5a92cdbc-6308-4f3e-bc7a-f7da1e2a0393.pdf

RAADSVOORSTEL Inhoudelijke kaderstelling participatie Toekomstvisie Dronten 2050 Zaaknummer: 428774 Documentnummer: 461214 Indiener: College Datum: 30 augustus 2023 Portefeuille(s): Dronten Ontwikkelt - Toekomstvisie Portefeuillehouder(s): Wethouders Van Bergen en Lap Begrotingsprogramma: 8 Begrotingsdoel (nummer + duiding) 8S Toekomstvisie Contactpersoon: Karin IJssel Tel.nr.: 06 – 22 06 14 25 Emailadres: K.IJssel@Dronten.nl

Onderwerp Inhoudelijke kaderstelling participatie Toekomstvisie Dronten 2050 Samenvatting Aan het eind van de vorige raadsperiode heeft de gemeenteraad besloten een integrale visie op de toekomst van Dronten op te stellen via coproductie met de samenleving. Nu de raad op 11 mei 2023 een richting heeft bepaald voor de groei van de gemeente die medebepalend is voor de Toekomstvisie, kan de visie voor 2050 verder worden uitgewerkt. Het college heeft de uitgangspunten uit de startnotitie uitgewerkt in een aanpak voor de participatie waarover de raad wordt geconsulteerd. Daarnaast vraagt het college de raad om de inhoudelijke kaders vast te stellen waarbinnen inwoners de vrije ruimte krijgen om hun beelden voor de toekomst van Dronten vorm te geven. Voorstel De raad besluit: 1. De volgende inhoudelijke kaders vast te stellen waaraan deelnemers aan het participatieproces zich moeten houden en die niet ter discussie mogen worden gesteld, namelijk de raadsbesluiten: a. Richting aan de groei (concreet de groei naar 60.000 inwoners, de aangewezen ontwikkellocaties en de uitgangspunten ‘Kwaliteit boven kwantiteit. Groei staat in dienst van de Drontense beleidsdoelen.’ En ‘Bij groei zijn de Drontense Principes leidend’.) b. De Drontense principes en c. De Dorpsvisie Swifterbant En deze als inhoudelijke richting mee te geven aan het Toekomstberaad.

Inleiding Op 21 januari 2021 heeft de raad het besluit genomen om een integrale visie (die ook dient als omgevingsvisie) op te stellen en daarbij het participatieniveau ‘coproductie’ te hanteren. Nu de raad richting heeft gegeven aan de woningbouwopgave met ‘Richting aan de groei’ kan het participatieproces voor de Toekomstvisie (voorheen: integrale visie) worden gestart. Het college heeft het proces verder uitgewerkt in de notitie “Mensen maken de samenleving: in coproductie op weg naar een Toekomstvisie Dronten 2050” (d.d. 10 juli 2023, hierna: de notitie). Het is aan de raad om vast te stellen welke inhoudelijke kaders moeten worden de Bijlage(n):

De Rede 1 8251 ER Dronten

Postbus 100 8250 AC Dronten

Telefoon 14 0321

www.dronten.nl

deelnemers moeten respecteren. De besluitvorming die voorafging: • Raadsvisie op inwonersparticipatie, raadsbesluit 17-09-2019 Essentie: inwoners staan centraal en worden eerder, vaker en intensiever betrokken. Zo krijgen ze begrip voor elkaars belangen. Daarom vormt dialoog de basis bij en acteert de gemeente eenduidig. •

Uitvoeringsnota Inwonersparticipatie, raadsinformatiebrief 05-02-2020 Essentie: participanten weten vooraf waar ze aan toe zijn, diversiteit is belangrijk, Vijf treden: 1. informeren, 2. raadplegen/consulteren, 3. adviseren, 4. cocreëren/coproduceren, 5. (mee-) beslissen.

