a2bc53f2-ccbf-41d5-a099-3cb847eddf58.pdf
Tekst van het document
Kadernota 2023
Kadernota 2023
1
Inhoudsopgave 1 Aanbiedingsbrief................................................................................................................................... 3 2 Uitgangspunten/kaders voor de begroting .......................................................................................... 5 3 Beleidsontwikkelingen.......................................................................................................................... 9 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ............................................................................................ 9 Programma 1 Veiligheid .................................................................................................................... 11 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat.................................................................................. 12 Programma 3 Economie .................................................................................................................... 12 Programma 4 Onderwijs.................................................................................................................... 13 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie .........................................................................................
15 Programma 6 Sociaal domein............................................................................................................ 16 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ......................................................................................... 19 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ............................ 21 4 Bijlagen ............................................................................................................................................... 23 Bijlage 1 Verwerkte beleidsmaatregelen .......................................................................................... 23
Kadernota 2023
2
1 Aanbiedingsbrief Algemeen Samen maken wij Dronten. Via de kadernota geven we aan waar we op gaan inzetten om dit te bereiken. Met deze kadernota volgen we de ingezette lijn van een andere manier van begroten: Zero Based Begroten (ZBB). Hierbij staan de te bereiken maatschappelijke effecten en beleidsdoelen centraal. Samen hebben we deze methodiek omarmd omdat we geloven dat deze manier van begroten bijdraagt aan een beter, mooier, duurzamer Dronten en daarmee aan het geluk van onze inwoners. Door te werken vanuit de principes van ZBB stellen we onszelf telkens weer de vraag of we nog de juiste dingen doen en of we die dingen juist doen. Op basis daarvan bouwen we jaarlijks de begroting op. In deze kadernota worden geen keuzes voorgesteld aan uw raad. De totale integrale afweging zal plaatsvinden bij besluitvorming van de begroting 2023.
Van het oude naar het nieuwe – de tussenfase In afwachting van de integrale visie houden we de programma- en pakketindeling zoals deze nu is ingericht vanuit de ZBB-methode. Maatwerk is in deze tussenfase lastig. Zo zijn de integrale thema’s: • Duurzaamheid; • Excellente dienstverlening, zowel fysiek als digitaal; • Versteviging van de strategische slagkracht; • Proactieve advisering vanuit heldere kaders die aansluiten op maatschappelijke opgaven in Dronten, voor de hele begroting van toepassing en hebben geen eigen pakket. Parallel aan dit lokale proces hebben we landelijk te maken met een tussenfase van de financiële positie van gemeenten. In afwachting van de herijking gemeentefonds, de opschalingskorting en de Meicirculaire 2022 voorzien we een trendbreuk door de uitdagingen van nu. Het onderzoek ‘Gemeenten in de knel’ liet al zien dat de financiële positie van gemeenten zorgelijk is. Gemeenten zijn bijvoorbeeld minder gaan investeren, verschralen voorzieningen, hebben het OZB-tarief verhoogd en/of hebben ingeteerd op hun reserves. Ook onze gemeente heeft te maken met oplopende kosten en voorzien tekorten als we alle ambities waar willen maken. In deze kadernota worden de versterkingsmaatregelen in beeld gebracht die nodig zijn voor de uitdagingen van nu. Het is de uitdaging om van ons fundament een stevige basis te maken.
Dan kan de gemeente groeien en blijft de organisatie toekomstbestendig en robuust. Bij uitgaven houden we steeds voor ogen voor wie we het doen en waarom. Onze inwoners verdienen een realistisch en stabiel financieel beleid dat ambitie in zich heeft en lef toont.
Nieuwe bestuursperiode Deze kadernota valt precies in de overgangsperiode tussen het ‘oude’ en ‘nieuwe’ college. Een nieuwe bestuursperiode, met nieuwe ambities welke straks worden geformuleerd via een strategische raadsagenda en een collegeprogramma. De overgangsperiode betekent wel dat we in de deze kadernota nog geen rekening hebben kunnen houden met de nieuwe ambities. Voor de raadsagenda nemen we een PM-post op, zodat we ruimte bieden om te anticiperen op deze agenda. In de Programmabegroting 2023 (die in november in de raad wordt behandeld) verwerken we de beleidsmatige en financiële gevolgen meerjarig. In hoofdstuk 3 hebben we al wel aspecten uit het collegeprogramma benoemd om de ambities voor de komende vier jaren te delen.
Kadernota 2023
3
Versterkingsmaatregelen voor de uitdagingen van nu (in combinatie met ontwikkelopgave) Het piept en kraakt in de gemeentelijke organisatie. Naast de vele kleine en grote wetswijzigingen (zoals de Omgevingswet) zijn er de twee grote crises (Corona en Oekraïne) die een groot beslag leggen op de organisatie. Dit in combinatie met een zwaar overspannen arbeidsmarkt maakt het zeer lastig manoeuvreren. Daar komt bovendien de groeiopgave nog bovenop. Kortom, we willen de basis versterken, zodat we integraal en robuust kunnen bouwen aan een mooier Dronten. In hoofdstuk 3 hebben we al wel per pakket aangegeven welke versterking we beogen. De financiële vertaling vindt plaats in de Programmabegroting 2023 in relatie met de nog op te stellen raadsagenda, het collegeprogramma en de uitkomsten van de Meicirculaire. Nu is dit als PM-post verwerkt in het financieel perspectief.
Algemene uitkering gemeentefonds Circulaires zijn een momentopname van het Rijk en voor nu is dit positief beeld, alhoewel er nog veel onzekerheden zijn, met name richting het laatste begrotingsjaar (2026). We kiezen er daarom voor om de effecten van de Meicirculaire af te wachten en deze mee te nemen in de begroting. De huidige meerjarenbegroting is gebaseerd op de Decembercirculaire 2021. Structureel financieel perspectief 2023-2026 Stand voor vaststelling Programmabegroting 2022
2023
2024
2025
-974.423
862.253
358.625
2026
Stand incidenteel Stand structureel Amendement A3 begroting armoedebeleid
I S S
-1.298.378 323.955 -101.651
-25.570 887.823 -101.651
100.000 258.625 -101.651
299.536 -101.651
Structurele stand nà vaststelling Programmabegroting 2022
S
222.304
786.172
156.974
197.885
S S
303.954 1.779.598
295.852 1.867.027
310.890 1.931.555
314.358 2.118.810
S S
316.730
316.730
316.730
316.730
Stand structureel begrotingsresultaat voorafgaand aan Kadernota 2023
S
2.622.586
3.265.781
2.716.149
2.947.783
Structurele ontwikkelingen: Autonome ontwikkelingen niet beïnvloedbaar Raadsagenda Versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu
S
PM
PM
PM
PM
S
PM
PM
PM
PM
S S
-99.129 99.129
-1.345 1.345
-137.714 137.714
-301.622 301.622
S S
-77.500 -79.544
-77.500 -155.131
-77.500 49.002
-77.500 40.857
S
PM
PM
PM
PM
S
2.465.542
3.033.150
2.687.651
2.911.140
Vastgestelde raadsbesluiten na Begroting 2022 (met structurele financiële effecten): Verordening afvalstoffenheffing 2022 Septembercirculaire 2021 Gemeentelijk rioleringsplan Dronten (GRP) 2022-2028
Begrotingswijzigingen ten laste van stelpost loon- en prijsstijgingen bij instellingen en verbonden partijen Dekking stelpost loon- en prijsstijgingen Eerste inventarisatie stijgende productkosten door wereldmarktontwikkelingen Mutaties Decembercirculaire (RIB 142463) Mutaties Meicirculaire inclusief herijking gemeentefonds en overige set aannames VNG Stand structureel begrotingssaldo nà vaststelling Kadernota 2023
Kadernota 2023
4
Recapitulatie financieel perspectief Het financiële beeld is een momentopname met vele onzekerheden. Door de oorlog zijn de financiële onzekerheden toegenomen. Energieprijzen, grondstoffen en brandstofprijzen zijn gestegen, de kans op een economische recessie wordt hoger ingeschat en misschien worden de huidige kabinetsplannen bijgesteld. Uiteindelijk heeft dit ook effect op de financiële situatie van de gemeenten. Op dit moment is niet te becijferen hoe groot deze impact is.
