[2026019881] Def WBO gemeente Drimmelen
Tekst van het document
Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 28 Belangrijkste conclusies De bevolkingsgroei in de gemeente Drimmelen wordt in sterke mate gedreven door binnenlandse verhuizingen (met name vanuit Breda) en deels buitenlandse migratie (arbeidsmigranten en Oekraïense vluchtelingen). De natuurlijke groei is negatief. Paragraaf 4.1 De doelgroep 75-plussers groeit het sterkst en de groep 55- tot 75-jarigen is groot. Op korte termijn ontstaat er daardoor een duidelijke vergrijzingsgolf. Jongere leeftijdsgroepen groeien nauwelijks; instroom van jonge huishoudens van buiten de gemeente compenseert dit slechts gedeeltelijk. Paragraaf 4.1 Gezinnen en ouderen verhuizen relatief vaak binnen de eigen kern, terwijl jonge huishoudens vaker van buiten de gemeente instromen. Gemeente Drimmelen is vooral aantrekkelijk voor hogere inkomens van buiten de gemeente, maar ook lagere inkomens weten zich (deels via sociale huur) te vestigen. Paragraaf 4.2 Oudere huishoudens (vooral 75-plussers) verhuizen relatief vaak naar appartementen en (sociale) huurwoningen, wat wijst op een groeiende behoefte aan toegankelijke en passende woonvormen. Paragraaf 4.3 De verhuisstromen tussen kernen zijn beperkt. Huishoudens geven sterk de voorkeur aan de eigen kern, wat betekent dat woningbouwopgaven per kern relevant zijn.
Paragraaf 4.4 De doorstroomanalyse van nieuwbouwwoningen in de gemeente Drimmelen toont aan dat er relatief veel eengezinswoningen in de periode 2019-2021 zijn gebouwd. Hierdoor zijn ook veel andere woningen binnen de gemeente vrijgekomen. Verhuizingen van alleenstaanden & stellen ouder dan 75 jaar hebben de langste verhuisketens op gang gebracht. Paragraaf 4.5 Demografische ontwikkelingen hebben een grote invloed op de woonwensen en dus opgaven van de toekomst. In dit hoofdstuk brengen we daarom de ontwikkeling van het aantal personen en huishoudens in beeld. Dit doen we inclusief onderliggende ontwikkelingen, zoals vergrijzing, huishoudens-verdunning en binnenlandse, buitenlandse en binnengemeentelijke verhuisstromen. Deze verhuisstromen splitsen we verder uit naar herkomst, huishoudenstype en woningtype na verhuizing. Op deze manier creëren we een helder beeld van de huishoudens die zich in de gemeente Drimmelen vestigen. Dit hoofdstuk vormt daarmee een belangrijke basis voor de woonbehoeften (hoofdstuk 6). Het dashboard (zie hier) bevat aanvullende figuren voor een volledig overzicht en een verdieping op kernniveau.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 29 4.1 Demografische ontwikkeling We beschrijven in deze paragraaf de demografische ontwikkeling van de gemeente Drimmelen als geheel. We analyseren de ontwikkeling van het aantal inwoners en huishoudens en laten zien hoe onderliggende demografische ontwikkelingen en migratiestromen daarop van invloed zijn. Vanaf 2016 toename van 1.500 inwoners (+6%) en 1.200 huishoudens (+11%): huishoudensverdunning In de periode 2016 tot 2025 groeide het totaal aantal inwoners van gemeente Drimmelen met circa 1.500 personen. Het aantal huishoudens groeide in dezelfde periode met 1.200. De procentuele groei van het aantal huishoudens (11%) is daarmee sterker dan die van het aantal inwoners (6%), zoals de figuur hieronder laat zien. Dit betekent dat er sprake is geweest van huishoudensverdunning. In 2025 wonen er gemiddeld 2,27 personen per huishouden, terwijl dit in 2016 gemiddeld 2,39 personen per huishouden waren. Figuur 17: Inwonersontwikkeling (linker as) en huishoudensontwikkeling (rechter as) in de gemeente Drimmelen, 2016-2025 30.000 | 13.000 29.000 | 12.500 28.000 | 12.000 27.000 | 11.500 26.000 | 11.000 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Inwoners | Huishoudens Bron: CBS (2026, cijfers 2016-2025). Bewerking Stec Groep (2026).
