en streeft ernaar haar dierenwelzijnsbeleid verder te versterken. Hierbij heeft de gemeente twee doelen: 1. 2.

Onderzoeken hoe het huidige dierenwelzijnsbeleid wordt nageleefd en beleefd Ontwikkelen van een nieuwe visie op dierenwelzijnsbeleid voor de toekomst

Dit rapport richt zich op het eerste doel met de bijbehorende onderzoeksvraag:

Hoe wordt het huidige dierenwelzijnsbeleid in de gemeente Dronten nageleefd en beleefd? Deze vraag is beantwoord door middel van interviews met betrokken stakeholders (hoofdstuk 2) en een enquête onder de inwoners van de gemeente Dronten (hoofdstuk 3).

17 17 18

19 20 21 23

¹ https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/01/19/verzamelbrief-dierenwelzijn#:~:text=Minister%20Adema%20(LNV)%20informeert%20de,rondom%20 loslopende%20huiskatten%20en%20zwerfkatten. ² https://www.rda.nl/publicaties/publicaties/2022/03/30/zienswijze-dieren-in-het-huis-van-thorbecke

5

2. Visie en beleving van de stakeholders in de gemeente Dronten Nieuwe wetenschappelijke inzichten hebben ertoe geleid dat het landelijke beleid voor dierenwelzijn nu meer nadruk legt op de intrinsieke waarde van dieren en het vervullen van hun behoeften. Vroeger richtte wet- en regelgeving zich voornamelijk op omgevingsfactoren, zoals hokgrootte en klimaatomstandigheden. Tegenwoordig is het beleid meer gericht op de specifieke behoeften van dieren, zoals sociaal contact en de mogelijkheid om soortspecifiek gedrag te vertonen. Voor een juiste monitoring van dierenwelzijn wordt nu verwezen naar het Vijf Domeinen Model³, waarbij de nadruk ligt op hoe het dier zijn of haar omgeving zelf ervaart. Deze benadering is ook terug te vinden in het landelijke beleid, zoals in de nieuwe Wet Dieren en het convenant Dierwaardige Houderij. Om inzicht te krijgen in hoe het huidige dierenwelzijnsbeleid beleefd wordt door de betrokken stakeholders en welke rol zij vinden dat de gemeente Dronten hierin zou moeten vervullen, zijn acht interviews (Bijlage 5.2) afgenomen door studenten en onderzoekers van Aeres Hogeschool Dronten. De geïnterviewde stakeholders zijn (zie ook Bijlage 5.1): 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Opvang Kaatje Keutel Faunabeheereenheid Flevoland Valwild Vogelhospitaal Naarden Dierennoodhulp Flevoland De Toevlucht Hondengedragsdeskundige Kattenopvang Swifterbant Diergeneeskundig centrum Dronten

2.1. Bekendheid met het dierenwelzijnsbeleid Om een beeld te krijgen van hoe de betrokken stakeholders het dierenwelzijnsbeleid van de gemeente Dronten beleven is het noodzakelijk om eerst te inventariseren in hoeverre zij bekend zijn met de nota Dierenwelzijnsbeleid. Het valt op dat twee van de acht stakeholders, hoewel zij een contract met de gemeente hebben afgesloten om het welzijn van de dieren te waarborgen, niet op de hoogte zijn van het bestaan van een nota Dierenwelzijnsbeleid.

Eén stakeholder meldt op de hoogte te zijn van een verouderd document, maar niet meer exact te weten wat de inhoud ervan is. Drie stakeholders geven aan: “Ik ben alleen bekend met mijn eigen rol in de nota, maar ik weet niet welke andere stakeholders betrokken zijn of wat de volledige inhoud ervan is”. De laatste twee stakeholders hebben geen contract met de gemeente en zijn niet op de hoogte van het bestaan van de nota Dierenwelzijnsbeleid. Tijdens de interviews wordt tevens regelmatig vermeld dat de stakeholders de nota nooit hebben ontvangen. Hieruit blijk de verwachting van de stakeholders dat de gemeente de nota op proactieve wijze zal delen met de betrokken partijen. Hoewel deze stakeholders niet volledig bekend zijn met de nota Dierenwelzijnsbeleid, erkennen zij wel dat de gemeente diverse initiatieven onderneemt op het gebied van dierenwelzijn. Zo worden de verschillende contracten die de gemeente heeft afgesloten genoemd, evenals de waardering voor het ruime aanbod aan losloopgebieden voor honden en het feit dat de gemeente al jarenlang de kosten van de dierenarts vergoedt wanneer wilde dieren moeten worden geëuthanaseerd vanwege ernstige verwondingen: “dat is heel prettig en doen ze al jaren”. Tegelijkertijd missen zij de connectie met het landelijke dierenwelzijnsbeleid en wat de rol van de gemeente hierin is.

2.2. Beleving van een participatiebeleid Het gebrek aan bekendheid met de nota Dierenwelzijnsbeleid onder de stakeholders weerspiegelt het gevoel van gebrek aan betrokkenheid bij het huidig beleid en hun perceptie dat er geen sprake is van een participatiebeleid. Het feit dat de stakeholders bij dit onderzoek worden betrokken, wordt beschouwd als “een goede eerste stap”. De stakeholders hebben diverse suggesties voor mogelijke vervolgstappen, zoals: “Het zou wenselijk zijn als er een ambtenaar komt die zich fulltime richt op dierenwelzijn in de gemeente Dronten, en vervolgens alle partijen een keer uitnodigt om te praten over wat erbij komt kijken, waar ze tegenaan lopen, wat goed is geregeld en wat niet”.

³ Mellor, D. J., Beausoleil, N., Littlewood, K., McLean, A., McGreevy, P., Jones, B., & Wilkins, C. (2020). The 2020 Five Domains Model: Including Human-Animal Interactions in Assessments of Animal Welfare. Animals, 10. doi:10.3390/ani10101870

6

2.3. Visie op de rol van de gemeente In de gebundelde visie van de stakeholders zou de gemeente Dronten binnen het dierenwelzijnsbeleid de volgende vijf rollen moeten vervullen: 1) voorlichter, 2) zorgdrager, 3) verbinder, 4) beleidmaker en 5) onderzoeker. Deze rollen zijn overkoepelende termen die de opinie van de geïnterviewde stakeholders samenvatten zodat deze op onderwerp ingedeeld en besproken kunnen worden.

Niet alleen burgers lijken behoefte te hebben aan een actievere vorm van voorlichting; ook de stakeholders geven aan dat zij behoefte hebben aan: 1. 2.

