a0459ee1-42ab-459b-9e1c-10d302e4e6c6.pdf

00:08:16

Voorzitter: Dames en heren, ik vraag graag een moment stilte voor ieders persoonlijke overweging. Dank u wel, deze vergadering is geopend. Er is bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Paalman, dus we zijn met zijn zesentwintigen vandaag. Voor de rest is iedereen aanwezig. We hebben vanavond de kadernota met maar liefst vijftien amendementen en zes moties, dus bijna on-Drontens, zou ik willen zeggen. Andersom, vijftien moties en zes amendementen, nog steeds onDrontens inderdaad, dank. En dat gaan we op een wat andere manier dan we met elkaar gewend zijn, gaan we dat behandelen. Namelijk, we beginnen straks met de algemene beschouwingen, die worden gedaan vanaf het katheder. Daarbij zijn we terughoudend met interrupties. Als iemand nou echt hele gekke dingen roept, dan sta ik dat toe. Maar het is niet de bedoeling dat we daarbij interrumperen. Dan komt er een eerste termijn van de raad, komt u weer achter het katheder staan en dan mag er geïnterrumpeerd worden vanaf de beide interruptiemicrofoons. Wacht wel even tot u het woord natuurlijk krijgt, anders wordt het zo'n rommeltje. Het college reageert ook vanaf het katheder. En de tweede termijn doen het vanaf de plek, zal ik maar zeggen, waar u waar u zitting hebt. Even kijken, vaststellen van de agenda. Nou, de kadernota. Nog iets bijzonders verder? Moties vreemd heb ik niet ontvangen.

Niemand? Nee, daar gaan we naar het raadsvoorstel, de kadernota 2024. En de algemene beschouwingen doen we op volgorde van fractie grootte, en ik begin dus ook met het CDA, mevrouw Wever. En voor de goede orde, neemt u uw pasjes mee als u deze kant op loopt. 00:10:41

Mevrouw Wever: Goedenavond allemaal. Ik mag de aftrap doen en het voelt een beetje als sinterklaasavond, met zoveel mooie moties en amendementen. Dus ik was wel blij verrast eigenlijk. En ja, het voelt een beetje als het uitpakken van suprises. En dat moet vaak op het allerlaatste moment nog af, dus dat gevoel bekroop mij gisteravond. In ons verkiezingsprogramma hebben we ons als CDA de vraag gesteld: in wat voor Drontense samenleving willen wij leven, wonen en werken? We hebben een krachtige samenleving en dat willen we koesteren. Want de markt en de overheid, die zijn nuttig en nodig, maar de samenleving, daar doen we het voor. Dat is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, daar ontstaat veerkracht en verbinding, dat zorgt voor inspiratie, innovatie, positieve energie. Dat we in Dronten een veerkrachtige samenleving hebben, wordt ook gezien in Den Haag en elders in Nederland. Onze unieke Drontense aanpak is te danken aan goede sociale verbindingen, er is hier nog aandacht voor elkaar. We vinden het als CDA belangrijk om te blijven investeren in die sociale samenhang. We willen verder bouwen aan die samenleving. En onze slogan is dan ook: het gaat pas goed met Dronten als het met iedereen goed gaat. We kiezen daarom voor een integrale aanpak. Fysiek en sociaal domein willen we met elkaar verbinden.

In columns en commentaren horen we tegenwoordig dat die integrale visie op de samenleving al gauw uitgelegd wordt als een gebrek aan lef, alsof het CDA geen keuzes durft te maken. Maar mijn beleving is dat CDA'ers juist de lat heel hoog leggen, niet gauw tevreden zijn, blijven zoeken naar kansen voor verbetering. En de beste oplossingen liggen wat ons betreft in de verbinding met die samenleving. Een goed voorbeeld daarvan is het landelijk gebied. En samen met de raad willen we tot een heldere visie komen, een visie op het buitengebied, zodat we goed voorbereid zijn op de kansen en de uitdagingen die daar liggen. En dat doe je beter samen dan van bovenaf. Wat ons betreft zijn er al

belangrijke stappen gezet in de verbetering van de dienstverlening. Gebiedsregisseurs in Swifterbant en Biddinghuizen zijn daar een voorbeeld van. We hebben tegenwoordig ook het Economisch Platform Dronten en de accountmanagers zijn weer volop aan de slag. Wat we nog missen is een centraal loket voor verenigingen, en daar hopen we vanavond stappen in te kunnen zetten. Vrijwilligersorganisaties hebben behoefte en verdienen ondersteuning bij het organiseren van buurtactiviteiten en evenementen. En wat ons betreft is dat 100 procent maatschappelijke winst. Het college toont wat ons betreft ambitie en lef door risico's te benoemen, door een kadernota te presenteren die verder kijkt dan de komende vier jaar. Dit college wil langjarig investeren in scholen en sportzalen, in duurzame gebouwen. Die hete aardappel is door vorige colleges steeds vooruitgeschoven. Er is sprake van achterstallig onderhoud in de begroting als je nog niet weet hoe je gebouwen van vijftig of zestig jaar oud moet vervangen. En dat komt niet uit de lucht vallen. Daar waren wij, deze acht partijen bij, toen die keuzes in het verleden zijn gemaakt. Het is dit college te prijzen dat ze nu de schouders eronder zetten en dit soort noodzakelijke investeringen in de samenleving voor lange termijn willen borgen. Dat betekent ook geld opzij zetten, en dat is geld dat bestemd is voor het strategisch vastgoedplan.

En ja, we vragen vanavond ook aandacht voor Swifterbant, want laten we niet vergeten dat het educatief centrum in Biddinghuizen alweer tien jaar geleden is gerealiseerd. Maar terug even naar de positieve ontwikkelingen. De Pioniersbarak gaat er komen, de bewustwording rond afval begint zijn vruchten af te werpen. Het college pakt door als het gaat om de woningbouwopgave en geeft richting aan groei. We kijken uit naar woonvisie en woonzorgvisie. Wat ons betreft is het actieplan knelpunten woningmarkt nog niet af. We willen dat er voldoende woningen beschikbaar blijven voor onze starters en inwoners met cruciale beroepen, maar ook voor het groeiend aantal zelfstandig wonende ouderen. Fijn dat dit college stappen zet in de realisatie van flexwoningen voor spoedzoekers. Het is allemaal makkelijker gezegd dan gedaan. En de problemen op de woningmarkt zijn ook niet van gisteren. Er is jarenlang te veel aan de markt overgelaten en te weinig aandacht geweest voor volkshuisvesting. Tot slot willen we in 2024 meer grip krijgen op de budgetten voor sociaal domein en jeugdzorg. De tekorten op de jeugdzorg in 2022 zijn toegenomen. We zitten nu in een transitiefase naar minder uithuisplaatsingen. Dat is een spannend proces met zowel risico's als kansen en het doel is en blijft om te zorgen dat de kinderen de hulp krijgen die ze verdienen en een veilige plek.

Effectief gericht sturen zou wat ons betreft een middel kunnen zijn om meer grip te krijgen op het sociaal domein. Tot zover. 00:16:27

Voorzitter: Dank u wel. De volgende spreek is van Leefbaar Dronten, de heer Idzinga. 00:16:30

De heer Idzinga: Ik zit hier al een tijdje geloof ik. Beste mensen, vorig jaar hadden we het over doen wat kan. Stappen zetten om de organisatie robuust te maken, om ambities waar te maken, nieuwe ontwikkeling aan te kunnen. Gelijktijdig hadden we zorg over de bestaanszekerheid van mensen en zorg over de financiën van de gemeente vanaf '26. De energietarieven zijn inmiddels weer op een acceptabel niveau, maar de zorgen blijven. Zoals de aanzienlijke prijsstijgingen van

boodschappen, maar ook bij gemeentelijke aanbestedingen en opdrachten. Daarnaast willen we excellente dienstverlening, daarvoor zette het college stappen, geen woorden maar daden. De wil is er, maar als volksvertegenwoordigers bereiken ons ook met regelmaat berichten over het ontbreken van heldere afspraken en aansturing op de beoogde dienstverlening. Er wordt niet teruggebeld of niet gereageerd op mails en brieven. Het systeem is er, maar de inwoners zien niks achter de schermen. Gebeurt dit vaak? We weten het niet. We doen wat kan. Eerst maar eens een optimale dienstverlening, nakomen wat is afgesproken, en daarna komt de extra stap. Die ambitie blijft. We hadden het toen ook over meer aandacht voor de uitvoering. Daarom doen we bewust een voorstel om te komen tot korte en bondige documenten, zonder voorbij te gaan aan de essentie. Als ik een bericht voor mijn gezinsleden heb, stuur ik niet twee appjes maar één tekst in de groepsapp. Onze inwoners zijn erbij gebaat dat onze organisatie de gestelde doelen behaalt, op een zo handig mogelijke manier. In heldere taal en maar één keer goed op papier. De combinatie van streven naar excellente dienstverlening en krapte op de arbeidsmarkt, zorgt ervoor dat we extra alert zijn hierop. Er zijn in het verleden meerdere visies geschreven over de zwembaden.

