09aa5424-2cb8-4708-b4b2-ce492881155a.pdf

INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID D r o n t en, N o o rdo o s tpo lder e n Urk 2 0 2 4 - 2 0 2 7

Definitieve versie | 4-12-2023

VOORWOORD

Met groot genoegen presenteren wij u het nieuwe integrale veiligheidsbeleid 2024-2027 van de gemeenten Dronten, Noordoostpolder en Urk. In 2020 hebben de drie gemeenten voor het eerst de krachten op het gebied van veiligheid gebundeld en ook in dit nieuwe veiligheidsbeleid blijven we ons gezamenlijk inzetten om de veiligheid en leefbaarheid in onze gemeenschappen te waarborgen en te versterken.

De komende jaren zien we diverse ontwik-

scala aan veiligheidspartners, experts en

De kracht van dit beleid schuilt dan ook

De komende vier jaar werken we samen

kelingen op ons afkomen. Denk bijvoor-

ervaringsdeskundigen. Samen met zo’n 150

in de integrale aanpak, waarbij preventie,

waar het kan, maken we gebruik van el-

beeld aan de toenemende digitalisering, de

professionals van ruim 50 verschillende

repressie en samenwerking centraal staan.

kaars kennis en ervaring, met behoud van

opkomst van nieuwe vormen van ondermij-

organisaties hebben we nagedacht over de

Door gezamenlijk op te trekken met het

ieders eigen identiteit en ruimte voor het

nende criminaliteit en de groeiende polari-

uitdagingen en kansen waar we de komen-

Openbaar Ministerie, de politie en onze

lokaal belang. Want alleen met elkaar kun-

satie in onze samenleving. Omdat we deze

de jaren binnen het veiligheidsdomein mee

lokale en regionale partners, leggen we een

nen we het verschil maken.

vraagstukken als gemeenten niet alleen aan

te maken kunnen krijgen. De waardevolle

sterke basis voor een veilige en leefbare

kunnen pakken, hebben we bewust ervoor

input vanuit de expertise en betrokkenheid

toekomst in onze gemeenten.

gekozen om dit veiligheidsbeleid te ont-

van al deze professionals vormen de bouw-

wikkelen in samenwerking met een breed

stenen van dit integrale veiligheidsbeleid.

De burgemeesters van Dronten, Noordoostpolder en Urk

SAMENWERKING

In 2020 hebben de gemeenten Dronten, Noordoostpolder en Urk de handen ineengeslagen en gezamenlijk integraal veiligheidsbeleid (IVB) opgesteld. De samenwerking was een nieuwe en innovatieve manier om op een aantal veiligheidsthema’s tot een gezamenlijke prioritering te komen met als doel slagvaardiger te worden en efficiënter

Zorgdragen voor een veilige samenleving

en maatschappelijke onrust. Aan de hand

doen we niet alleen, maar in nauwe

van de methode ‘scenariodenken’ is veel

samenwerking met het Openbaar Ministerie

waardevolle informatie opgehaald over

(OM), de politie en diverse partners in

(onzekere) trends en ontwikkelingen,

het veiligheidsdomein. Veel van deze

mogelijke scenario’s en kansrijke acties

partners staan met hun voeten in de klei

waar we nu al beleidsmatig op in kunnen

en zien in de praktijk de effecten van

zetten. Deze methode helpt om grip te

te werken. Na een periode van vier jaar is het IVB aan

thema’s als polarisatie, cybercrime en

krijgen op de onzekere toekomst en de vele

vervanging toe. De drie gemeenten zijn het erover

ondermijning. Hun kennis en ervaring

ontwikkelingen die invloed hebben op het

eens dat ze de gezamenlijke lijn willen voortzetten om

vormen belangrijke bouwstenen voor dit

veiligheidsdomein. De opbrengsten van

vernieuwde integrale veiligheidsbeleid.

de themasessies dienen als bouwstenen

zo de slagkracht en integraliteit verder te versterken. Criminaliteit houdt zich immers niet aan geografische grenzen. Daarom is het noodzakelijk om gezamenlijk op te trekken en de krachten te bundelen.

voor het stellen van kaders en prioriteiten, In april en mei hebben een zestal

maar bieden ook aanknopingspunten om

themasessies plaatsgevonden waarin

de speerpunten en acties van dit IVB samen

we met diverse overheidsorganisaties,

met onze veiligheidspartners de komende

veiligheidspartners en experts hebben

vier jaar verder vorm te geven.

nagedacht over de toekomst van thema’s als ondermijning, cybercrime

Gezamenlijke prioritering en lokale speerpunten

jaren op ons af zien komen. Daarnaast sluit

De gemeenten Dronten, Noordoostpolder

regionaal niveau.

het aan bij de prioriteiten op landelijk en

De verdeling van de thema’s ziet er als volgt uit:

Daarnaast werken we samen op basis van de volgende uitgangspunten:

en Urk werken niet alleen op lokaal niveau met elkaar samen, maar nemen ook deel

In dit IVB werken we samen waar het kan,

G emeente Dronten

D aar waar mogelijk werken we

aan diverse provinciale, regionale en

met behoud van ieders eigen identiteit en

thema ondermijning

gezamenlijk aan het ontwikkelen

landelijke samenwerkingsverbanden.

respect voor het lokaal belang. Daarom

De prioritering in het veiligheidsdomein is onderverdeeld in vier niveaus:

van meer kennis en expertise op alle

heeft elke gemeente, naast de drie

G emeente Noordoostpolder

gezamenlijk geprioriteerde thema’s, lokale

thema cybercrime en digitale veiligheid

veiligheidsthema’s; I edere gemeente werkt als thematrekker

speerpunten geformuleerd waarvoor zijzelf aan de lat staan. Maar ook hierbij kunnen

G emeente Urk

zijn eigen thema uit in een DNU-breed

we elkaars kennis en ervaring benutten.

thema maatschappelijke onrust

uitvoeringsplan. De uitvoeringsplannen

De lokale uitwerking van deze speerpunten

bevatten ook afspraken over de verdeling

maakt onderdeel uit van het IVB.

van de politie inzet;

met de regioburgemeesters worden

De samenwerking tussen de drie

W e organiseren periodieke ambtelijke

prestatieafspraken gemaakt tussen

gemeenten is vier jaar geleden voor het

afstemmingsmomenten, naast de DNU-

gemeenten, de politie en het Openbaar

eerst op deze manier ingevuld. Vallen

driehoeksoverleggen die vier keer per

Ministerie;

en opstaan maken daarom logischerwijs

jaar plaatsvinden;

L andelijk niveau: de Veiligheidsagenda 2023-2026 is leidend. In afstemming

onderdeel uit van dit ontwikkelproces. R egionaal niveau: voor de regio

W e werken samen waar het kan met

Midden-Nederland is een Regionale

Om verder te kunnen bouwen aan wat goed

behoud van ieders eigen identiteit en

Veiligheidsstrategie 2023-2026

gaat en aan te kunnen passen waar nodig,

respect voor het lokaal belang;

ontwikkeld;

hebben de betrokken partijen het IVB 20202023 geëvalueerd. Uit de evaluatie blijkt

D aar waar nodig werken de

D istrictelijk niveau: in de Flevolandse

dat er al goede stappen zijn gezet, maar

gemeenten zowel binnen als buiten de

Norm 2.0 zijn afspraken gemaakt

dat er winst te behalen valt in de

provinciegrenzen met elkaar samen,

over de prioritering binnen het thema

onderlinge samenwerking.

o.a. binnen de diverse regionale en

ondermijning;

districtelijke werkgroepen. We gaan op structurele basis kennis en

L okaal niveau: de drie gemeenten

ervaring met elkaar uitwisselen en meer

kennen elk lokale veiligheidsspeerpunten

gezamenlijke projecten oppakken. Hiervoor

en werken nauw samen op een aantal

is het van belang om de samenwerking

gezamenlijk geprioriteerde thema’s.

te professionaliseren en de basis die in de afgelopen jaren is gelegd verder

Voor de periode 2024-2027 zijn in dit IVB

te ontwikkelen. Daarbij hebben de drie

drie gezamenlijke thema’s geprioriteerd:

gemeenten afgesproken te figureren

cybercrime en digitale veiligheid,

als thematrekker voor één van de drie

ondermijning en maatschappelijke onrust.

gezamenlijk geprioriteerde thema’s. Op die

Deze prioritering biedt enerzijds ruimte

manier vinden we niet allemaal opnieuw het

om bestaande programma’s te continueren

wiel uit, maar leren en bouwen we

en te versterken en speelt anderzijds in op

op elkaars kennis en ervaring.

de ontwikkelingen die we in de komende

ORGANISATIE- EN OVERLEGSTRUCTUUR

De gemeente is regievoerder van het integrale veiligheidsbeleid. De drie gemeenteraden stellen ieder afzonderlijk dit IVB inclusief de eigen lokale speerpunten van dit beleidsdocument vast. De gemeenten hebben afgesproken de gezamenlijke lijn voort te zetten om zo de slagkracht en integraliteit te versterken. Daar waar criminaliteit zich niet houdt aan geografische grenzen is het van belang om gezamenlijk de krachten te bundelen.