Instroom van binnenlandse en buitenlandse verhuizingen overstijgt natuurlijke krimp De gemeente Drimmelen groeit vooral door instroom van huishoudens uit andere Nederlandse gemeenten. De natuurlijke groei is negatief: meer mensen overlijden dan er worden geboren. Vergrijzing zal deze trend alleen maar versterken. In 2022 piekte het buitenlandse migratiesaldo, vooral door de komst van Oekraïense ontheemden. Dat binnenlandse verhuizingen de belangrijkste groeimotor zijn, is niet uniek voor de gemeente Drimmelen. Dit geldt voor een groot deel van de Nederlandse gemeenten. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 30 Figuur 18: Demografische ontwikkeling per jaar in de gemeente Drimmelen, 2016- 2025* 600 500 400 300 200 100 0 -100 -200 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025* Buitenlandse migratie (saldo) | Binnenlandse verhuizingen (saldo) Natuurlijke groei (geboorte - sterfte) | Totaal personen Bron: CBS (2026, cijfers 2015 t/m 2024). Bewerking Stec Groep (2026). *Voorlopige cijfers Ook in gemeente Drimmelen zijn vergrijzing en huishoudensverdunning de belangrijkste demografische trends De groep inwoners van 75 jaar en ouder groeide de afgelopen tien jaar met 21% het sterkst. De groep 55- tot 75-jarigen is echter het grootst. Veel van hen schuiven de komende jaren door naar de 75-pluscategorie.
Er is weinig natuurlijke aanwas, waardoor de groepen 0-15 jaar en 15-35 jaar slechts beperkt zullen groeien (beide met circa 4%). De instroom van jonge huishoudens van buiten de gemeente compenseert dit maar voor een deel. Daarmee tekent zich duidelijk een (aankomende) vergrijzingsgolf af. In Drimmelen zijn stellen het meest voorkomende huishoudenstype, gevolgd door gezinnen en alleenstaanden. Alleenstaanden zijn absoluut gezien de kleinste groep, maar groeiden de afgelopen tien jaar wel het sterkst. Sinds 2021 steeg deze groep met 21%. Stellen (+3%) en gezinnen (+2%) namen ook toe, maar beduidend minder sterk. Dit sluit aan bij de landelijke trend van een groeiend aandeel alleenwonenden. Figuur 19: Bevolkingsontwikkeling naar leeftijd (links) en huishoudensontwikkeling naar typen (rechts) in de gemeente Drimmelen, 2016-2025 9.000 | 4.500 8.000 | 4.300 7.000 | 4.100 6.000 | 3.900 5.000 | 3.700 4.000 | 3.500 3.000 | 3.300 2.000 | 3.100 1.000 | 2.900 2.700 2.500 < 15 jaar | 15 tot 35 jaar 35 tot 55 jaar | 55 tot 75 jaar | Alleenstaanden | Stellen | Gezinnen 75 jaar en ouder Bron: CBS (2026, cijfers 2016-2025). Bewerking Stec Groep (2026). Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 31 4.2 Inkomende verhuizingen In paragraaf 4.2 en 4.3 analyseren we de verhuizingen van huishoudens naar en in de gemeente Drimmelen.
We onderscheiden daarin herkomst, huishoudenstype en woningtype na verhuizing. Ook splitsen we verhuizingen uit naar type: binnengemeentelijk, binnenlands (met verdieping op de SRBT-regio), buitenland en terugkeerders 2. Zo beschrijven we welke woonbehoeften lokaal een rol spelen en naar welk woningtype huishoudens van verder weg verhuizen. Verhuisgedrag is een belangrijke indicator voor toekomstige woonwensen. We delen verhuizingen in op basis van de referentiepersoon van het huishouden 3. Aandeel verhuizers uit de gemeente redelijk gelijk gebleven Het aandeel huishoudens dat binnen de gemeente Drimmelen verhuist, is redelijk gelijk gebleven: van 40% in 2019 naar 41% in 2024. Het gaat over verhuizingen naar zowel bestaande als nieuwbouwwoningen. Bij verhuizingen naar sec nieuwbouwwoningen zien we dat bijna 60% een binnengemeentelijke verhuizing is geweest. In 2022 en 2023 lag dit aandeel iets lager door de instroom van Oekraïense ontheemden. De stijging komt vooral doordat er meer mensen binnen de gemeente zelf zijn verhuisd. Het aandeel verhuizingen binnen de regio daalde licht. Vooral in de kernen Made en Wagenberg is het percentage verhuizers wat uit de gemeente Drimmelen komt relatief hoog. Zie ook hier voor de uitsplitsing naar kern.