•

Startnotitie integrale visie, raadsbesluit 21-01-2021 Essentie: Wat is en wat 'doet' de visie? De visie: a. Bevat maatschappelijke effecten en ambities b. Gaat over één leefomgeving en is dus integraal c. Is adaptief en heeft dus een onbepaalde looptijd d. Geeft invulling aan 'werken vanuit de bedoeling' en 'denk vanuit de gebruiker' e. Start vanuit een open houding (bestaand beleid op de achtergrond) en de leidende principes Omgevingswet: vertrouwen, verantwoordelijkheid, ruimte geven, draagkracht samenleving, vernieuwend f. Geeft ruimte aan denken op drie visionaire niveaus (gemeentebreed, gebiedsniveau, niveau leefomgeving) g. Faciliteert de samenleving die de visie maakt (gemeente als mogelijkmaker)

•

Procesnotitie Dronten Ontwikkelt (raadsbesluit 03-02-2022) Vijf fasen: a. Inventarisatie & ontwikkeldocument (gereed) b. Ophalen input voor Drontense principes (gereed) c. Strategische keuzes woningbouwopgave en over andere opgaven (gereed) d. Visievorming via coproductie e. Brede raadpleging samenleving over de visie Vier redenen voor coproductie: a. Democratie (mensen invloed geven) b. Bewustzijn (mensen laten meedenken over opgaven) c. Kwaliteit (kennis benutten) d. Eigenaarschap (gedeeld tussen samenleving en gemeente)

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen? Door het opstellen van een Toekomstvisie Dronten 2050 willen we een integraal beeld creëren van waar we willen dat de Drontense samenleving en leefomgeving staan in 2050. Door dit beeld samen met de samenleving (inwoners, organisaties en bedrijven) op te stellen, willen we: • investeren in het versterken van de lokale democratie (door mensen invloed te geven), • bewustzijn creëren in de samenleving (door mensen, organisaties en bedrijven mee te laten denken over opgaven), • kwaliteit toevoegen aan de visie (door de kennis in de samenleving te benutten) • mede-eigenaarschap stimuleren (door te komen tot een breed gedragen en

integrale toekomstvisie). Om uit het participatieproces de gewenste effecten te halen, zijn twee dingen van groot belang: 1. Het moet heel duidelijk zijn welke ruimte het Toekomstberaad van de raad krijgt. 2. Het moet vooraf heel duidelijk zijn dat de raad de opbrengst van het Toekomstberaad serieus neemt. Argumenten AD 1: INHOUDELIJKE KADERS VOOR HET PARTICIPATIEPROCES Bij het niveau ‘coproductie’ is het zaak dat de gemeente daadwerkelijk ruimte biedt aan het participatieproces om een mening te vormen inzake de vraagstelling, in dit geval wat er in de Toekomstvisie als maatschappelijke effecten en ambities zou moeten worden opgenomen. Dat betekent dat de gemeente aan de voorkant helderheid moet geven over welke kaders tijdens het participatieproces niet ter discussie staan dan wel wat in het proces juist wel meegenomen moet worden. Dit noemen we de ‘inhoudelijke kaders’. Uitgangspunten daarbij zijn: a. Dat het opstellen van de Toekomstvisie een open proces is en dat de gemeente dus helder is over welk bestaand beleid (dat al is gericht op 2050) moet worden gerespecteerd. b. Dat de raad zich uitspreekt over welke inhoudelijke kaders in het participatieproces meegenomen moeten worden en/of wat juist niet ter discussie mag staan.

Vanuit deze twee uitgangspunten stelt het college voor om alleen Richting aan de groei, de Drontense principes en de Dorpsvisie Swifterbant als inhoudelijke kaders, die niet ter discussie staan, mee te geven aan het Toekomstberaad, omdat deze alle al tot stand zijn gekomen dankzij een participatieproces. Nadere toelichting: a. Over bestaande beleidskaders: De gemeente heeft vele beleidskaders. De meeste ervan hebben een tijdhorizon van enkele jaren. Dat betekent dat deze beleidskaders voor het denken over 2050 minder relevant zijn. Het is niet voor niets dat in de startnotitie is gesteld dat de participatie een open proces moet zijn, waarbij bestaand beleid op de achtergrond blijft. Het is belangrijk dat er ruimte wordt geboden aan de deelnemers. Als alle bestaande kaders als begrenzing zouden worden meegegeven, zou er geen ruimte zijn voor visievorming. Tegelijk is het ook heel belangrijk dat de raad vooraf duidelijk maakt welke kaders wel moeten worden gerespecteerd. Want achteraf stellen dat een bepaald uitgangspunt had moeten worden gehonoreerd of dat een bepaald onderwerp taboe is, is een recept voor het afnemend vertrouwen in de politiek. b. Over wat meegenomen MOET worden en/of NIET ter discussie mag staan: Het kan zijn dat u er als raad grote waarde aan hecht dat het Toekomstberaad een bepaald onderwerp uitwerkt in de Toekomstvisie.

