49e24aac-d834-4189-b1f0-c633bf69bdd8.pdf

373smi Portefeuille: R. Siepel No. B21.000610 Dronten, 6 april 2021 Voor technisch inhoudelijke vragen kunt u contact opnemen met:Geanonimiseerd. Beheerplan wegen 2021-2025

Aan de gemeenteraad

No. B21.000610

VOORSTEL Wij stellen u voor: 1. Het beleid voor de kwaliteitsniveaus van de gemeentelijke wegen, zoals door de gemeenteraad vastgesteld in het Beheerplan wegen 2016-2020, te handhaven; 2. De rehabilitatie van de Rietweg uit te voeren in 2022; 3. Het beheerplan Wegen 2021-2025 vast te stellen; 4. Voor de uitvoering van het beheerplan wegen 2021-2025 de financiële middelen ter beschikking te stellen door middel van het vaststellen van de bijgevoegde begrotingswijziging; 5. Voor de rehabilitaties en bermversteviging in de periode 2021 kredietinvesteringen ter beschikking te stellen, zoals opgenomen in het beheerplan;

INHOUD INLEIDING Eens per 5 jaar legt het college een beheerplan wegen voor aan de gemeenteraad. In dit beheerplan wordt de gemeenteraad ingelicht over het uitgevoerde onderhoud, maar wordt ook ingegaan op de programmering van het wegenonderhoud voor de komende 5 jaar op basis van het vastgestelde kwaliteitsniveau en de daarmee samenhangende onderhoudskosten. Bij de vaststelling van de Kadernota 2015 is besloten een bezuiniging op het onderhoud aan wegen door te voeren. Deze bezuiniging is in het wegenbeheerplan 2016-2020 uitgewerkt en heeft een andere beheerstrategie tot gevolg gehad. Sindsdien worden de wegen die in beheer zijn van de gemeente Dronten op het laagste kwaliteitsniveau onderhouden dat nog acceptabel is. Uitgezonderd hiervan zijn de centrumgebieden, voetpaden en de vrijliggende fietspaden. Deze worden op een basisniveau onderhouden. Op dit moment worden de voorbereidingen gedaan voor uitwerking van de Omgevingsvisie. Dit zal komende jaren gaan gebeuren. Het eerstvolgende moment om eventueel aanpassingen op het wegenbeleid te doen, is bij de integrale omgevingsvisie. Het onderhoudsniveau van onder andere wegen, maar ook verlichting en openbaar groen zullen in de integrale omgevingsvisie worden vastgelegd.

Derhalve is in het voorliggende beheerplan wegen de beheerstrategie uitgewerkt op basis van het huidige beleid en worden geen wijzigingen voorgesteld aangaande het kwaliteitsniveau. Op dit moment is het traject om te komen tot Zero Based Begroten (ZBB) in volle gang. Als de raad aan het wegbeheer een andere prioriteit of intensiteit toekent, kan dit van invloed zijn op het nu voorliggende beheerplan. Vooralsnog is ervoor gekozen om op basis van bestaand beleid het beheerplan te actualiseren. Voorziening wegen (groot onderhoud): Ten behoeve van het langjarig in stand houden van de wegen op het door de raad vastgestelde onderhoudsniveau, is er in de gemeente Dronten een voorziening ingesteld. Het doel van deze voorziening is dat door stortingen en bestedingen de komende 60 jaar de wegen op het beoogde kwaliteitsniveau in stand kunnen worden gehouden en zo min mogelijk fluctuaties in de begroting ontstaan. De omvang van de stortingen in en de bestedingen ten laste van deze voorziening zijn onderhevig aan veranderingen, zoals door groei van het areaal als gevolg van woningbouw. Maar ook de stijging van de uitvoeringskosten als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. Het totale areaal wordt bijgehouden in een beheersysteem. Hierin staan de kenmerken van de diverse wegen en wegvakken beschreven en hun kwaliteitsniveaus.

