Beantwoording advies Adviesraad Sociaal Domein Participatiebeleid
Tekst van het document
Adviesraad Sociaal Domein Drimmelen Ter attentie van de secretaris Blauwvlas 11 4926 DS Lage Zwaluwe
Verzenddatum:
Uw brief van Betreft Ons kenmerk 2024002250/ Beh. door S.A.J. Terlouw Doorkiesnummer Datum 29-08-2024
Geachte heer/mevrouw, Op 17 januari 2024 ontvingen wij uw advies. Het college en de gemeenteraad hebben uw advies goed gelezen en betrokken bij hun afwegingen met betrekking tot het participatiebeleid. Omdat het college en de gemeenteraad enige tijd nodig hadden om een definitief standpunt te bepalen, kunnen we u nu pas deze beantwoording geven. Wij waarderen het zeer dat u zo betrokken bent bij het vormgeven van het gemeentebrede participatiebeleid. Punten Graag gaan we in op de punten die u als eerste noemt: U geeft aan dat informeren geen participatie is. Toch zien wij dit als een zeer belangrijke trede in het participatieproces. Ook als er geen sprake is van participatie, is informeren van inwoners zeer belangrijk. Wellicht vormen reacties daarop toch nog een reden om een participatieproces te starten. Daarnaast geeft u aan dat er al verschillende participatieprocessen in het Sociaal domein lopen waar de Adviesraad bij betrokken is. Met wisselend succes. Daarover zijn we het met u eens. Met dit gemeentebrede participatiebeleid willen we daarin verbeteringen aanbrengen. Het is echter niet mogelijk om alle lopende processen te noemen in dit beleid. Een belangrijk onderdeel van het beleid is: evalueren en leren. Graag blijven we met u daarover in gesprek. Vragen en adviezen U vraagt/adviseert: 1. Het is niet duidelijk of deze participatievisie wel past bij de door ons genoemde
GEMEENTEHUIS Tel: 140162
*2024002250*
Park 1, Made
Fax: (0162) 68 66 23
Postbus 19, 4920 AA Made
www.drimmelen.nl
reknr. NL92BNGH0285074520
gemeente@drimmelen.nl
bestaande voorbeelden participatieprojecten. Participatie kent verschillende vormen. Per doel of project wordt onderzocht welke participatievorm daarbij past. Een participatieadviseur kan hierover de ambtenaar adviseren en ondersteunen. De voorbeelden die u noemt lijken op ‘co-creëren’, waarbij samen aan een doel/eindproduct gewerkt wordt. 2. De vraag is of de gemeente ook kan helpen bij ideeën en plannen van inwoners? In het gemeentebrede participatiebeleid is aandacht voor initiatieven van inwoners. In de doorontwikkeling van Dorpsgericht werken worden Aanspreekpunten per dorp genoemd die met inwoners in gesprek gaan. Het college heeft op 2 juli besloten tot het instellen van deze Aanspreekpunten (personen werkzaam bij de gemeente Drimmelen). Het college of gemeenteraad bepaalt of en wat de participatieruimte is. Als zij kiezen voor de trede cocreëren, geeft dat ook ruimte voor samenwerken rondom initiatieven. 3. Het participatiebeleid is een uitwerking van de visie Dorpsgericht Werken. Dit is opvatting vanuit het gemeentelijk apparaat over het participeren van de inwoners. Vanuit de ervaringen van de ASD denken wij dat er ook ruimte en invulling gegeven zou moeten worden aan participatie vanuit dorps- en gebiedsgedreven initiatieven. Graag gaan de Aanspreekpunten per dorp in gesprek over die initiatieven.
Waarbij gekeken wordt of het mogelijk is deze initiatieven te ondersteunen en eventueel gezamenlijk uit te voeren. 4. Drimmelen beschikt over een aantal participatiegroepen, bv, ASD en burgerpanel?? Kent de gemeente ook andere al bestaande participatiegroepen en hoe wordt daarmee rekening gehouden? Op verschillende afdelingen wordt geparticipeerd. Ambtenaren hebben daarbij contact met veel inwoners, ook met de meeste participatiegroepen. Bundeling/structurering van deze contacten leidt tot meer inzicht in participatiemogelijkheden. De participatieadviseur kan daarin een rol spelen. 5. In de praktijk is participatie lastig vorm te geven. Hoe dan wel? Graag overleg met de ASD. De ASD is een mooie vorm van participatie en wordt in de Toolkit, behorende bij de Werkwijzer genoemd. De participatie-adviseur gaat graag met u in overleg hierover. 6. Formeel is het beleid alleen bindend voor de gemeente, maar er zijn ook andere organisaties. In de werkwijzer staan ook andere overheids en commerciële organisaties. Worden daarmee ook afspraken gemaakt over bewonersparticipatie? Het is belangrijk dat de gemeente Drimmelen haar visie en beleid met betrekking tot participatie vastlegt en uitdraagt. Veel andere partijen zien ook het belang van goede participatie en zullen daar waarschijnlijk naar handelen. Maar wettelijk is hier niet veel over vastgelegd.