Het is nu tijd voor daden, niet meer voor woorden, dus een kort en bondig document kan volstaan, of een addendum op een vorige stuk. En wat ons betreft blijven de buitenbaden in Swifterbant en Biddinghuizen, dus ze moeten toekomstbestendig gemaakt worden. Bij deze kadernota worden zestien accenten aangegeven; richtinggevende uitspraken. De kadernota is praten op hoofdlijn over de toekomst, bij de begroting komt de financiële uitwerking. We vinden het een uitdaging om over enkele onderwerpen te discussiëren. Duiding met een uitleg bij een meerjarig innovatie- en verduurzaamheidsprogramma voor toekomstig bestendige landbouw had er moeten zijn, zodat we weten waarover we debatteren. Er is voorwerk gedaan, maar er is nog niets concreets. Goede dienstverlening van het college aan raad is dus ook nodig. We zijn en blijven onder de indruk van de vele vrijwilligers die actief zijn in onze gemeente. Vandaar onze nadrukkelijke aandacht voor hen. Waar buitenspelen vroeger gewoon was, is er nu de mobiel. Dat maakt uitnodigende buitenruimtes voor ontmoeting en beweging en sportverenigingen als één van de belangrijkste gemeentelijke partners voor bewegen, sport, gezondheid en meedoen. Daarom hebben we onlangs voorgesteld om vanuit de coronareserves geld beschikbaar te stellen voor verenigingen en specifiek de jeugd, als tegemoetkoming voor de gevolgen van corona.

Nu komen we met een vrijstelling leges van vergunningen voor evenementen, georganiseerd door Drontense vrijwilligersorganisaties, zoals voor het Twaalf Provinciën Toernooi, de survivalrun en de avondvierdaagse. Dát waarmee een positieve bijdrage wordt geleverd aan de leefbaarheid, gezondheid en sociale binding, willen we preventief en blijvend stimuleren. We blijven aandacht vragen voor groen moet het doen. Daarom kiezen we bewust voor een waterloos hockeyveld. Verspilling van water moeten we tegengaan en water is in de basis nodig voor mens en natuur. Die lijn staat ook de lokale hockeyvereniging voor, en zij willen serieus meebetalen aan de vervanging van het veld. Het is goed en waardig om zo gezamenlijk zuinig om te gaan met ons gemeenschapsgeld en onze natuur. Van de wethouder financiën zien we duidelijk dat hij accenten in zijn portefeuille nadrukkelijk benoemt, vooral op het gebied van economische zaken en sport. Bij verbonden partijen zal dat in de komende tijd ook moeten. Belangrijk is om af te bakenen, zoals de vroegere minister van Binnenlandse Zaken zei: je gaat erover of niet. Het is onze

gemeenschappelijke opdracht om dubbel werk te voorkomen en toekomstgerichte uitspraken te doen over de taken van verbonden partijen. Wie doet wat, en doe dat goed. En met woorden van de VVD: laat ook zien wat je doet. De provincie is bezig met een nieuw economisch programma. Voor het mkb is er veel geld beschikbaar. Daar moeten we en voor onze ondernemers bij zijn. Tot slot, we houden grote opgaven en ambities met onzekere financiën. Samen zetten we nu deze stappen en bouwen we verder aan de toekomst. Met blijvende aandacht voor de dienstverlening van onze inwoners en ondernemers, die tenminste aan de verwachtingen voldoet, om vervolgens de stap naar effect gericht en excellent te maken. We wensen het college en de ambtelijke organisatie succes om die stappen te zetten. In goed samenspel en oog voor ieders stoel, hebben we er alle vertrouwen in dat we Dronten de ruimte geven die het verdient. 00:22:48

Voorzitter: Dank u wel. Ik dacht even: u gaat de zeven minuten naderen. We hebben met elkaar afgesproken dat u max zeven minuten zou spreken, maar keurig erbinnen gebleven. De bijdrage van de VVD, meneer Hoogezand. 00:23:02

De heer Hoogezand : Dank u wel, voorzitter. Bij de jaarnota behandeling vorige week had ik duidelijk huiswerk voor het college. Dat waren drie punten: doe wat je zegt, zeg wat je doet -het werd net al gememoreerd - geef ook een keer iets terug aan de inwoners en denk aan onze positie met de verbonden partijen. Maar ik wil niet in herhaling vallen om dat te herhalen, en toch blijft ook dat huiswerk voor deze kadernota staan. Voorzitter, we kunnen stellen dat deze opsomming onverminderd belangrijk blijft als je kijkt naar wat voor ons ligt, de kadernota. Meerdere partijen gaven in de oordeelsvormende sessie - dat zie je voorafgaand - aan, dat we gebrek hebben aan concreetheid, vaagheid wat zijn doelen, geen SMART onderwerpen. En het lijkt eigenlijk, als je naar de kadernota kijkt, alleen maar een goed geschikt document om geld terug te halen bij onze inwoners vandaan, in plaats van het goed te besteden. Bijvoorbeeld als je kijkt naar veiligheid, hadden wij gewoon veel meer verwacht van dit college. En kun je nou eigenlijk dan concluderen dat het college gebrek aan daadkracht heeft? Om Leefbaar Dronten te parafraseren: geen daden, maar woorden. Deze nota heeft in ieder geval weinig om het lijf. Het college heeft momenteel 25 procent van het collegetermijn verbruikt en dit is hetgeen wat voor ons ligt. En dat is eigenlijk zonde, en je zou het zelfs schokkend kunnen zeggen.

Voorzitter, de vraag die wij bij het behandelen van zo'n document als dit altijd afvragen als VVD Dronten-fractie: wat doet dit voor onze inwoners, voor onze ondernemers, voor onze verenigingen in Biddinghuizen, Dronten en Swifterbant? Wat levert het voor hen op? En dat ze het niet gelezen hebben, nemen we ze niet kwalijk. Het stuk is eigenlijk ook namelijk vrij ondoorgrondelijk om te lezen. En het voldoet daarmee eigenlijk ook niet aan de eigen doelstelling van het college, waarin in het collegeprogramma staat: communicatie vanuit de gemeente Dronten wordt begrepen door onze inwoners. Alle communicatie is in begrijpelijke taal, zowel geschreven als gesproken. Nou, voorzitter, ik kan u mededelen daar voldoet de kadernota niet aan. En voorzitter, daarmee en met deze kritische aftrap, vinden we eigenlijk ook dat de kadernota ter kennisgeving kan worden aangenomen. En daarmee dus niet als een besluitstuk moet voorgelegd worden, maar alleen de richtinggevende uitspraken en alles wat erin staat, ter kennisgeving kan worden

aangenomen. Het is ook eigenlijk normaal gesproken de basis voor de begroting, maar wie dit leest, die ziet ook dat het eigenlijk geen basis heeft, geen kaders stelt en daarmee eigenlijk voor de begroting ook weinig doet. We zouden dus kunnen voorstellen dat we de kadernota dan ook ter kennisgeving aannemen, het niet amenderen, maar de moties bijvoorbeeld wel aannemen. Maar het kan zomaar zijn dat de collega's daar anders over denken en daarom hebben we ook wel wat amendementen voorbereid. Wat opvallend is aan deze kadernota, en er werd net gesproken door de voorgaande sprekers over prudent financieel beleid, dus oftewel: het moeten zorgen dat het goed gaat financieel. Maar wie naar de kadernota kijkt, ziet dat we gewoon structureel tekort hebben. En dat hadden we bij de programmabegroting ook. Voorzitter, wie thuis een het portemonnee beheert die weet dat als je structureel tekort hebt, dat je dan tering bij de nering moet zetten, er moet wat gedaan worden. Niet lullen maar poetsen, zou ik haast willen zeggen. Ik vraag me ook af aan het college hoe ze het nou even reflecteren, over weer een tekort in een stuk wat ze presenteren. Hoe verhoudt zich dat eigenlijk tot de wens tot een goed financieel beleid, wat je mag verwachten? En dat is mede voor ons een aanrader om het stuk ter kennisgeving aan te nemen.