Figuur 20: Inkomende verhuizingen per jaar in de gemeente Drimmelen, 2019-2024 2019 | 65 | 200 | 75 | 40 | 200 | 40 | 80 | 140 2020 | 85 | 270 | 95 | 25 | 195 | 40 | 115 | 155 2021 | 95 | 235 | 70 | 25 | 245 | 60 | 105 | 140 2022 | 85 | 260 | 85 | 75 | 250 | 60 | 120 | 275 2023 | 90 | 245 | 145 | 25 | 215 | 85 | 115 | 225 2024 | 80 | 210 | 110 | 15 | 195 | 45 | 95 | 220 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Binnen buurt | Binnen wijk | Binnen gemeente | Terugkeer gemeente Binnen regio | Binnen Provincie | Overig binnenland | Buitenland Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019 tot en met 2024). Bewerking Stec Groep (2026). Gezinnen en ouderen verhuizen vooral binnengemeentelijk Naar herkomst zijn er duidelijke verschillen tussen verhuizende doelgroepen. Zo verhuist circa 89% van de 75-plussers binnen de eigen gemeente, beduidend meer dan andere groepen. Zij 2 Terugkeerders zijn personen die in het verleden zes jaar of meer in de gemeente Drimmelen hebben gewoond. Sinds 1 januari 2024 kunnen gemeenten tot 50% van de vrijkomende sociale huurwoningen voorrang verlenen aan lokaal gebonden woningzoekenden. Om hiervoor in aanmerking te komen wordt een minimale woonduur van zes jaar onafgebroken in de betreffende gemeente als maatschappelijke binding beschouwd.
3 De referentiepersoon is het lid van het huishouden ten opzichte van wie de posities van andere leden in het huishouden worden bepaald door het CBS en van wie de kenmerken eventueel ook aan het huishouden worden toegekend. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 32 bouwen vaak een sterk sociaal netwerk op dat ze niet willen loslaten door een verhuizing. Verhuizen zij toch, dan doen ze dat binnen de eigen gemeente of zelfs de eigen kern en wijk. Om doorstroming dus goed te faciliteren, kan woningbouw in de eigen kern een cruciale rol spelen. Wel blijft gelden dat ouderen over het algemeen minder verhuisgeneigd zijn dan de overige doelgroepen. Hierdoor is het totaal aantal verhuizingen van 75-plussers relatief laag. Ook gezinnen verhuizen relatief vaak binnengemeentelijk. Voor hen kan het sociaal netwerk (van de kinderen) ook een rol spelen. Jongeren en alleenstaanden en stellen tussen 35 en 55 jaar komen het vaakst van buiten de gemeente, vooral uit de regio.
Figuur 21: Inkomende verhuizingen per doelgroep in de gemeente Drimmelen, 2019-2024 A&S tot 35 jaar | 135 | 430 | 185 | 100 | 490 | 125 | 180 | 655 Gezinnen | 135 | 460 | 150 | 20 | 365 | 80 | 185 | 50 A&S 35 tot 55 jaar | 55 | 130 | 75 | 50 | 225 | 65 | 140 | 350 A&S 55 tot 75 jaar | 105 | 235 | 115 | 25 | 175 | 50 | 110 | 90 A&S boven 75 jaar | 70 | 155 | 45 | 35 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Binnen buurt | Binnen wijk | Binnen gemeente | Terugkeer gemeente Binnen regio | Binnen Provincie | Overig binnenland | Buitenland Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019 tot en met 2024). Bewerking Stec Groep (2026). Ouderen verhuizen relatief gezien het vaakst naar een appartement Voor vrijwel alle doelgroepen geldt dat koopwoningen, met name grondgebonden koopwoningen, het grootste aandeel van het betrokken woningsegment bij de inkomende verhuizingen vormen. Gezinnen vormen hierin het grootste aandeel. Voor de leeftijdsgroepen van 35 tot 55 jaar en 55 tot 75 jaar is eveneens sprake van een sterke focus op koopwoningen, maar neemt het aandeel verhuizingen naar appartementen licht toe. Dit past bij levensloopgerelateerde woonwensen, zoals het zoeken naar comfort, gelijkvloers wonen of een onderhoudsarmere woning. Bij alleenstaanden en stellen boven de 75 jaar verschuift het beeld duidelijk richting appartementen, zowel in de huur- als koopsector.