De burgemeester

voor handhaving van de openbare orde en

IVB door het college en de raad. De

De gemeenteraad

De burgemeester is wettelijk belast met

Politiewet geeft de burgemeester het gezag

onderwerpen die zijn opgenomen in

De gemeenteraad stelt eens in de vier

de handhaving van de openbare orde

over de politie voor zover betrekking op de

het IVB gaan verder dan alleen het

jaar het IVB en daarmee de prioriteiten

en veiligheid en is daarmee bestuurlijk

openbare orde (en de hulpverleningstaak).

veiligheidsdomein en raken ook andere

vast. De gemeenteraad heeft tevens

beleidsterreinen. Denk hierbij bijvoorbeeld

een controlerende taak. Het IVB 2024

aan zorg & veiligheid, (jeugd)overlast, jonge

– 2027 is het kader van het lokale

aanwas en maatschappelijke onrust.

veiligheidsbeleid voor de komende vier jaar.

verantwoordelijk. De aansturing van vastgelegd in de Politiewet 2012. Artikel

Het college van burgemeester en wethouders

172 van de Gemeentewet geeft de

De burgemeester kan zijn regierol

De gemeenteraad oefent hiermee direct

burgemeester de verantwoordelijkheid

niet vervullen zonder een gedragen

en indirect invloed uit op beleidsplannen

de politie door het bevoegd gezag is

van de politie. De gemeenteraad

De bestuurlijke coördinatie van

wordt periodiek geïnformeerd over de

het veiligheidsbeleid ligt bij de

veiligheidsontwikkelingen.

portefeuillehouders Openbare orde en veiligheid. De voortgang van het IVB wordt

Strategische en tactische overlegstructuren

periodiek besproken in de driehoek.

Districtelijk Veiligheidscollege Flevoland

naar de diverse ontwikkelingen in het

Op bestuurlijk niveau voeren de zes

veiligheidsdomein en hoe de

Flevolandse burgemeesters in het

verschillende partijen hier gezamenlijk

Districtelijk Veiligheidscollege overleg met

op in kunnen spelen.

Daarnaast wordt strategisch gekeken

het OM en de politie. Dit overleg over de inzet van de recherchecapaciteit en de

Ambtelijke basisteamdriehoek

voortgang van de aanpak op strategisch

De ambtelijke coördinatie over het IVB

niveau met betrekking tot veiligheid vindt

2024-2027 is belegd bij de afdelingen /

vier keer per jaar plaats.

teams Veiligheid van de drie gemeenten. Zij initiëren en onderhouden de benodigde

Ambtelijk Vooroverleg

verbindingen met andere afdelingen binnen

Vier keer per jaar komen de

de gemeentelijke organisatie en met externe

veiligheidsprofessionals van het district

partners. Zij regisseren in brede zin de

Flevoland bijeen om de voortgang en

implementatie van het IVB, interveniëren bij

ontwikkelingen op het gebied van veiligheid

knelpunten in de aanpak en pakken nieuwe

te bespreken. Het ambtelijk vooroverleg

veiligheidsvraagstukken op. Zij informeren

bereidt het Districtelijk Veiligheidscollege

en adviseren de portefeuillehouders, de

Flevoland voor.

basisteamchef en de Officier van Justitie over relevante ontwikkelingen rond het IVB.

Basisteamdriehoek Dronten, Noordoostpolder en Urk

De ambtelijke basisteamdriehoek bereidt de bestuurlijke basisteamdriehoek DNU voor.

In de basisteamdriehoek wordt afgestemd wat de rol van de politie is als het gaat

Bekostiging

om de uitvoerende taken in het IVB 2024 –

De activiteiten die volgen uit dit IVB worden

2027 en welke capaciteit daaraan gekoppeld

in de basis bekostigd vanuit de bestaande

moet worden. De Officier van Justitie

begroting. Nieuwe activiteiten waarvoor

heeft het gezag over de strafrechtelijke

mogelijk extra budget nodig is, worden via

handhaving.

de financiële cyclus aangevraagd.

CIJFERS EN TRENDS

De wereld om ons heen verandert continue. Sommige veranderingen zien we ver van te voren aankomen, andere zijn onzeker of ontstaan

Digitalisering

ook bekende methoden als malware en

De ontwikkelingen in de digitale wereld

phishing zijn geraffineerder en complexer

gaan zo snel dat onze wet- en regelgeving

geworden. Daarnaast genereren we steeds

het haast niet kan bijbenen. We zijn op

meer data en slaan die digitaal op. Dat

plotseling. Tijdens de themasessies hebben we met

steeds meer manieren verbonden met het

maakt dat ook overheidsorganisaties en

een breed scala aan veiligheidspartners en experts

internet, werken hybride en kunnen zelfs

ketenpartners steeds vaker doelwit zijn

vooruitgekeken naar trends en ontwikkelingen

kunstmatige intelligentie (AI) inzetten voor

van hackers. Verder spelen zich steeds

binnen verschillende veiligheidsthema’s die

het oplossen van simpele problemen. Deze

vaker zaken op social media af die impact

digitalisering zorgt ervoor dat de grens

hebben op de fysieke wereld. Denk daarbij

tussen de digitale en fysieke wereld steeds

aan oproepen tot demonstreren, het

verder vervaagt of zelfs helemaal verdwijnt.

aanwakkeren van complottheorieën, maar

de komende jaren op ons af kunnen komen. Trends als digitalisering, toenemende polarisatie, demografische verandering en economische

ook online pesten en treiteren.

ontwikkelingen hebben invloed op verschillende

De snelle digitalisering brengt veel goeds,

beleidsterreinen en zijn dus thema overstijgend.

maar daar tegenover staan echter serieuze

Polarisatie

veiligheidsrisico’s. Criminelen ontwikkelen

De afgelopen jaren zien we dat de

steeds sluwere methoden om in de

tegenstellingen in de samenleving steeds

digitale wereld slachtoffers te maken en

groter en scherper worden. Er is sprake

van een verharding van de samenleving

Economische ontwikkelingen

en er is minder verdraagzaamheid. Deze

In de huidige samenleving neemt het aantal

spanningen hebben steeds vaker een

mensen dat langdurig in armoede leven

negatieve impact op de openbare orde

toe. De schuldenproblematiek wordt groter

en veiligheid, bijvoorbeeld in de vorm

en ook mensen met een modaal inkomen

van demonstraties en rellen. Daarnaast

kunnen steeds moeilijker de eindjes

is er een steeds grotere groep mensen

aan elkaar knopen. Deze situatie ervaart

die gelooft in alternatieve denkwijzen of

men als uitzichtloos, wat kan leiden tot

complottheorieën en zich daardoor afkeren

stress, ontevredenheid en psychische

van onze samenleving.

problemen. Daarnaast betekent de groeiende kloof tussen arm en rijk dat

Polarisatie is toenemend wij-zij-

mensen met beperkte toegang tot middelen

denken, waardoor groepen steeds meer

vatbaarder zijn voor criminaliteit en

tegenover elkaar komen te staan. Dit

ondermijnende praktijken.

kunnen verschillende groepen binnen de samenleving zijn (horizontaal), maar

Ook hebben veel sectoren te maken met

polarisatie kan ook ontstaan vanuit

personeelskrapte. Door de coronacrisis is

groepen burgers ten opzichte van de

er o.a. binnen de evenementensector en de

overheid en instituties (verticaal). Ook in

zorg veel kennis en ervaring weggevloeid

Nederland zien we dat het vertrouwen in de

en zal het tijd kosten om die weer op te

overheid de afgelopen jaren is afgenomen.

bouwen. De krapte raakt veel essentiële onderdelen binnen het veiligheidsdomein,

Demografische verandering

waardoor er steeds vaker geprioriteerd

Demografische veranderingen in de

moet worden bij het inzetten van middelen

samenleving zijn niet nieuw en van alle

en mankracht.

tijden. Echter hebben deze veranderingen wel effect op diverse thema’s binnen

Veiligheidsbeeld- en cijfers

het veiligheidsdomein. Zo neemt de

De totale geregistreerde criminaliteit in de

migratiestroom in Nederland niet alleen

DNU is in 2022 met ruim 8% gedaald ten

toe, maar vangen we ook steeds meer

opzichte van 2019. Terwijl we in Midden-

vluchtelingen op die psychische hulp nodig

Nederland na de coronaperiode weer een

hebben. Daarnaast worden mensen steeds

lichte stijging zien, blijft de geregistreerde

ouder en blijven ze langer thuis wonen, wat

criminaliteit in de DNU juist verder

leidt tot een grotere (thuis)zorgbehoefte.

afnemen. Alleen in de gemeente Dronten

Verder gaan werkgevers door de krapte op

is ten opzichte van 2021 sprake van een

de arbeidsmarkt buiten Nederland op zoek

stijging van zo’n 11%. Deze kan echter

naar nieuw personeel, wat resulteert in een

grotendeels verklaard worden door de

groeiende groep arbeidsmigranten.

opstart van het evenementenseizoen en de grote festivals.