En voorzitter, ik nam even mee dat we het heel belangrijk vinden om te redeneren vanuit inwoners. En wij gaven aan: als je kijkt naar veiligheid ontbreekt gewoon en heel groot stuk in de kadernota. En wij spreken de mensen die... Laatst kwam er iemand naar me toe die forenst naar Utrecht toe. En die zei: ik voel me gewoon onveilig op het stationsgebied. En daarom vinden wij dat er actie moet worden ondernomen. Denk aan camerabeveiliging, in ieder geval; er moet actie ondernomen worden. Op het Meerpaalplein is nog steeds overlast, net zoals in het centrum van Dronten, en ook in Biddinghuizen en Swiferband. Voorzitter, er moet actie ondernomen worden en dat ontbreekt; de daden ontbreken in dit in dit stuk. En degene die wij spraken van Utrecht, die gaat tegenwoordig met de auto in Dronten, in plaats van de fiets naar het station, terwijl eigenlijk we dat zouden willen ontmoedigen. En daarom is het goed dat de ChristenUnie bij de motie die wordt gedaan over het deelvervoer, ook duidelijk aangeeft dat de randvoorwaarden op orde moeten zijn. Je moet daar gewoon veilig je fiets kunnen neerzetten, veilig je auto neer kunnen zetten, in ieder geval je veilig voelen in onze mooie gemeente.

En wat ook ontbrak in het stuk - en daarom hebben ook een amendement voorgesteld - want we hopen eigenlijk dat we gewoon met zijn allen kunnen besluiten vandaag dat we het ter kennisgeving aannemen, maar mochten we toch een besluit willen maken, om in ieder geval de strategische raadsagenda een goede plek te geven en daarmee ook de raad de positie te geven. En het amendement wat wij hebben ingediend met een aantal partijen, geeft die strategische raadsagenda ook een belangrijke plek, zodat bij de uitwerking richting de programmabegroting ook heel duidelijk de raad en de belangen van de raad, voorop worden gesteld. En dat lijkt ons een hele belangrijke randvoorwaarde. En excellente dienstverlening, het werd net al even gememoreerd. Wij horen in ieder geval - het werd net ook al gezegd - veel klachten. Mensen die niet teruggebeld worden, niet teruggemaild worden, en dan niet alleen over dingen die niet goed gaan. En wij beseffen best dat je het liefst niet met de gemeente te maken hebt. Nou ja, tenzij je natuurlijk aangifte doet van kinderen of in een huwelijk treedt, dan ben je heel graag op het gemeentehuis. Maar over het algemeen is het gewoon een noodzakelijk kwaad en heb je een vergunning nodig, heb je een klacht over het snoeihout, of gewoon een vraag aan de gemeente. En het minimum wat je dan kan

verwachten is dat er reactie komt; wanneer krijg je iets te horen, dat je teruggebeld wordt, dat afspraken nagekomen worden. En zelfs ondernemers die iets leuks hadden - een uitnodiging voor het college om langs te komen - kregen geen reactie en dat zet toch kwaad bloed. Voorzitter, we hebben het al even gehad vorige week over de belastingverlaging, geef iets terug aan onze inwoners. En we zien nu weer dat er 6,3 procent geïndexeerd wordt, en nog steeds tekorten worden gezien. Wij vragen ons af waar het financieel beheer van de gemeente naartoe gaat. En voorzitter, wij zouden daar graag een reactie van het college op willen. En vooral omdat volgend jaar ook weer een jaar van uitdaging wordt, een jaar van uitdaging voor onze inwoners, voor onze ondernemers en voor onze verenigingen. We kunnen natuurlijk het eerst van ze afpakken, dan herverdelen en weer teruggeven, maar u kunt het beter bij de mensen zelf laten, omdat ze zelf kunnen beslissen wat ze ermee doen, en op die manier op veel effectievere manier mensen steunen. En voorzitter, ik hoef geen voorbeeld aan het halen, ons punt is telkens als wij beleid vaststellen, dan kijken we naar wat het doet voor onze inwoners. En ik hoef u niet te vertellen dat 6,3 procent lastenverhoging voor heel veel inwoners, wat dat doet, dat hoef ik u niet uit te leggen. Dat ziet u waarschijnlijk zelf ook om u heen.

En voorzitter, we zijn een jonge gemeente al zijn sommige delen van de gemeente heel oud. Swifterbant cultuur is indrukwekkend oud. En dat wordt volgens mij in de buitenwereld, in het land wordt dat regelmatig vergeten. De geschiedenis van Dronten, je zou denken: het is heel kort, maar het heeft dus een meerjarig, eeuwenoude geschiedenis. En dat zie je ook aan de scheepswrakken die overal in het buitengebied liggen. En we zijn een gemeente van pioniers, van handen uit de mouwen, van creativiteit, van lef, van durf. En daar zijn we trots op als VVD-Dronten. En we hebben gezien dat de cultuurhistorie van onze jonge gemeente, die eigenlijk al zo oud is, weinig plek krijgt in de kadernota. En goed dat daarom de collega's van D66 daar ook aandacht aan besteden en daar een motie voor indienen. En wij zouden het ook concreet willen maken en daarom ook de Drontense geschiedenis een prominente plek geven. Onze jonge, toch heel oude geschiedenis, laten zien aan onze inwoners, aan onze jongste inwoners. En de motie heet ook: jong geleerd is oud gedaan. Want als we ze nu leren waar ze wonen, waar ze opgroeien en dat alle vereniging die ermee bezig zijn, daar samen te pakken en dit goed inzichtelijk te maken, dan kunnen ze later, zijn dat de ambassadeurs van Dronten, de ambassadeurs die we zo hard nodig hebben. Ja voorzitter, ik ga afronden, heel spontaan.

We hebben eigenlijk drie punten te pakken gehad. Het huishoudboekje is niet op orde in ons beeld en toch gaan we weer fors belasting ophalen, verhogen. De kadernota is vaag en geeft weinig kaders en desondanks probeert deze raad - en dat waardeer ik heel erg - er echt wat van te maken. En de echte problemen van Dronten worden er niet mee opgelost. En voorzitter, zou u dan zeggen dat wij hierin, als we kijken naar het beslispunt dat voor ons ligt, de kadernota vaststellen, de bijzondere uitspraak waar dan discussie over zou moeten worden gedaan, waar we eigenlijk nooit met elkaar bij hebben stilgestaan. We beschouwen dit - ook als vanavond de kadernota wordt vastgesteld beschouwen dat maar en nemen we dat ter kennisgeving aan. En zullen we bij de programmabegroting weer kritisch zijn. En voorzitter, is het dan allemaal kommer en kwel? Dat vraagt u zich wellicht af? Nee hoor, wij zijn de partij van de optimisten en de doeners. Veel gaat goed in onze mooie gemeente en daar zijn we trots op. Denk aan de creativiteit, ondernemerschap en mensen die naar elkaar omkijken. En die moeten we koesteren, en we koesteren dat zij elke dag bijdragen aan een nieuw

hoofdstuk in de Drontense geschiedenis die we graag ook weer aan de volgende generatie doorgeven. Dank u wel, voorzitter. 00:32:11

Voorzitter: Dank u wel, meneer Hoogezand. Dan ga ik naar de fractie van de ChristenUnie, mevrouw Hotting. 00:32:31