Verwerkte beleidsmaatregelen uit Programmabegroting 2022 In de bijlage hebben wij conform eerdere afspraak met uw raad ter informatie alle beleidsmaatregelen opgenomen die zijn verwerkt in de Programmabegroting 2022-2025. Mocht de realisatie hiervan op basis van nieuwe inzichten niet haalbaar of wenselijk zijn, dan komen we hier bij de begroting bij u op terug.
Samenvatting Samenvattend geldt dat deze kadernota zich beperkt tot enkele autonome ontwikkelingen 2023-2026 die we op dit moment zien. In de begroting zullen in ieder geval de volgende zaken (financieel) worden opgenomen: • Versterkingsmaatregelen voor de uitdagingen van nu (= bestaand beleid); • Uitwerking van de strategische raadsagenda en het nieuwe collegeprogramma (= nieuw beleid); • De nieuwe raming van de inkomsten uit het gemeentefonds (op basis van de Meicirculaire 2022); • Eventuele herzieningen van de verwerkte beleidsmaatregelen zoals opgenomen in de Programmabegroting 2022-2025 (zie bijlage 1). Met het vaststellen van deze kadernota geeft de gemeenteraad het college de opdracht om deze kaders door te vertalen naar de Programmabegroting 2023 die in de maand november door de raad zal worden behandeld. Wij vragen u vooral richting te geven aan de beleidsdoelen die we stellen om Dronten beter, mooier en duurzamer te maken.
2 Uitgangspunten/kaders voor de begroting Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen waar de gemeente (nagenoeg) geen invloed op heeft of op kan gaan hebben en waarvoor financiële dekking noodzakelijk is. Deze niet-beïnvloedbare ontwikkelingen gaan in eerste instantie ten laste van het begrotingsresultaat. Indien de verwerking van deze ontwikkelingen leidt tot een niet sluitend structureel meerjarig beeld bij de begroting, zullen inhoudelijke keuzes gemaakt moeten worden, zodanig dat er wederom een structureel evenwicht ontstaat.
Stelposten De begrotingen van Verbonden partijen zijn inmiddels voor zienswijzen aan u voorgelegd. De conceptbegrotingswijzigingen betreffen voor het grootste deel indexatie. Deze lastenverhogingen worden gefinancierd uit de stelpost loon- en prijsstijgingen. Dit betreffen budgettair neutrale wijzigingen. Na de zienswijzeprocedure is duidelijk hoe de begrotingen zijn vastgesteld door het Algemeen Bestuur.
Financiële aannames Startnota op basis van coalitieakkoord van Rijk Begin dit jaar is het nieuwe kabinet Rutte IV aangetreden en is het coalitieakkoord van het Rijk financieel vertaald in de Startnota. Op basis daarvan kunnen gemeenten berekenen wat de financiële gevolgen van het nieuwe kabinet voor hen zijn. Er zitten nogal wat onzekerheden in de bedragen uit de Startnota. Bovendien zijn wij in afwachting van ons lokale raadsagenda, waardoor we nieuw beleid buiten beschouwing Kadernota 2023
5
laten van deze Kadernota 2023. Op een negental onderwerpen zijn door de VNG uitgangspunten/adviezen voor ramingen geformuleerd. Onze aannames op deze onderwerpen treft u hieronder aan.
Duiding accressen 2023-2025 Startnota Voor de toepassing van de hoogte van de accressen sluiten wij aan bij de circulaires. Hiermee continueren we een bestendige gedragslijn en zijn we behoedzaam door geen hoge accressen te ramen voor de komende jaren. De laatste stand is de Septembercirculaire 2021. De gevolgen van de Meicirculaire 2022 zijn nog niet verwerkt in deze Kadernota 2023.
Accres jaarschijf 2026 In de Startnota daalt het accres voor de jaarschijf 2026 sterk. Als motivatie geldt het feit dat het kabinet kijkt naar een andere bekostigingssystematiek voor gemeenten en een verruiming van het lokale belastinggebied. Wij wachten deze ontwikkelingen af en zullen het accres verwerken zoals dat in de Meicirculaire 2022 wordt aangeduid.
Opschalingskorting 2026 De opschalingskorting is tot en met 2025 bevroren. Het doel van deze korting is een prikkel van het Rijk aan gemeenten om efficiënter te gaan werken. De verwachting is dat de opschalingskorting in 2026 structureel van de baan is, omdat geen inhoudelijke onderbouwing gegeven kan worden. Mocht het Rijk dit wel doorzetten, zullen we dit alsnog in de Programmabegroting 2023 financieel verwerken.
Herijking gemeentefonds Naar verwachting gaat de voorgenomen herijking van het gemeentefonds in per januari 2023. De definitieve herijking wordt in de Meicirculaire verwerkt. Deze wordt overgenomen in de programmabegroting.
Compensatie jeugdhulp Vanaf 2024 verlaagt het Rijk de bijdrage in de tekorten voor de jeugdzorg met € 100 miljoen en met € 500 miljoen voor 2025 en verder. Gemeenten zouden deze korting bij de ouders moeten gaan innen via een ouderbijdrage. De cijfers uit de Meicirculaire worden overgenomen.
Wmo huishoudelijke hulp De verwachting voor de komende jaren is dat stijgend gebruik van de huishoudelijke hulp de beschikbaarheid van de Wmo-voorzieningen onder druk zet. Daarom wordt gewerkt aan een eerlijkere eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp. De door het Rijk aangedragen cijfers uit de Meicirculaire zullen worden overgenomen.
Woningbouw In de nieuwe kabinetsplannen is een woningbouwimpuls en een volkshuisvestingsfonds opgenomen. Deze middelen worden onttrokken aan het gemeentefonds. In specifieke gevallen kan een gemeente beroep doen op deze middelen.
Klimaat en stikstof Er is een apart fonds gecreëerd op de rijksbegroting voor klimaat en stikstof. Onduidelijk is of gemeenten hier aanspraak op kunnen maken. We gaan ervan uit dat de hiervoor gereserveerde middelen in het regeerakkoord voldoende zijn om eventuele verplichte taken vanuit het klimaatakkoord uit te voeren. Daarnaast hebben we nog onze eigen lokale ambities vanuit het klimaatbeleidsplan die mede gefinancierd kunnen worden vanuit de bestemmingsreserve duurzaamheidsprojecten.