3. 2.3.1. Voorlichter 4. De stakeholders zijn unaniem van mening dat de gemeente Dronten actief de rol van voorlichter moet oppakken op het gebied van dierenwelzijn. Zij adviseren om inwoners van de gemeente Dronten via informatieavonden, flyers, reclame, sociale media of video’s op de hoogte te brengen van waar zij terecht kunnen met vragen of meldingen rondom dierenwelzijn. Denk hierbij aan meldingen van vermoedens van verwaarlozing of mishandeling, overlast, gedragsproblemen, noodsituaties waarin mensen niet meer voor hun dier kunnen zorgen, of voorzieningen voor gewonde wilde dieren. De stakeholders merken regelmatig op dat burgers niet op de hoogte zijn van de voorzieningen die door de gemeente Dronten zijn getroffen. Een duidelijke en makkelijk vindbare webpagina met informatie over het beleid en de contactpersonen voor verschillende situaties wordt door de meeste stakeholders als noodzakelijk beschouwd, maar niet als voldoende: “de gemeente moet de informatie bij voorkeur niet alleen via een website, maar ook via andere kanalen actief bij de mensen brengen”. Dit geldt eveneens voor het bekendmaken van nieuwe of gewijzigde regelgeving binnen de gemeente, zoals locaties waar honden al dan niet mogen worden losgelaten of waar uitwerpselen moeten worden opgeruimd. “Uit de praktijk blijkt dat alleen vermelden op de website niet voldoende is”.

Een duidelijk platform waar ze informatie over het dierenwelzijnsbeleid van de gemeente kunnen vinden. Jaarlijkse informatiebijeenkomsten om inzicht te krijgen in wat er speelt binnen de gemeente en bij andere stakeholders. Een fysiek bezoek van de beleidsmedewerker dierenwelzijn aan onder andere de opvanglocaties. Regelmatig telefonisch contact met de beleidsmedewerker dierenwelzijn om, afhankelijk van de stakeholder en het type werk dat deze verricht, belangrijke updates uit te wisselen gedurende het jaar.

2.3.2. Zorgdrager De zorgplicht voor dieren wordt als belangrijkste functie beschouwd van de gemeente in het dierenwelzijnsbeleid. Stakeholders geven aan dat de gemeente een “verplichting heeft om te zorgen voor dieren die lijden en nergens terecht kunnen”. Echter in de praktijk blijkt dat deze zorgplicht niet altijd wordt nagekomen. Opvanglocaties lopen bijvoorbeeld tegen het probleem aan dat hun contract wat ze hebben afgesloten met de gemeente een limiet stelt aan het aantal dieren dat jaarlijks in rekening gebracht mag worden. Wat gebeurt er met de overige dieren? En wat als de opvang wel de ruimte heeft om meer dieren op te vangen? Daarnaast zien stakeholders sterke fluctuaties tussen de verschillende jaren in het aantal dieren dat opgevangen moet worden. Een flexibeler contract dat meer ruimte biedt aan deze fluctuerende aantallen heeft daarom de voorkeur. Bovendien is er ook de vrees dat extra voorlichting van de gemeente over opvang, hoe nodig ook, zal leiden tot een toename van het aantal dieren dat opgevangen moet worden, waar de huidige contracten niet voldoende ruimte voor bieden.

7

2.3.3. Verbinder Als overkoepelende organisatie zouden de stakeholders graag zien dat de gemeente Dronten een coördinerende rol op zich neemt door alle betrokken partijen in het werkveld met elkaar in contact te brengen. “Er zijn veel partijen, en de gemeente zou de aangewezen instantie zijn om de regie te nemen en het gesprek tussen de partijen te faciliteren, zodat de opvang van dieren soepel verloopt”. Er wordt voorgesteld om jaarlijkse informatiebijeenkomsten te organiseren, wat tevens het netwerk tussen de stakeholders zal versterken. Naast het verbinden van partijen binnen het werkveld, zien de stakeholders ook een faciliterende rol voor de gemeente in het contact tussen stakeholders en burgers. Zo stelt de hondengedragsdeskundige bijvoorbeeld voor om de afdeling Snuffelcollege van de Sophia-Vereeniging in contact te brengen met scholen, voor het geven van voorlichting over honden en het omgaan met ontmoetingen met honden. “De gemeente zou dergelijke verbindingen meer moeten bevorderen”.

2.3.4. Beleidsmaker Naast het opstellen van een gedegen en praktisch uitvoerbaar dierenwelzijnsbeleidsplan dat breed gedragen wordt door de participerende partijen, menen de stakeholders dat de gemeente Dronten een grotere rol moet spelen in het optimaliseren en waarborgen van het dierenwelzijnsplan. “De gemeente dient niet alleen financiële middelen beschikbaar te stellen en een beleidsplan te hebben, maar ook een specifieke ambtenaar aan te wijzen die zich vrijwel uitsluitend richt op dierenwelzijn. Hierdoor kan naast de financiële ondersteuning ook daadwerkelijk tijd en inspanning worden geïnvesteerd in de verbetering van dierenwelzijn. Het mag serieuzer opgepakt worden”. Daarnaast is er behoefte aan intensievere controle door de gemeente, bijvoorbeeld op het vaccineren en chippen van katten, het loslopen van honden en het opruimen van hondenpoep. 2.3.5. Onderzoeker Stakeholders geven aan dat de gemeente bij het opstellen en uitvoeren van het beleidsplan niet alleen moet voldoen aan wettelijke vereisten, maar ook aandacht moet hebben voor de specifieke behoeften binnen de gemeente. Dit vraagt volgens de stakeholders om maatwerk en een proactieve en onderzoekende houding, waarbij de gemeente zich niet alleen laat informeren maar ook zelf actief op zoek gaat naar de situatie en behoeften van de verschillende partijen en inwoners.

Een dergelijke onderzoekende houding kan leiden tot een dynamischer dierenwelzijnsbeleid dat inspeelt op actuele gebeurtenissen binnen de gemeente.