Of dat u vindt dat een zeker onderwerp juist helemaal niet mag worden uitgewerkt. Het is ook dan belangrijk dat

u dat vooraf helder benoemt. Als college hebben wij stilgestaan bij de vraag welke geldende beleidskaders het Toekomstberaad zou moeten respecteren. Zoals gezegd is de horizon van het overgrote deel van de bestaande beleidskaders aanmerkelijk dichterbij dan 2050. Uitzondering zijn het rioleringsplan en binnenkort de nota Strategisch Plan Maatschappelijk Vastgoed. Toch stellen wij niet voor deze kaderstellend op te leggen aan het Toekomstberaad. De visie zal namelijk een hoger abstractieniveau krijgen. Mocht het Toekomstberaad komen met een visie die niet op één lijn ligt met deze nota's, dan is er tijd om de aansluiting alsnog tot stand te brengen. Vandaar dat wij denken dat met Richting aan de groei, de Drontense Principes en de Dorpsvisie Swifterbant voldoende inhoudelijk kader wordt meegegeven aan het Toekomstberaad.

Kanttekeningen, risico’s en alternatieven Kanttekeningen en (financiële) risico’s Ad 3: Het Dronter Toekomstberaad geeft een zwaarwegend advies Zoals in de notitie beschreven, creëert de raad met de vraag aan het Dronter Toekomstberaad zogezegd een open plek waaraan de deelnemers gezamenlijk invulling kunnen geven. Het college is van mening dat de uitkomst van dat proces moet worden gezien als een zwaarwegend advies, waarvan de raad alleen gemotiveerd en goed onderbouwd kan afwijken. Het risico is dat als (delen van) het advies terzijde worden geschoven, het vertrouwen van de samenleving in de lokale politiek afneemt. Dit is ook nadelig voor participatietrajecten in de toekomst, Het is dus van groot belang dat de raad helder is aan de voorkant en zich betrouwbaar toont als de uitkomsten worden aangeboden. Participatie Dit voorstel richt zich in zijn geheel op het participatieproces. De participatie in het vervolgtraject wordt op een later moment uitgewerkt. Financiële gevolgen Voor het opstellen van de Toekomstvisie is budget beschikbaar. Het voorgestelde participatietraject kan hieruit worden bekostigd. Duurzaamheid Dit voorstel heeft geen bijzondere gevolgen voor duurzaamheid.

Communicatie en vervolgproces Communicatie De inhoudelijke kaders die de raad vaststelt zullen worden verwerkt in een presentatie en zo mogelijk op meerdere toegankelijke manieren worden toegelicht, zowel bij de werkateliers als bij het Toekomstberaad. Via een website (of onderdeel van dronten.nl) wordt zowel vooraf als tijdens het participatieproces informatie gedeeld over zowel proces als inhoud. Vervolgproces De besluitvorming die nog volgt: • Raadsbesluit over de Toekomstvisie (2e helft 2024)

•

Raadsbesluit over de Samenlevings- en Omgevingsvisie (2e helft 2025)

Evaluatie Als het participatieproces is doorlopen, zal het worden geëvalueerd, zowel met deelnemers, als met de deelnemende organisaties en bedrijven, als met de raad. Dit zal ook worden gedaan voor de inhoudelijke kaders. Hoe hebben die gewerkt? Waren ze helder genoeg? Samenhang met regio en andere beleidsdoelen De Toekomstvisie vormt de basis voor de Samenlevings- en Omgevingsvisie, waarin de samenhang met de regio en andere beleidsdoelen wordt uitgewerkt. In de kaderstelling voor de Toekomstvisie zijn de bijdragen van Dronten aan landelijke en regionale opgaven verwerkt (via Richting aan de Groei). Bevoegdheid gemeenteraad De raad is bevoegd om over dit voorstel een besluit te nemen op grond van de algemene bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente (art. 108 j 147 Gemeentewet) Algemene” bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente (108 j. 147 Gemeentewet) Bijlagen Bijlage(n) bij dit voorstel: 1. Mensen maken de samenleving: in coproductie op weg naar een Toekomstvisie Dronten 2050” (434872) 2. Invulplaat “De open plek in het bos” De Secretaris,