Doordat veel ouderen een laag inkomen hebben, kunnen zij vaak de stap naar een sociaal huurappartement maken. Ze laten daarbij ook geregeld een koopwoning achter. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 33 Figuur 22: Totaal inkomende verhuizingen* naar type woning en doelgroep in de gemeente Drimmelen, 2019-2024 A&S tot 35 jaar | 630 | 20 110 | 90 | 395 | 105 | 115 Gezinnen | 680 | 20 | 200 | 55 1510 A&S tussen 35 en 55 jaar | 295 | 10 | 65 | 30 | 220 | 35 | 70 A&S tussen 55 en 75 jaar | 255 | 50 | 70 | 95 | 75 | 20 25 A&S boven 75 jaar | 30 | 30 | 25 | 110 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Koop GGB | Koop APP | SH GGB | SH APP | VSH GGB | VSH APP | Onbekend Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019 tot en met 2024). Bewerking Stec Groep (2026). *Zowel interne als buitengemeentelijke inkomende verhuizingen Gemiddeld verhuist 41% binnen eigen gemeente, aandeel hoger bij huur en betaalbare koopwoningen Uit het regionale onderzoek ‘Lokale binding van vestigers in de SRBT (RIGO, 2025), blijkt dat tussen 2021 en 2023 circa 55 – 64% van de verhuringen in de corporatiesector binnengemeentelijk was. Bij verhuizingen naar betaalbare koopwoningen kwam circa 53% uit de eigen gemeente. In de periode 2019 – 2024 (wat we gebruiken in dit onderzoek) zijn de aandelen wat lager.
Het langjarig gemiddelde wat binnengemeentelijk naar betaalbare koop verhuist is circa 49%; in 2024 was dit 53%. Hoge inkomens grootste groep verhuisbewegingen, lage inkomens zijn deels terugkeerders Huishoudens in de primaire en secundaire doelgroep verhuizen deels binnengemeentelijk, maar een substantieel deel stroomt ook van buitenaf in. Van alle inkomende verhuizingen van buiten de gemeente heeft de helft een laag inkomen. Dit komt deels door buitenlandse verhuizers, van wie een groot deel waarschijnlijk arbeidsmigrant is. De hoge inkomens vormen de grootste instroomgroep en verhuizen vooral van buiten de gemeente, zowel regionaal als van elders in Nederland. Dit bevestigt de aantrekkingskracht van de gemeente op draagkrachtige huishoudens. Zij komen naar de gemeente Drimmelen vanwege de woonkwaliteit, de ruimte en het woonmilieu.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 34 Figuur 23: Inkomende verhuizingen naar herkomst en inkomen in de gemeente Drimmelen, 2019-2024 Primaire doelgroep sociale huur | 70 | 220 | 70 | 75 | 160 | 40 | 85 | 400 Secundaire doelgroep sociale huur | 70 | 190 | 75 | 50 | 155 | 40 50 | 190 Middeninkomens | 45 | 120 | 35 10 | 120 | 35 | 40 | 25 Hoge inkomens | 135 | 430 | 135 20 | 440 | 80 | 240 | 25 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Binnen buurt | Binnen wijk | Binnen gemeente Terugkeer gemeente | Verhuizingen regio | Verhuizingen Provincie Verhuizingen binnenland | Verhuizingen buitenland Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019 tot en met 2024). Bewerking Stec Groep (2025). Drimmelen in trek bij huishoudens uit Breda De meeste huishoudens die zich in Drimmelen vestigen, komen uit Breda (29% van het totaal binnenlandse inkomende verhuizingen). Dat is ook gelijk de gemeente waar de meeste huishoudens uit Drimmelen naartoe vertrekken (22% van het totaal binnenlandse uitgaande verhuizingen). Toch is het saldo positief. Dat houdt in dat er meer mensen uit Breda naar Drimmelen komen dan andersom. De volledige top 5 bestaat uit gemeenten in de regio.