2.4. Beleving van het contract De beleving van de afgesloten contracten bij de gemeente lopen uiteen. Sommige stakeholders hebben jarenlang moeten

8

lobbyen voor een contract, terwijl dit bij anderen snel was geregeld. Opvallend is echter het breed gedragen gevoel onder de stakeholders dat het onderwerp dierenwelzijn weinig prioriteit krijgt binnen de gemeente, zowel op financieel vlak als in de aandacht die het onderwerp krijgt: “Dierenwelzijn lijkt een sluitpost te zijn waar geen geld aan wordt besteed en het leeft niet binnen de politiek. Vooral de verschillende opvangcentra geven aan dat de huidige contracten niet goed aansluiten op het werk in de praktijk. Zij pleiten voor een flexibele regeling voor het aantal dieren dat mag worden opgevangen, aangezien deze aantallen per jaar enorm kunnen verschillen (bijvoorbeeld 20 vs. 100 konijnen). Daarnaast worden de gestegen kosten van de afgelopen jaren niet meegenomen in de vergoeding die de stakeholders ontvangen: “De bijdrage van de gemeente staat niet in verhouding tot de kosten die we maken”. “We houden het hoofd nog maar net boven water en ontvangen eigenlijk te weinig geld vanuit de gemeente voor onze diensten”. “Als je wilt professionaliseren, brengt dat ook kosten met zich mee.” De beperkte financiële ondersteuning van de gemeente leidt tot een gevoel van gebrek aan waardering voor de diensten die de stakeholders verlenen: “Wij leveren een dienst aan de gemeente en de lokale bevolking door dieren op te vangen.

Het is niet zo dat de inwoners de opvang een dienst verlenen door dieren te brengen. Dit besef moet nog landen.” “Opvangorganisaties voor vogels, egels en de dierenambulance zijn allemaal organisaties die werken op de rand van hun kunnen; een tegenslag kan fataal zijn. Deze organisaties moeten juiste vergoedingen krijgen om het hoofd goed boven water te houden”. 2.4.1. Contracttermijn De wensen rondom de duur van het contract variëren aanzienlijk onder de verschillende stakeholders. Sommige geven de voorkeur aan jaarcontracten zodat deze na een jaarlijkse evaluatie kunnen worden aangepast op basis van de trends die zich voor doen. Andere partijen hebben juist de voorkeur voor een langdurig flexibel contract van bijvoorbeeld 5 jaar. Dit biedt meer zekerheid, beperkt de administratieve lasten en bevat een jaarlijks evaluatiemoment om indien nodig bij te sturen. “Een langduriger contract werkt natuurlijk prettiger, mits er duidelijke afspraken zijn over prijsindexatie”. “Gezien de huidige kostenstijgingen moeten er voorzieningen worden ingebouwd om ervoor te zorgen dat de kwetsbare keten overeind blijft”. 2.4.2. Meetbaarheid van uitvoer en effecten In overeenstemming met de afgesloten contracten dienen de stakeholders jaarlijks, en in sommige gevallen zelfs vaker, een administratief overzicht in bij de gemeente voor factureringsdoeleinden.

Deze uitgebreide administratie biedt direct inzicht in de meetbaarheid van de geleverde diensten. Deze administratie bevat onder andere: • • • • • • • • • •

Aantal opgevangen dieren Door/naar wie de dieren zijn gebracht Ritnummers van de dierenambulance Locatie waar het dier gevonden is Chipnummer dier Datum van opvang Duur van opvang Eventuele behandelingen Sterfte Aantal meldingen dat gemaakt wordt door de politie/inwoners

Deze administratieve last wordt door de verschillende partijen wisselend ervaren, variërend van “geen moeite” tot “zeer fors”. Om de effectiviteit van de dienstverlening in kaart te brengen en te optimaliseren, stellen vrijwel alle stakeholders een jaarlijks overleg voor met de beleidsmedewerker dierenwelzijn van de gemeente Dronten en alle andere relevante betrokken partijen. Tijdens deze evaluatie kan er onder andere gekeken worden naar capaciteit, wat gaat goed, wat kan beter, de onderlinge samenwerking, efficiëntie, mogelijke oorzaken waarom dieren opgevangen moeten worden en of er preventieve maatregelen kunnen worden getroffen. 2.4.3. Beschikbaarheid van middelen en mogelijkheden

De laatste jaren zijn er regelmatig wisselingen geweest in de persoon die de functie van beleidsmedewerker dierenwelzijn vervult bij de gemeente Dronten. Deze wisselingen worden door de stakeholders als onprettig ervaren. Bij een baanwisseling wordt dit niet altijd gecommuniceerd en worden nieuwe contactgegevens niet altijd uitgewisseld. Hierdoor is het moeilijk om de juiste persoon te bereiken, terwijl juist regelmatig en makkelijk contact als essentieel wordt gezien door de stakeholders voor een goede samenwerking. De stakeholders geven aan behoefte te hebben aan continuïteit en een duidelijk aanspreekpunt dat verantwoordelijk is voor de coördinatie van dierenwelzijn, en die fulltime is aangesteld. “Dierenwelzijn is zo breed en complex dat het lastig is om het erbij te doen.” Volgens de stakeholders zou een fulltime functie niet alleen de continuïteit en het contact ten goede komen, maar ook beter inzicht geven in de problematiek rondom dierenwelzijn in de gemeente Dronten en leiden tot effectievere oplossingen: “Een ambtenaar dierenwelzijn bij de gemeente zou ook kunnen zorgen voor korte lijntjes, snel schakelen, afspraken maken en problemen doorgeven.

Dit helpt ook het in kaart brengen van de effectiviteit van het plan.” “Iemand die echt aangesteld is op dierenwelzijn dus niet als losse taak erbij, maar als een op zichzelf staande functie, zodat degene echt weet wat er speelt in het werkveld, de organisaties kent en een vinger aan de pols kan houden.” Tijdens de interviews worden vaak andere gemeentes genoemd die een fulltime beleidsmedewerker op dierenwelzijn hebben, die jaarlijks opvanglocaties bezoeken en actief de interactie opzoeken met de verschillende stakeholders.

De meeste stakeholders geven aan dat zij professionele organisaties zijn, waar alle kennis in huis is, ze goed in staat zijn om het werk uit te voeren en over het algemeen korte lijntjes hebben met andere betrokken partijen.

2.5. Contact met de gemeente Alle stakeholders geven aan dat er weinig tot geen communicatie is met de gemeente, buiten de verantwoording en facturering van de werkzaamheden om: “Dit jaar heb ik alleen maar de kosten op de rekening gezet en die hebben ze netjes betaald. Maar dat is natuurlijk geen contact, hè? Dat betekent niet dat je weet wat er speelt en wat je kunt verwachten van iemand die verantwoordelijk is voor het dierenwelzijn.” Uit de interviews blijkt dat vrijwel alle stakeholders behoefte hebben aan meer contact met de gemeente onder andere in de vorm van: 1. 2. 3. 4.