Loon- en prijsstijgingen Met name de prijsontwikkeling 2022 is hoger dan waar we als gemeente rekening mee gehouden hebben. De verwachting is dat die lijn van hogere prijzen doorzet in 2023. Dat blijkt ook uit de ramingen van het Centraal Economisch Plan (CEP). Kadernota 2023
6
De loon- en prijsontwikkelingen worden meegenomen in de Meicirculaire 2022. In onderstaande tabel is weergegeven wat deze inflatiecijfers voor de gemeentelijke belastingen en tarieven betekent: 2021
2022
2023
Totaal
A
B
C
(1+A) x (1+B) x (1+C) - 1
Centraal Economisch Plan 2022 (CPB)*
1,7%
4,1%
3,2%
Centraal Economisch Plan 2021 (CPB)*
1,8%
1,4%
3,23%
Correctie jaarschijven 2021 en 2022 / Tarief 2023 -0,1%
2,7%
tarief = 6,0%
Indexatie belastingen en tarieven 2023
9,26%
* 50% Prijs bruto binnenlands product (%) en 50% overheidsconsumptie, beloning werknemers (%)
Gemeentelijke belastingen en tarieven De loon- en prijscompensatie 2023 zal worden doorgevoerd bij de opstelling van de begroting 2023-2026 op basis van de uitkomsten van de Centraal Economisch Plan (CPB). Deze CPB-gegevens worden ook toegepast in de Meicirculaire 2022 van de Rijksoverheid. Belasting Onroerendezaakbelasting(OZB) eigenaar woningen
Tarief 2022 Tarief 2023 0,1312% van de WOZ0,1391% van de WOZwaarde waarde Onroerendezaakbelasting(OZB) eigenaar niet-woningen 0,2599% van de WOZ0,2755% van de WOZwaarde waarde Onroerendezaakbelasting(OZB) gebruiker niet-woningen 0,1929% van de WOZ0,2045% van de WOZwaarde waarde Afvalstoffenheffing vast bedrag (voor één persoon) € 279,18 € 295,93 Afvalstoffenheffing vast bedrag (voor meerdere personen) Rioolheffing voor woningen
€ 348,97
€ 369,91
€ 139,22*
€ 159,00
Rioolheffing voor niet-woningen tot 500 m³ ingenomen water Rioolheffing voor niet-woningen 500 m³ - 1.000 m³ ingenomen water
€ 139,22*
€ 159,00
€ 278,44*
€ 318,00
Rioolheffing voor niet-woningen 1.000 m³ - 2.500 m³ ingenomen water
€ 417,66*
€ 477,00
Rioolheffing voor niet-woningen > 2.500 m³ ingenomen water Forensenbelasting WOZ/WEV waarde woning: tot € 26.800,Forensenbelasting WOZ/WEV waarde woning: vanaf € 26.800,- tot € 40.200,-
€ 696,10*
€ 795,00
€ 145,60
€ 154,34
€ 162,61
€ 172,37
Forensenbelasting WOZ/WEV waarde woning: vanaf € 40.200,- tot € 58.000,-
€ 327,34
€ 346,98
Forensenbelasting WOZ/WEV waarde woning: vanaf € 58.000,- tot € 98.000,-
€ 488,89
€ 518,22
Forensenbelasting WOZ/WEV waarde woning: € 98.000,- of hoger
€ 674,87
€ 715,36
Marktgelden Dronten vaste standplaatshouders Marktgelden Dronten losse standplaatshouders
€ 103,20 per m¹
€ 109,39 per m¹
minimaal € 411,98
minimaal € 436,70
€ 3,05 per m¹
€ 3,23 per m¹
minimaal €9,72
minimaal € 10,30
Marktgelden Biddinghuizen/Swifterbant vaste standplaatshouders
€ 85,61 per m¹
€ 90,75 per m¹
minimaal € 341,84
minimaal € 362,35
Marktgelden Biddinghuizen/Swifterbant losse standplaatshouders
€ 2,04 per m¹
€ 2,16 per m¹
minimaal €7,74
minimaal € 8,20
Marktgelden elektra uitsluitend verlichting vast
€ 88,36
€ 93,65
Marktgelden elektra alle andere gevallen vast
€ 155,80
€ 165,15
€ 2,04
€ 2,15
Marktgelden elektra los
Kadernota 2023
7
Belasting Marktgelden elektra alle andere gevallen los
Tarief 2022
Tarief 2023 € 3,05
€ 3,25
Watertoeristenbelasting
€ 0,95 per persoon per overnachting
€ 1,45 per persoon per overnachting
Toeristenbelasting
€ 0,95 per persoon per overnachting
€ 1,45 per persoon per overnachting
Reclamebelasting
0,26%
0,27%
*Na vaststelling Programmabegroting 2022 en voor Gemeentelijk rioleringsplan Dronten (GRP) 2022-2028
Onroerende zaakbelastingen (OZB) Net als voorgaande jaren wordt de totale opbrengsten onroerende zaakbelasting (OZB) geïndexeerd met bovengenoemd percentage (6,0% = ± € 600.000). Tevens wordt er reeds (gedeeltelijk) rekening gehouden met extra inkomsten door areaaluitbreiding. Eventuele waardeontwikkeling van de WOZ-waarden wordt verrekend met de benodigde stijging van het OZB-tarief. Areaaluitbreiding wordt hierbij buiten beschouwing gelaten.
Afvalstoffenheffing In de begroting van het basispakket Q worden de kosten onder andere gedekt door de afvalstoffenheffing. Net als voorgaande jaren wordt bij de begroting uitgegaan van 100% kostendekkendheid. We houden in ieder geval rekening met 6,0% stijging voor loon- en prijscompensatie.
Rioolheffing Voor de rioolheffing wordt uitgegaan van genoemde tarieven in het Gemeentelijk rioleringsplan Dronten (GRP) 2022-2028 inclusief de indexatie van 6%. Bij de begroting wordt ook de kostendekkendheid in ogenschouw genomen. Uitgangspunt daarbij is 100% kostendekkendheid.
Grafrechten De tarieven met betrekking tot grafrechten nemen eveneens toe met het eerder genoemde indexatiepercentage.
(Water)toeristenbelasting Het tarief voor toeristenbelasting bedraagt sinds 2012 € 0,95 per persoon per overnachting. Hiermee is het tarief van de gemeente Dronten landelijk gezien relatief laag in verhouding met andere gemeenten. In deze Kadernota is een taakstelling opgenomen om een hogere toeristenbelasting te genereren. Deze verhoging zou in kunnen gaan per 2023. Het streven is de toeristenbelasting te verhogen naar een gemiddeld tarief van € 1,45 per persoon per overnachting. Hiermee is het tarief van de gemeente Dronten landelijk gezien nog steeds relatief laag.
Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven over de waarde van de recreatiewoning/stacaravan. Afhankelijk van de economische waarde van het object bedraagt de in 2023 te betalen belasting tussen € 154 en € 715.
Overige leges en tarieven Voor de overige leges en tarieven geldt het uitgangspunt van 6,0% loon- en prijscompensatie. Naar verwachting betekent dit dat we voor deze tarieven onder wettelijk voorgeschreven tarieven zullen blijven.
Nieuwe investeringen Afhankelijk van de Meicirculaire 2022 en de raadsagenda leggen wij u in de Programmabegroting 2023 nieuw beleid of investeringen voor.
Kadernota 2023
8
3 Beleidsontwikkelingen Programma 0 Bestuur en ondersteuning Het programma bestaat uit het openbaar bestuur, de communicatie met de inwoners, de gemeentelijke basisadministratie en de interne en externe dienstverlening. In dit programma is een aantal onderdelen verplicht: 1. Algemene dekkingsmiddelen: zoals algemene belastingen en de Algemene uitkering uit het gemeentefonds; 2. Overhead: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. In de programma’s zijn alleen nog de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces; 3. Onvoorzien; 4. Vennootschapsbelasting.
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Pakket A Bestuur Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? De bijdrage aan de regionale samenwerking "Samen maken we Flevoland". We willen de samenwerking in Flevoland versterken om voor onze inwoners een toekomstbestendige en duurzame leefomgeving te ontwikkelen. Daarom hebben we met alle partners het rijk een aanbod gedaan om in Flevoland (landelijke) opgaven (regionaal) aan te pakken.