In processen waar de gemeente bij betrokken is, zullen we handelen conform het gemeentelijke beleid. 7. De ambtelijke organisatie is proceseigenaar, maar het college is verantwoordelijk voor de participatieaanpak. Dat vraagt om een open overheid. Is de ambtelijke organisatie daarop toegesneden? Zoals reeds eerder aangegeven is informeren een belangrijke stap in het participatieproces. We zijn ons ervan bewust dat we ook extra moeten investeren in het verstrekken van informatie vooraf, tijdens en na afronding van participatieprocessen om meer ‘open’ te zijn. Dat blijkt ook duidelijk uit de reacties vanuit inwoners. 8. De ruimte wordt bepaald met behulp van de participatieladder. (zie advies). De participatieladder is een middel dat inzichtelijk maakt welke niveaus van participatie er zijn. Participatie blijft maatwerk. Tussenvormen of mengvormen zijn mogelijk. ). Het college of gemeenteraad bepaalt of en wat de participatieruimte is. 9. Dorps- en wijkraden vormen geen representatieve afspiegeling van de gemeenschap dus hun inzichten worden ook niet zo behandeld. Maar zijn zij juist niet heel belangrijk voor de betrokkenheid van de bevolking? De gemeente is in participatieprocessen soms op zoek naar contactpersonen die een achterban vertegenwoordigen. Maar daarbij is het duidelijk dat
Pagina 2
een kleine groep meestal niet voor alle inwoners kan spreken. Dat kan betekenen dat er meerdere participatievormen worden gebruikt in een participatieproces, waarbij Dorps- en wijkraden ook een rol kunnen spelen. 10. Combinatie van representatieve en participatieve democratie vereist open te staan voor een gezamenlijk leerproces. Hoe gaat de gemeente dat in de praktijk doen?? Door processen te evalueren en beleid eventueel bij te stellen. De participatie-adviseur zal hier een grote rol inspelen. Opmerkingen U geeft ons verder nog de volgende opmerkingen mee: 1. Basis voor succes voor het participatiebeleid zijn de onderlinge relaties en zeker ook van regels die tevoren duidelijk zijn. Inderdaad. Daarom gaan we werken met Aanspreekpunten per dorp die relaties met inwoners onderhouden. Daarnaast zal de Werkwijzer handvatten geven voor goede participatieprocessen, waaronder het stellen van kaders en eventueel andere regels. 2. Begin met actuele initiatieven, zoals zorgzame buurt, buurthuizen, winkels e.d. Experimenteer bij deze initiatieven met directe democratie. Participatie is niets iets nieuws, gebruik de ervaring. De gemeente is nauw betrokken bij de genoemde initiatieven en ziet dit als goede voorbeelden van participatie. 3. De zgn. participatieladder is een vorm van hoog-laag denken.
Het is alsof inwoners onderaan moeten beginnen en pas als men “boven“ is zou men de gemeente recht in de ogen kunnen kijken. Terwijl het bij participatie juist gaat om gelijkwaardigheid en daarbij hoort een omgekeerde ladder bij de gemeente. De gemeente heeft veel taken en verplichtingen. Tijdens de opiniërende vergadering op 22 februari 2024 heeft de gemeenteraad aangegeven haar rol als gekozen vertegenwoordiging te willen blijven nemen en belangrijke besluiten zelf te blijven nemen. De informatie uit een participatieproces nemen ze mee in hun overwegingen. 4. Participatie is een middel en geen doel op zich. Jazeker dat staat beschreven in de Denkwijzer. 5. De gemeente moet actief het belang uitstralen van het overleg. Het “gemeentelijk apparaat” moet geschikt worden gemaakt voor de participatie door bv. mandatering, goede verslaglegging en soms gewenste fysieke aanwezigheid bij het participatieproces. De Werkwijzer en het aanstellen van een participatie-adviseur zijn stappen in deze richting. 6. Participatiebeleid betreft zowel het fysieke als het sociale domein. Jazeker. 7. Het participatiebeleid kan niet alleen bindend zijn voor de gemeente. Tevoren worden daar afspraken over gemaakt. Het right-to-challenge zou ook omgekeerd kunnen werken, bv. de gemeente legt een challenge over een politiek gevoelig of complex onderwerp voor aan de inwoners.
Dit is een interessant idee en is wellicht passend bij bepaalde onderwerpen. 8. De bestuurder moet in gesprek gaan. In onze ogen was het correct dat de burgemeester bij het asieloverleg het gesprek aan ging. Bij het vormgeven van een participatieproces wordt bepaald wie wanneer welk gesprek moet voeren. 9.De communicatie over de resultaten en vervolgstappen en wat gebeurt met de inbreng is essentieel. Dat blijkt ook uit de input van de Flitspeiling en bijeenkomsten met bewoners.
Pagina 3
10. Bewoners hebben vaak goede netwerken en hebben soms/vaak meer tijd om zaken uit te werken of voor te bereiden. Dat blijkt uit onze samenwerking met de ASD. Nogmaals dank voor uw inspanningen! 11.Zorg dat ambtenaren binnen hun taakpakket de ruimte en bevoegdheden krijgen om werkelijk een participatiebeleid op te zetten en uit te voeren. Te vaak hoort de Adviesraad van ambtenaren dat men “overbelast” raakt en dat het takenpakket vol is. De Adviesraad vraagt zich af of deze overbelasting niet aan te pakken is. Het college heeft oog voor de belasting van het ambtelijke apparaat en houdt daarmee rekening bij het bepalen of er participatie ruimte is en hoe groot die is. In gesprek blijven Wij nemen uw advies en opmerkingen ter harte. Wij blijven verder graag met u in gesprek over het onderwerp participatie in het algemeen, maar ook vanuit uw rol als participatieorgaan voor het Sociaal domein. Uw advies is reeds als bijlage bij het opinievoorstel van 22 februari 2024 naar de gemeenteraad gestuurd. Verschillende gemeenteraadsleden noemde toen ook uw advies. Vriendelijke groet, namens het college van Burgemeester en Wethouders, Mevrouw S. Maas Manager afdeling Sociaal Domein,
Pagina 4