Jaarlijkse evaluaties Jaarlijks fysiek bezoek bij bijvoorbeeld de opvanglocaties Informatieavonden met alle partijen die betrokken zijn bij het dierenwelzijnsbeleid Telefonisch overleg bij complexe situaties

9

3. Beleving van dierenwelzijnsbeleid door de inwoners van gemeente Dronten Om inzicht te krijgen in hoe het huidige dierenwelzijnsbeleid beleefd wordt door de inwoners van de gemeente Dronten is er een enquête (zie Bijlage 5.3) uitgezet van april tot juni 2024. Er zijn 118 respondenten begonnen aan de enquête, waarvan 94 deze hebben afgerond. De overige 24 respondenten hebben de enquête gedeeltelijk ingevuld; ook deze resultaten zijn meegenomen.

3.1. Kenmerken respondenten De meeste inwoners van de gemeente Dronten die de enquête tussen 25 april en 9 juni hebben ingevuld, wonen in Dronten-West, Swifterbant, of Dronten-Zuid (zie figuur 1). Het aantal respondenten dat de enquête heeft ingevuld, is vergeleken met het aantal inwoners per dorp binnen de gemeente Dronten . Als we kijken naar de verhouding respondenten uit de verschillende regio’s van de gemeente en het daadwerkelijke aantal inwoners uit dezelfde regio’s valt het volgende op: meer inwoners uit Swifterbant hebben gereageerd (24% van de respondenten versus 15% van de totale inwoners), minder inwoners uit Biddinghuizen hebben gereageerd (9% van de respondenten versus 16% van de inwoners) en relatief minder inwoners uit Dronten hebben gereageerd (58% van de respondenten versus 69% van de inwoners). Het is belangrijk op te merken dat de buitengebieden apart zijn meegenomen in de enquête, maar wel zijn meegeteld in het totaal aantal inwoners.

9%

Van de 94 respondenten woont 72% (68 respondenten) al 10 jaar of langer in de gemeente Dronten, 12% (11 respondenten) woont er 6 tot 10 jaar, 15% (14 respondenten) woont er 1 tot 5 jaar, en 1% (1 respondent) woont er minder dan een jaar. Het merendeel van de respondenten woont zelfstandig: 77% (72 respondenten) heeft een koopwoning, 21% (20 respondenten) heeft een huurwoning, en 2% (2 respondenten) woont bij iemand in huis. Het merendeel van de respondenten is tussen de 36 en 65 jaar oud (78%, 73 respondenten), terwijl 20% tussen de 18 en 35 jaar oud is (21%, 20 respondenten). Van de 94 respondenten heeft 41% (39 respondenten) een hbo-opleiding afgerond en 36% (34 respondenten) een mbo-opleiding. De overige 23% (21 respondenten) hebben verschillende opleidingsniveaus zoals lbo, mavo, vmbo, havo, vwo en WO als hoogst afgeronde opleiding. De grootste groep van de respondenten identificeert zichzelf als vrouw (87%, 82 respondenten). Van de 94 respondenten heeft 95% (89 respondenten) één of meerdere gezelschapsdieren thuis, en 17% (16 respondenten) houdt één of meerdere landbouwhuisdieren, inclusief paarden. Daarnaast werkt 19% (18 respondenten) van de respondenten met gezelschapsdieren, en 11% (10 respondenten) met landbouwhuisdieren, inclusief paarden.

Biddinghuizen

5%

Buitengebied

24% 12%

Dronten - Midden Dronten - Noord

6%

17%

Dronten - West Dronten - Zuid

27%

Swifterbant

Figuur 1. Percentage respondenten per dorp in de gemeente Dronten

10

3.2. Ervaringen met dierenwelzijnsbeleid gemeente Dronten In totaal hebben 118 inwoners gereageerd op de vraag of ze wisten waar ze een dierenwelzijnsprobleem konden melden of vragen over dierenwelzijn konden stellen. Van hen gaf 31% (36 inwoners) aan niet te weten waar ze terecht konden. Van de overige 69% noemde de meerderheid de dierenambulance als eerste optie (65 keer genoemd), gevolgd door het alarmnummer 144 (20 keer genoemd) of, afhankelijk van de situatie, de politie (8 keer genoemd). Een aantal organisaties zijn slechts enkele keren genoemd, zoals de dierenarts, de Dierenbescherming, Stichting Dierennoodhulp Flevoland, Fixi, en Amivedi.

Op de vraag of de inwoners dierenwelzijnsproblemen hadden meegemaakt of hadden gezien in hun omgeving, gaf 83% aan dat dit het geval was. Hiervan betrof 19% een gebrek aan faciliteiten voor dieren, zoals goede uitlaatmogelijkheden, 16% had te maken met aangereden wild, 13% met verwaarlozing van dieren en 13% met verkeerd houden van dieren. Onder de categorie ‘overig’ vielen problemen zoals gewonde dieren, aangereden huisdieren, zwerfkatten en stressvolle situaties voor dieren, bijvoorbeeld door vuurwerk (zie figuur 2).

Gebrek aan faciliteiten

19%

Aangereden wild Verwaarlozing Verkeerd houden van dieren Ongeluk met bijtende honden Mishandeling

13%

13%

Gedumpte dieren Overig Figuur 2. Categorieën dierenwelzijnsproblemen die respondenten hadden meegemaakt of gezien in hun omgeving.

11

Van de 118 respondenten gaf 26% (31 respondenten) van de respondenten aan regelmatig overlast te hebben ervaren van (huis)dieren, 34% (40 respondenten) soms overlast te ervaren van (huis)dieren en 40% (47 respondenten) gaf aan geen overlast te hebben ervaren van (huis)dieren. Van de respondenten die overlast van (huis)dieren hebben ervaren, noemde 32% blaffende honden, 17% kattenpoep in de tuin, 14% loslopende buurtkatten, 12% honden die niet onder controle van hun baas

12%

waren, inclusief bijtende honden, 9% hondenpoep op de stoep of in speelplaatsen, 5% loslopende honden in de wijk en 12% overige vormen van overlast. De categorie 'overig' omvatte jankende katten, katten die vogels verjagen, verwaarloosde dieren en kakelende kippen (zie figuur 3).

Blaffende honden Kattenpoep Loslopende katten Honden niet onder controle (incl. bijten) Hondenpoep Loslopende honden in de wijk Overig

Figuur 3. Categorieën overlast die door de respondenten worden ervaren

In totaal hebben 111 inwoners gereageerd op de vraag of er voldoende gecontroleerd en ingegrepen wordt bij dierenwelzijnsproblemen. Van deze groep vond 51% (51 respondenten) dat er voldoende gecontroleerd en ingegrepen werd, terwijl 40% (38 respondenten) van mening was dat de controle en interventie onvoldoende waren. Onderwerpen die extra aandacht behoeven zijn: ingrijpen bij verwaarlozing van dieren, controle op het aanlijnen van honden op plaatsen waar ze niet los mogen lopen, en de opvolging van bijtincidenten.