De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • Goede bestuursondersteuning en service op basis van de raadsfilosofie; • Strategische denkkracht in het kader van de opgaven en overige bestuurlijke prioriteiten; • Bestuurlijke informatievoorziening op orde (betrouwbare en transparante overheid); • Het hebben van een goed beeld van de maatschappelijke effecten van Corona voor Dronten als samenleving en de individuele inwoner; • Borging van inwonersparticipatie in de organisatie. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket Wij gaan voortvarend aan de slag met de opdrachten van de gemeenteraad, zoals de strategische agenda. Van ons mag verwacht worden dat wij heldere opdrachten van de raad vertalen naar een plan van aanpak. Voor het formuleren daarvan bieden wij kennis en kunde aan zodat de raad vanuit inhoudelijke kennis, rolzuiverheid en rolvastheid een heldere opdracht kan formuleren en een weloverwogen besluit kan nemen. De identiteit van de gemeente Dronten is voor ons belangrijk. Onze cultuur en lokale geschiedenis, maar ook ons groen en natuur en de verbinding tussen landbouw, onze dorpen en onze dorpsbossen. We sluiten aan bij wat nodig is om Biddinghuizen, Dronten en Swifterbant en omgeving mooier te maken. We maken goede afspraken over de rollen tussen raad, college en organisatie. Het college reflecteert regelmatig op eigen handelen. Wij zijn als verantwoordelijk bestuurders graag in contact met de samenleving, zichtbaar en bereikbaar. Vooraf is de vorm van participatie bekend om achteraf teleurstelling te voorkomen. De uitdagingen vragen om een steeds weer passende vorm van participatie en wederzijdse verantwoordelijkheid. Kadernota 2023
9
Pakket B Burgerzaken De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • Procesoptimalisatie van de producten en diensten van Burgerzaken; • Een zo compleet en accuraat mogelijk BasisRegistratie Personen (BRP). Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket We hebben duidelijke dienstverlening. Als die standaard niet past, is het logisch dat maatwerk gegeven kan worden. We onderzoeken de inzet van een brede ombudsfunctionaris. Diensten achter de schermen nemen we onder de loep. We communiceren in begrijpelijke taal. Wij werken aan één toegankelijk loket waar iedereen terechtkan, welke vraag er ook leeft. Wij sturen op excellente, en vooral betrokken dienstverlening, of het nu om inwoners gaat, vrijwilligers of (agrarische) ondernemers. We zetten de ontwikkeling van onze organisatie met voortvarendheid en visie voort. We richten ons op de opgaven van vandaag en van de toekomst. Om daarop voorbereid te zijn, moeten wij nu al beginnen met het bouwen aan de organisatie van die toekomst. Niet alleen in omvang, maar vooral ook getraind op de opgaven waar we voor (komen te) staan.
Pakket C Overhead Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? Gemeenten hebben de wettelijke verplichting om aan de BRO (Basis Registratie Ondergrond) te voldoen. Vanwege het wettelijke karakter en de jaarlijkse audit in combinatie met zelfevaluatie, is het wenselijk hier in 2022 goed vorm en inhoud aan te geven met een tijdelijk budget en vanaf 2023 met een structureel budget.
De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • We ontwikkelen onze applicaties door zodat we datagedreven kunnen werken, werkprocessen optimaliseren en kunnen robotiseren; • We adviseren op financieel vlak strategisch in relatie tot onze maatschappelijke opgaven; • We vernieuwen P&C-documenten met als doel de kwaliteit te verhogen; • We anticiperen op nieuwe wet- en regelgeving. Meer verbinding, onafhankelijk onderzoek en advies tussen verschillende controlfuncties in een complexe omgeving met een dynamisch krachtenveld Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket Bij opgavegericht werken is niet de regel leidend, maar de vraag uit de samenleving. Daar zet zowel bestuur, gemeenteraad als organisatie zich voor in. Als we weten wat er buiten speelt, kunnen we er ook op inspelen! Onze inwoners verdienen een realistisch en stabiel financieel beleid dat ambitie in zich heeft. Het geld dat er is moet ten goede komen van onze inwoners en ondernemers. Bij uitgaven houden we steeds voor ogen voor wie we het doen en waarom.
Kadernota 2023
10
We investeren in contact tussen inwoners en gemeente. Daarnaast investeren we in ieder geval in accommodatiebeheer. Samen met de vijf andere Flevolandse gemeenten en de provincie zoeken we naar cofinanciering om de ontwikkeling van de gemeente mogelijk te maken. De gemeentelijke organisatie groeit mee met de gemeente. Dat vraagt in ieder geval om extra inzet voor Dronten Ontwikkelt en Bestuurlijke vernieuwing. Bestuurlijke vernieuwing raakt niet alleen college maar ook raad, dit betekent dat dit ook een financiële vertaling moet krijgen in de begroting.
Programma 1 Veiligheid Het programma bestaat uit activiteiten die gericht zijn op integrale veiligheid, het waarborgen van veiligheid, het voeren van regie op evenementen(beleid), het voorkomen van rampen en daarnaast de coördinatie bij rampenbestrijding.
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Pakket E Crisisbeheersing Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? Er is een bewuste keuze door de VRF gemaakt om voor beleidsvoornemens 2023 terughoudend te zijn. Deze voorzichtigheid heeft te maken met de langetermijneffecten van COVID-19, oorlog en met de druk die onder andere daardoor op de organisatie is ontstaan. Er worden dan ook geen extra financiële middelen gevraagd voor nieuw beleid. Alleen de jaarlijkse indexering heeft een meerjarig financieel effect ten laste van stelpost loon- en prijsstijgingen.
Pakket F Integraal veiligheidsbeleid en openbare orde De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • Heroriëntatie op de huidige toezichts- en handhavingsorganisatie en investeren in een integraal, dynamisch toezicht- en handhavingsbeleid met een vertaalslag in uitvoeringsprogramma’s; • Risicogestuurd werken is ons uitgangspunt; • Informatiegestuurd werken door informatiebronnen beter te benutten en sturen op basis van data; • We geven uitvoering aan en coördineren bestuurlijke speerpunten/thema’s, zoals ondermijning, woon- en leefomstandigheden arbeidsmigranten en studentenhuisvesting/-overlast. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket We staan voor de uitdaging om onze omgeving veilig te houden voor onze inwoners, ondernemers, gasten en evenementenbezoekers. Veiligheid is veelomvattend en gaat niet alleen over het fysiek veilig zijn. Denk aan cybercrime, polarisatie, radicalisering, maatschappelijke onrust, personen met verward gedrag en zorgelijke ontwikkelingen die we zien op het gebied van ondermijning. Onverminderd houden we aandacht voor de openbare orde, veiligheidsvraagstukken, ondermijning en leefbaarheid in onze wijken. We stimuleren bewoners actief te zijn in hun Kadernota 2023
11
buurt en medeverantwoordelijkheid te dragen, geholpen door de wijkagent. Dit kan door deelname aan initiatieven gericht op preventie. Voor het terugdringen van (jeugd) overlast, huiselijk geweld en criminaliteit is adequate samenwerking tussen zorg, onderwijs en veiligheid essentieel. Van belang dat het werk van politie, gemeente en zorgverleners op elkaar is afgestemd. De samenwerking hierin versterken we.
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Het programma bestaat uit activiteiten gericht op het beheer en onderhoud van (water-) wegen, straten, bermen, pleinen, bruggen openbare verlichting en gladheidsbestrijding. Daarnaast horen hier ook het opstellen/ vernieuwen van beleid en het treffen van verkeersmaatregelen voor de verkeersafwikkeling, de verkeerscirculatie en de verkeersveiligheid bij.