Het totaal aantal woninginbraken in de DNU

afgenomen. Zo zijn er minder autokraken

Ook overlastmeldingen veroorzaakt

nemen. Bij het vaststellen van dit integrale

is in 2022 gedaald met 54% ten opzichte

en is ook het aantal gevallen van

door personen met onbegrepen gedrag

veiligheidsbeleid zijn de resultaten nog niet

van 2019. Naast het positieve effect van het

zakkenrollen sterk afgenomen (gemiddeld

worden niet meegerekend in de totale

bekend. Daarom worden de resultaten van

hybride werken, waardoor mensen vaker

zo’n 73%). Tegelijkertijd is er een toename

criminaliteitscijfers, maar wel geregistreerd

de Veiligheidsmonitor op een later moment

thuis zijn, hebben verschillende gemeenten

te zien van het aantal brom-, snor- en

door de politie. Gemiddeld zijn het aantal

gedeeld en waar nodig verwerkt in het

ook met lokale acties ingezet op het

fietsendiefstallen en winkeldiefstallen.

meldingen in de DNU met bijna 26%

(lokale) veiligheidsbeleid van Dronten, de

verminderen van woninginbraken.

Zeker bij de winkeldiefstallen spelen de

gestegen in 2022 (590) ten opzichte van

Noordoostpolder en Urk.

De categorie ‘geweld’ bevat cijfers over

dalende koopkracht en inflatie een rol.

2019 (470). Lokaal zijn er echter wel wat

openlijk geweld, bedreiging, mishandeling,

verschillen te zien en heeft het aantal

Landelijke Veiligheidsagenda 2023-2026

zedendelicten, straatroof en overvallen.

Sinds een aantal jaar worden er ook

meldingen een wisselend verloop. Vooral

Op landelijk niveau hebben de

Binnen deze categorie zien we in 2022 een

cijfers bijgehouden over gedigitaliseerde

in de gemeente Noordoostpolder nemen

regioburgemeester, het OM, de politie en

totale daling van 12% ten opzichte van vier

criminaliteit. Tijdens de coronaperiode

de overlastmeldingen elk jaar verder toe,

het ministerie van Justitie en Veiligheid in

jaar geleden. Zo is er sprake van minder

zagen we deze cijfers flink toenemen, zeker

terwijl het aantal meldingen in Dronten en

de Veiligheidsagenda een aantal thema’s

gevallen van bedreiging en mishandeling.

in de periode van de eerste lockdowns.

Urk ongeveer gelijk is gebleven ten opzichte

geprioriteerd voor de periode 2023-2026.

Daar tegenover staat een stijging van bijna

De piek van het aantal gevallen van

van vier jaar geleden.

42% van het aantal gevallen van openlijke

gedigitaliseerde criminaliteit is inmiddels

O ndermijnende criminaliteit en

iets afgenomen, maar het aantal

De veiligheidscijfers geven een beeld

zien we een opvallende toename van 2

geregistreerde gevallen ligt nog steeds

van de objectieve veiligheid in de DNU.

gevallen in 2019 naar 13 registraties

zo’n 8% hoger dan in 2019.

Daarnaast bestaat ook de subjectieve

geweldpleging. Vooral in de gemeente Urk

georganiseerde criminaliteit; M ensenhandel;

veiligheid, namelijk de veiligheidsbeleving

in 2022. Bron: jaarlijks veiligheidsbeeld politie.

van onze inwoners. De subjectieve

C ybercrime, gedigitaliseerde criminaliteit

Jongerenoverlast wordt niet meegerekend

veiligheid wordt gemeten aan de hand van

en online seksueel kindermisbruik;

verzamelnaam voor zichtbare criminaliteit

in de totale criminaliteitscijfers, maar

de Veiligheidsmonitor. Inwoners worden

die vaak voorkomt en daardoor hinderlijk

wel geregistreerd door de politie. Ook

via deze twee- of vierjaarlijkse enquête o.a.

V erbinding met de samenleving en

hier zien we een sterke toename van

gevraagd naar hun gevoel van veiligheid.

maatschappelijke onrust;

veiligheidsgevoel van inwoners. Binnen

het aantal overlastmeldingen tijdens de

De gemeente Dronten heeft deelgenomen

deze categorie vallen o.a. autokraken,

coronaperiode. Inmiddels zien we het

aan de editie van 2023 en de gemeente

I ntelligence en internationale

aantal meldingen over jongerenoverlast

Noordoostpolder heeft de intentie om

samenwerking.

zakkenrollen en winkeldiefstal. Ten

weer wat afnemen in de DNU, maar er is

in 2025 weer aan dit onderzoek deel te

opzichte van 2019 is veelvoorkomende

nog steeds sprake van een stijging van zo’n

criminaliteit in de DNU met een kleine 6%

10% ten opzichte van 2019.

Veelvoorkomende criminaliteit is een

is en een negatieve invloed heeft op het

brom-, snor- en fietsdiefstal, vernielingen,

Gedigitaliseerde criminaliteit

2019

2020

2021

2022

Totaal DNU

468

717

699

Dronten

204

307

Noordoostpolder

201

Urk

63

506

Overlast personen met onbegrepen gedrag

2019

2020

2021

2022

313

215

Dronten

216

196

159

215

312

309

230

Noordoostpolder

218

282

289

343

98

77

61

Urk

36

31

26

32

Tabel 1: overzicht aantal gevallen ‘gedigitaliseerde criminaliteit’ in de DNU.

Tabel 2: overzicht overlastmeldingen personen met onbegrepen gedrag. Bron: jaarlijks veiligheidsbeeld politie.

Regionale Veiligheidsstrategie 2023-2026

Gelet op de geschetste trends en

In de Veiligheidsstrategie 2023-2026

ontwikkelingen en de geprioriteerde

hebben 38 gemeenten, het OM en politie

thema’s op landelijk en regionaal niveau

Midden-Nederland afspraken gemaakt over

is ervoor gekozen om ons in dit IVB te

hoe we de komende jaren samen werken

richten op drie gezamenlijk geprioriteerde

aan een veiligere regio. Op de gekozen

thema’s: cybercrime en digitale veiligheid,

prioriteiten worden de krachten gebundeld

ondermijning en maatschappelijke

waarbij de samenwerking zorgt voor het

onrust. De prioriteiten zijn voor de

organiseren van meer slagkracht en kennis

komende vier jaar niet in steen gebeiteld.

binnen regio Midden-Nederland.

Daarbinnen bewegen we mee met de ontwikkelingen in de samenleving en zo

Er wordt gezamenlijk opgetrokken binnen de thema’s:

nodig passen we onze aanpak aan. Naast de gezamenlijke prioriteiten pakt iedere gemeente eigen lokale speerpunten op

G eorganiseerde ondermijnende (drugs)

binnen de eigen organisatie met de lokale

criminaliteit, met extra aandacht voor

veiligheidspartners.

mensenhandel; D igitale veiligheid en cybercrime; M aatschappelijke onrust.

CYBERCRIME EN DIGITALE VEILIGHEID

Cybercrime verandert razendsnel. Van Whatsapp fraude en het stelen of verkopen van persoonsgegevens tot het hacken van systemen en gijzelsoftware. Zo blijkt uit cijfers van het CBS dat ruim 2,2 miljoen Nederlanders vorig jaar slachtoffer zijn geweest van een vorm van digitale criminaliteit. De dreiging van cybercriminelen heeft dan ook een permanent karakter gekregen en zal niet meer verdwijnen. En niet alleen inwoners en bedrijven kunnen slachtoffer worden, ook gemeenten en andere overheidsinstellingen hebben te maken met de dreiging van gijzelsoftware en hackers.

Er kan onderscheid gemaakt worden tussen

Whatsapp- of helpdeskfraude. Daarnaast

In de afgelopen jaren is met verschillende

winnen op het gebied van digitale veiligheid

cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit.

is er in de afgelopen jaren een nieuw

initiatieven gepoogd om de bewustwording

en weerbaarheid tegen cybercriminelen.