Mevrouw Hotting-Niewold: Dank u wel voorzitter. Kijk, doe wat je hand vindt om te doen. Misschien is het niet heel bekend, maar dat is een Bijbeltekst uit het meer filosofische en beschouwende Bijbelboek Prediker. Tussen allerlei overwegingen en beschouwingen door staat daar een heel praktische raad: doe wat je hand vindt om te doen en doe dat met volle inzet. Voor ons ligt een goed gevulde kadernota. We zien dat er genoeg te doen is voor het college en voor de ambtelijke organisatie het komende jaar. En dat ook meteen al aangegeven wordt dat misschien niet alles uit het collegeprogramma ook echt uitgevoerd kan worden. Vorig jaar bij de beschouwingen gaven we al aan: het lijkt of we van crisis naar crisis gaan. Dat beeld is de afgelopen week wel bevestigd. En op dit moment is nog niet duidelijk wat de val van het kabinet nog verder voor impact zal hebben op de gemeentes. Daarom is het goed om in de aanbiedingsbrief te lezen dat het college crisissituaties als uitgangspunt wil beschouwen, en zich flexibel en wendbaar wil opstellen. Wij zijn er trots op dat Dronten zich het afgelopen jaar zo flexibel en wendbaar heeft getoond op het gebied van opvang van vluchtelingen, vanuit Oekraïne, en vanuit grote delen van de wereld, in ons vaste azc en in de tijdelijke noodopvang.

We willen het college van harte oproepen om ook komend najaar zich open te stellen voor het verzoek om hernieuwing van de noodopvang voor vluchtelingen, want de problemen zijn nog niet voorbij. U hebt het treffend verwoord: het lijkt wel een multi-crisissituatie De filosoof Sigmund Bauman kenschetst het al als een eeuw van onzekerheid, of als vloeibare tijden. Als fractie van de ChristenUnie hebben wij de kadernota 2024 daarom beoordeeld, op wat voor ons echt telt bij keuzes die gemaakt moeten worden in de komende tijd. Ook als er daadwerkelijk bezuinigd zou moeten worden, zijn dat de speerpunten waar we extra op zullen letten. En dan missen we toch een aantal onderwerpen. Als eerste: zoals waardig ouder worden. We hebben het al aangegeven in de commissievergadering. Aandacht voor ouder worden en voor ouderen, in hun kracht en in hun kwetsbaarheid. In afzonderlijke beleidsplannen is het terug te vinden, maar in de kadernota hebben we die aandacht voor hen gemist. We roepen het college daarom ook op om, ondanks het ontbreken van de woorden, wel herkenbare inzet en aandacht te hebben voor deze generatie. Ten tweede: datzelfde geldt voor jongeren. We willen samen opgroeien in Dronten en samen leven in Dronten, met gelijke kansen voor iedereen.

We roepen het college op om waar mogelijk de extra mijl te lopen voor onze jongeren, om te zorgen dat ze een goede en schuldvrije start kunnen maken in hun leven. De impact die corona op hun levens en hun mentale gezondheid heeft gehad, komt steeds duidelijker uit onderzoeken naar boven. En als fractie willen we daarom komend jaar oog hebben en houden voor kinderen en jongeren in kwetsbare omstandigheden. Het bij voortduring overhevelen van geld dat bedoeld is voor armoedebestrijding naar een volgend jaar, vinden wij geen positief signaal. Ook zou onze fractie graag zien dat er meer ruimte en aandacht komt in het sociaal domein en in de verordeningen voor het familie plan, waarbij leidend is wat de jongeren en een gezin zelf als oplossingen

willen bij problemen. Ook bij problemen rond armoede en energiearmoede heeft de samenleving in Dronten met al haar verenigingen, organisaties en kerken - die toch ook hier het cement zijn van de samenleving - veel oplossingen in huis. Onze ambtenaren hoeven niet elk wiel zelf te verzinnen. Drie: een ander speerpunt van de ChristenUnie is passende huisvesting voor iedereen. Heel mooi, want op pagina 48 is dat bijna letterlijk een doel in de kadernota. Wat ons betreft één van de topprioriteiten. We zijn heel benieuwd hoe het college dit komend jaar concreet handen en voeten wil geven. De term vergrijzing valt hier ook in de derde beleidsdoel. Denkt het college dan ook aan het mogelijk maken van knarrenhofjes? Voor beleidsdoel vier: voldoende en passende woningen voor bijzondere doelgroepen, dienen we vandaag een motie in die dit speerpunt combineert met één van onze andere speerpunten: voor veiligheid zorgen we samen. We zoeken graag samen naar ruimte voor mensen in cruciale beroepsgroepen en voor starters die een binding met onze gemeenten hebben, om passende woonruimte te vinden in onze gemeente. Als laatste: - VVD noemde het al - willen we aandacht voor onze vervoersvoorzieningen. Toen ik zelf net in Dronten kwam wonen, was dat vlak voor een station werd geopend. Ik kan me de trots van Dronten op een eigen station in de gemeente nog heel goed herinneren.

En het is ook een voorziening waar veel gebruik van wordt gemaakt. Het station heeft een duidelijke plek gekregen in de keten van vervoersbewegingen die onze inwoners maken; op de fiets, met de bus of met de auto naar de trein, en daarmee naar hun werk of hun studie. Of juist mensen van buiten Dronten die hier komen omdat zie je werken. Een mooie ontwikkeling, al betekent het ook dat de OV-fietsen op een station, vaak voor tien uur allemaal al in gebruik zijn. Een ontwikkeling die laat zien dat ook in Dronten mobiliteit als dienst van deur tot deur meer ingeburgerd begin te raken. We vragen daarom in een motie om in het gemeentelijk verkeers- en vervoersbeleidsplan meer aandacht te geven aan deelvervoer in de mobiliteitsketen, en om voor Dronten passende oplossingen te zoeken. Voorzitter, ik ben nu aan het eind gekomen van deze beschouwing. Er is genoeg te doen en er is nog meer te doen. Maar alles wat jullie als college en als ambtelijke organisatie, en ons als gemeenteraad te doen staat, willen we niet alleen wijzen op de tekst waarmee ik begon. Doe wat je hand vindt om te doen en doe dat met volle inzet. Iets daarvoor, in hetzelfde hoofdstuk, staat nog iets anders: geniet van het leven, elke dag die je gegeven is. Als ChristenUnie-Dronten wensen we jullie daarvoor Gods zegen toe. 00:38:10

Voorzitter: Dank u wel. Ik kom bij de fractie van Dronten Sociaal, mevrouw Jonker. 00:38:33

Mevrouw Jonker: Dank u wel voorzitter. Ongeveer een jaar geleden maakten wij de overstap van een landelijke partij naar een gemeentelijke partij. Van de SP naar Dronten Sociaal. Een stap om onze tijd volledig te kunnen besteden aan gemeentelijke politiek en niet worden afgeleid door regionale en landelijke partijbelangen. Een andere naam, een andere insteek, maar nog steeds dezelfde uitgangspunten; Dronten mooier en socialer maken. Ik kan u vertellen: het was een heftig jaar. Naast het opzetten van een nieuwe organisatie nam onze fractievoorzitter een andere baan. En zo stroom je in recordtempo door van burgerraadslid, naar raadslid, naar fractievoorzitter, en sta je hier de algemene beschouwingen te doen. Binnen de politiek hebben wij een aantal uitgangspunten die van invloed zijn op de

wijze waarop wij onderwerpen aanvliegen, zo ook de kadernota en voorstellen van collega-partijen. In de juiste besluitvorming maakt het voor ons geen verschil of het om een grote of een kleine groep mensen gaat. Het mag ook geen verschil maken of je de weg weet binnen de gemeente of juist niet zo mondig bent. Of je bijvoorbeeld een sociale huurder of een particuliere huurder bent; iedereen evenveel kansen en mogelijkheden. Daarom denken wij dat het juist belangrijk is blinde vlekken binnen onze samenleving op te sporen. Dat kan vragen om buiten de lijntjes te kleuren. Wij doen daar graag aan mee, want soms is dat wel de enige weg. We maken ons zorgen over de ontwikkelingen binnen het sociaal domein, helemaal nu het kabinet is gevallen en het niet duidelijk is welke maatregelen er wel doorgaan en welke niet. Onduidelijkheid, onzekerheid, een systeem wat al jaren niet werkt, hele complexe zaken. En daar moet je dan als college de beste weg in zien te vinden. Maar daar moet je ook als gemeenteraad je weg in zien te vinden. Wij pleiten er dan ook voor om door middel van informatiesessies op de hoogte te worden gehouden van alle ontwikkelingen die gaande zijn. Waar staan we op dit moment? Wat komt er de aankomende maanden op ons af? Niet alleen de financiële kant, maar ook de inhoudelijke. Er staan in de kadernota goede initiatieven genoemd.