Periodiek wordt het te beheren areaal geanalyseerd en getoetst aan het beoogde kwaliteitsniveau. Dit bepaalt of er onderhoud gepleegd moet worden. Dit gebeurt door de eigen dienst en door onafhankelijke adviespartners. Tevens wordt gekeken of maatregelen ook nog een jaar doorgeschoven kunnen worden, dan wel gecombineerd kunnen worden met andere werkzaamheden of op handen zijnde reconstructies -2-

No. B21.000610 (werk met werk). Voorbeelden hiervan zijn De Zuid en de geplande dementievriendelijke route langs de Oost.

Bepaling van de storting in de voorziening Voor de berekening van de benodigde storting is in het beheersysteem gekeken naar de geplande uitgaven voor de komende 60 jaar, de theoretische levensduur van een weg. Afgelopen beheerperiode is gemonitord in hoeverre de praktijk aansluit op het theoretische onderhoudsprogramma. Dit heeft tot optimalisaties geleid van de planning. Het resultaat is dat er over de beheercyclus van 60 jaar (van 2021 tot en met 2080) aan groot onderhoud € 13 miljoen minder hoeft te worden uitgegeven. Dit is een vermindering van ruim 7% aan besteding uit de bestaande voorziening wegen. Daartegenover staan de loon- en prijsstijgingen in de afgelopen beheerperiode (2016-2020) en de areaalgroei in dezelfde periode. Deze hebben een verhoging van de benodigde storting tot gevolg. Over 2016 tot en met 2020 zijn de prijzen in de Grond-, weg- en waterbouw gestegen met totaal 17,5% (circa 3,5% per jaar). Dit heeft vooral te maken met de olieprijzen. Het areaal is sinds 2016 gegroeid met 9,4%. Dit heeft tot gevolg dat per saldo de storting in de voorziening met € 244.000 verhoogd dient te worden naar een jaarlijks bedrag van € 2.456.000.

Rehabilitaties (complete vernieuwing) en bermversteviging Op basis van inspecties en asfaltonderzoek zijn de benodigde rehabilitaties (een maatregel die getroffen moet worden als de weg aan het einde van zijn levensduur is) bepaald voor de komende jaren in een uitvoeringsprogramma. In de begroting wordt voor deze investeringen een stelpost opgenomen ter dekking van de kapitaallasten. Voor de Rehabilitaties in 2021 is een investeringskrediet van € 200.000 benodigd en daarnaast krediet van € 178.000 voor bermversteviging langs de Wisentweg en Roodbeenweg. Tevens is er een investeringskrediet van € 30.000 nodig voor de voorbereiding van de Rietweg. Voor wat betreft de bermversteviging aan de Wisentweg heeft het de voorkeur om deze te combineren met groot onderhoud aan de Wisentweg. Combineren resulteert in lagere totaalkosten voor de aannemer en de aanwonenden hebben maar één keer overlast. Rehabilitatie Rietweg 2022 In de planning in het beheersysteem staat de Rietweg gepland voor 2025. Derhalve is deze in het beheerplan 2016-2020 niet genoemd als toekomstige grote uitgave. Deze lag immers nog ruim buiten de planperiode. In de afgelopen jaren heeft zich een onvoorzien snelle achteruitgang in kwaliteit voorgedaan op delen van de Rietweg. Oorzaak hiervan ligt in de dieperliggende kleilaag die sterk is uitgedroogd in de droge zomers van afgelopen jaren.

Er zijn afgelopen jaren de nodige onderhoudskosten gemaakt voor werkzaamheden aan de Rietweg, om de verkeersveiligheid niet aan te tasten. Rehabilitatie in 2025 betekent dat de gemeente de komende jaren een groot risico loopt op kostbare herstelwerkzaamheden in de periode tot 2025, om de weg als veilig aan te kunnen merken. Deze herstelwerkzaamheden houden in het verwijderen van oude deklagen en aanbrengen van nieuwe deklagen. Uitvoering van rehabilitatie in 2025 betekent dus kapitaalvernietiging. De herstelde wegdelen worden dan namelijk in 2025 weer grotendeels verwijderd, omdat dan de fundering dient te worden aangepakt, omdat daar de problematiek ontstaat. De herstelwerkzaamheden worden geraamd op € 70.000 tot € 100.000 per jaar, totaal mogelijk dus € 300.000 tot 2025. Als rehabilitatie wordt vervroegd en uitgevoerd in 2022, worden deze herstelwerkzaamheden voorkomen. De uitvoeringskosten voor rehabilitatie van de Rietweg, lengte bijna 11 km, worden geraamd op € 3,6 miljoen (taakstellend). Voor de rehabilitatie van de Rietweg is tevens een budget nodig voor voorbereidingswerkzaamheden in 2021. Dit zijn kosten die horen bij het project, maar die in 2021 -3-