Onder gedigitaliseerde criminaliteit vallen

soort criminaliteit ontstaan: cybercrime.

voor de gevaren van de digitale wereld te

delicten die buiten de digitale wereld

Dit zijn criminele activiteiten waarbij een

vergroten. Zo werd de game HackShield

Ook in de komende periode blijven we

ook plaatsvinden, zoals oplichting door

ICT-systeem doelwit is van het delict,

ingezet om de digitale weerbaarheid

als drie gemeenten en de politie DNU

middel van babbeltrucs of verkoopfraude.

bijvoorbeeld gijzelsoftware en DDoS-

van kinderen te vergroten en zijn er

inzetten op preventie en voorlichting, om

Door het gebruik van digitale middelen

aanvallen.

diverse kennissessies voor ondernemers

zo de bewustwording en weerbaarheid van

kunnen deze delicten op grotere schaal en

georganiseerd. Desondanks is er, gezien

inwoners, ondernemers en jongeren te

sneller gepleegd worden. Denk hierbij aan

de toenemende digitalisering, nog veel te

versterken. Dit doen we niet alleen binnen

de DNU. We zoeken actief de samenwerking met de andere Flevolandse gemeenten en

In de komende beleidsperiode zetten we in op:

(nieuwe) netwerkpartners uit de sector. V oorlichting en preventie, om zo de De toenemende verwevenheid van

bewustwording en weerbaarheid

cyberveiligheid met thema’s als

van inwoners, jongeren, ouderen en

ondermijning, openbare orde en de

ondernemers te vergroten;

crisisorganisatie vraagt om een stevige integrale aanpak. Dit doen we niet alleen,

R epressie en het aanpakken van daders;

maar samen met publieke en private partners. Vanwege de snelle ontwikkelingen

h et vergroten van het lokale netwerk van

binnen dit thema maken we hierbij expliciet

publieke en private (veiligheids)partners,

gebruik van de kennis en kunde vanuit de

waarbij we expliciet gebruik maken van

sector.

de kennis uit de sector; h et versterken van de weerbaarheid van de eigen organisatie tegen cybercriminelen.

ONDERMIJNING

Ondermijning verstoort de sociale cohesie, ondermijnt het

Het bestrijden van ondermijning staat

de gemeenten Dronten, Noordoostpolder

vertrouwen in de rechtstaat en brengt de veiligheid van

bij veel overheidsorganisatie hoog op

en Urk zich samen met de andere

de agenda en ook binnen de DNU is

Flevolandse gemeenten en de provincie

hard aan de weg getimmerd voor het

Flevoland in 2021 gecommitteerd aan de

realiseren van een integrale aanpak.

Flevolandse Norm. Met deze uniforme

Samen met diverse partners van binnen

aanpak zorgen we ervoor dat criminelen

en buiten het veiligheidsdomein is een

in alle gemeenten op dezelfde manier

inwoners in gevaar. Bij ondermijning is sprake van een vermenging van de onder- en bovenwereld. Criminelen maken misbruik van (legale) bedrijven, diensten of locaties bij het uitvoeren van criminele activiteiten of het witwassen van geld. Daarbij zien we dat ondermijning in de afgelopen

sterke integrale aanpak ontwikkeld,

worden aangepakt en voorkomen we op die

jaren steeds meer verweven raakt met cybercrime en digitale

waarin de gemeente een regierol vervult.

manier het zogenaamde waterbedeffect in

criminaliteit. Veel ondermijningspraktijken bevatten een

Het programma Wie Praat Die Gaat 3.0

Flevoland. Gezien de toenemende omvang

digitale component, waardoor de aanpak van ondermijning

(WPDG 3.0) van de Veiligheidscoalitie

en verharding van de georganiseerde

Midden-Nederland is leidend voor het

(drugs)criminaliteit is het van belang om de

bestrijden van ondermijnende criminaliteit

verbinding met onze partners te behouden

in de DNU. Binnen het Districtelijke

en te versterken. In de Flevolandse Norm

Uitvoeringsplan (DUP) zijn de regionale en

2.0 wordt daarom zowel verbreding als

districtelijke prioriteiten naar Flevolands en

verdieping gezocht voor de aanpak van

gemeentelijk niveau vertaald. Ook hebben

ondermijnende criminaliteit.

steeds complexer wordt doordat criminelen al lang niet meer uitsluitend op één specifieke plek opereren.

Betrokken ouders, zinvolle dagbesteding, mentale gezondheid, een positief

Voor de komende beleidsperiode zetten we in op:

toekomstperspectief en voldoende kansen op het gebied van werk en

h et versterken van de weerbaarheid

studie vormen de bouwstenen voor een

en integriteit van de gemeentelijke

gezonde ontwikkeling van de jongeren

organisatie, o.a. middels de Flevolandse

in onze gemeenten. Wanneer deze

Norm 2.0;

basisvoorwaarden onder druk komen te staan, worden jongeren vatbaarder voor

h et tegengaan van jonge aanwas door de

verleidingen van (drugs)criminaliteit. Ook

inzet van zowel repressie als preventie;

in de drie gemeenten zijn er zorgen om kwetsbare jongeren die met de belofte

v erbreding en waarborgen van de

van het grote geld of onder dwang in het

samenwerking met onze partners, waarbij

criminele circuit (kunnen) belanden.

informatie op een zorgvuldige manier met elkaar wordt gedeeld. Ook hebben we oog voor kansrijke publiek-private samenwerkingen; H et vergroten van het zicht op de aard en omvang van de problematiek rondom criminele-, seksuele- en arbeidsuitbuiting.

MAATSCHAPPELIJKE ONRUST

Het kunnen uiten van je mening is essentieel voor een vitale democratie. Zaken als maatschappelijk ongenoegen of polarisatie zijn niet per definitie iets negatiefs, het is soms juist nodig om verandering in de samenleving op gang te brengen. Maar wanneer de ruimte voor genuanceerde meningen en de dialoog verdwijnt, ontstaan er serieuze problemen voor de veiligheid en stabiliteit van onze samenleving.

In de afgelopen jaren is een trend zichtbaar

veel rechtvaardigt. Dit heeft in toenemende

Het ongenoegen in de samenleving gaat

Gemeenten, het Openbaar Ministerie en

waarbij het maatschappelijk debat aan de

mate een negatieve impact op de lokale

gepaard met een veranderend vertrouwen

de politie hebben elk een eigen rol bij het

grenzen van de wet voorbijgaat. Corona –

openbare orde en veiligheid, al dan niet

richting overheidsinstanties. Uit cijfers van

vroegtijdig signaleren en voorkomen van

en alle daarop volgende crises – hebben in

aangejaagd via social media. Op online

het CBS blijkt dat minder dan 25% van de

maatschappelijke onrust en het waarborgen

rap tempo het maatschappelijk ongenoegen

platforms vervaagt het onderscheid tussen

Nederlanders nog vertrouwen heeft in de

van de openbare orde en veiligheid als de

in onze samenleving weten bloot te

feiten en fictie, mede door het verspreiden

landelijke overheid en politici. Spanningen

spanningen toch tot uiting komen. In de

leggen. Daarbij neemt de bereidheid om te

van nepnieuws en complottheorieën.

in de samenleving richten zich dan ook

‘koude fase’ is het van belang om te weten

demonstreren niet alleen toe, maar vinden

steeds vaker op publieke ambtsdragers en

wat er speelt in de samenleving. Dit vraagt

mensen ‘hun zaak’ zo belangrijk dat het

de overheid in het algemeen.

niet alleen om een goede informatiepositie

en het zorgvuldig delen en verbinden

Gezien de groeiende kloof tussen de

van de juiste informatie, zowel binnen

overheid en de burger is het van belang

de eigen organisatie als tussen de

om met onze inwoners in contact te

verschillende veiligheidspartners. Ook de

blijven. Een deel van het ongenoegen komt

verbinding met sociale en maatschappelijke

voort uit het gevoel niet gehoord of (h)

organisaties zoals kerken, moskeeën en

erkend te worden. Als gemeenten willen

sportverenigingen is hierbij essentieel.

we het vertrouwen terugwinnen en dat

Alleen met een breed en sterk netwerk

vraagt om investeren in het contact met

van zowel sociale, maatschappelijke als

onze inwoners. We luisteren, doen wat we

veiligheidspartners en inwoners kunnen we

zeggen, bewegen waar mogelijk mee en

zo vroeg mogelijk zicht krijgen op gevoelens

leggen uit wanneer iets niet kan.

van ongenoegen en mogelijke spanningen, waardoor escalatie in een later stadium mogelijk voorkomen kan worden.