Op welke wijze ontwikkelen deze zich? Dronten gaat groeien en niet zo'n beetje ook, dit biedt kansen. Wij pleiten voor gemengde wijken en voor het gebruikmaken van het groen en andere mogelijkheden die al aanwezig zijn, zodat de oorsprong van Dronten voor een deel in de nieuwe wijken blijft bestaan. We zijn ook op onze hoede, met name voor de oudere wijken in de gemeente, of die wel meegenomen worden. Van dit laatste zijn we nog niet zo overtuigd. Ook op dit moment wordt het verkeer in Dronten al drukker. Woonwijken die in de centra zijn gebouwd en stammen uit de beginperiode van onze gemeente zijn in onze ogen daarop niet altijd berekend. En mede door sluipverkeer kunnen deze wijken onveilig worden voor spelende kinderen. Een 30 kilometer-zone biedt nu al geen enkele garantie. Daar waar nieuwbouw in welke vorm dan ook, in of naast deze wijken plaats gaat vinden, is het van belang dat de verkeerssituatie goed geregeld wordt en veiligheid en leefbaarheid gewaarborgd, ook tijdens de bouwperiode. Ik ben nog niet aan zeven minuten, dat scheelt. Als voorbeeld van effectgericht sturen is het thema biodiversiteit gebruikt. Een duidelijk voorbeeld wat goed inzicht geeft, en waar bij een aantal keuzes vast nog wel discussie komt. Want wij missen de directe aansluiting met de inwoner. Het college wil een proactieve houding aannemen.

Wij zeggen dan: geef het goede voorbeeld, geen woorden, maar daden. Dat was al eerder gevallen. En denk nog kleiner. Als je je aansluit bij de Stichting Steenbreek en de inwoners oproep hieraan mee te werken, laat dan zien dat je als gemeente zelf ook initiatief neemt. In dat kader hebben wij een paar maanden geleden de wethouder al een mooie wanddecoratie aangeboden, waar te zien is dat op gemeentegrond heel veel tegels vervangen kunnen worden door groen. Helaas is de bijbehorende krentenstruik, door slechte inkoop van onze kant, al overleden. Een belangrijk aandachtspunt voor ons is het openbaar vervoer. We hebben dit al diverse keren benoemd. En we weten dat dit een provinciale verantwoordelijkheid is, maar zoals we al eerder hebben aangegeven, staat of vallen de plannen 2050 met de bereikbaarheid van dorpen en wijken, niet alleen in de verre toekomst, maar ook nu. Dat wij vrijwilligers nodig hebben om het openbaar vervoer te garanderen vinden wij een trieste zaak. Dat sluit niet uit dat we respect hebben voor de mensen die dit als chauffeur op zich willen nemen. Wij hopen dat het college de duimschroeven blijft aandraaien, en natuurlijk

kunnen onze politieke partijen met een goede afvaardiging binnen het provinciaal bestuur misschien ook van betekenis zijn. Ondertussen kijken naar alternatieven. Wij zijn blij met het voorstel van de ChristenUnie, wat wij dan ook van harte steunen, om naar deelvervoer te kijken. En als laatste: klare taal. In 2017 heeft de gehele gemeenteraad besloten dat de gemeente voortaan begrijpelijke taal moet hanteren. En nu, een aantal jaren later, vragen wij ons af of er niet ondertussen een vervuiling heeft plaatsgevonden. Ja, klein stukje nog. In rapporten, visies en informatiebrieven stikt het van de afkortingen en nieuwe begrippen wordt al snel als standaard gebruikt; zie ook de begrippenlijst achterin de kadernota. Om maar te zwijgen van de vele omslachtige visies en rapporten die de afgelopen jaren werden geproduceerd binnen de gemeente, of op regionaal en landelijk niveau, waarmee de gemeente ook weer beleid moet doen. Daar moeten we vanaf. 00:45:17

Voorzitter: Dank u wel, dan kom ik bij D66 en dat is meneer Van der Schans. 00:45:38

Voorzitter: Beste mensen, de bevlogen verhalen van mijn voorgangers die tonen aan dat we met zijn allen ook het beste voor hebben met Dronten. Het jaarlijkse moment om als raad ons stempel te drukken op de politiek, dat is de kadernota. De grote lijnen, de kaders en in grote lijnen de financiële effecten, komen dan aan bod. Maar het wordt verrekte ingewikkeld als de kadernota op een aantal onderdelen in vage ambities blijft hangen. En dit is de eerste kadernota waarvoor het huidige college volledig verantwoordelijk is. Dus daar zijn we wel een beetje over teleurgesteld. Als D66 zijn we maar een klein partijtje met twee zetels, maar ik hecht eraan wel serieus te worden genomen. Wat ons betreft nemen we voor de laatste keer genoegen met het abstractieniveau van deze kadernota. Wij gaan niet zover als in het voorstel van de VVD om de kadernota voor kennisgeving aan te nemen, maar ik wil het heldere signaal meegeven dat dit echt beter moet. Ik roep daarbij voor alle zekerheid nog even de eind vorig jaar door CDA en D66 geïnitieerde motie in herinnering over het SMART begroten. Ik had verwacht dat de kadernota daar al op zou anticiperen, en spreekt de verwachting nog maar eens een keer uit dat de komende begroting aan die voorwaarde voldoet. Voor nu beperken we ons tot een tweetal beleidsterreinen, waarover we het college dringend adviseren tot concrete voorstellen te komen.

We hebben het initiatief genomen voor een motie excellente dienstverlening en een motie: de kracht van cultuur, en zullen deze nader toelichten in onze eerste termijn. Voor nu wil ik niet verder terugkijken op de teleurstellingen van gisteren, maar de dromen van morgen omarmen. Want aan dromen en concrete opgaven is geen gebrek in Dronten. D66 is bijzonder content met het strategisch vastgoedplan met daarin opgave die de gemeente heeft, om het maatschappelijk vastgoed te vernieuwen en te verduurzamen. De gemeente Dronten staat voor een grote vervangingsopgave in bijvoorbeeld het onderwijsvastgoed. Een groot aantal van de scholen is sterk verouderd en dienen op korte termijn vervangen te worden. Een uniek en mooi moment om duurzaamheid te combineren met een gezonde leef- en leeromgeving, maar ook de voorstellen voor vervanging dan wel renovatie van de buitenbaden - het werd daarnet ook al even geciteerd - in Swifterbant en Biddinghuizen, kijken wij naar uit. Omdat de financiële vertaling van het strategisch vastgoedplan nog niet in de kadernota is te zien, is het belangrijk hierover binnen niet al te lange termijn met elkaar in debat te gaan. En natuurlijk dromen we ook van de

groei van Dronten. Complimenten aan het college over de wijze waarop we hierin als raad zijn gefaciliteerd. Gezien de mooie ambities maakt het ons uiterst nieuwsgierig over hoe Dronten erover circa vijf jaar uitziet, inclusief de onderwerpen die door Dronten Sociaal werden geciteerd. We hebben als raad en college ook een grote verantwoordelijkheid op het gebied van klimaat en energie. De transitievisie nieuwe warmte is echter al in februari 2021 vastgesteld. De volgende activiteit is het maken van een uitvoeringsprogramma. En ook op dit terrein pleit D66 voor doortastendheid. Aan de transitie zit immers een intensief participatietraject met onze inwoners vast. Het is voor hen van groot belang te weten welk pad hiervoor wordt bewandeld. Regelmatig worden we geconfronteerd met een gebrek aan personele capaciteit. D66 droomt ook over oneindige hoeveelheden beschikbaar personeel om daarmee al onze mooie plannen te verwezenlijken. Wij willen ons niet uit die droom laten helpen, zolang we niet alles op alles hebben gezet om mensen voor onze mooie gemeente te interesseren. We zijn onze raad daarover uitvoerig geïnformeerd en betrokken bij de huidige aanpak. Een mooie bijeenkomst ook. D66 is er echter van overtuigd dat we binnen onze kernen voldoende personeel voor de gemeente moeten kunnen werven.