12

vond dat er bij een melding ook goed navraag gedaan moet worden in de buurt. Ook werd aangegeven dat er geen terugkoppeling na de melding was en dat relevante informatie over hoe te handelen totdat er hulp zou komen ontbrak.

3.3. Kennis van en mening over dierenwelzijnsbeleid gemeente Dronten

Daarnaast hebben 40 respondenten een beoordeling gegeven over het afhandelen van een melding. De afhandeling werd door 43% (17 respondenten) als onvoldoende beoordeeld; met een cijfer van 5 of lager. Van de respondenten vond 33% (13 respondenten) de afhandeling voldoende, ze gaven een 6 of 7, en 25% (10 respondenten) vonden de afhandeling goed en gaven een 8 of hoger.

In de gemeente Dronten wordt in het Sociale Domein gezamenlijk gewerkt aan de strategie 'Samen bouwen aan samen leven'. Deze strategie is verder uitgewerkt in vijf themaplannen: Participatie, Zelfredzaamheid en Eigen Mogelijkheden, Gezonde Leefstijl, Leefbaarheid en Veiligheid, en Opvoeden en Opgroeien. Deze themaplannen zijn ontwikkeld in samenwerking met maatschappelijke partners, inwoners, onderwijsinstellingen, sportverenigingen, werkgevers, wijknetwerken en professionals.

Van de 117 respondenten gaf 36% (42 respondenten) aan dat er verbeterpunten zijn voor de behandeling en afhandeling van meldingen. Hiervan vond 48% (20 respondenten) dat het onduidelijk was hoe en waar ze een melding konden doen. Daarnaast gaf 12% (5 respondenten) aan dat meldingen serieuzer genomen moeten worden, en 9% (4 respondenten)

In dit onderzoek is gekeken hoe het thema Dierenwelzijn zich verhoudt tot de hierboven genoemde thema’s binnen het Sociale Domein. Van de 94 respondenten werd "Leefbaarheid en veiligheid" als het belangrijkste thema beschouwd. De thema’s "Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden", "Dierenwelzijn" en "Opvoeden en opgroeien" werden ongeveer

even belangrijk geacht, net na "Leefbaarheid en veiligheid". "Gezonde leefstijl" werd als één na minst belangrijk gezien, terwijl "Participatie" door de respondenten als het minst belangrijke thema werd beschouwd.

Voor het onderdeel dierenwelzijn zijn aan de respondenten acht thema’s voorgelegd, waarbij zij konden aangeven of zij vonden dat de gemeente een actieve of minder actieve rol zou moeten spelen. Uit de resultaten blijkt dat de meeste activiteit wordt verwacht op de thema’s "groenvoorziening en omgeving" en "noodhulp en rampenplan" (zie figuur 4). Voor de overige thema’s wordt een gemiddelde mate van activiteit van de gemeente verwacht.

Van de 100 respondenten die deze vraag beantwoordden, had 80% nog nooit gehoord of gelezen over het dierenwelzijnsbeleid van de gemeente Dronten. Slechts 20% was bekend met dit beleid. Binnen deze groep van 20% vond 55% voldoende informatie, 40% vond niet genoeg informatie, en 5% (1 respondent) was bekend met het beleid maar niet geïnteresseerd.

100% 90%

Percentage respondenten →

80% 70% 60%

63 54

50%

44

46

40

34

24 22

40% 30% 20% 10%

28

29

27

26

27

30

38

28

0% Groenvoorziening Noodhulp en en omgeving rampenplan

Controle op zwerfdieren

Ondersteuning Vergunningen en Controleren en Voorlichting en Relaties en dierenopvang controles wetgeving bewustwording samenwerking locaties

Gemeente moet actief zijn

Gemeente moet zeer actief zijn

Figuur 4. Percentage respondenten dat van mening is dat de gemeente actief of zeer actief moet zijn op behaalde thema's gerelateerd aan dierenwelzijn

Er werd vervolgens gevraagd of er volgens de respondenten nog andere rollen waren die de gemeente zou moeten oppakken om het dierenwelzijn te beschermen. Tweeëntwintig respondenten gaven hier verdere toelichting. De meeste reacties benadrukten eerdergenoemde rollen, zoals vaker controles uitvoeren, meer voorlichting en bewustwording bieden, en meer voorzieningen zoals omheinde losloopvelden of prullenbakken en afvalzakjes. Daarnaast werd er een nieuwe rol voorgesteld: het instellen van verboden, zoals een verbod op het los buiten laten lopen van katten, sportvissen,

bepaalde hondenrassen, bestrijding van invasieve exoten en een maximum aan het aantal huisdieren. In het onderzoek zijn verder twee onderwerpen specifiek uitgelicht omdat deze meer dan gemiddelde aandacht vragen vanuit de maatschappij: ten eerste de relatie tussen dierenwelzijn en minimahuishoudens en ten tweede een verplichte registratie van katten.

13

De meningen over de stelling dat de gemeente minimahuishoudens zou moeten ondersteunen bij de zorg voor hun dieren zijn verdeeld. Van de respondenten is 40% het eens met deze stelling, 17% is neutraal, en 42% is het er niet mee eens.

(15 respondenten) strengere wet- en regelgeving op verschillende vlakken, 14% (7 respondenten) pleit voor betere controles, en 35% (17 respondenten) vraagt om meer omheinde hondenuitlaatvoorzieningen.

De meerderheid is het eens met de stelling dat er een verplichte registratie moet komen bij het chippen van katten, 85% van de respondenten staat hier positief tegenover. Van de overige 15% is de helft neutraal, terwijl de andere helft het hier niet mee eens is.

Daarnaast vindt 22% (11 respondenten) dat er meer en betere communicatie tussen de gemeente en inwoners moet zijn. De overige 24% (12 respondenten) willen een actievere houding van de gemeente, opvangfaciliteiten voor reptielen, meer en betere ondersteuning van dierenopvangcentra en de dierenambulance, betere bereikbaarheid van de gemeente door meer personeel buiten kantooruren, een gedrags-/dierenwelzijnscoach, en een eigen dierenopvang binnen de gemeente.