Tabel 3: Top 5 vestiging en vertrek gemeente, 2019-2024 Top 5 gemeente van herkomst | Vestiging | Vertrek | Saldo Breda | +675 (29%) | -355 (22%) | +320 Oosterhout | +235 (10%) | -185 (12%) | +50 Geertruidenberg | +135 (6%) | -130 (8%) | +5 Moerdijk | +85 (4%) -110 (7%) | -25 Rotterdam | +80 (3%) | n.b. | n.b. Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2019 t/m 2024). Bewerking Stec Groep (2026). Meer dan de helft van de inkomende verhuizingen uit het buitenland komt uit Polen 54% van de inkomende buitenlandse verhuizingen naar Drimmelen zijn huishoudens afkomstig uit Polen. Ook Oekraïners (44%) en Roemeniërs (18%) maken een groot aandeel uit. Deze relatief hoge aandelen duiden op de komst van arbeidsmigranten naar de gemeente. Drimmelen staat immers bekend om haar grote glastuinbouwsector. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 35 Tabel 4: Buitenlandse verhuizingen naar land van herkomst naar de gemeente Drimmelen, 2019-2024 Land van herkomst | Aantal | % Polen | 705 | 53% Oekraïne | 290 | 22% Roemenië | 60 | 4% België | 30 | 2% Turkije | 15 | 1% Hongarije | 15 | 1% Turkije | 15 | 1% Anders | 220 | 16% Totaal | 1.335 | 100% Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2019 t/m 2024). Bewerking Stec Groep (2026).
4.3 Binnengemeentelijke verhuizingen Sterke relatie met eigen kern in binnengemeentelijke verhuizingen Huishoudens die binnen de gemeente verhuizen, doen dat het liefst binnen hun kern. Dat is te zien in tabel 5. Enkel huishoudens komend uit Drimmelen, verhuizen even vaak binnen hun kern (50%) als naar Made (50%). Omgekeerd is dit niet zo: huishoudens uit Made verhuizen grotendeels binnenin Made (81%) en slechts een klein deel verhuist naar Drimmelen (2%). In Hooge Zwaluwe is de binnengemeentelijke verhuisrelatie het minst groot (45%) in vergelijking met de rest van de kernen. Een relatief groot deel geeft daar ook de voorkeur om naar Made te verhuizen (27%). De verhuisdynamiek tussen plekken is belangrijk voor de uitwisselbaarheid van de woningbehoefte. Hoe groter het aandeel verhuizingen tussen gebieden, des te beter nieuwbouw in de ene wijk of kern kan voorzien in de vraag in een andere. Een hoge mate van interne mobiliteit vergroot dus de flexibiliteit van de woningmarkt binnen de gemeente.
Tabel 5: Verhuizingen van en naar kern in de gemeente Drimmelen, 2019-2024 Van (rechts) | Drimmelen | Made | Terheijden | Wagenberg | Hooge Zwaluwe | Lage Zwaluwe Naar (onder) Drimmelen | 10 (50%) | 35 (2%) Made | 10 (50%) | 1.145 (81%) | 30 (8%) | 45 (24%) | 30 (27%) | 25 (8%) Terheijden | 60 (4%) | 320 (83%) | 25 (14%) Wagenberg | 65 (5%) | 20 (5%) | 105 (57%) | 10 (9%) | 10 (3%) Hooge Zwaluwe | 50 (4%) | 50 (45%) | 10 (3%) Lage Zwaluwe | 50 (4%) | 15 | 10 | 20 (18%) | 280 (86%) Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2019 t/m 2024). Bewerking Stec Groep (2026). Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 36 Hoe ouder mensen worden, des te vaker ze verhuizen binnen hun eigen buurt, wijk of gemeente In absolute zin zijn het vooral alleenstaanden en stellen onder de 35 jaar en gezinnen die het meest binnengemeentelijk verhuizen. Ouderen verhuizen naarmate ze ouder worden niet alleen minder, maar ook dichterbij. Landelijke cijfers laten zien dat van alle 65-minners 53% binnen de eigen gemeente verhuist, 18% binnen de eigen wijk en 9% binnen de eigen buurt. Bij 75 tot 85 jarigen zijn deze aandelen gegroeid naar respectievelijk 70, 40 en 20%. Bij 85-plussers liggen deze aandelen nog (iets) hoger. Zie ook tabel 6.