Personeel dat de files zat is, personeel dat een keer op tijd thuis wil zijn, personeel dat betrokken zijn bij de ontwikkelingen van Dronten. En als raad gaan we daar weliswaar niet over, maar we hebben er wel last van. En daarom wil ik afsluiten met het motto: we hebben een baan voor u. Ons advies aan het college is dit te faciliteren met een grote advertentiecampagne in de regiobladen en een exclusieve banenmarkt. Dank u wel. 00:50:00

Voorzitter: Dank u wel meneer Van der Schans. Dan kom ik bij de fractie van GroenLinks en dat is mevrouw Van Baal. 00:50:29

Mevrouw Van Baal: Dank u wel voorzitter. We kijken vanavond vooruit naar 2024 en dat doen wij als GroenLinks uiteraard door onze groene bril. Ik heb hem niet meegenomen, maar gaat u ervan uit; die heb ik. Maar wat moet je als GroenLinks eigenlijk nog in een gemeente waar één van de principes luidt: onze basis is groen? We pakken op een avond als deze van alle tinten groen in ons etui de donkerste, zoals we dat bij de kadernota van 2020 ook met ons aller donkerste rood deden, om het geluk van inwoners een plek te geven in de begroting en in al ons beleid. Het werken aan het geluk van onze inwoners zit vier kadernota's later in onze vezels en staat prominent in de missie van Dronten. Een mooier Dronten dat bijdraagt aan het geluk van onze inwoners. Het is een rode draad geworden. En naast deze rode draad zoeken wij ook naar een groene draad. Want zeg nou zelf, je ziet het daar: de combinatie groen-rood is gewoon heel mooi, ziet het in het logo. Prachtig toch, dat kan je niet ontkennen. Maar we snappen ook wel dat niet iedereen in deze raadzaal onze groene ambities nou per se één op één in de missie van de gemeente Dronten wil hebben, dus daar vragen we ook niet om. Als uitleg bij het principe; onze basis is groen - waar ik het net al even over had - lezen we: om duurzaam de toekomst tegemoet te gaan, erkennen we dat wij als mens onderdeel zijn van de natuur.

We waarderen de bossen, de randmeren de landelijke gebieden en de groenstroken, en zorgen ervoor dat we die natuur behouden en versterken. En dat deed ons denken aan Tomas Berry. U kent hem ongetwijfeld niet, maar wij wel. Het is een Amerikaanse theoloog en cultuurhistoricus en hij schreef onder andere het boek: The

dream of the earth, de droom van de aarde. En hij stelde dat het universum bestaat uit een gemeenschap van onderwerpen en niet uit objecten die uitgebuit moeten worden. Alles heeft zijn eigen stem, zegt hij. Donder en bliksem en sterren en planeten, bloemen, vogels, dieren en bomen. En ze vormen een gemeenschap van bestaan die diep met elkaar verbonden is. En hij riep dan ook op om de natuur een stem te geven. Onze relatie met de natuurlijke wereld om ons heen is verbroken. We zien de aarde als grondstof voor menselijk leven. Maar Thomas Berry gebruikt het welzijn van de aarde juist als maatstaf voor alle menselijke activiteit. En dat werkt twee kanten op; de aarde is gelukkiger en de mensen ook. Want hij zei: we verliezen onze ziel als we de ervaring van het bos, de vlinders en het gezang van de vogels verliezen. Als we 's nachts de sterren niet kunnen zien. En dus vinden wij het tijd om naast die rode draad ook een groene draad door ons beleid te rijgen. Een groene draad voor het klimaat, dat rijmt mooi. Want hoewel, het is fantastisch, er liggen vanavond voorstellen voor deelvervoer, voor opladen van elektrische auto's, maar wij willen graag op een wat hoger abstractieniveau, we willen het incidentele overstijgen. En we willen in alle beleidsterreinen over het klimaat praten. Voor onszelf, maar ook voor toekomstige generaties.

En we zien daarvoor kansen in de toekomstvisie 2050 daar gaan we volgend jaar mee aan de slag - staat niet eens in de kadernota. Nu praten we alleen als het gaat over ruimte over groen, over het klimaat, maar het kan in alle terreinen. We praten dan bijvoorbeeld binnen het programma economie over groene bedrijfsterreinen. We gaan in gesprek met ondernemers om te kijken wat zij kunnen doen. We praten over een echte vergroening van het winkelcentrum en niet zoals wat hier gebeurt is; een paar tegels eruit en een paar plantjes erin. We praten over circulaire economie en we praten over het aantrekken van groene bedrijvigheid. En bij verkeer zetten we in op fiets stimulering, volop, want we weten allemaal dat de meest duurzame rit de niet gemaakte rit is. En we denken bij openbare verlichting niet alleen aan de nieuwste technieken, maar ook of we het misschien 's avonds om half elf gewoon uit moeten zetten, omdat het beter is voor insecten en vogels. We omarmen de bossenstrategie en creëren een groene oase in de polder. Natura 2000 wordt niet zuchtend als last gezien, maar als iets fantastisch. Als een plek om je weer onder te dompelen in die natuur. Waar je luistert naar het water en de wind en de vogels, ver van je veel te drukke agenda. Het is de plek waar we onze kinderen kunnen laten ervaren wat het is om onderdeel van de natuur te zijn.

Kortom, het doel van die groene draad is om bij alles wat we doen te praten over de impact die wij als mensen hebben op de wereld om ons heen. En hoe we niet alleen een negatieve impact kunnen verkleinen, maar zelfs een positieve impact kunnen maken, zodat niet alleen het welzijn van ons mensen groeit, maar ook dat van de wereld om ons heen. Het werken aan groen niet alleen omdat wij er beter van worden, maar ook omdat groen een waarde op zichzelf heeft. In 2024 gaan we via een burgerberaad - en ongetwijfeld nog op heel veel andere manieren - aan de slag met die toekomstvisie. En wat ons betreft gaat die visie niet alleen over de jaren die komen, maar ook waar we vandaan komen. Het gaat over de Swifterbant cultuur, al eerder genoemd. Over de Zuiderzee die hier ooit hoog boven onze hoofden golfde. Het gaat over pioniers. Het gaat over de dieren die hier uit zichzelf een thuis vonden en over de jonge bomen die uitgroeiden tot bos. Het gaat niet alleen over de mens, het gaat over alles. En we dienen er geen motie voor in, maar we willen vanaf deze plek het college toch uitdagen om op een creatieve manier te werk te gaan met die toekomstvisie. Dus niet alleen zoals we gewend zijn verwoord in een statisch document met cijfers, maar ook

verteld als verhaal. Voorzitter, ik eindig weer met Thomas Berry en het soort verhaal dat hij graag zou willen horen. Vertel me een verhaal, schreef hij. Een verhaal dat mijn verhaal zal zijn, een verhaal dat ons samenbrengt in de gemeenschap. Een verhaal dat de mens samenbrengt met elk levend wezen in de vallei. Een verhaal dat ons samenbrengt onder de blauwe lucht overdag en de sterrenhemel 's nachts. Een verhaal dat ons zal doorweken met regen en ons zal laten drogen in de wind. Een verhaal verteld door mensen aan elkaar. Dat zou ook het verhaal zijn dat de lijster zingt in het struikgewas. Dank u wel. 00:57:09

Voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Baal. Dan kom ik bij de Partij van de Arbeid, meneer Raterink denk ik? Ja, ga uw gang. 00:57:42