Tenslotte werd gevraagd wat absoluut niet mag ontbreken in het dierenwelzijnsbeleid van de gemeente. Deze vraag werd door 49 respondenten beantwoord. Van hen wil 31%

14

3.4. Contact met de gemeente over dierenwelzijnszaken Slechts een klein deel van de respondenten heeft te maken gehad met de gemeente vanwege een melding of een vraag (zie 3.2). Om het dierenwelzijnsbeleid beter onder de aandacht te brengen en/of toegankelijker te maken is gevraagd hoe respondenten het liefst geïnformeerd worden. Van de 97 inwoners die deze vraag beantwoordden, wil 68% (66 respondenten) graag geïnformeerd worden via sociale

media. Daarnaast geeft 52% (50 respondenten) de voorkeur aan informatie via de website van de gemeente. Slechts een klein aantal respondenten is geïnteresseerd in flyers (15%, 15 respondenten), bijeenkomsten (11%, 11 respondenten) en cursussen (6%, 6 respondenten). Een andere optie voor contact vanuit de gemeente is e-mail, wat door 2 respondenten werd genoemd (zie figuur 5).

80%

Percentage respondenten →

70%

68

60%

52

50%

42

40%

39 28

30% 20%

15

10%

11 6

Cursus

Bijeenkomsten

Flyers

Een applicatie

Krant

Brieven bezorgd op woonadres

Website van de gemeente

Sociale media

0%

Figuur 5. Percentage respondenten dat via verschillende kanalen geïnformeerd wil worden over dierenwelzijn

15

In andere gemeenten wordt een grotere betrokkenheid bij het dierenwelzijnsbeleid positief ervaren. Ook voor de gemeente Dronten zou dit een optie kunnen zijn. Daarom is in dit onderzoek gepeild hoe de inwoners hierover denken.

geïnteresseerd in een cursus. Iets meer respondenten, 22% (21 respondenten), willen deelnemen aan het burgerpanel (zie figuur 6). Bij de optie "ja, anders, namelijk..." (2 respondenten) werden genoemd: vrijwilligerswerk bij een zwerfdierenopvang in een andere gemeente, omdat dat niet mogelijk is in Dronten, en het ondersteunen van minimahuishoudens met huisdieren.

Onder de respondenten is de minderheid (40%) enthousiast over deelname aan activiteiten rondom dierenwelzijn. Zevenendertig procent (36 respondenten) heeft geen interesse, terwijl 23% (22 respondenten) nog onzeker is over hun interesse. Van de respondenten die wel interesse hebben, wil 15% (15 respondenten) deelnemen aan een informatieavond of vrijwilligerswerk, en 14% (14 respondenten) zijn

40%

37

30% 25%

23

22 15

15

14

Ja, een cursus

15%

Ja, vrijwilligerswerk

20%

Ja, een informatieavond

Percentage respondenten →

35%

10% 5%

Ja, het burgerpanel

Weet ik niet

Nee

0%

Figuur 6. Percentage respondenten dat interesse heeft om deel te nemen aan activiteiten om het dierenwelzijn in de gemeente te waarborgen of te verbeteren.

16

4. Conclusies en aanbevelingen Op basis van de interviews met stakeholders en de enquête onder de bewoners kunnen we conclusies trekken en aanbevelingen doen over de beleving en naleving van het dierenwelzijnsbeleid in de gemeente Dronten.

4.1. Stakeholders De geïnterviewde stakeholders geven aan dat ze niet bekend zijn met de exacte inhoud van de nota Dierenwelzijn, waardoor er ook geen sprake lijkt te zijn van een participatiebeleid. Deze interviews worden echter wel gezien als een goede eerste stap richting een nieuw beleid waarin ook de ideeën en visies van de stakeholders worden meegenomen. Het onderzoek onderstreept de noodzaak voor de gemeente Dronten om haar dierenwelzijnsbeleid actiever te uit te voeren. De stakeholders verlangen naar meer betrokkenheid, betere communicatie en structurele veranderingen in de manier waarop het beleid wordt vormgegeven en uitgevoerd. Deze aanpak zou niet alleen de effectiviteit van het beleid verbeteren, maar ook de kwaliteit van leven voor dieren binnen de gemeente significant kunnen verhogen.

•

•

•

Op basis van de interviews met de stakeholders konden er vijf verschillende rollen worden onderscheiden die de gemeente zou moeten vervullen binnen het dierenwelzijnsbeleid:

•

1. 2. 3. 4. 5.

•

voorlichter zorgdrager verbinder beleidsmaker onderzoeker

Gebaseerd op de resultaten van de interviews met stakeholders in Dronten over het dierenwelzijnsbeleid, aangevuld met kennis van de onderzoekers lectoraat Human-Animal Interactions Hogeschool Dronten, kunnen de volgende aanbevelingen voor de gemeente worden geformuleerd: •

Versterk communicatie en voorlichting: Het wordt aangeraden om proactief informatie over het dierenwelzijnsbeleid te delen via diverse communicatiekanalen zoals sociale media, flyers en informatieavonden. Dit zal zowel burgers als stakeholders beter informeren en meer betrekken bij het beleid. Een voorbeeld van een landelijk initiatief is het project DierVizier . Dit richt zich op het bevorderen van dierenwelzijn binnen gemeenten door middel van kennisdeling en samenwerking.

•

•

DierVizier⁵ biedt een platform waar gemeenten en andere belanghebbenden hun kennis en ervaring kunnen bundelen en delen. Dit helpt gemeenten bij het beantwoorden van vragen en het aanpakken van kwesties op het gebied van dierenwelzijn, zoals de zorgplicht voor gezelschapsdieren, hulp voor wilde dieren, en het voorkomen van bijtincidenten. Faciliteer actieve netwerkvorming: Het verbinden van verschillende partijen, zoals scholen, opvangcentra en gedragsspecialisten, zou door de gemeente actiever bevorderd kunnen worden. Dit zal de samenwerking en het bewustzijn rondom dierenwelzijn verhogen. Initieer regelmatige bijeenkomsten: Het organiseren van regelmatige bijeenkomsten met alle stakeholders is essentieel. Dit zal niet alleen de betrokkenheid verhogen maar ook een robuust platform bieden voor het uitwisselen van ervaringen en het versterken van netwerken. Implementeer regelmatige evaluaties: Het regelmatig evalueren van het dierenwelzijnsbeleid is van belang om te bepalen wat effectief is en wat verbetering behoeft. Feedback van alle betrokken partijen en de expertise van een onafhankelijke deskundige dierenwelzijn zou hier een belangrijke rol in moeten nemen. Proactieve en onderzoekende rol: Het is van belang dat de gemeente proactief onderzoekt wat de behoeften zijn binnen de gemeenschap op het gebied van dierenwelzijn.