Tabel 6: Verhuisgedrag oudere huishoudens in Nederland Type | 65-minners | 65- tot 75- | 75- tot 85- | 85-plussers verhuizing | jarigen | jarigen Binnen gemeente | 53% | 60% | 70% | 74% Binnen wijk | 18% | 29% | 40% | 44% Binnen buurt | 9% | 15% | 20% | 22% Bron: CBS Microdata (2023). Bewerking Stec Groep (2026). Uit ons landelijke doorstroompaper blijkt dat hoe ouder huishoudens worden, des te vaker ze naar een woning van de woningcorporatie verhuizen en daarbij voor circa 34% een koopwoning achterlaten. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat van hen circa 50% na verhuizing nog een vermogen heeft van meer dan € 150.000. 4.4 Verhuiswensen en -voorkeuren De inzichten in deze paragraaf zijn gebaseerd op de uitkomsten van de enquête die is verspreid onder de inwoners van de gemeente Drimmelen in het kader van dit woningbehoefteonderzoek. De resultaten bieden aanvullende informatie over verhuisgeneigdheid, gewenste woningtypen en ervaren knelpunten op de woningmarkt. In totaal hebben circa 750 personen de enquête ingevuld. De grootste groep valt in de middelbare leeftijdscategorie van 36 tot 65 jaar. Meer dan de helft van geënquêteerden heeft een verhuiswens Ruim 450 respondenten (61%) geven aan een verhuiswens te hebben. Daarvan is het grootste deel niet actief op zoek. 295 respondenten (39%) hebben geen verhuiswens.
Zij geven hierbij aan tevreden te zijn met hun huidige woning of buurt waarin zij wonen. Van de respondenten die wel verhuisgeneigd zijn, wil het merendeel het liefst binnen vijf jaar verhuizen (70%). Dat doen zij bij voorkeur binnen dezelfde kern (76%). Als reden voor de verhuiswens wordt aangegeven kleiner te willen wonen of gelijkvloers te willen wonen. Wat opvalt, is dat 95% van de respondenten met een verhuiswens aangeeft problemen te ervaren bij het vinden van de gewenste woning. Dat komt vooral door te weinig aanbod in het gewenste woningtype en doordat de koop- en huurprijzen te hoog liggen, zo geven zij aan. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 37 Figuur 24: Reden verhuiswens onder verhuisgeneigde respondenten in de gemeente Drimmelen Bron: Gemeente Drimmelen (2026) en Stec Groep (2026). O.b.v. 420 respondenten. *Respondenten konden meerdere antwoorden geven. De percentages laten zien welk deel van de respondenten het desbetreffende antwoord gaf. 4.5 Doorstroming Grondgebonden woningen leveren meer verhuisbewegingen op dan appartementen Gemiddeld genomen leveren grotere nieuwbouwwoningen meer verhuisbewegingen op dan kleinere nieuwbouwwoningen (Stec Groep, 2025). Dit is in de gemeente Drimmelen ook het geval. Zo leverde een appartement in de periode 2019 tot en met 2023 gemiddeld 1,8 verhuis- bewegingen op.