De Burgemeester,

Bijlage 2

De metafoor van de open plek in het bos Als er in een bos een plek openvalt, is dat vaak de plek waar mooie nieuwe dingen kunnen ontstaan. We gebruiken de metafoor van de open plek in het bos dan ook om de kaders voor en het mandaat van het Toekomstberaad te beschrijven.

1. Het bos is een gegeven Dit is het gebied dat om de open plek heen ligt. Het bos is voor de participatie een gegeven. Het is niet onveranderlijk, maar valt buiten de vraag aan de deelnemers. Het bos staat vol, want: • Dronten ligt nu eenmaal waar het ligt. De bodem, het watersysteem, de lucht en de omgeving die Dronten omringt, hebben we er gewoon bij gekregen. Dat is een gegeven. • Dronten is allang geen lege kaart meer. Er staan woningen en bedrijven, er zijn landbouwgronden en parken, er liggen wegen, fiets- paden en nog veel meer. Dat is de leefomgeving die we zelf hebben gecreëerd. • Dronten is ook een levendige samenleving. Mensen wonen, werken en recreëren hier. Ze hebben hun sociale leven. Er zijn verenigingen, clubs, zorgnetwerken, festivals en sportevenementen. Kortom, er is ook al een samenleving. • Ook het kader van wet- en regelgeving van de landelijke, provinciale of Europese overheid is een onderdeel van het bos. We kunnen dat als lokale overheid niet zomaar veranderen. Bindende afspraken met andere overheden, horen ook tot dit deel van het bos, omdat het voor de raad of het college niet mogelijk is om deze uit te schakelen.

2. De open plek is voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties Dit is de plek die je aanbiedt aan de deelnemers in de participatie. Het is de plek waar de gemeente bewust ruimte maakt voor de inbreng van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het is belangrijk dat goed duidelijk is hoe groot de open plek wel en niet mag zijn. Nog belangrijker: als je de open plek eenmaal hebt gepresenteerd als de ruimte waar mensen hun gang mogen gaan, is het voor deelnemers heel frustrerend als later alsnog een hoek van de open plek wordt afgesneden. Als dat van de rijksoverheid komt, bijvoorbeeld, dan kan de gemeente dat (misschien) niet helpen. Maar als je als gemeente de ruimte die je hebt geboden, alsnog in gaat perken, dan is dat een recept voor een flinke vertrouwensbreuk. De in te kleuren bosrand (witte bomen) wordt gevormd door de kaders die de gemeente zelf stelt Kaders die het college voorstel te respecteren: • Dat Dronten gaat groeien naar 60.000 inwoners in 2050. Motivatie: dat besluit is nog maar net genomen, het is op basis van participatie tot stand gekomen, het heeft dezelfde horizon en het betreft afspraken die met de nationale overheid worden gemaakt; • Dat de Drontense Principes als uitgangspunt moeten worden meegenomen. Motivatie: Ook de Drontense Principes zijn recent vastgesteld en in gesprek met inwoners ontwikkeld.

Ze zijn bedoeld als een kompas en ontwikkeld als aanloop naar de Toekomstvisie. • Dat voor Swifterbant de Dorpsvisie Swifterbant als uitgangspunt moet worden genomen. Motivatie: De Dorpsvisie Swifterbant is vastgesteld als resultaat van een participatieproces met de inwoners en kan op een breed draagvlak rekenen. Het bevat al een wensbeeld voor de ontwikkeling van Swifterbant en kan binnen het Toekomstberaad verder worden ontwikkeld om aan te sluiten op de beelden voor 2050. Heeft de raad boven op bovengenoemde inhoudelijke kaders aanvullingen wat in het participatieproces meegenomen moet worden of wat juist niet ter discussie mag staan?