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Het mobiliteitsvraagstuk loopt op allerlei wijzen tegen zijn grenzen aan en de wereld van mobiliteit verandert in hoog tempo. Het mobiliteitssysteem van de toekomst vraagt daarom om een omslag in denken en handelen. Een goede bereikbaarheid is en blijft cruciaal voor het functioneren van onze maatschappij en economie.
Pakket G Verkeer en vervoer De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • De ontwikkeling van een mobiliteitskader passend binnen de ambitiekaders van Dronten; • Het in voldoende mate kunnen ondersteunen van ontwikkelingen en daarbij meer risicobeheersing aanbrengen. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket De gemeente Dronten is centraal gelegen in Nederland. Met de komst van het treinstation is de bereikbaarheid alleen maar toegenomen. Maar we zijn er nog niet. Er is nog veel te verbeteren aan de infrastructuur. Wanneer we groeien betekent dat ook dat de bereikbaarheid van onze dorpen een belangrijker thema wordt. We maken ons, samen met provincie Flevoland, hard voor een goed bereikbare gemeente. Per spoor, met de bus, met de auto of de fiets. Door het faciliteren van wonen en werken moet de centrale ligging van de gemeente Dronten nog beter benut worden, voor onder andere vestiging en werkgelegenheid in zakelijke dienstverlening.
Programma 3 Economie Het programma bestaat uit activiteiten die gericht zijn op ondersteuning en uitbouw van het bestaande economisch potentieel. Hieronder vallen bedrijventerreinen, land en tuinbouw, winkelcentra, werkgelegenheid, markten en exploitatie van gemeentelijke eigendommen.
Kadernota 2023
12
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Pakket H Economische ontwikkeling Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket We gaan voor een toekomstgericht en duurzaam economisch klimaat. Wij betrekken de samenleving en (agrarisch) ondernemers bij het opstellen van beleid en de uitvoering ervan. Wij bekijken alles wat voor één antwoord nodig is, in één keer. Er is één vraag, dan komt er ook één helder antwoord, van één accountmanager. Dat is integraliteit! De gemeente is een gids voor ondernemers in het woud van eigen regels en die van externen als Kamer van Koophandel, waterschap of andere sleutelorganisaties. Wij voelen ons verantwoordelijk en gaan met elkaar op zoek naar wat past. Onze gemeente is het middelpunt van de agro & foodsector, waarvan agrarische ondernemers belangrijke economische dragers zijn. In de uitwerking van de strategische raadsagenda wordt bij nieuwe functies voor gebieden dan ook zorgvuldig omgegaan met hun belangen. Wij voelen de urgentie bij de uitdagingen waar zij voor staan en zien ruimte voor toekomstgerichte innovatie waar het gaat om agrofood. De gemeente Dronten wil het centrum zijn van de agro & foodsector, waar studenten van Warmonderhof en Aeres Hogeschool ruimte voelen en onderwijs en ondernemers elkaar versterken. We stimuleren werkgelegenheid en treden naar onze partners als één gezicht naar buiten.
We staan voor krachtige actieve detailhandel in onze dorpen en denken actief mee met ondernemers om dat te bereiken. Acquisitie, en relatiebeheer voor nieuwe, verhuizende en bestaande retail en MKB vragen inzet en voldoende capaciteit van de gemeentelijke organisatie. We bekijken met onze ondernemers of onze bedrijventerreinen nog aansluiten bij de wensen van nu en in de toekomst. Dat nemen we vervolgens op in de integrale visie. We denken mee met (startende) ondernemers, die bij voorkeur gericht zijn op duurzaamheid.
Programma 4 Onderwijs Dit programma bestaat uit de activiteiten op het gebied van onderwijs. Het passend onderwijs is in augustus 2014 gestart en de invulling van de jeugdhulp is vanaf januari 2015 door de gemeente georganiseerd. In Dronten werken gemeente en onderwijs nauw samen met alle partners jeugd om beide ontwikkelingen op elkaar aan te sluiten en de Dronter jeugd optimaal te ondersteunen. Een goed en een breed aanbod van onderwijs vormt een belangrijke randvoorwaarde voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van Dronten als woon- en werkgemeente. Samen met het onderwijs organiseren we dan ook een passend onderwijsaanbod voor Dronten in een geschikte huisvesting. Binnen dit programma vallen ook de nieuwe taken die verwijzen naar de Sturingsnotitie Themaplannen Sociaal domein 2019-2022 en de onderliggende op uitvoering gerichte themaplannen. De dwarsdoorsnede van deze themaplannen in de Paragraaf sociale monitor komt te vervallen, aangezien de themaplannen als pakket zijn opgenomen.
Kadernota 2023
13
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Pakket P Opgroeien en Opvoeden Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? In het kader van de herijking van het accommodatiebeleid stellen wij een Integraal Huisvesting Plan (IHP) op. Dit gebeurt onder begeleiding van een extern bureau HEVO. Dit gaat om onderwijs, welzijn, sport en culturele accommodaties. Het onderwijsgedeelte IHP is een wettelijk taak voor de gemeente. Vorig jaar is een extra investeringsbedrag uitgetrokken om te voldoen aan de huidige wensen met betrekking tot de noodzakelijke vervangingsinvesteringen en renovatie, met name op het gebied van onderwijs. HEVO heeft inmiddels een eerste meerjarenoverzicht van noodzakelijke investeringen gereed en de verwachting is dat hier financiële gevolgen uit voortvloeien. De buitenzwembaden De Alk in Biddinghuizen en De Abelen in Swifterbant zijn sterk verouderd. Met inbreng van de inwoners van beide dorpen zijn toekomstplannen voor deze baden ontwikkeld. Deze plannen worden door een terzake deskundig extern bureau (Hospitality Group) financieel vertaald. De raad is hierover in een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Hierbij worden verschillende scenario’s onderzocht. De uitkomsten van het onderzoek worden op korte termijn verwacht. In het tweede deel van dit jaar zal door de raad een standpunt moeten worden ingenomen over de toekomst van de baden.
Afhankelijk van de keuzes die hierin worden gemaakt zal dit (grote) consequenties hebben voor de gemeentelijke (meerjaren)begroting.
De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • Een sluitende melding en registratie van alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school zitten en nog geen startkwalificatie behaald hebben; • Het benaderen en zorgdragen voor begeleiding van jongeren die zijn uitgevallen, gericht op terugleiden naar school, naar werk of een combinatie daarvan; • Het opstellen van een regionaal programma samen met scholen, instellingen en organisaties voor de periode van 4 jaar, met daarin maatregelen ter voorkoming en bestrijding van voortijdig schoolverlaten van jongeren tussen de 12 en 23 jaar; • Het monitoren van jongeren met een getuigschrift van het praktijkonderwijs of het speciaal onderwijs, dan wel een diploma van een entree opleiding. Het maken van afspraken met ketenpartners over begeleiding en ondersteuning naar opleiding, (leer)werk of dagbesteding; • Adequate behandeling en opvolging van de opgroei- e/o opvoedingskwesties door de Jeugdgidsen POH (Praktijk Ondersteuners Huisartsen) werkzaam in een huisartsenpraktijk, zodat snelle en toegankelijk jeugdzorg geboden wordt; • Adequate uitvoering van de ‘Veilig Verder’ functie.