Voor de komende beleidsperiode zetten we in op:

Voor de ‘warme fase’ is het van belang

v ersterking van onze informatiepositie

dat er aan de voorkant duidelijke

en signaleringsfunctie, waarbij we nauw

afspraken zijn gemaakt over duidings- en

samenwerken met partners uit het

handelingsperspectieven voor bestuurders

sociaal- en veiligheidsdomein;

en professionals bij (dreigende) ordeverstoringen. Ook wanneer deze

h et verbeteren van het contact en de

mogelijk (deels) online worden aangejaagd.

verbinding met onze inwoners en sociale

Het recht op demonstreren is een

en maatschappelijke organisaties. We

belangrijke pijler van onze rechtstaat, maar

blijven ook bij kritische geluiden in

bij escalatie en ongeregeldheden dient de

dialoog;

openbare orde en veiligheid gewaarborgd te worden.

h et ontwikkelen van handelingskaders bij (online aangejaagde) ordeverstoringen; h et vergroten van onze kennis en expertise op thema’s als maatschappelijk ongenoegen, polarisatie en radicalisering.

LOKALE SPEERPUNTEN GEMEENTE DRONTEN

Inleiding

Speerpunten van Dronten:

De gemeente Dronten zet zich dagelijks in voor het waarborgen van de veiligheid van zijn inwoners. Dat doen we niet alleen, maar in nauwe samenwerking

1. Zorg & veiligheid 2. Evenementen 3. Crisisorganisatie

met onze lokale veiligheidspartners,

Veiligheidsbeeld

aantal winkeldiefstallen is opvallend, omdat

De totale geregistreerde criminaliteit in

deze cijfers in de voorgaande jaren relatief

Dronten is in 2022 met bijna 10% gedaald

stabiel waren. Ook in andere gemeenten

ten opzichte van 2019. Nadat de cijfers

in de regio is een stijging van het aantal

zowel in 2020 als in 2021 zijn gedaald, zien

winkeldiefstalen te zien. Het is aannemelijk

we in 2022 weer een lichte stijging. Dit kan

dat factoren als de toenemende inflatie,

maatschappelijke organisaties,

Ook voor deze lokale speerpunten geldt dat

echter grotendeels verklaard worden door

daling van de koopkracht en beperkt

ondernemers en inwoners. Samen met de

zij niet in steen gebeiteld zijn en onderweg

het loslaten van de laatste coronaregels en

toezicht in winkels (door personeels­

gemeenten Noordoostpolder en Urk richten

nog bijgeschaafd kunnen worden. Het

de opstart van het evenementenseizoen

tekorten) een negatief effect hebben gehad

wij ons de komende jaren op de thema’s

benoemen van een aantal ‘Drontense’

en de grote festivals. Ten opzichte van

op de winkeldiefstallen in de gemeente.

ondermijning, cybercrime & digitale

speerpunten geeft richting aan de lokale

2019 zien we o.a. een daling van het aantal

veiligheid en maatschappelijke onrust.

prioritering, maar biedt tegelijkertijd

woninginbraken, autokraken, vernielingen

Ook het aantal meldingen over

Daarnaast hebben we in de gemeente

voldoende ruimte om mee te bewegen waar

en drugshandel.

jeugdoverlast is toegenomen. Al

Dronten te maken met onze eigen lokale

nodig.

sinds de coronapandemie zien we de

uitdagingen. Daarom richten wij ons in

Daarentegen zijn het aantal gevallen

overlastmeldingen toenemen. Er was

deze beleidsperiode, naast de gezamenlijke

van fietsendiefstal en winkeldiefstal

in die periode weinig voor de jeugd te

DNU-prioriteiten, tevens op een drietal

toegenomen. Vooral de toename van het

doen, waardoor veel op straat werd

lokale speerpunten.

rondgehangen. Maar ondanks het loslaten

meldingen en incidenten waar mensen

van de coronamaatregelen nemen de

met onbegrepen gedrag bij betrokken

overlastmeldingen niet af. Tot slot zijn het

zijn. Daarnaast wordt de psychische

aantal meldingen over mensen

problematiek steeds complexer en zien we

met onbegrepen gedrag wel relatief

ook dat jongeren steeds jonger zwaardere

gelijk gebleven.

problematiek ontwikkelen.

Bovenstaande cijfers laten een verbetering

In 2019 is gestart met het formaliseren

van de objectieve veiligheid in de gemeente

en borgen van de verbinding tussen de

Dronten zien. Om ook inzicht te krijgen in

domeinen zorg en veiligheid. Na vier jaar

de veiligheidsbeleving van onze inwoners

is deze verbinding goed verankerd in het

(subjectieve veiligheid) heeft de gemeente

gemeentelijk beleid en ook in de praktijk

Dronten in 2023 deelgenomen aan de

weten de verschillende partners uit beide

landelijke Veiligheidsmonitor. De resultaten

domeinen elkaar goed te vinden. Uit de

van deze monitor worden in het voorjaar

evaluatie van het IVB 2020-2023 blijkt

van 2024 verwacht en zijn daardoor nog

dat maatregelen als de persoonsgerichte

niet bekend bij het vaststellen van dit

aanpak (PGA), MDA++ en TopX 1 bijdragen

integrale veiligheidsbeleid. Daarom zullen

aan het tegengaan van overlast door

de resultaten op een later moment gedeeld

mensen met onbegrepen gedrag. Ook de

worden en waar nodig geïntegreerd worden

komende jaren wordt daarom ingezet op

in het veiligheidsbeleid van de gemeente

het behouden en, waar nodig, versterken

Dronten.

van de samenwerking binnen het opgebouwde netwerk.

Zorg & Veiligheid Door de toenemende druk op de zorg,

Maatwerk binnen zorg en veiligheid is

beperkte capaciteit bij zorgpartners,

daarbij van cruciaal belang. Ondanks

toenemende armoede, migratie en

de inzet van de PGA zien we regelmatig

polarisatie ontstaan er steeds meer

mensen met meervoudige problematiek die

problemen rondom kwetsbare mensen

niet goed binnen een enkel hokje passen

en mensen met onbegrepen gedrag. De

en daardoor soms niet goed geholpen

wachtlijsten zijn lang en de opvangplekken

kunnen worden. We blijven daarom streven

in instellingen zijn schaars, waardoor

naar de individuele situatie en behoefte als

mensen vaak lang moeten wachten op

vertrekpunt.

professionele hulp. Hierdoor kan overlast in de wijk ontstaan, wat kan leiden tot meer

1

 en persoonsgericht aanpak (PGA) is een integrale, op de persoon toegesneden mix van bestuursrechtelijke, E strafrechtelijke, zorg en overige interventies. MDA++ is gericht op het aanpakken van acuut, ernstig huiselijk en seksueel geweld en kindermishandeling. De TOP-X is gericht op geprioriteerde personen die buitengewoon veel overlast geven of crimineel gedrag vertonen.

Uit de themasessies bleek dat veel

Om de problematiek rondom jeugdoverlast

professionals zich zorgen maken om de

beter in kaart te brengen, heeft de

negatieve invloed van sociale media op

gemeente dit jaar een straathoekwerker

jongeren. Het leven van jongeren speelt

ingezet. Het blijkt dat maar een klein

zich in grote mate online af waardoor

deel van de jongeren zorgt voor overlast,

jongeren steeds meer, sneller en op

maar dat de traditionele aanpak voor

eerdere leeftijd beïnvloed worden en er

deze zogeheten ‘2% jeugd’ niet voldoende

een nieuwe perceptie van ‘normaal’ wordt

toereikend is. Deze groep vraagt dan

gecreëerd (zie ook H.4 Cybercrime en

ook om een andere aanpak met op maat

digitale veiligheid).

gemaakte interventies.

Ouders, scholen en professionals hebben

In de komende beleidsperiode zetten we in op:

hier vaak geen zicht op waardoor op tijd bijsturen lastig is. Ook in de gemeente Dronten zien we het aantal meldingen

v erdere borging van de verbinding tussen

van jeugdoverlast toenemen. Hangen op

de domeinen zorg en veiligheid en het

straat is niet verboden en hoort bij het

versterken van het bestaande netwerk;

opgroeien, waarbij jongeren leren omgaan met grenzen en sociale normen. Echter,

h et streven naar maatwerk voor mensen

in sommige gevallen wordt een grens

met multi-problematiek;

overschreden en ontwikkelt het onschuldig hangen op straat zich tot overlast gevend of

h et aanpakken van de zogeheten ‘2%

zelfs crimineel gedrag.

jeugd’ waarvoor de traditionele aanpak niet voldoende toereikend is;

Bij het aanpakken van overlastsituaties maken we onderscheid tussen hinderlijk, overlast

h et verkennen van de mogelijkheden om

gevend en crimineel gedrag. De jongeren en

het jongerenwerk aan te vullen met een

jongvolwassenen die zich hinderlijk gedragen

straathoekwerker 2.0.

op straat zijn vaak nog aanspreekbaar op hun gedrag. Overlast gevend gedrag is daarentegen al minder goed te corrigeren en vraagt om meer repressieve maatregelen, zoals de PGA. Groepen die crimineel gedrag vertonen vallen niet onder de definitie van overlast maar zijn een doelgroep voor de aanpak van jeugdcriminaliteit, een taak die primair bij de politie ligt.