De heer Raterink: Dank u wel, voorzitter. We bespreken vanavond de kadernota 2024. Veel fracties gingen mij voor, omdat de indeling van de spreektijd nu al op volgorde van de grootte van de fracties gaat. Wel een beetje jammer eigenlijk, de fractie van de PvdA is immers bij de afgelopen raadsverkiezingen verdubbeld, een winst van 100 procent, en dat had vanavond ook beloond kunnen worden om als eerste het woord te mogen voeren. In de commissievergaderingen voorafgaand aan de behandeling is al het nodige gezegd over het effectgericht sturen. De raad vindt daar iets van, zoals u heeft gemerkt, en daar zijn we dus het komende jaar nog niet over uitgepraat. Verder geeft u aan dat de kadernota gekleurd wordt door onzekere ontwikkelingen, dat klinkt een beetje alsof het college bang is voor de toekomst. Het leven bestaat nu eenmaal uit onzekerheden en daar hebben we mee te dealen. Het is alsof u zichzelf wilt indekken dat wanneer iets niet lukt, u het niet kunt helpen. Daar klinkt niet een poldermentaliteit in door die we in Dronten altijd trachten voor te staan. Ik, als oprechte Drent, zou tegen u willen zeggen: de kop d'r veur. Een Rotterdammer zou zeggen: niet lullen maar poetsen. En ja, we zullen geconfronteerd worden met kwesties, maar kwesties zijn er om op te lossen. Verder noemt u in uw aanbiedingsbrief een aantal zaken waar u trots bent.

Dat zijn wij ook met u, met name waar het gaat om de opvang van vluchtelingen. En de raad heeft al uitgesproken dat u die voorgeslagen weg moet blijven volgen, om aan het einde van het jaar - indien nodig - ook weer opvang te bieden door het inzetten van het evenemententerrein. Wat de fractie van de PvdA wel zorgen baart is de situatie op de arbeidsmarkt. Het zal met onze Drontense ambities moeilijk worden om voldoende personeel te kunnen werven en te behouden. We roepen het college dan ook op om hier voldoende aandacht aan te besteden. Zorg voor een goed arbeidsklimaat en goed werknemerschap. Ik wil u vervolgens meenemen naar de uitgangspunten en de kaders voor de begroting. U geeft aan dat de verwerking van de toekomstige ontwikkelingen kan leiden tot een niet-structureel begrotingsevenwicht en dat wij daarom keuzes moeten maken. Het hele leven bestaat uit keuzes, en dat geldt zeker voor de gemeenteraad. Ik kan u alvast één ding verklappen: de PvdA zal in alle keuzes de inwoners van Dronten daarbij willen betrekken. Daarnaast zal de PvdA blijven opkomen voor de zwakkeren in onze samenleving, dat zijn onze socialistische drijfveren waarden en normen. En ook al vertoont onze begroting wellicht geen evenwicht na het rampjaar 2026, zoals u dat schetst, zal er toch nog steeds vanuit moeten worden gegaan dat de zwakkeren mee moeten in onze samenleving.

Wij hebben als Dronten een zeer riante reserve en dat

geld is van de inwoners van Dronten. En als het nodig is, moeten wij dat inzetten voor de Dronter samenleving. De VVD heeft al eens becijferd dat iedere huishouding minimaal 250 euro terug zou moeten krijgen, op basis van het rekeningoverschot 2022. Daar zijn wij natuurlijk niet direct voor, maar we doen wel voorstellen om de inwoners van Dronten te ontlasten door het indienen van een amendement met betrekking tot energie weerbaarheid. Een fonds waarbij alle inwoners een beroep kunnen doen op middelen om hun woningen te verduurzamen. Uit onderzoeken van TNO blijkt dat namelijk Dronten in de Noordoostpolder de slechts geïsoleerde woningvoorraad heeft. De provincie heeft daarvoor vijfhonderd duizend euro in haar begroting, waarvan nu honderdduizend wordt uitgegeven om TNO een gerichter onderzoek te kunnen laten doen, om met name de gemeenten daar in een positie te brengen om de energie weerbaarheid te vergroten. U geeft aan bij de uitgangspunten bij de kadernota, dat wanneer de begroting niet sluitend te krijgen is, er waarschijnlijk keuzes zullen moeten worden gemaakt. Zoals reeds gezegd, wat de PvdA betreft mogen de tekorten incidenteel jaarlijks worden gedekt door een onttrekking aan de reserves.

Vervolgens geven wij u mee dat wanneer u met voorstelling komt ter vermindering van de uitgaven, de PvdA meegeeft dat u aan de raad dient aan te geven wat de maatschappelijke- en sociale effecten daarvan zijn op korte en langere termijn. En dan vooral kijkend naar de positie van mensen in kwetsbare situaties en vervolgens het verminderen van tekorten niet mogen worden afgewenteld op de financieel kwetsbare inwoners. Als ik deze woorden uitspreek is het bijna alweer historie, want de gasprijzen zijn vandaag weer op het laagste niveau, en de inflatie daalt waar het de uitgave van de supermarkten betreft. De prijzen van groente en fruit, zuivel en eieren zijn weer bijna terug op het oude niveau. Dus met Ede Staal, de helaas veel te vroeg overleden Groningse troubadour, zeg ik tegen uw college: 'T het nog nooit, nog nooit zo duuster west, maar het wier altied wel weer locht'. Nu nog even een paar punten van aandacht voor het college over wat ons opviel in het afgelopen jaar. Als leidraad hiervoor neem ik u mee aan de hand van het collegeprogramma. Op de korte termijn agenda staat dat er meer woningen nodig zijn. Het zal voor u geen verrassing zijn, maar waar blijven die tiny huisjes? Zowel mijn fractie als de fractie van het CDA heeft hier al een paar keer luid gegeven richting college. De woonvisie ligt er en dat is goed, maar daar hebben we geen ruk aan op de korte termijn.

Inmiddels komen er zestig woningen bij in het voorjaar van 2024, maar het moet meer, veel meer. Excellente dienstverlening; u gaat ervoor. Maar ons bereiken diverse berichten, zowel uit het bedrijfsleven als vanuit inwoners, dat het niet excellent verloopt. Niet terugbellen, mail te laat beantwoorden of niet beantwoorden. Kortom, neem het met voortvarendheid ter hand. Daartoe is ook een motie ingediend. Verder dienen wij als PVDA een motie in over het niet-voldoen aan de wettelijke regeling met betrekking tot de klachtenregistratie en de publicatie daarvan. Dat heeft u om reden van corona niet gedaan. De PvdA vindt dit verwerpelijk. Ook in crisistijden dient een overheid haar wettelijke plichten na te komen, hoe moeilijk ook. Wij vragen namelijk hetzelfde van de burger. Kleine verwijzing naar het dossier landjepik - mensen die er al wat langer zitten, die kennen dat verhaal wel - en het was niet kies dat u de raad niet heeft geïnformeerd. Eerlijke kansen is wat de PvdA zeer aanspreekt. Ik heb al eerder in een commissievergadering gememoreerd: hoe kan het zijn dat er zo weinig beroep wordt gedaan op de daartoe bestemde regelingen? Is er in Dronten geen armoede? Wordt er te weinig kenbaarheid aan de regelingen gegeven? Is het college

dienaangaande wel goed geïnformeerd wat er in de samenleving speelt? Uit meerdere bronnen bereiken ons berichten dat er ook vaak nee wordt verkocht. Zijn onze regelingen niet soepel genoeg? Ik vraag me af waar het aan ligt, en ik zie graag het antwoord van de wethouder in deze tegemoet. Het credo van PvdA in deze is: beter voorkomen dan genezen. Met andere woorden, laat mensen die het moeilijk hebben niet, door welke oorzaak dan ook, dieper in een moeras zakken van schulden. Voorzitter, ik rond af. Nog even over onze zorgpartner Triade Vitree. Dit voorjaar bereikten ons noodkreten van de wethouder. Wij, de raadsleden moesten zo mogelijk allemaal mee naar Lelystad naar een vergadering, want daar zou het gebeuren. De gemeente wilde af van deze zorgaanbieder, want het beleid van deze aanbieder is en was slecht. Sindsdien is het stil rondom dit onderwerp. Zou u de raad op zeer korte termijn willen informeren omtrent de stand van zaken? En dit kunt u wat de PvdA betreft niet over het reces heen tillen. Wij zien die rapportage nog liefst gisteren tegemoet. Voor zover voorzitter, ik dank u voor uw aandacht. 01:06:01