Nieuwbouwappartementen zijn over het algemeen kleinere woningen en vaak gericht op starters. Een nieuwe tussenwoning of hoekwoning leverde in dezelfde periode al tussen de 2,3 en 2,6 bewegingen op. Een nieuwe twee-onder-één-kapwoning leverde gemiddelde 3,7 verhuisbewegingen op. Dit is ruim één verhuisbeweging meer dan een tussenwoning en twee meer dan een appartement. 40% 28% 14% 14% 13% 12% 12% 11% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% Kleiner wonen Gelijkvloers wonen Duurzamer wonen Huren i.p.v. kopen Groter wonen Kleinere buitenruimte Wonen dicht bij voorzieningen Zelfstandig wonen In deze paragraaf hebben we de doorstroombewegingen uiteengezet die in de periode 2019 tot en met 2023 zijn gerealiseerd. Dit hebben we gedaan op basis van doorstroomketens. Een doorstroomketen laat zien welke verhuisbewegingen hebben plaatsgevonden als gevolg van de nieuwbouw van één woning. Daarbij is telkens onderscheid gemaakt tussen verhuisketens in Nederland (gemiddeld) en de verhuisketens in Drimmelen. Het startpunt van de doorstroomketens was telkens een nieuwe woning opgeleverd in de periode 2019 tot en met 2021. We volgden de verhuisbewegingen die hieruit voortkwamen over 2022 en 2023, om te weten te komen wat voor verhuisbewegingen de nieuwbouw met zich heeft gebracht, ook in de bestaande voorraad.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 38 Figuur 25: Lengte verhuisketen op basis van) woningtype in de gemeente Drimmelen en Nederland, 2019-2023 4 | 3,7 3,5 | 2,8 3 | 2,3 | 2,6 2,5 | 1,8 | 2,1 | 2,4 | 2,6 | 2,9 | 3,1 2 1,5 1 0,5 0 Gemeente Drimmelen | Nederland Bron: CBS Microdata (2025, cijfers over 2019-2023). Bewerking Stec Groep (2025). Verhuizingen van ouderen naar nieuwbouwwoningen zorgen voor de langste verhuisketens Nieuwbouwwoningen voor ouderen zorgen voor de langste verhuisketens (Stec Groep, 2025). Dit zien wij ook in de gemeente Drimmelen terug. Als alleenstaanden en stellen van 55-plus verhuizen, levert dit een gemiddelde keten van 3,1 verhuizingen op. Wanneer jongeren en alleenstaanden onder 35 verhuizen veroorzaakt dit slechts 1,8 verhuisbewegingen. Dit is logisch. Ouderen hebben al een aantal treden beklommen op de woningladder. Zij hebben langer de tijd gehad om vermogen en inkomen op te bouwen om een groter huis te kopen. Hierdoor zitten zij vaak in grote en relatief dure woningen. Jongeren komen uit kleinere huizen en ze laten vaak ook geen woning achter. Opvallend in de gemeente Drimmelen is dat verhuizingen onder gezinnen vrij lange verhuisketens opleveren ten opzichte van het Nederlands gemiddelde. In de gemeente veroorzaakte dit 3,1 verhuizingen, terwijl het landelijk 2,3 verhuizingen opleverde.
Mogelijk komt dit doordat gezinnen in de gemeente al in relatief grote grondgebonden woningen woonachtig waren. Figuur 26: Lengte verhuisketen op basis van verhuisde doelgroep in de gemeente Drimmelen en Nederland, 2019-2023 3,5 | 3,1 | 3,1 | 3,1 3 | 2,8 | 3 | 3,2 2,5 | 2,3 | 2,1 2 | 1,8 | 1,6 1,5 1 0,5 0 A&S tot 35 jaar | Gezinnen | A&S 35 tot 55 jaar A&S 55 tot 75 jaar | A&S 75 jaar en ouder Gemeente Drimmelen | Nederland Bron: CBS Microdata (2025, cijfers over 2019-2023). Bewerking Stec Groep (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 39 Vrijgekomen woningen in de gemeente Drimmelen vooral tussenwoningen; buiten de gemeente voornamelijk appartementen en tussenwoningen In de periode 2019 tot en met 2021 zijn er in de gemeente ongeveer 230 nieuwe woningen opgeleverd. Het merendeel hiervan was een grondgebonden woning. Deze woningen hebben ervoor gezorgd dat er in de gemeente in de periode 2019 tot en met 2023 zo’n 120 bestaande woningen vrijkwamen in de verhuisketen (en 370 woningen in totaal). We zien dat nieuwbouw zorgt voor het vrijkomen van gemiddeld iets kleinere woningen.