Evenementen

In de afgelopen vier jaar is sterk ingezet

Crisisorganisatie

Waar een crisis voorheen meestal een

Na een uitdagende coronaperiode worden

op het verbeteren en professionaliseren

De samenleving verandert en de

duidelijk start- en eindpunt had, zien

er weer volop evenementen georganiseerd

van het vergunningentraject en de

veranderingen doen zich steeds sneller

we nu crises zonder duidelijk einde. De

in onze gemeente. Niet alleen het terrein

samenwerking met de diverse partners.

voor. We worden geconfronteerd met

crisisbeheersing krijgt daarmee een minder

van Walibi Holland stroomde vorig jaar

Hiermee is de operationele basis voor het

klimaatverandering, cyberdreiging,

projectmatig en meer procesmatig karakter,

als vanouds weer vol met bezoekers voor

organiseren en faciliteren van evenementen

pandemieën en toenemende

wat vraagt om aanpassingsvermogen,

de Pinksterconferentie, Defqon.1 en

gelegd en ook geborgd in de organisatie.

maatschappelijke onrust. Zo laten

veerkracht en pragmatisme.

Lowlands, ook in de verschillende dorpen

cyberaanvallen en uitval van systemen en

worden elk jaar gezellige grote en kleine

Gezien de snelle ontwikkelingen binnen

infrastructuur onze afhankelijkheid van

evenementen georganiseerd. Daarbij zien

het dynamische speelveld van de

data en technologie zien. En krijgen we in

Door de toenemende complexiteit van

we dat de evenementensector zich sterk

evenementensector willen we ook in

Nederland steeds vaker te maken met de

een mogelijke crises wordt het steeds

aan het ontwikkelen is. Er worden nieuwe

de toekomst snel en flexibel op deze

gevolgen van wateroverlast, droogte en

duidelijker dat crisismanagement een

duurzaamheidsdoelstellingen ingesteld,

veranderingen in kunnen blijven spelen.

andere extreme weersomstandigheden.

brede verantwoordelijkheid is en niet

ingezet op technologische innovatie en

Dit vraagt om een herijking van het

Daarbij geldt dat tegenwoordig de neiging

alleen berust bij een gemeente of

inclusiviteit. Tegelijkertijd wordt de sector

gemeentelijke evenementenbeleid, waarbij

bestaat om iets al snel tot crisis te

veiligheidsregio. Organisaties in de vitale

ook geconfronteerd met bestaande en

ook aandacht wordt besteed aan de rol

bestempelen.

infrastructuur en andere maatschappelijke

nieuwe uitdagen, zoals de personele

van evenementen in de groeiambitie van

bezetting, stijgende kosten en risicovolle

de gemeente Dronten. Op die manier

Er is hard gewerkt aan het aanscherpen

over professionele crisismanagement

en onvoorspelbare weertypen. Vooral voor

kunnen wonen, recreëren en genieten van

en professionaliseren van de interne

capaciteiten. Bovendien beschikken deze

de kleinere evenementenorganisatoren

evenementen ook in de toekomst hand in

crisisorganisatie. Er is ingezet op de

organisaties over inhoudelijke expertise

leidt dit soms tot knelpunten, omdat het

hand gaan in de gemeente Dronten.

werving, opleiding en training van

die nodig is voor het aanpakken van crises.

de functionarissen en inmiddels zijn

Het is dan ook waardevol om het bestaande

alle posten ingevuld. Echter blijft het

netwerk te versterken en in de koude

borgen van een volledig bezette en goed

fase de verbinding te zoeken met deze

opgeleide crisisorganisatie door de vele

organisaties.

hen ontbreekt aan kennis en/of middelen om mee te bewegen met de veranderingen in de sector. Het is daarom van belang

In de komende periode zetten we in op:

om de kleine evenementenorganisatoren niet uit het oog te verliezen en hen waar

d e ontwikkeling van nieuw strategisch

nodig te ondersteunen of te begeleiden.

evenementenbeleid;

Denk daarbij aan het organiseren van

organisaties beschikken ook steeds vaker

personeelswisselingen en continue proces. In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld

In de komende beleidsperiode zetten we in op:

kennissessies waarin grote en kleine

h et herijken van de bestaande

dat opleiding en training op reguliere

organisatoren van elkaar kunnen leren.

beleidsregels;

basis aangeboden dienen te worden.

h et behouden van een volledig bezette en

Tegelijkertijd kreeg de crisisorganisatie

goed opgeleide crisisorganisatie;

a andacht voor de kleine

de afgelopen jaren te maken met crises

evenementen(organisatoren) en het

die elkaar snel opvolgden, zoals de

v ersterking van het bestaande netwerk

uitwisselen van kennis en expertise

coronacrisis, opvang van Oekraïners en

met (nieuwe) inhoudelijke expertise;

binnen het netwerk.

vluchtelingen. De organisatie wordt dan ook steeds vaker geconfronteerd met

d e doorontwikkeling van de lokale

‘crises zonder punt’.

crisisorganisatie, zodat we ook in de toekomst zijn voorbereid op langdurige crises.

LOKALE S P E E R­P U N T E N G E M E E N T E NOORDOOSTPOLDER

Inleiding

Speerpunten van Noordoostpolder:

De gemeente Noordoostpolder wil een veilig en leefbare gemeente zijn en blijven voor haar inwoners. Samen met onze veiligheidspartners, onze ondernemers

1. Veiligheid in het sociaal domein 2. Jeugd en veiligheid 3. Veiligheidsbeleving

en onze inwoners werken we daarom ook

openbare orde en veiligheid nodig is om te

om bewonersintiatieven te blijven

kunnen acteren op de ‘waan van de dag’,

stimuleren en om meer aandacht te

is beleidsmatige prioritering essentieel

hebben voor bewustwording en preventie.

omdat dit bijdraagt aan een effectieve

We zullen ons de komende beleidsperiode

veiligheidsaanpak en zorgt voor het scherp

richten op deze aandachtspunten,

inzetten van capaciteit.

al dan niet in combinatie met de

de komende jaren aan het verminderen

Deze lokale speerpunten zijn tot stand

lokale speerpunten.

van criminaliteit en overlast en aan het

gekomen op basis van criminaliteitscijfers,

Evaluatie 2020-2023

vergroten van de veiligheidsbeleving in de

waarnemingen van onze eigen

Uit de evaluatie van het IVB 2020-2023

Veiligheidsbeeld

Noordoostpolder. Naast de gezamenlijke

professionals en input van partners uit

kwam naar voren dat de ambtelijke

De Noordoostpolder is een veilige

DNU-prioriteiten van ondermijning,

de evaluatie van het IVB 2020-2023.

organisatie en haar ketenpartners over het

gemeente. Wanneer men kijkt naar de

cybercrime en maatschappelijk

Daarbij moet opgemerkt worden dat deze

algemeen tevreden zijn over de huidige

veiligheidscijfers van de Noordoostpolder

ongenoegen, kent onze gemeente haar

prioriteiten niet alomvattend of in steen

veiligheidsaanpak van de gemeente

moet opgemerkt worden dat de absolute

eigen uitdagingen. Daarom zetten we naast

gebeiteld zijn. Zo zetten we ook in op

Noordoostpolder en dat er de afgelopen

aantallen in Noordoostpolder relatief

deze gezamenlijke prioriteiten tevens in op

andere strategische thema’s, zoals het

periode een professionaliseringsslag is

laag zijn. Een geringe af- of toename

een aantal lokale speerpunten.

verbeteren van de crisisorganisatie, en

gemaakt. Door de gebiedsregisseurs is

kan dan procentueel al snel groot lijken.

bewegen we waar nodig mee met nationale,

het contact met de inwoners versterkt.

In de eerste zes maanden van 2023 is

regionale en lokale ontwikkelingen.

