260513 BING verslag RAI Gem Dronten openbaar.pdf
Tekst van het document
VERTROUWELIJK
- OPENBAAR -
R isicoanalyse integriteit verslag van bevindingen Gemeente Dronten
Gemeente Dronten T.a.v. heer J.P. Gebben, burgemeester Postbus 100 8250 AC DRONTEN
Amersfoort, 13 mei 2026
Betreft: risicoanalyses integriteit kandidaat-wethouders
Geachte heer Gebben, Uw gemeente heeft BING opdracht gegeven om een risicoanalyse integriteit uit te voeren met betrekking tot de personen die in aanmerking komen om tot wethouder te worden benoemd. Conform afspraak heeft u als burgemeester onze (niet-openbare) rapportage ontvangen. Hierbij bieden wij u ons verslag van bevindingen aan ten behoeve van de gemeenteraad en geschikt voor openbaarheid.
1.
Onze aanpak
1.1
Doelstelling
De risicoanalyse integriteit is een preventief instrument waarmee mogelijke integriteitsrisico’s en kwetsbaarheden in beeld worden gebracht om zo waar nodig beheersmaatregelen af te spreken. De risicoanalyse wordt uitgevoerd om inzicht te bieden in eventuele integriteitsrisico’s voorafgaand aan de benoeming van een kandidaat-wethouder, maar is ook bedoeld om de kandidaat-wethouder voor te bereiden op de integriteitsaspecten van het wethouderschap, te ondersteunen in het (h)erkennen van mogelijke integriteitsdilemma’s en waar nodig te beschermen tegen (soms moedwillige) beschadiging als gevolg van voorzienbare kwetsbaarheden. De risicoanalyse integriteit geeft geen eindoordeel over de benoembaarheid van een kandidaat, omdat dit oordeel – met inachtneming van de benoembaarheidsvereisten – aan de gemeenteraad is.
1.2
Gevolgd proces
Voor het beoordelen van mogelijke integriteitsrisico’s geldt als referentiekader de wet- en regelgeving inzake integriteit alsmede de eigen gedragscode van de gemeente. De Gemeentewet geeft enkele vereisten voor de benoeming van kandidaat-wethouders, bepaalt dat nevenfuncties gemeld en openbaar moeten zijn en verbiedt bepaalde combinaties van functies. Bij risico’s valt te denken aan factoren die kunnen leiden tot het risico op belangenverstrengeling (nevenfuncties en -activiteiten, loyaliteiten), reputatieschade (negatieve beeldvorming, strafrechtelijke antecedenten), de omgang met informatie (en gebruik sociale media) en/of factoren die de oordeelsvorming negatief kunnen beïnvloeden (persoonlijke omstandigheden, financiële kwetsbaarheden). Ten aanzien van de werkzaamheden merken wij op dat, conform afspraak, voor de zittende wethouders, de heren Van Bergen en Lap, referentenonderzoek en inzage van het hoogst genoten diploma achterwege zijn gebleven.
Verslag risicoanalyses integriteit | 13 mei 2026 | 1
Onderzoek in open bronnen Wij hebben de volgende open bronnen geraadpleegd: • Het Handelsregister van de Kamer van Koophandel • Het Kadaster • Het Centraal Insolventieregister • Het Centraal Curatele en Bewindregister • Economic Data Resources (EDR) (consumentkredietregistratie en bedrijfsinformatie) • Nexis Dilligence (nieuwsarchieven, negatieve berichtgeving, PEP- en sanctielijsten, zwarte lijsten) • Overige online bronnen, waaronder: • Rechtspraak • (Sociale) media
Aanvraag VOG en inzage BKR De Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is sinds 2023 een wettelijke benoembaarheidsvereiste (artikel 36a lid 2 Gemeentewet). BING heeft de aanvraag gefaciliteerd en de kandidaat gevraagd de aanvraag te voltooien. Het originele document (digitaal of fysiek) zal de kandidaat aanleveren bij de gemeente ten behoeve van de benoeming. De kandidaat-wethouder is gevraagd inzage te bieden in de eigen (online) registratie bij Bureau Krediet Registratie (BKR).