Deze speciale functie onder de Jeugdgidsen is beoogd om in dié zware casuïstiek waarbij er veiligheidskwesties bij een kind spelen, als Veilig Verder Jeugdgids de verantwoordelijkheid te dragen om de veiligheid van het kind binnen de opgroeisituatie te waarborgen en in zekerheid te stellen en te behouden; • De wettelijk verplichte Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling kan onvoldoende geïmplementeerd worden, wat een risico vormt voor Dronter kinderen en gezinnen (en indirect een risico vormt voor de gemeente zelf) door onderbezetting; • Zo vroeg mogelijk oppakken van signalen bij opgroei- en opvoedingsproblematiek zodat escalatie en dure zorg voorkomen wordt en snelle en toegankelijke jeugdzorg geboden wordt. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023. Kadernota 2023
14
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket In het onderwijs zetten wij het kind centraal. Onderwijs is één van de kansenmakers. Samen met kinderopvangorganisaties, De Meerpaal, sport- en natuurverenigingen en FlevoMeerbibliotheek kan het onderwijs een kansrijke start maken voor alle kinderen. De gemeente Dronten wil het centrum zijn van de agro & foodsector, waar studenten van Warmonderhof en Aeres Hogeschool ruimte voelen en onderwijs en ondernemers elkaar versterken. Goed onderwijs kan alleen in moderne, toekomstgerichte gebouwen waar ook nieuwe vormen van onderwijs mogelijk zijn. Er moet namelijk wat te kiezen zijn voor ouders die een school zoeken met hun ideeën over onderwijs en opvoeding. Daarbij werken we graag mee aan de realisatie van een Integraal Kindcentrum. Met goede en veilig bereikbare sportaccommodaties en/of groene buitenruimtes. We willen de gemeentelijke accommodaties kwalitatief en kwantitatief beter laten aansluiten bij wensen/eisen van onze inwoners. Denk aan zwembaden, scholen, sociale ontmoetingsplaatsen voor jong en oud en laagdrempelige inloopvoorzieningen in de wijken. Binnen twee jaar maken we werk van de voorzieningen in onze dorpen waarbij de huidige zwembaden met prioriteit toekomstbestendig gemaakt worden. Het integraal huisvestingsplan en accommodatiebeleid verdienen prioriteit!
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Het programma bestaat uit het ontwikkelen, in stand houden of beëindigen van voorzieningen op de gebieden cultuur, recreatie, sport en welzijn en de aanleg en het beheer van het openbaar groen. Binnen dit programma vallen ook de nieuwe taken die verwijzen naar de Sturingsnotitie Themaplannen Sociaal domein 2019-2022 en de onderliggende op uitvoering gerichte themaplannen. De dwarsdoorsnede van deze themaplannen in de Paragraaf sociale monitor komt te vervallen, aangezien de themaplannen als pakket zijn opgenomen.
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Pakket J (Openlucht)recreatie Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket Een krachtige samenleving ontstaat door elkaar te helpen en te ontmoeten; kunst en cultuur kan daarbij een drager zijn. Daarom willen wij zoveel mogelijk inwoners van Biddinghuizen, Dronten, Swifterbant, Ketelhaven en ons buitengebied enthousiasmeren voor kunst of cultuur. De Cultuurvisie uit 2015 mag wat ons betreft worden geëvalueerd en geactualiseerd, met de ambities voor de samenleving van nu.
Pakket K Openbaar groen Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? De krapte op de arbeidsmarkt en de stijging van de brandstofkosten zorgen de komende jaren voor een forse toename van de onderhoudslasten van het openbaar groen. Dit zal zichtbaar worden bij de drie Europese aanbestedingen die in 2022 worden gehouden voor het groenonderhoud van 2023 en verdere jaren. Hier dient in de begroting van 2023 en de meerjarenraming rekening mee gehouden te worden. Het college heeft een visie en actieplan biodiversiteit vastgesteld. Visie en actieplan biodiversiteit betreft een nadere uitwerking van het thema biodiversiteit in het Groenbeleidsplan (2017). Kadernota 2023
15
Het gaat niet goed met de biodiversiteit. Veel partijen nemen daarom verantwoordelijkheid en maatregelen voor herstel van biodiversiteit. Als gemeente willen we werken aan een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier. We zetten in op bescherming van soorten en vergroten hun leefgebied. Dat doen we in het belang van de soorten zelf, om onze identiteit te beschermen en om te investeren in een duurzaam gezond en vitaal leef- en woonklimaat. Het beoogde effect is uitgewerkt in doelen en activiteiten voor de periode vanaf heden tot en met 2024.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket De identiteit van de gemeente Dronten is voor ons belangrijk. Onze cultuur en lokale geschiedenis, maar ook ons groen en natuur en de verbinding tussen landbouw, onze dorpen en onze dorpsbossen. We sluiten aan bij wat nodig is om Biddinghuizen, Dronten en Swifterbant en omgeving mooier te maken. We realiseren meer (bio)-diversiteit. Daarnaast geven we als gemeente op het gebied van duurzaamheid het goede voorbeeld.
Pakket M1 Participatie - De Meerpaal Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? In het kader van de herijking van het accommodatiebeleid stellen wij een Integraal Huisvesting Plan (IHP) op. Dit gebeurt onder begeleiding van een extern bureau HEVO. Dit gaat om onderwijs, welzijn, sport en culturele accommodaties. HEVO heeft inmiddels een eerste meerjarenoverzicht van noodzakelijke investeringen gereed. Hier spelen ook veiligheidsaspecten (brandinstallatie en trekkerswand) een grote rol.
Pakket O Gezonde leefstijl Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? GGD Flevoland heeft een meerjarenbeleidsplan 2023-2026 opgesteld. In het meerjarenbeleidsplan wordt de specifieke beleidsfocus aangegeven. Naast de goingconcerntaken is een aantal uitgangspunten benoemd: • positieve gezondheid; • health in all policies; • gezondheidsachterstanden verkleinen. Thema's die voortvloeien uit de bovengenoemde uitgangspunten zijn: 1. van ziekte naar gezondheid; 2. fysieke en sociale leefomgeving; 3. gezonde leefstijl; 4. gezond ouder worden; 5. gezond opgroeien en opvoeden; 6. zorg en veiligheid; 7. lokaal maatwerk en advies.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket Wij willen dat mensen zich kunnen ontwikkelen. Als individu, maar ook als onderdeel van de samenleving. Mensen ontwikkelen zich niet alleen op school of op hun werk, maar ook in hun vrije tijd. Sporten, bewegen, uitgaan, kunst en cultuur zijn manieren om te ontspannen, samen te zijn en dragen bij aan het gevoel van geluk. We stimuleren positieve gezondheid: iedereen kan meedoen in de samenleving en de leefomgeving is zo ingericht dat het bijdraagt aan ieders gezondheid.
Programma 6 Sociaal domein Dit programma bestaat uit activiteiten die gericht zijn op verlening bijstand, activering & re-integratie, inkomensondersteuning voor minima, uitvoering van de Wet sociale Kadernota 2023
16
werkvoorziening, het programma jeugd, wijk- en buurtbeheer, inburgering, algemeen maatschappelijk werk, zorg, kinderopvang, en peuterspeelzaalwerk. Binnen dit programma vallen ook de nieuwe taken die verwijzen naar de Sturingsnotitie Themaplannen Sociaal domein 2019-2022 en de onderliggende op uitvoering gerichte themaplannen. De dwarsdoorsnede van deze themaplannen in de Paragraaf sociale monitor komt te vervallen, aangezien de themaplannen als pakket zijn opgenomen. De strategie Sociaal domein en de vijf bijbehorende themaplannen, zijn opgesteld voor de periode 2019 – 2022. Voor deze beleidsperiode is meerjarig incidenteel geld beschikbaar gesteld. In de sturingsnotitie voor de themaplannen is vastgelegd dat we in 2021 evalueerden en op basis daarvan bepalen wat nodig en mogelijk is voor 2023 en verder. De nieuwe ambities voor het sociaal domein krijgen een plek in de integrale visie. Omdat dit traject vertraging oploopt, is besloten om het huidige beleid in 2023 voort te zetten. Voortzetten van het huidige beleid, betekent ook dat er nieuwe incidentele middelen nodig zijn voor de uitvoering. Bij de Programmabegroting 2023 wordt daarom een bestedingsplan, inclusief voorstel voor dekking, aangeboden voor de verlengde beleidsperiode. De inzichten uit de evaluatie worden hierin meegenomen.