Wel is het zaak om de huidige aanpak en

de totale geregistreerde criminaliteit in

En hoewel het binnen het werkveld

samenwerkingsverbanden te bestendigen,

Noordoostpolder met 5% gedaald ten

opzichte van diezelfde periode in 2022

aan een daling van bepaalde delicten.

en in 2022 is het criminaliteitscijfer gelijk

Bovendien is er recentelijk een daling

gebleven ten opzichte van 2021. Daarmee

zichtbaar wat betreft fraudedelicten. De

scoort de Noordoostpolder gunstiger dan

afgelopen jaren wordt er door zowel de

de gemiddelde regionale ontwikkeling in

politie als gemeente actiever ingezet op

Midden-Nederland, waar in beide gevallen

digitale veiligheid.

een lichte stijging zichtbaar is. Dit neemt niet weg dat een stijging van aantallen,

1. Veiligheid in het sociaal domein

hoe klein ook, ook voor de gemeente

De gemeente Noordoostpolder draagt zorg

Noordoostpolder onwenselijk is.

voor de veiligheid en het welzijn van haar inwoners. Tegelijkertijd zijn er inwoners

Over het algemeen is er de afgelopen

en groepen in onze gemeente die om

jaren geen sprake van een sterke

extra aandacht vragen. Hierbij gaat het

stijging of daling bij bepaalde delicten,

bijvoorbeeld om personen met een (licht)

maar fluctueren zij in aantallen over

verstandige beperking, multiproblematiek 2

tijd. Sommige delictsvormen nemen

en/of met onbegrepen gedrag.

logischerwijs weer enigszins toe sinds het einde van de coronamaatregelen, zoals

Op nationaal niveau is gebleken dat

zakkenrollen en inbraken. Jeugdoverlast

mensen met multiproblematiek vaker

en vernielingen hebben in de eerste

in aanraking komen met het strafrecht 3,

maanden van 2023 de opvallendste stijging

en in onze eigen gemeente nemen de

meegemaakt. Jeugdoverlast en vernielingen

meldingen van mensen met onbegrepen

gaan vaak hand in hand. Hierbij moet

gedrag de laatste jaren toe. 4 De gemeente

aangetekend worden dat het aantal in 2022

Noordoostpolder wil kwetsbare personen

sinds jaren niet zo laag is geweest, onder

beschermen en hen passende hulp en

andere door het coronavirus. De cijfers zijn

zorg bieden om volwaardig deel te kunnen

nog steeds lager dan in de jaren voor 2022.

nemen aan onze samenleving. Daarbij

Hoewel de politie aangeeft dat er geen

willen wij voorkomen dat zij een risico

specifieke verklaring is voor deze stijging,

vormen voor zichzelf, de omgeving en de

zal dit door de gemeente en de politie goed

openbare orde en veiligheid, of dat zij

worden gemonitord.

slachtoffer worden van misbruik of criminaliteit.

Voor de Noordoostpolder geldt dat de

Ook andere vraagstukken op het snijvlak

wijkagenten en boa’s zichtbaarder zijn in

van zorg en veiligheid vragen onze

de wijken, wat eveneens bij kan dragen

aandacht, waaronder huiselijk geweld,

Je spreekt van multiproblematiek als zich in een gezin bij een of meerdere gezinsleden op verschillende leefgebieden uiteenlopende problemen voordoen.

2

3 Openbaar Ministerie, “Multiprobleemverdachten verder in beeld,” 4 april 2022, “https://www.om.nl/actueel/nieuws/2022/04/04/multiprobleemverdachten-verder-in-beeld. 4 Data Politie, “Geregistreerde overlast; soort overlast, gemeentelijke indeling 2023, ”https://data.politie.nl/#/Politie/nl/dataset/47021NED/table?ts=1695627205713.

illegale prostitutie, mishandeling, nazorg ex-gedetineerden en polarisatie en

Binnen deze prioriteit werken we concreet aan de volgende doelen:

radicalisering. Daarnaast verwelkomt

om vroegtijdig te kunnen signaleren

jongeren tot 25 kunnen door middel van

en om te voorkomen dat jongeren in

games en andere trainingsprogramma’s

een criminele carrière ‘groeien’. Om dit

digitaal vaardig worden gemaakt.

de gemeente Noordoostpolder een

W e versterken onze informatiepositie

op lokaal niveau te bereiken maakt de

aanzienlijk aantal nieuwkomers, waaronder

en signaleringsfunctie, door effectievere

gemeente Noordoostpolder gebruik van

arbeidsmigranten en vluchtelingen, die

verbindingen te leggen tussen het zorg-

zowel een gebieds-, een persoons- als

eveneens behoefte hebben aan onze zorg

en veiligheidsdomein en door blijvend te

een groepsgerichte aanpak waarbij we

en aandacht.

investeren in onze ketenpartners;

interventies vanuit zorg en veiligheid

W ij zetten ons, in samenwerking met onze

combineren. De uitrol van de PGA 18-min is

netwerkpartners, in voor vroegtijdige

daar een goed voorbeeld van.

signalering onder jongeren en zetten

Binnen deze prioriteit werken we concreet aan de volgende doelen:

Daarbij zijn we alert op signalen

O p regionaal niveau zoeken we

van overlast, mensenhandel en/of

aansluiting bij Flevolandse gemeenten

arbeidsuitbuiting. Tegelijkertijd hebben we

en stemmen we waar mogelijk

Samenwerking met ketenpartners

oog voor de hier soms mee gepaard gaande

interventiemogelijkheden af, onder

staat centraal bij de aanpak en

zorgen uit de buurt en de effecten hiervan

andere in de aanpak van mensenhandel;

voorkoming van jeugdcriminaliteit.

W e zullen de PGA 18-min de komende

Binnen de samenwerking met scholen

beleidsperiode verder uitrollen;

op de sociale cohesie.

interventies in die voorkomen dat jongeren in het criminele circuit belanden;

Bij casuïstiek op het snijvlak van zorg en

W ij zetten onze huidige aanpak (o.a. PGA,

kent de gemeente Noordoostpolder

veiligheid is een domeinoverstijgende

PGA 18min en MDA) voort, bestendigen

het programma ‘NadaNOP’, welke de

W ij zullen samen met de scholen binnen

aanpak noodzakelijk, juist als de

deze en verbeteren de aanpak.

afgelopen beleidsperiode geactualiseerd

onze gemeente zorgen voor een veilig

is. In samenspraak met de scholen,

schoolklimaat en maken hier waar nodig samen afspraken over;

complexiteit van de problemen toeneemt. Daarom blijven we investeren in de

2. Jeugd en veiligheid

jongerenwerkers, de politie en het Sociaal

integrale samenwerking tussen zorg- en

Binnen het lokale speerpunt ‘Jeugd

Domein zal de gemeente tevens kijken of

veiligheidsprofessionals, waaronder het

en veiligheid’ zijn jongerenoverlast,

er een breder actieplan nodig is voor een

W ij zetten ons in voor een weerbare

Zorg- en Veiligheidshuis Flevoland. Binnen

schoolveiligheid en middelengebruik

veilig schoolklimaat en of er extra ingezet

jeugd, zowel in de fysieke als in de digitale

de uitgerolde Persoonsgerichte Aanpak

onder jongeren thema’s waar de

moet worden op preventie en voorlichting,

wereld.

(PGA) en de multidisciplinaire aanpak

nadruk op ligt. Flevoland is een jonge

bijvoorbeeld als het gaat om overmatig

(MDA) slaan we als gemeente de handen

provincie met relatief veel jongeren.

middelengebruik en verleidingen van

3. Veiligheidsbeleving

ineen met de politie, zorgprofessionals,

Bijna een derde van de inwoners van de

(drugs)criminaliteit.

De gemeente Noordoostpolder is een

woningcorporaties en andere betrokken

gemeente Noordoostpolder is 25 jaar

instanties. Dit om onze inwoners de juiste

of jonger. Zij veroorzaken, kijkend naar

De komende periode zal er dus extra

lage cijfers op het gebied van criminaliteit

zorg en aanpak te bieden en maatwerk

het begin van vorig beleidsplan, minder

ingezet worden op een weerbare

en overlast. Toch blijven we investeren op

te leveren.

overlastmeldingen, maar de gemeente

samenleving, met weerbare jongeren. Dit

een verbetering van de veiligheidsbeleving.

en haar veiligheidspartners moeten zich

geldt niet alleen voor het fysieke domein,

Vormen van criminaliteit die zich dichtbij

Daarnaast zetten we als gemeente in

blijvend in zetten om dit cijfer laag

maar ook steeds meer in de digitale wereld.

huis, of zelfs binnenhuis, voordoen hebben

op intergemeentelijke samenwerking

te houden.

Voor jongeren tot twaalf jaar hebben wij

hier namelijk directe gevolgen op, met

daarom het programma ‘Hackshield’ en

een aanzienlijke impact en een gevoel

(OOV-IGW-Sociaal Domein) en regionale samenwerkingsverbanden met Flevolandse

Jongeren zitten in een kwetsbare fase

gemeenten, bijvoorbeeld bij de aanpak

van hun leven. Waar zij soms beginnen

van mensenhandel. Ook verkennen we

met ‘onschuldig’ baldadig gedrag of

de mogelijkheden voor nieuwe

middelengebruik, zijn zij kwetsbaar om over

instrumenten, zoals bijvoorbeeld de inzet

te stappen op minder onschuldige zaken.

van een wijk GGD’er.