Voorzitter: Dank u wel, meneer Raterink. Ik herinner me nog even een vergadering van een week, waarop u aangaf dat drie minuten, dat dat toch ruim... Dat u daar voldoende aan had. 01:06:09

De heer Raterink: Ik wist dat ik de laatste was. 01:06:10

Voorzitter: Ja, zo is dat. Ik wou even drie minuten, vier minuten schorsen voor wat sanitaire dingetjes en zo, koffie en et cetera. [Schorsing tot 01:15:50]. Dames en heren, ik heropen. En we zijn nu aangekomen, met uw welnemen, als ik wat stilte mag? Dank u wel. We gaan nu naar de eerste termijn van de raad, ook weer vanaf het katheder. Dit is het moment waarop u mag interrumperen. Hier kunt u refereren op elkaars algemene beschouwing, zo u dat wilt. Het hoeft niet, mag wel. En kondigt u de moties en amendementen aan. Mevrouw Wever, ga uw gang. We hebben hier overigens geen tijd voor afgesproken, maar zullen we een richttijd van vijf minuten aanhouden, exclusief de interrupties, is dat redelijk? Ja, ik zie geknik, goed. 01:16:47

Mevrouw Wever: Dank u wel, voorzitter. Nu mogen we de cadeautjes uitpakken. De tijd is gekomen, de gedichten zijn geweest en nu gaan we de surprises uitpakken, dat zijn de moties en amendementen. En er zitten een paar hele mooie bij en sommige waren mooi op tijd klaar en anderen waren wat later. En dat zou inderdaad ook nog staande de vergadering kunnen, dus dat is altijd de spanning van, wat gaat er komen? Wij hebben zelf een aantal moties ingediend, maar misschien is het goed om even te reageren op de inbreng die net geweest is, want dat vind ik toch wel... Er zijn een aantal dingen opgevallen. Wat het CDA betreft toont de inbreng van de moties en amendementen juist het nut en noodzaak van die kadernota aan. VVD gaf aan van: het heeft helemaal geen zin, en wat zitten we hier nu te doen? Het gaat nergens over, het is vaag. Nou ja, blijkbaar niet zo vaag dat er niet een heleboel amendementen en moties ingediend zijn. Wat ons betreft zetten we vanavond stippen op de horizon voor de begroting en geven we richting mee aan college en organisatie. Bovendien staat er in een financiële verordening, dit herhalen we ieder

jaar, maar goed dat is niet erg. Ik begrijp dat dat misschien voor de heer Hoogezand aanleiding is om te reageren? 01:18:08

Voorzitter: Ja, maar dat is dan toch aan mij mevrouw Wever. Meneer Hoogezand, ga uw gang. 01:18:11

De heer Hoogezand : Het wordt heel spannend, want ik ben de eerste die deze mag gaan gebruiken. Voorzitter, ik heb hier een hele stapel met moties amendementen voor me liggen. En dat is eigenlijk wat de kern van deze motie en amendementen zijn is A: geef duidelijkheid, B: er ontbreken zaken en C: college, heeft u hier al aan gedacht. En daarbij ook gewoon een concrete invulling. En het gaat over, of het om cultuur gaat, over het... Wat hebben hier nog meer? Het ter kennisgeving aannemen heb ik bovenaan zitten, en dat is natuurlijk logisch, want... Maar ook het schrappen van de bijlages. Voorzitter, ik denk dat de brede consensus van de raad is dat de kadernota gewoon niet helpt. En ja, de moties die zijn ingediend, dat zijn de zorgen die er leven in de raad en dat is een beste stapel geworden. Dus ik deel niet de mening van het CDA dat hiermee juist een goed stuk ligt. Nee, hier ligt juist een matig stuk waar juist de behoefte van de raad is om verandering op aan te brengen. Dank u wel. 01:19:06

Voorzitter: Ja, dat klinkt overigens als een bijdrage in tweede termijn, en niet een interruptie maar... 01:19:10

Mevrouw Wever: Voorzitter, ik wil eigenlijk de heer Hoogezand verzoeken om nog even te blijven staan, want zijn bijdrage in de eerste termijn triggerde het meest. Ik had het gevoel dat hij het had... We hebben allemaal wat verschillende beelden. Groenlinks daar dacht ik: ik zit in mijn eigen achtertuin, of het is bijna vakantie, de vogels fluiten, de vlinders, de sterren. We gaan op vakantie, dus ik zie daar helemaal naar uit. Bij u had ik het gevoel dat u het over Den Haag had of Rotterdam, over veiligheid. En het is hier een puinzooi en het gaat allemaal niet goed. En het was nogal een zuur verhaal. Ik had even het gevoel, meneer Wilders is aan het woord. Dat ben ik niet van u gewend. 01:19:52

De heer Hoogezand : Sorry, maar dat werp ik even verre van mij. Dat is echt totaal [onverstaanbaar]. 01:19:52

Mevrouw Wever: Nee, maar ik ben dit niet zo van u gewend. Want u zei: we zijn... U zette de toon, dus ik... We zijn optimistisch en u kwam toch wel met behoorlijk wat kritiek op wat er nu ligt en gedaan wordt. 01:20:07

De heer Hoogezand : Voorzitter, misschien maar goed dat ik daarop reageer. Het is jammer dat kritiek zo wordt opgevat. En ik denk dat het ook onze taak is om... En ik snap het, uw partij zit in het college, en dat u daarom denkt dat het een Hosannastuk is. Maar ik denk als je buiten kijkt, als je mensen spreekt die bij het station komen, de mensen die aan het Meerpaalplein wonen, als je die mensen spreekt, dan

zie je dat er daadwerkelijk een issue is hier in de gemeente Dronten. En nee, het is hier niet dat je bang moet zijn dat je overhoop wordt geschoten. Maar er zijn mensen die voelen zich wel onveilig bij het station. En we hebben er meermaals aandacht voor gevraagd in de pers, met raadsvragen. We hebben hier continu aandacht voor gevraagd en ik vind het jammer dat u dan zegt - maar ik snap het ook wel, u zit natuurlijk in uw tuin naar de zon, de sterren te kijken et cetera - maar als je gewoon bij het station komt of hier in het centrum, dan zie je ook dat er gewoon dingen misgaan en daar vragen we aandacht voor. Maar wij zijn een partij van optimisten, van doeners, van aanpakkers. Maar dat neemt niet weg dat we ook de dingen die niet goed gaan mogen benoemen. 01:21:05

Mevrouw Wever: Ik ben het met u eens en het CDA is degene die ook dit soort problemen benoemt. Realistisch, niet zurig, maar we hebben ook gevraagd om een cameratoezicht in het verleden. Daar is door de VVD toen gezegd: vonden we niet nodig. Maakt niet uit, u heeft veiligheid aan de orde gesteld. We moeten nog iets even uit de wereld helpen, want u had het ook over de inflatiecorrectie en geld teruggeven. Ik denk: daar komt een voorstel en het voorstel heeft u niet ingediend. 01:21:33

De heer Hoogezand : Nee, maar daar mag ik meteen op reageren, want eigenlijk was dat mijn vraag aan u. Want u heeft aangekondigd bij de oordeelsvormende vergadering: wij komen met een amendement om geld terug te geven om die inflatie naar beneden te brengen. En dat heeft u niet gedaan. Ik vroeg me af: waarom heeft u dat niet gedaan? 01:21:48

Mevrouw Wever: Ik kan diezelfde vraag, wedervraag, kan ik aan u stellen. Wij hebben geconcludeerd dat er geen dekking is, niet voldoende dekking. Dat het ontzettend veel geld kost om dat bedrag aan de inwoner te geven. En dat we met dat geld, dat we dat keihard nodig hebben voor de scholen die verduurzaamd moeten worden. Ik heb u niet gehoord over accommodatiebeleid en ik heb u ook niet gehoord over een hete aardappel die in het verleden misschien is ontstaan, en dat u daar zorgen over heeft. Dus ik ben wel even benieuwd, u heeft het wel genoemd, want het zou mooi zijn om geld terug te geven, maar u doet het niet. 01:22:23