No. B21.000610 al nodig zijn. In 2021 zullen nog onderhoudsmaatregelen getroffen worden en indien nodig snelheids-beperkende maatregelen. Voor wat betreft de daadwerkelijke uitvoeringsplanning dient rekening gehouden te worden met geschikte weersomstandigheden voor asfaltwerkzaamheden (winterperiode is af te raden) en zaai- en rooiperiodes van de akkerbouwers. Areaalgroei Zoals hiervoor al benoemd, neemt het oppervlak aan verhardingen (het areaal) elk jaar toe als gevolg van de groei van Dronten. Op dit moment staat er, net als afgelopen jaren, een stelpost van € 44.000 voor autonome groei in de begroting. Voorgesteld wordt om de komende jaren deze stelpost te laten vervallen en elke 5 jaar, bij de herziening van het beheerplan wegen, het dan aanwezige areaal als uitgangspunt te hanteren. Bermversteviging De wegen in het buitengebied worden steeds meer en intensiever belast door de wijzigingen in functies van de agrarische bedrijven. Dit leidt tot meer en zwaarder transport. Hier zijn de buitenwegen niet op ingericht. Geconstateerd wordt dat op diverse sluiproutes en knelpunten verkeersgevaarlijke situaties ontstaan door slechte bermen. Daarom wordt sinds de start in 2011 aan beide zijden bermversteviging in de vorm van betonnen stroken aangebracht. Vanaf de start is hiervoor in de begroting een structureel budget van € 67.500 per jaar opgenomen.

De gemeenteraad heeft ter versnelling van de uitvoering in 2016 voor de jaren 2016 tot en met 2018 aanvullend budget beschikbaar gesteld, ter grootte van € 135.000 per jaar. In 2020 heeft de raad eenmalig € 70.000 uit de voorziening ter beschikking gesteld voor versnelde uitvoering. Toch wordt geconstateerd dat blijvend investeren in bermversteviging wenselijk is. Daarom wordt voorgesteld dit programma geïntensiveerd voort te blijven zetten. Er wordt voorgesteld vanaf deze planperiode om voor de toekomstige bermverstevigingen investeringskredieten beschikbaar te stellen. Voor de dekking van de structurele kapitaallasten wordt een stelpost opgenomen die kan worden gevormd vanuit het structurele budget. Regulier en klein onderhoud Voor het dagelijks en klein onderhoud en het oplossen van klachten/meldingen is budget in de begroting opgenomen. Deze kosten worden niet gedekt uit de voorziening wegen. Loon- en prijsstijgingen worden op dit moment bij elk beheerplan doorgevoerd. Bij het maken van de begroting voor de geplande uitgaven uit de voorziening en de benodigde storting in de voorziening is rekening gehouden met actuele prijsniveaus. Dit geldt ook voor de rehabilitaties. Aan de budgetten voor dagelijks, regulier onderhoud en klein onderhoud (Meldingen Openbare Ruimte) liggen geen geïndexeerde prijsniveaus ten grondslag.

Voorgesteld wordt om ook dit budget met de loon- en prijsstijging te indexeren. Op basis van de prijsstijging tussen 2016 en 2021 in de Grond-, Weg- en Waterbouw van 17,5% over de gehele periode (circa 3,5% per jaar) wordt voorgesteld deze budgetten mee te verhogen. Het betreft hier ook werkzaamheden die door aannemers worden uitgevoerd. Daarnaast neemt het aantal meldingen toe als gevolg van de groei van Dronten en kan met de uitvoering van klein onderhoud voorkomen worden dat groot onderhoud versneld moet worden uitgevoerd. In de begroting is een stelpost opgenomen van € 50.000 ten behoeve van loon- en prijsstijgingen. Deze stelpost valt vanaf 2021 vrij. Voor een gedetailleerd overzicht van alle effecten op de begroting wordt verwezen naar het beheerplan wegen (hoofdstuk 3).