Op landelijk, regionaal en lokaal niveau worden diverse maatregelen genomen

veilige gemeente. Over het algemeen zijn er

van onveiligheid. Dit kan variëren van het slachtofferschap van een high impact crime,

Gedurende de beleidsperiode 2024 – 2027 zetten we in op:

zoals een woninginbraak, of het meemaken van een bijtincident door een hond.

d e gecombineerde aanpak – preventie, strafrechtelijke maatregelen en nazorg,

We blijven als gemeente Noordoostpolder

waarbij we reeds ingezette initiatieven

uitstralen dat we actieve stappen

(zoals het project Waaks, de deelname

ondernemen om criminaliteit en overlast te

aan Burgernet et cetera) continueren;

bestrijden. Dit versterkt het vertrouwen en draagt bij aan het vergroten van het gevoel

d e aanpak van heling, onder andere

van veiligheid. Binnen het vergroten van de

door het verder borgen van het (naar

veiligheidsbeleving van onze inwoners en

verwachting landelijk verplichtte) Digitaal

ondernemers zijn onze aandachtspunten

Opkopers Register.

High Impact Crimes (HIC), zoals inbraken in woningen, mishandeling en huiselijk

Het algemene doel is dat de veiligheids­

geweld, maar ook veelvoorkomende

beleving van inwoners van Noordoostpolder

criminaliteit (winkeldiefstal, fietsendiefstal

hoger is dan in voorgaande beleidsperiode.

en vandalisme) en vormen van overlast met

Als uitgangspunt wordt hiervoor het

een hoge impact, zoals woonoverlast en

gegeven rapportcijfer uit de meest recente

(dreigende) bijtincidenten met honden.

Veiligheidsmonitor gehanteerd, dit betreft een 7,6. Subdoelstellingen zijn de afname van high impact crimes, veelvoorkomende criminaliteit en de overlast met een hoge impact.

LOKALE SPEERPUNTEN GEMEENTE URK

Persoonsgerichte aanpak

naar het Zorg- en Veiligheidshuis Flevoland.

expertise op verschillende onderwerpen

voor overlast en negatieve beeldvorming.

Voor inwoners in de leeftijd van 11 tot

De adviseur zorg en veiligheid leidt de

die zowel het zorg- als veiligheidsdomein

Zij zorgen er voor dat wonen, werken of

100+, waarbij sprake is van complexe

PGA binnen de gemeente en is de schakel

raken; radicalisering, huiselijk geweld,

recreëren op bepaalde plekken als onveilig

zorg- en veiligheidsproblematiek op

tussen gemeente en het Zorg

kindermishandeling en mensenhandel. De

of onprettig wordt ervaren. Denk hierbij

verschillende leefgebieden is een integrale

en Veiligheidshuis.

adviseur zorg en veiligheid speelt een grote

aan het uitgaan en wonen in het oude

rol in de bewustwording, kennisvergroting

dorp op de vrijdag- en zaterdagavond, het

en procesregie.

zomers vertoeven op het strand of op het

maatwerksamenwerking opgestart middels de methode Persoonsgerichte Aanpak

Binnen Flevoland wordt nauw

(PGA). Op 1 februari 2023 is gemeente Urk

samengewerkt middels een regionale PGA-

gestart met de Zorg- en Veiligheidstafel

werkgroep waarbij PGA-coördinatoren

waarbij betrokken ketenpartners intensief

water of het als toerist vertoeven in de haven.

van alle gemeenten binnen de provincie

Aanpak overlastgevende en problematische jeugd

integraal en samen met de betrokken

zijn aangesloten. Dit betreft een

Urk kent een groot aantal jongeren. In 2023

Omdat een groot deel van deze jongeren

inwoner werken aan een plan met als doel

lerende samenwerking met als doel de

is 43.5% van de Urker bevolking jonger dan

(nog) niet in aanmerking komt voor de Zorg-

de veiligheid van de inwoner en diens

persoonsgerichte aanpak te verstevigen.

25 jaar . Dat jeugd veel betrokken is bij

en Veiligheidstafel is een andere aanpak

omgeving te vergroten en tevens het risico

In nauwe samenwerking met betrokken

zowel positieve als negatieve zaken op Urk

noodzakelijk. De afgelopen jaren zijn de

op recidive en contacten met politie en

ketenpartners, Bureau RVS en het PGA-

is dan ook niet verrassend. Echter zorgt

strafrechtelijke en bestuursrechtelijke

justitie te verminderen. Wanneer blijkt dat

lab wordt de komende jaren gezorgd voor

een kleine groep binnen deze jongeren

aanpak steeds beter op elkaar aangesloten.

de lokaal ingezette aanpak niet toereikend

deskundigheid aan de bespreektafel,

is en justitiële deskundigheid bij een casus

continuïteit en borging van privacy

noodzakelijk is kan opgeschaald worden

processen. Daarnaast zetten we in op

5

5

CBS Centraal bureau voor de statistiek Jongeren en ouderen per gemeente (cbs.nl)

Daarnaast is geïnvesteerd in de inzet

Ook in het kader van openbare orde­

ondersteuning van gemeenten bij het

voorwaarden. Hiermee is de gemeente

van een ouderwacht. De komende jaren

verstoringen heeft dit gedrag op

tegengaan van handel, opslag

beter in staat zicht en regie te houden op

werkt gemeente Urk zowel preventief als

de weg een negatieve invloed.

en gebruik.

de locaties, worden (sociale) misstanden

repressief aan interventies. Vanuit de

tegengegaan en is er in veel mindere mate

verbinding tussen sociaal beleid, zorg en

Samen met de politie wordt een specifieke

Veilig Uitgaan

sprake van oneerlijke concurrentie ten

veiligheid en ketenpartners wordt ingezet

aanpak vormgegeven op notoire over­

Eind 2022 is vanuit domeinen sociaal

opzichte van de horeca. In 2025 wordt dit

op een meer integrale en stevige aanpak

treders en overlastveroorzakers.

beleid, veiligheid, economisch en ruimtelijk

beleid geëvalueerd. Toezicht en handhaving

gericht op groepen en personen. De

Geïnspireerd door aanpakken elders zal

beleid gestart met een projectmatige

wordt al dan niet tijdelijk geïntensiveerd.

adviseur Zorg & Veiligheid voert de regie

gewerkt worden aan een meer op de

aanpak op het thema ‘Veilig Uitgaan’.

en werkt daarbij nauw samen met

persoon gerichte aanpak, door middel van

Hiermee wordt nagestreefd een meer veilig,

Vanuit DURF en sociaal beleid wordt

programma DURF.

goede dossiervorming en met bestuurlijke

gezond, transparant, sociaal, divers en

komende jaren verder ingezet op

maatregelen zoals de last onder dwangsom.

professioneel uitgaansklimaat op Urk. De

bewustwording bij jongeren, ouders en

Deze meer integrale aanpak wordt

gemeenteraad heeft unaniem ingestemd

andere betrokkenen ten aanzien van

vormgegeven vanaf september 2023.

met deze aanpak.

middelengebruik en andere zaken die

Concreet vinden de volgende acties plaats:

Samen met alle betrokken partijen zal ook

een rol spelen bij veilig uitgaan. Vanaf de

E én of meer groepsaanpakken gaan van

aan verdere bewustwording bij ouders en

De samenwerking met horeca is

start van het project is met veel jongeren

start

jongeren worden gewerkt.

geïntensiveerd en er is een maatregel

en ouders gesproken, ook door de

Collectie Horecaontzetting ingevoerd. In

burgemeester. Participatie zal komende jaren doorlopend plaatsvinden.

U itbreiding van het privacyconvenant

Vuurwerk

aanloop naar een nieuw horecaconvenant

wordt vastgesteld

De aanpak van illegaal vuurwerk heeft

worden deelonderwerpen zoals agressie

zowel plek binnen ondermijning (o.a.

in het uitgaansleven, drugsgebruik en een

Daarmee samengaand worden positieve

E en jeugd interventietafel (JIT) i.s.m.

voorkomen jonge aanwas) als vanuit de

schone en veilige leefomgeving buiten,

initiatieven voor nieuwe of ander soort

sociaal domein wordt ingericht

aanpak van (jeugd)overlast. Vuurwerk zorgt

gezamenlijk aangepakt. Betrokken daarbij

uitgaans- en recreatiegelegenheden

op Urk namelijk het hele jaar door, maar

zijn politie, gemeente, horeca, Koninklijke

versterkt. De gemeente zal hier komende

T ot slot vindt uitbreiding en versterking

zeker van september tot en met december,

Horeca Nederland, Platform Veilig

jaren actief beleid op voeren zodat