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Pakket L Leefbaarheid en veiligheid Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? Vanaf 1-1-2023 gaan vanwege het huidige aanbestedingstraject de nieuwe contracten met zorgaanbieders lopen. Gemeente Dronten kiest binnen dit aanbestedingstraject om de regisseursfunctie en -rol bij multiprobleemgezinnen, waarbij vaak van een complexe situatie sprake is, door de eigen gidsen uit te voeren in plaats van deze uit te besteden aan derden. Hieronder vallen de zogeheten multi problem gezinnen (meerdere hulpvragen binnen een inwoner/gezin waarbij 1 of meerdere wetten betrokken zijn) en de voormalige taken van het opgeheven interventieteam (veiligheid). De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • We hebben zicht op alle multiprobleemgezinnen. We investeren op ondersteuning en sturen de professionals integraal aan. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket Wij willen dat onze jongeren veilig, gezond en goed kunnen opgroeien en dat iedereen goed en waardig ouder kan worden.
Pakket M3 Arbeidsparticipatie en minima ondersteunende regelingen Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? De regio vraagt steeds meer van team Re-integratie. Dit is een wettelijke verplichting vanuit de wet SUWI. In navolging op het amendement stelpost armoedebeleid is een bestedingsplan met u gedeeld. Een van de urgentste problemen is energiearmoede. De stelpost zal als prioriteit hiervoor ingezet worden. Naast de energiearmoede is nog een aantal opgaven gereserveerd voor besteding van deze stelpost: - Tegengaan van menstruatiearmoede; - Uitbreiden Pas van Dronten met zwemlessen; Kadernota 2023
17
-
Zelfredzaam maken nieuwkomers; Inzet MeerSameninitiatieven.
De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • We zetten in op inwoners die als gevolg van de stijgende kosten van energie in financiële problemen komen; • We spreken inwoners met een uitkering frequent; • Vroegtijdige signaleringsfunctie van armoede; • Wanneer door economische ontwikkeling de arbeidsmarkt verandert, waardoor de hoeveelheid uitkeringsgerechtigden toeneemt, anticiperen wij proactief door in te zetten op re-integratie. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket We willen voorkomen dat mensen in de schulden komen. Bijvoorbeeld door hoge energiekosten en woonlasten. Dat doen we door vroegsignalering en preventie. Het bestrijden van armoede pakken wij op. Wanneer het knelt, leveren wij maatwerk waar het nodig is, het liefst met maatschappelijke initiatiefnemers. Als inwoners tussen wal en schip vallen, zetten wij ons voor hen in. Wij zijn een inclusieve samenleving en zetten ons daar in. Wij staan naast onze inwoners. Vanuit een proactieve houding kiezen wij voor een actief armoedebeleid.
Pakket M4 Inburgering, (arbeids)participatie en integratie van statushouders De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • De uitvoering van de nieuwe wet Inburgering vraagt meer van de gemeente. Daar zetten we op in. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Pakket N Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • Bijstandscliënten (en eventuele bewindvoerders) hebben zelf inzicht kunnen geven in hun gegevens (hiervoor is een applicatie en bijbehorend beheer nodig); • We halen de wettelijke termijn; • Professionele doorontwikkeling van de groep Wmo-gidsen; • Adequate uitvoering van de triagefunctie. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket Wij zijn een inclusieve samenleving en zetten ons daarvoor in. Wij staan naast onze inwoners. Vanuit een proactieve houding kiezen wij voor een actief armoedebeleid.
Kadernota 2023
18
We zorgen voor elkaar en als het nodig is helpt de gemeente om mee te kunnen doen en mee te tellen. Iedereen is vrij om zichzelf te zijn. Wie zichzelf kan redden heeft die ruimte. Wanneer iemand ondersteuning nodig heeft, doen we ons uiterste best om die hulp te geven, door er te zijn voor onze mantelzorgers, mensen die zich eenzaam voelen en door maatschappelijke coalities te faciliteren. Het manifest MeerSamen helpt ons hierbij.
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Dit programma bestaat uit activiteiten die gericht zijn op Centra Jeugd en Gezin (exclusief jeugd maatwerkdeel Wmo, dat hoort bij programma 6), gezondheidszorg, milieu, integrale handhaving en vergunningverlening, afvalverzameling en reiniging, water en riolering en ook de gemeentelijke begraafplaats.
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Pakket Q Gemeentelijke basisvoorzieningen Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? Stijging kosten door wereldmarktontwikkelingen: De stijging van de brandstofkosten, materiaalkosten en de schaarste aan materialen zorgen de komende jaren voor een aanzienlijke toename van de onderhoudslasten van afval en reiniging, maar kunnen ook effect hebben op de realisatie van het grondstoffenbeleidsplan. Hier dient in de begroting van 2023 en de meerjarenraming rekening mee gehouden te worden. Vervanging prullenbakken: Dronten groeit, maar veroudert ook. Daarnaast wil de gemeente de beeldkwaliteit aangaande zwerfafval op niveau houden. Dit betekent ook goede inzamelvoorzieningen, waaronder de prullenbakken in de openbare ruimte. De bestaande prullenbakken in de openbare ruimte worden à fonds perdu gefinancierd. Hierbij is geen rekening gehouden met de vervangingsinvesteringen in de bestaande begroting. Voorgesteld wordt om in 2023 en verder structureel € 12.500 in de begrotingen op te nemen voor de jaarlijkse vervanging van 20-25 bakken. Schoonmaken winkelcentra: Het schoonmaken van de winkelcentra vindt per centrum (vier centra: Biddinghuizen, Swifterbant, Dronten centrum en Dronten Zuid) eens in de drie jaar plaats.
De kosten van het schoonhouden nemen toe en het is gebleken dat met de bestaande middelen de gevraagde kwaliteit niet meer geboden kan worden. Om toch de bijdrage aan schoon, heel en veilig te kunnen blijven leveren in combinatie met een aantrekkelijk voetgangersgebied is het wenselijk het budget te verhogen met € 15.000 structureel. Zwerfafvalvergoeding Nedvang: 2022 is het laatste jaar dat gemeenten een vergoeding krijgen vanuit Nedvang voor o.a. de dekking van een deel van de kosten van het ruimen van zwerfafval. Voor Dronten is deze bijdrage vanuit de landelijke middelen € 1,16 per inwoner. Vanuit deze middelen worden de middelen aangaande voorlichting op scholen, het ondersteunen van onze ruim 40 vrijwilligers en een deel van de kosten het ruimen van zwerfafval (lediging prullenbakken) betaald. Landelijk is men wel bezig met een ontwikkeling van een nieuwe wijze van financiering vanuit de verpakkingsindustrie en producenten richting gemeenten. De wijze van invulling is allerminst zeker en zal pas op zijn vroegst in 2024 duidelijk worden. Daarom wordt voorgesteld om € 40.000 structureel op te nemen in de begroting ter dekking van de gemeentelijke kosten. Mocht in 2024 blijken dat gemeenten worden gecompenseerd voor de gemaakte kosten via een nieuwe regeling, dan vallen Kadernota 2023
19
deze kosten vrij. Eind dit jaar wordt naast het reeds gerealiseerde statiegeld op kleine petflesjes ook statiegeld op blikjes ingevoerd. De verwachting is dat dit een positief effect zal hebben op zwerfafval, net als de flinke daling van het aantal rondslingerende petflesjes in de openbare ruimte.