ARGUMENTEN 1.1 Voortzetting huidig beleid wenselijk totdat integrale omgevingsvisie is vastgesteld

-4-

No. B21.000610 In verband met het opstellen van de integrale omgevingsvisie kan het wegenbeleid worden voortgezet tot deze visie is vastgesteld. Heroverweging van het beleid voor onderhoud en beheer van wegen, die een belangrijk onderdeel zijn van de openbare ruimte, kan worden opgenomen in het proces voor de omgevingsvisie. Op dat moment wordt de eventuele herziening van het wegenbeleid in de omgevingsvisie aan de raad voorgelegd. Dit kan ook dan gevolgen hebben voor de stortingen in en onttrekking aan de voorziening wegen. 2.1 Uitvoering van rehabilitatie van Rietweg vervroegen naar 2022 om risico op onveilige situaties op de Rietweg te voorkomen In de afgelopen beheerperiode is de Rietweg sneller achteruitgegaan in kwaliteit dan voorzien. Dit heeft in de afgelopen jaren extra en onvoorzien onderhoud noodzakelijk gemaakt. Omdat dit voor de komende jaren ook voorzien wordt, is eerder uitvoeren van de rehabilitatie van de Rietweg gewenst (2022). Dit verlaagt het risico op onveilige situaties op de Rietweg aanzienlijk. 2.2 Het eerder uitvoeren van rehabilitatie beperkt tussentijds onderhoud en kapitaalvernietiging Als rehabilitatie in 2025 wordt uitgevoerd, zal er volgens verwachting op basis van ervaring uit voorgaande jaren, extra onderhoud nodig zijn, om de weg veilig te houden.

Vervroegen van de rehabilitatie voorkomt onnodige kapitaalvernietiging, die ontstaat doordat herstelde delen in 2025 dan weer verwijderd worden. 3.1 Beleidsplan geeft actueel inzicht Het voorliggende beheerplan wegen 2021-2025 geeft inzicht in het te onderhouden areaal, verantwoording van het onderhoudsprogramma en de kosten die samenhangen met het onderhoud van wegen om het gemeentelijke wegennet voor de komende 60 jaar op het door de gemeenteraad vastgestelde onderhoudsniveau te onderhouden. 3.2 Het voorliggende beheerplan past binnen het beleid dat de raad heeft vastgesteld De huidige beheerstrategie voor het onderhoud van de wegen bewerkstelligt en continueert het beleid, dat is vastgesteld in het Beheerplan wegen 2016-2020. 4.1 Begrotingswijziging noodzakelijk Op basis van de herziene uitvoeringsplanning en -begroting voor onderhoud van wegen is een berekening gemaakt van de benodigde financiële middelen. Dit resulteert in een wijziging van de huidige begroting. 4.2 Storting ten behoeve van groot onderhoud Door de toename van het areaal en de stijging van de prijzen de afgelopen jaren, ontstaat er tekort in de financiële onderbouwing van het onderhoud van wegen. Teneinde de wegen op het door de raad vastgestelde beleid te kunnen onderhouden, is er structureel een bedrag van € 240.000 meer nodig is en dient de jaarlijks storting te worden verhoogd naar € 2.456.000.

4.3 Stelposten voor areaaltoename (autonome groei) vervallen

en prijsstijgingen kunnen vanaf 2021

Uitgangspunt is dat areaaltoename niet meer elk jaar, maar eens per vijf jaar (bij vaststelling nieuw beheerplan) in de begroting wordt doorgevoerd, tegelijk met het vaststellen van een nieuw beheerplan. Ditzelfde geldt voor de loon- en prijsstijgingen. Daardoor kunnen beide bedragen die hiervoor nu in de begroting staan, vrijvallen. 5.1 Middelen voor rehabilitaties en bermversteviging 2021 ter beschikking stellen

-5-

No. B21.000610 Voor de uitvoering van rehabilitaties zijn middelen à € 408.000 nodig. Deze worden in de begroting geactiveerd als kapitaallasten. Door het ter beschikking stellen van deze middelen en de daarbij behorende begrotingswijziging, gaan de kapitaallasten in de begroting in 2021 met € 75.000 omlaag.