Inlichtingen van de betrokken persoon Op basis van een door BING ontwikkelde vragenlijst heeft de kandidaat-wethouder informatie verstrekt die relevant is voor het in kaart brengen en beoordelen van mogelijke integriteitsrisico’s, waaronder mogelijke belangen, nevenfuncties en de eigen financiële situatie. Ook relevante werkervaring en gevolgde opleiding worden uitgevraagd. Daarnaast bevestigt de kandidaat-wethouder expliciet een aantal zaken, waaronder zijn of haar kennisname en onderschrijving van de toepasselijke gedragscode.
Interview over integriteitsrisico’s en integriteitsbewustzijn Met de kandidaat-wethouder is een interview gevoerd dat in het teken stond van een open gedachtewisseling over mogelijke risico’s, kwetsbaarheden en beheersing daarvan. In het interview zijn de bevindingen uit de vragenlijst en het openbronnenonderzoek getoetst en wordt aan de hand van voorbeelden uit de eigen praktijk en fictieve voorbeelden een gesprek gevoerd over de wijze waarop de kandidaat met integriteitsdilemma’s omgaat, wat de kandidaat zelf als mogelijke risico’s ziet en hoe deze kunnen worden beheerst.
Referentenonderzoek BING heeft informatie gevraagd van referenten van de kandidaat-wethouder. In overleg met de kandidaat- wethouder zijn referenten geselecteerd en benaderd na een vooraankondiging door de kandidaat-wethouder zelf. Het referentenonderzoek heeft met name tot doel om inzicht te verkrijgen in eventuele incidenten uit het verleden waarbij de kandidaat was betrokken, maar ook de wijze waarop de samenwerking is verlopen en hoe de kandidaat is omgegaan met lastige werksituaties (morele dilemma’s, conflicten en dergelijke).
Verslag risicoanalyses integriteit | 13 mei 2026 | 2
2.
Over BING • • • •
Experts in integriteit en omgangsvormen Adviseurs die het hele jaar bezig zijn met integriteit Vergund particulier recherchebureau en gecertificeerde onderzoekers Uitvoering conform AVG en Onderzoeksprotocol
Bij BING geloven wij in duurzame aandacht voor integer handelen. Integriteit heeft de zeggingskracht van een hoge morele standaard. Een standaard waarin van bestuurders onkreukbaarheid wordt verlangd. Dit terwijl de realiteit soms veelkleurig is. Integriteitsschendingen doen echter ontegenzeggelijk afbreuk aan het gezag en de legitimiteit van het overheidsoptreden. Er is dan ook alle reden om gezamenlijk stil te staan bij de betekenis van integer handelen. Bij BING geloven wij erin dat integriteit moet worden benaderd als onlosmakelijk onderdeel van een vakbekwame invulling van het politieke ambt. Daarin schuilt de het raads- en collegeleden de opdracht om zich te bekwamen in de omgang met dilemma’s, elkaar scherp te houden en twijfels en vermoedens langs de daartoe geëigende wegen bespreekbaar te maken.
3.
Tot slot
Op de volgende pagina’s presenteren wij onze bevindingen en – waar nodig – onze adviezen. Dit verslag bevat een weergave van feiten, omstandigheden en verklaringen die gedurende de risicoanalyse door ons zijn verzameld en door ons relevant worden geacht om in het kader van het doel van de opdracht aan u te rapporteren. De lezer van dit verslag dient zich de beperkte reikwijdte van het onderzoek te realiseren en dient tevens de houdbaarheid – dat wil zeggen de actualiteit van feiten – in het oog te houden. De opdrachtgever en/of derden kan/kunnen geen rechten aan dit verslag ontlenen, bijvoorbeeld in geval van schade door niet-integer handelen door een kandidaat. Dit verslag van bevindingen mag uitsluitend worden aangewend ten dienste van de doelstelling daarvan: een advies in het kader van een inventarisatie van mogelijke integriteitsrisico’s. Het mag uitsluitend in het kader van dit doel aan derden ter beschikking worden gesteld. In andere gevallen is onze voorafgaande, schriftelijke toestemming nodig. Hoogachtend,
P. Werkman Directeur/Partner
Verslag risicoanalyses integriteit | 13 mei 2026 | 3
Verslag van bevindingen De heer B. Hoogezand Mevrouw S. Haarhuis De heer P. van Bergen De heer S.J. Lap Benoembaarheidsvereisten De kandidaten zijn allen ingezetenen van de gemeente Dronten, hebben de leeftijd van 18 jaar bereikt en zijn niet uitgesloten van het kiesrecht (artikel 36a lid 1 Gemeentewet). De kandidaten hebben een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) met screeningsprofiel ‘Politiek ambtsdrager’ aangevraagd en aangegeven deze te zullen overleggen aan de griffie ten behoeve van hun benoeming (artikel 36a lid 2 Gemeentewet).