Dit omvat het identificeren van trends en potentiële risico's en het daarop anticiperen in beleid en uitvoering. Actualiseer het dierenwelzijnsbeleid: Het actualiseren van het dierenwelzijnsbeleid zorgt ervoor dat het in lijn is met het landelijke beleid en door de stakeholders als zodanig wordt herkend. Stel een beleidsmedewerker dierenwelzijn aan: Het is raadzaam om een beleidsmedewerker voor een groot deel van zijn/haar de tijd te belasten met het onderwerp dierenwelzijn. Deze functionaris zou dienen als centraal aanspreekpunt voor alle betrokkenen en de samenwerking en communicatie tussen de gemeente en andere stakeholders efficiënt coördineren. Binnen het project DierVizier is een belangrijk aspect het faciliteren van een online ontmoetingsruimte waar collega's van verschillende gemeenten ervaringen en best practices kunnen uitwisselen. Introduceer flexibiliteit in contracten: Een herziening van de huidige contracten om deze aan te passen aan de fluctuerende aantallen dieren is aan te bevelen. Dit zal de praktische uitvoerbaarheid van het dierenwelzijnsbeleid ten goede komen.

5 https://diervizier.nl/

17

•

Onderzoek wat haalbaar is voor passende financiële ondersteuning van stakeholders: Adequate financiële middelen zijn cruciaal voor effectieve dierenwelzijnsactiviteiten. Het is aan te bevelen dat de gemeente onderzoekt wat haalbaar is om de financiële ondersteuning aan te passen en daarmee te zorgen voor voldoende middelen voor de zorg en opvang van dieren.

Op basis van de resultaten van de enquête onder de inwoners wordt aanbevolen om het dierenwelzijnsbeleid effectiever te maken door:

1.

4.2. Inwoners 2. Uit het onderzoek blijkt dat inwoners van de gemeente Dronten onvoldoende bekend zijn met waar zij dierenwelzijnsproblemen kunnen melden: 31% van de respondenten weet niet waar ze terecht kunnen. Bovendien ervaart een groot deel (83%) van de respondenten dierenwelzijnsproblemen in hun omgeving, variërend van gebrekkige faciliteiten tot verwaarlozing en verkeerd houden van dieren. Overlast door huisdieren is ook een veelvoorkomend probleem, met blaffende honden als meest genoemde klacht. Hoewel een krappe meerderheid van de respondenten (51%) vindt dat er voldoende wordt gecontroleerd en ingegrepen bij dierenwelzijnsproblemen, is er nog steeds een significante groep (40%) die dit onvoldoende vindt. Er zijn duidelijke verbeterpunten voor de afhandeling van meldingen, zoals de behoefte aan duidelijke meldingsprocedures, serieuzere behandeling van meldingen, en betere communicatie en terugkoppeling.

18

3.

4.

5.

Betere bereikbaarheid: Verhoog de bekendheid over waar en hoe inwoners meldingen kunnen doen, bijvoorbeeld via sociale media, de gemeentelijke website en andere communicatiekanalen. Verbeterde communicatie: Zorg voor een betere terugkoppeling naar melders en communiceer helder over de stappen die genomen worden. Zorg daarnaast dat de gemeente over voldoende inhoudelijke kennis beschikt, zodat vragen van inwoners correct beantwoord kunnen worden. Voorlichting: Bied meer voorlichting en bewustwordingscampagnes aan. Zorg voor een duidelijk en actueel dierenwelzijnsbeleid dat aansluit bij het landelijke beleid, zodat inwoners de thema's herkennen en begrijpen. Versterkte controle en handhaving: Voer strengere controles uit en zorg voor een effectieve opvolging van meldingen, vooral bij verwaarlozing en bijtincidenten. Faciliteiten: Investeer in geschiktere hondenuitlaatvoorzieningen (omheind, niet direct naast een drukke weg).

Hoofdstuk 5

Bijlagen 5.1. Stakeholders 5.2. Interviewvragen 5.3. Enquête

19

5.1. Stakeholders

20

1.

Opvang Kaatje Keutel De konijnenopvang Kaatje Keutel in Lelystad is een non-profit konijnenopvang en werken op vrijwillige basis. Hier vangen ze gedumpte, verwaarloosde en dakloze konijnen op. De opgevangen konijnen worden indien nodig medisch ondersteund, gekoppeld aan een maatje en, waar mogelijk, weer ter adoptie aangeboden voor een liefdevol en permanent thuis.

2.

Faunabeheereenheid Flevoland Valwild De Faunabeheereenheid (FBE) Flevoland heeft als taak om te zorgen voor het valwild. Hieronder valt het, indien nodig, uit het lijden verlossen en het opruimen van aangereden dieren. Dat de FBE zich bezighoudt met valwild is een tijdelijke situatie. De FBE handelt wildaanrijdingen binnen 30 minuten na de melding van de meldkamer politie terplekke af.

3.

Vogelhospitaal Naarden In het vogelhospitaal Naarden worden jaarlijks ca 8000 zieke, gewonde, verzwakte of verweesde vogels opgevangen. Hier zit de stichting ‘vogelopvangcentrum Midden Nederland” aan vast, die vogels opvangt uit o.a. zuidelijk Flevoland en de Gooi en Vechtstreek. Het doel van de stichting is om de vogels weer beter te maken en uit te zetten in de vrije natuur.

4.

Dierennoodhulp Flevoland Stichting Dieren Noodhulp Flevoland (DNFL) heeft als doel om onbeheerde, gevonden, afgestane, gezonde, zieke, gewonde, gebrekkige of overleden dieren te vervoeren naar hun beoogde bestemming. Hierbij wordt, waar nodig, ook dieren-EHBO verleend. DNFL is 24 uur per dag beschikbaar voor de dieren.

5.

De Toevlucht De Toevlucht is een opvang in de Bijlmerweide in Amsterdam Zuidoost. Hier worden wilde vogels en zoogdieren vanuit een wijde omgeving opgevangen en gerevalideerd. Bijna alle wilde diersoorten zijn welkom, alleen zijn herten, zwijnen en ratten een uitzondering. Wanneer de dieren weer gezond en aangesterkt zijn, worden ze weer in de natuur uitgezet.

6.

Hondengedragsdeskundige Janine Treffers is een gedragstherapeute voor honden. Janine kijkt samen met de eigenaar naar wat de honden proberen te vertellen met hun gedrag en wat de oorzaak is hiervan. Door middel van kleine stapjes en een behandelplan wordt er gewerkt aan het gedrag van de hond.

7.