KANTTEKENINGEN 1. Rietweg uitvoeren in 2025 Indien de Rietweg niet wordt uitgevoerd in 2022, maar in 2025, zal van 2022 tot en met 2025 de stelpost voor kapitaallasten in de begroting lager uitvallen. Wat de verschillen zijn in de begroting van 2022 tot en met 2025 tussen óf rehabilitatie van de Rietweg in 2022 uitvoeren of in de 2025, is weergegeven in onderstaande tabel. Activering van kapitaallasten vindt altijd plaats in het eerstvolgende jaar na uitvoering van het werk. Dit houdt in het geval van de Rietweg in dat uitvoering in 2022 plaatsvindt en activering in de begroting in 2023. Tegenover deze effecten staat het aanzienlijke risico dat in de jaren 2022 tot en met 2025 jaarlijks een bedrag tussen de € 70.000 en € 100.000 nodig is om de Rietweg veilig te houden. Dit wordt dan uit de voorziening gedekt. Zowel technisch als financieel is dat nadelig, omdat rehabilitatie in 2025 onontkoombaar is en het uitgevoerde onderhoud dan weer teniet gedaan wordt. Dit is kapitaalvernietiging. Daarnaast is er het risico dat er bij uitstel onveilige situaties ontstaan in de komende jaren. Stelpost Kapitaallasten 2022 Rehabilitaties Wegen (€) Benodigde stelpost (Rietweg in 2022) Benodigde stelpost (Rietweg in 2025) Verschil t.l.v. begroting (-/- is nadeel)

2023

2024

2025

13.033

224.813

237.183

256.743

11.333

20.833

35.603

57.563

1.700

203.980

201.580

199.180

Het uitstellen van de rehabilitatie van de Rietweg vormt een risico omdat er een verdergaande verslechtering kan gaan plaatsvinden die negatieve gevolgen heeft op de verkeersveiligheid. Daarom wordt voorgesteld om in 2021 de voorbereiding te treffen voor deze grote rehabilitatie. In 2021 zullen snelheid beperkende maatregelen getroffen worden en zal de weggebruiker worden geïnformeerd over de planontwikkeling. 2. Bermversteviging niet versneld uitvoeren. Met het huidige budget wordt in het buitengebied circa 1,5 km bermversteviging per jaar aangebracht. Er kan worden gekozen om in dit tempo door te gaan. Dit houdt in dat bepaalde sluiproutes en potentieel gevaarlijke situaties (bijvoorbeeld voor fietsverkeer) langer blijven bestaan. Met de voorgestelde versnelling naar circa 4 km per jaar, ontstaat er in de begroting reeds een voordeel van € 57.000 in 2022 tot € 25.000 in 2025. Als niet wordt versneld, wordt dit voordeel € 64.000 in 2022 tot € 53.000 in 2025. 3. Groter risico op schadeclaims als gevolg van lager onderhoudsniveau De wegen worden voor een belangrijk deel op het niveau ‘laag’. Dit kan leiden tot grotere aansprakelijkheidstellingen door weggebruikers, omdat er schade is ontstaan door de kwaliteit van de weg. De afgelopen jaren is dit erg meegevallen. Dit kan aangemerkt worden als een acceptabel risico tot dusverre.

4. Waterdoorlatende bestrating de Gilden/centrum Dronten De waterdoorlatende bestrating in de Gilden blijkt bij nader inzien eerder om groot onderhoud te vragen dan aanvankelijk geprognosticeerd. De oorzaak is gelegen in het feit dat het destijds een -6-

No. B21.000610 nieuwe toepassing was, dus technische en functioneel goed werkt, maar daar waar veel wringing ontstaat (bochten), zijn de stenen niet herbruikbaar. In de stortingen ten behoeve van de voorziening wegen is hier geen rekening mee gehouden. Het risico bestaat dat de storting in de voorziening in de toekomst om deze reden verhoogd moet worden.

Het college

drs. T. van Lenthe Secretaris

drs. J.P. Gebben Burgemeester

-7-