Pakket R (Milieu)omgevingsveiligheid Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? De begroting van de OFGV is opgesteld met een verhoging van de jaarlijkse indexatie voor de goingconcerntaken op basis van de kostenverdeelsystematiek 2021-2023 en een aanvullend incidenteel budget voor de projectkosten Omgevingswet. Dronten heeft de taken op het gebied van omgevingsveiligheid incidenteel belegd bij de OFGV tot 2023. Onderhandelingen over de structurele taakverschuiving moeten nog plaatsvinden. Hier komen we bij de begroting op terug. Net als voor de decentralisatie van de bodemtaken die op basis van een principeafspraak als PM-post zijn verwerkt. Het AB gaat er daarbij vanuit dat het Rijk haar toezegging gestand doet dat op het over te hevelen budget niet wordt gekort. Wij zijn wettelijk verantwoordelijk voor toezicht & handhaving op de verplichte energiebesparingsmaatregelen en informatieplicht bij bedrijven. Tot op heden hebben wij daar vanwege diverse omstandigheden nog onvoldoende invulling aan gegeven. In de Omgevingswet zijn hierin ook actualisaties doorgevoerd. OFGV houdt weliswaar milieutoezicht bij bedrijven, maar vanwege de grote werklast dat toezicht op de “informatieplicht” en de “Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing” (EML) vereist, moet daarvoor door de bevoegde gezagen een specifiek meerwerkopdracht worden verstrekt aan de omgevingsdienst.
De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • Regie en borging van expertise op milieutaken; • We geven invulling aan toezicht en handhaving op de verplichte energiebesparingsmaatregelen en informatieplicht bij bedrijven; • We investeren in “Stimulerend toezicht” bij de informatieplichtige bedrijven met als doel energiebesparing; • We werken met de provincie en Flevolandse gemeenten gezamenlijk aan een regionaal toezichtstrategie energiebesparingsplicht. Het doel is om daarmee invulling te geven aan de wettelijke verplichtingen en het RES. We werken aan een strategie waarbij de uitvoering van het (stimulerend) toezicht gefaseerd kan worden uitgevoerd. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket De omslag naar een duurzame samenleving staat hoog op de agenda. Als gemeente houden we regie en ontwikkelen wij beleid zodat de nieuwe warmte voor iedereen betaalbaar blijft. Om verduurzaming te stimuleren hebben we als gemeente een aanjagende en stimulerende rol. Voor duurzame energie zetten wij in op kansrijke en innovatieve initiatieven. Inwoners en ondernemers moeten kunnen meedoen aan de energietransitie. Wij prikkelen inwoners hierover na te denken. En, voor iedereen die dat wil, denken we mee om zelf energie op te kunnen wekken zoveel mogelijk haalbaar te maken. We zetten ons in voor het benutten van kansen voor het klimaat, waarbij we ervoor zorgen dat onze wijken adaptief zijn (met meer groen, waterafvoer en optimale energieopwekking). Kadernota 2023
20
Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Het programma bestaat uit activiteiten die gericht zijn op de fysieke leefomgeving (toekomstige omgevingsvisie, omgevingsplannen, welstandstoezicht en handhaving), volkshuisvesting (woningbouw nieuw en bestaand, woonwagencentrum) en bouwgrondexploitaties.
Wat willen we bereiken in 2023 en verder? Pakket S Fysieke leefomgeving/implementatie Omgevingswet Welke autonome ontwikkelingen voorzien wij in 2023? De Omgevingswet wordt naar verwachting op 1/1/2023 ingevoerd. De Omgevingswet stelt gemeenten verplicht tot het opstellen van een Omgevingsplan. Dit is een nieuw juridisch instrument, dat een aantal andere instrumenten zal vervangen (zoals bestemmingsplannen en diverse verordeningen). In de overgangssituatie is door de wetgever geregeld dat er een tijdelijk Omgevingsplan van rechtswege is, namelijk een bundeling van de huidige (lokale) regelgeving. Dit tijdelijke Omgevingsplan moet echter worden omgezet naar een definitief, gebiedsdekkend Omgevingsplan: één plan voor de gemeente Dronten waar álle regels in staan m.b.t. de fysieke leefomgeving. Dit vergt een hele nieuwe werkwijze van de organisatie, zowel op inhoud, als op proces en techniek. Er is besloten om een aparte projectorganisatie in het leven te roepen om hiermee aan de gang te gaan in de komende jaren. Dit past niet in de reguliere takenpakketten van medewerkers, daarom wordt extra formatie gevraagd. De gemeente heeft van 2022 tot 2029 de tijd om het omgevingsplan vast te stellen. In dit voorstel wordt uitgegaan dat voor fase 1 en fase 2 (begeleiden van de overgangsfase en de introductie van het nieuwe systeem) een extra impuls noodzakelijk is.
De verwachting is dat tot 2026 plaatsvindt. Daarna zal de lijn het moeten hebben kunnen overnemen. Afhankelijk van het dienstverleningsniveau zullen de kosten oplopen. Daarnaast zullen organisatiekosten voor de integrale visie en omgevingsplan aanvullend begroot dienen te worden. Voor de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging heeft het Rijk € 410 miljoen te verdelen op basis van een nog te bepalen verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel wordt definitief bekend gemaakt in de Mei- of Septembercirculaire 2022. Het toegekende bedrag vanuit het Rijk zal benodigd zijn voor het opstellen van de integrale visie, omgevingsplan en het implementatieteam. Mocht dit bedrag alsnog niet worden toegekend, zal het benodigde projectbudget via de begroting ten laste van het begrotingssaldo worden ingediend.
De benodigde versterkingsmaatregelen door de uitdagingen van nu Binnen dit pakket is een aantal versterkingsmaatregelen nodig voor de uitdagingen van nu: • We ontwikkelen een integrale visie op de leefomgeving. Ook besteden we specifieke aandacht aan de woningbouwopgave en de daarmee samenhangende groei van onze gemeente; • We stellen een Woonvisie op en pakken het Actieplan Wonen aan. Deze maatregelen dragen bij aan de robuuste gemeente in wording en zullen financieel verwerkt worden in de Programmabegroting 2023.
Aspecten vanuit collegeprogramma voor dit pakket Groeien biedt kansen, voor onze voorzieningen, samenleving, bereikbaarheid en economie. We maken hierin onderscheid tussen de korte termijn agenda, en de opdrachtformulering van de raad in de strategische raadsagenda, als het gaat om Dronten ontwikkelt, de integrale visie en de woningbouwopgave samen, waarbij de voorliggende vraag: Kadernota 2023
21
‘Welk Dronten willen we zijn’ eerst met de samenleving beantwoord moet worden. Het resultaat van dat proces laat zich vertalen in een groei die past bij onze gemeente. Want, we willen bouwen aan de dorpen van Dronten. Niet alleen om er te wonen, maar vooral ook om er te leven. Samen met onze inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers kijken we met de gemeenteraad naar een integrale visie op de leefomgeving. Maatschappelijke partners, bedrijven, natuur en het agrarisch gebied krijgen, wat u betreft, dan ook een plek in de strategische agenda. Acquisitie, en relatiebeheer voor nieuwe, verhuizende en bestaande retail en MKB vragen inzet en voldoende capaciteit van de gemeentelijke organisatie. We bekijken met onze ondernemers of onze bedrijventerreinen nog aansluiten bij de wensen van nu en in de toekomst. Dat nemen we vervolgens op in de integrale visie.