Kattenopvang Swifterbant De kattenopvang Swifterbant is een opvang voor kittens, drachtige katten en gewonde of zieke katten. Vanuit kattenopvang Swifterbant, Dronten en Biddinghuizen worden de eigenaren van binnengebrachte katten gezocht, maar er worden ook nieuwe huizen gezocht voor de katten en kittens die daar aan toe zijn.

8.

Diergeneeskundig centrum Dronten Diergeneeskundig centrum west is een dierenartspraktijk in Dronten met als visie: Juiste zorg op de juiste plaats door de juiste professional. Diergeneeskundig centrum west bied verschillenede soorten behandelingen aan en vindt het dan ook belangrijk om uitgebreide klinische zorg in de nabije omgeving aan te bieden. Daarnaast hebben ze een “Cat Friendly Clinic” (CFC) ZILVER certificaat.

5.2. Interviewvragen Vragen stakeholders Dierenwelzijnsbeleid Dronten: 1.

Welke rol vindt u dat de gemeente zou moeten vervullen binnen het Dierenwelzijnsbeleid?

2.

Hoe zou in uw werk de effecten van het welzijnsbeleid en de uitvoer ervan beter zichtbaar gemaakt kunnen worden en teruggekoppeld kunnen worden naar de gemeente?

3.

Merkt u in het contact met de burgers van de gemeente Dronten dat er bepaalde zorgen of problemen met betrekking tot dierwelzijn vaak ter sprake komen?

4.

Als stakeholder heeft u een contract met de gemeente binnen het dierwelzijnsbeleid. a. Hoe beleeft u dit contract en kunt u er mee uit de voeten? b. Het betreft nu een jaar contract, zou u liever een contract voor langer termijn afspreken? Bijvoorbeeld 5 jaar? c. Het betreft hier een participatief beleid, dwz dat het beleid in samenwerking met stakeholders en bewoners van gemeente Dronten gemaakt wordt. Er vaart u dit ook zo?

5.

Diverse stakeholders zijn betrokken bij het Dierenwel zijnsbeleid van de gemeente Dronten. Mist u nog stake holders die een belangrijke bijdrage zouden kunnen leveren?

6.

Is de regelgeving van het dierwelzijnsbeleid voor u goed uitvoerbaar?

7.

Beschikt u over de juiste middelen en mogelijkheden om het Dierenwelzijnsbeleid van de gemeente goed uit te voeren?

8.

Hoe ervaart u de registratie en administratie?

9.

Hoe ervaart u het contact met de gemeente? Is er voldoende contact/ korte lijnen met de gemeente? (Is er een duidelijk meldpunt?)

10. Mist u nog thema’s in het huidige dierwelzijnsbeleid van de gemeente Dronten? 11.

Bij het maken van een eventuele nieuwe nota voor het dierenwelzijnsbeleid zijn er stakeholders nodig die op ‘macroniveau’, dwz buiten de eigen sector/ diersoort om, kunnen meedenken. a. Zou u op dit ‘macroniveau’ een rol in willen spelen? b. Zijn er andere stakeholders die u de gemeente aanraadt om op ‘macroniveau’ hierbij te betrekken?

21

22

5.3. Enquête

Vraag

Antwoorden

1.

Woont u in de gemeente Dronten (Dronten, Swifterbant, Ketelhaven, Biddinghuizen)?

Ja Nee (dan stopt hier de vragenlijst)

2.

Stel dat u een probleem met dierenwelzijn tegenkomt, zoals gewonde dieren of dieren in nood. Weet u waar u terecht kunt om dit te melden of om vragen te stellen?

Nee Ja, namelijk:

3.

Welke problemen met dierenwelzijn heeft u meegemaakt of ziet u in uw omgeving? (meerdere antwoorden mogelijk)

Verwaarlozing van dieren Een ongeluk met bijtende honden Aangereden wild Gedumpte dieren Mishandeling van dieren Gebrek aan mogelijkheden voor je dier (bijv. gebrek aan uitlaat mogelijkheden) Verkeerd houden van dieren Niet van toepassing Anders

4.

Vindt u dat er voldoende gecontroleerd wordt en als het nodig is ingegrepen wordt op de punten van de vorige vraag?

Ja Nee, waarop niet?

5.

In het geval dat u betrokken bent geweest bij een melding over dierenwelzijn, hoe tevreden was u met hoe de melding werd behandeld? (1=zeer ontevreden, 10= zeer tevreden)

1 zeer ontevreden 2 3 4 5 6 7 8 9 10 zeer tevreden Niet van toepassing

6.

Zijn er punten die meegenomen moeten worden om de behandeling van meldingen te verbeteren?

Nee Ja, zoals:

23

Vraag

24

7.

Heeft u wel eens overlast gehad van (huis)dieren?

8.

Als u overlast heeft gehad van (huis)dieren, waarvan had u last?

9.

Plaats de volgende dossiers van de gemeente Dronten op volgorde van wat u belangrijk vindt (bovenaan de belangrijkste)

Antwoorden Ja, regelmatig Ja, soms Nee

Participatie (aansluiting van jongeren, statushouders en ouderen in de samenleving) Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden Gezonde levensstijl Dierenwelzijn Leefbaarheid en veiligheid Opvoeden en groeien

10. Bent u bekend (van gehoord of gelezen) met het dierenwelzijnsbeleid in onze gemeente?

Ja Nee

11. Heeft u voldoende informatie kunnen vinden over het dierenwelzijnsbeleid in onze gemeente?

Voldoende informatie kunnen vinden Niet voldoende informatie kunnen vinden Ik ben niet geïnteresseerd in informatie over het dierenwelzijnsbeleid in onze gemeente

12. In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling: "De gemeente moet ondersteunen bij zorg voor dieren in minimahuishoudens (huishoudens met een laag inkomen en weinig bezit)"

Sterk mee eens Mee eens Neutraal Oneens Sterk oneens

13. In hoeverre bent u het eens met de volgende stelling? "Bij het chippen van katten moet een verplichte registratie komen"

Sterk mee eens Mee eens Neutraal Oneens Sterk oneens

1

2

3

4

5

weet ik niet

14. Hoe actief moet de gemeente volgens u zijn in het beschermen van dierenwelzijn binnen de volgende onderwerpen? (Geef een score van 1, waarbij de gemeente niet actief hoeft te zijn, tot 5, waarbij de gemeente zeer actief moet zijn). 14.1. Controleren en wetgeving 14.2. Voorlichting en bewustworden 14.3. Ondersteuning dierenopvang locaties 14.4. Controle op zwerfdieren 14.5. Groenvoorziening en omgeving 14.6. Vergunningen en controles 14.7. Noodhulp en rampenplan 14.8. Relaties en samenwerking