Onverenigbare functies en nevenfuncties [evt. lidmaatschappen en financiële belangen] Voor zover sprake is van nevenfuncties of -activiteiten, betreffen dit geen onverenigbare betrekkingen (artikel 36b Gemeentewet) of nevenfuncties waarvan naar onze mening de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van het wethouderschap (artikel 41b Gemeentewet). Wij benoemen hierna per kandidaat-wethouder welke nevenfuncties zij vervullen. • De heer Hoogezand ontvangt politiek verlof bij het Ministerie van Financiën (onbezoldigd). Hoewel het om een inactief dienstverband gaat, blijft de heer Hoogezand formeel nog in dienst. Daarnaast is de heer Hoogezand trainer binnen de landelijke VVD en is hij lid van de landelijke VVD kascommissie (beide onbezoldigd). • De heer Van Bergen heeft aangegeven sinds 2014 politiek verlof te hebben bij de gemeente Haarlemmermeer. Ook hier is sprake van een onbezoldigde, inactieve nevenfunctie. • Mevrouw Haarhuis-Veldman en de heer Lap hebben aangegeven geen nevenfuncties bekleden naast het wethouderschap.
Mochten genoemde kandidaten voornemens zijn gedurende het wethouderschap nevenfuncties te bekleden – anders dan voortvloeiend uit het wethouderschap – dan zullen zij dit kenbaar en bespreekbaar maken binnen het college en dienen zij het voornemen een nevenfunctie te vervullen op grond van artikel 41b lid 2 van de Gemeentewet vooraf te melden aan de gemeenteraad.
Verboden handelingen of overeenkomsten Met de kandidaat-wethouders is stilgestaan bij de vraag of er naar verwachting sprake zal zijn van een verboden handeling als bedoeld in artikel 41c juncto 15 Gemeentewet. Daarvan is geen sprake.
Omgang met mogelijke integriteitsdilemma’s Met de kandidaat-wethouders is gesproken over hun maatschappelijke en politieke loopbaan, de omgang met integriteitsdilemma’s, persoonlijke omstandigheden die een integriteitsrisico in kunnen houden en potentiële belangenconflicten. Hieruit blijken geen reële risico’s die een belemmering voor het wethouderschap zouden opleveren. Daar waar mogelijke raakvlakken zouden kunnen ontstaan tussen het werk van wethouders en eigen belang zijn afspraken voorgesteld of is geadviseerd terughoudend te zijn teneinde belangenverstrengeling of verkeerde beeldvorming te vermijden.
Verslag risicoanalyses integriteit | 13 mei 2026 | 4
Twee van de vier kandidaat-wethouders zijn reeds werkzaam als wethouder bij de gemeente Dronten. Twee kandidaat-wethouders zijn reeds actief (geweest) als raadslid. Zij zien allen uit naar een constructieve samenwerking binnen het college van B&W en met de gemeenteraad. Met de heer Lap en de heer Van Bergen hebben wij gereflecteerd op hun positie als wethouder in de afgelopen jaren, de omgang met integriteitsvraagstukken die hebben gespeeld en potentiële aandachtspunten voor de komende periode. Met de heer Hoogezand en met mevrouw Haarhuis-Veldman is stilgestaan bij het feit dat zij in een voor hen nieuwe positie terecht komen. Met hen is gesproken over het publieke karakter van het wethouderschap, alsook de omgang met (oneigenlijke) druk van buitenaf en (de schijn van) belangenverstrengeling. Integriteit heeft de zeggingskracht van een hoge morele standaard. Een standaard waarin van wethouders onkreukbaarheid wordt verlangd. Dit terwijl de realiteit soms veelkleurig is en er weinig tijd is om te wennen aan een rol die nieuwe verantwoordelijkheden meebrengt. Bij BING geloven we erin dat integriteit moet worden benaderd als onlosmakelijk onderdeel van een vakbekwame invulling van het politiek-bestuurlijke ambt.
Daarin schuilt voor collegeleden – en raadsleden – de opdracht om zich te bekwamen in de omgang met dilemma’s, elkaar scherp te houden en twijfels en vermoedens langs de daartoe geëigende wegen bespreekbaar te maken.
Verslag risicoanalyses integriteit | 13 mei 2026 | 5