Figuur 27: Nieuwbouwwoningen in de gemeente Drimmelen naar type (2019 t/m 2021) en daardoor vrijgekomen woningen (2019 t/m 2023) in de gemeente Drimmelen en andere gemeenten 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Nieuwbouw | 10 | 105 | 40 | 20 | 50 Aantal vrijgekomen woningen | 120 | 115 | 45 | 30 | 60 Aantal vrijgekomen woningen in gemeente | 10 | 40 | 20 | 20 | 30 Drimmelen Appartement | Tussenwoning | Hoekwoning | Twee-onder-een-kapwoning | Vrijstaande woning Bron: CBS Microdata (2025, cijfers over 2019-2023). Bewerking Stec Groep (2026). Jongeren (tot 35 jaar) en gezinnen verhuisden het vaakst naar vrijkomende woningen De in 2019 tot en met 2021 in de gemeente opgeleverde nieuwbouw is het vaakst betrokken door gezinnen. Zij betrokken ongeveer 38% van de nieuwbouwwoningen. Zowel binnen als buiten de gemeente, als gevolg van deze nieuwbouw, zien we dat ook vooral jongeren en gezinnen naar de vrijgekomen woningen verhuizen.
Figuur 28: Nieuwbouwwoningen in de gemeente Drimmelen (2019 t/m 2021) en daardoor vrijgekomen woningen (2019 t/m 2023) naar doelgroep in de gemeente Drimmelen en andere Nederlandse gemeenten 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Nieuwbouw | 55 | 85 | 35 | 35 | 15 Aantal vrijgekomen woningen | 150 | 110 | 50 | 50 Aantal vrijgekomen woningen in gemeente | 45 | 50 | 20 | 10 Drimmelen A&S tot 35 jaar | Gezinnen | A&S 35 tot 55 jaar | A&S 55 tot 75 jaar | A&S 75 jaar en ouder Bron: CBS Microdata (2025, cijfers over 2019 t/m 2023). Bewerking Stec Groep (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 40 5. Kwantitatieve woningbehoefte
Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 41 Belangrijkste conclusies Samen leiden autonome groei en het inlopen van het woningtekort tot een totale huishoudensgroei van circa 1.425 huishoudens tot 2046. Paragraaf 5.3 De huishoudensgroei hangt sterk samen met vergrijzing; de grootste toename zit bij alleenstaanden en stellen van 75 jaar en ouder. Paragraaf 5.1 Jongere huishoudens (tot 35 jaar) nemen autonoom juist af, wat wijst op ontgroening en toenemende demografische druk. Het toevoegen van woningen voor jongeren en starters blijft cruciaal om een evenwichtige bevolkingssamenstelling te behouden. Paragraaf 5.2 De groei is ongelijk verdeeld over de gemeente: Made groeit het meest, Drimmelen groeit slechts beperkt. Paragraaf 5.3 Huishoudensgroei is sterk afhankelijk van daadwerkelijke woningbouw. Zonder realisatie van plannen wijkt de vraag uit naar andere kernen. Paragraaf 5.2 We kijken niet alleen terug, maar ook vooruit. Voor het bepalen van de kwantitatieve woningbehoefte in de gemeente Drimmelen vormt de verwachte huishoudensontwikkeling het uitgangspunt. We brengen deze in beeld voor de periode 2026 tot 2046. Daarbinnen maken we onderscheid naar de periode tot 2036. We maken hierbij gebruik van de Primos25- prognose in combinatie met het verwachte inlopen van het woningtekort.
In dit hoofdstuk tonen we telkens de verwachte huishoudensontwikkeling naar verschillende doelgroepen op gemeente- en kernniveau. Het dashboard (zie hier) bevat aanvullende figuren voor een volledig overzicht en een verdieping op kernniveau. <35 Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 42 5.1 Autonome ontwikkeling: circa +1.200 huishoudens tot en met 2045 Deze paragraaf laat de autonome huishoudensontwikkeling op basis van de Primos25-prognose zien. Dit is een verdeelmodel: vanuit de landelijke totalen wordt een verdeling gemaakt over de provincies en gemeenten. De Primos-huishoudensprognose volgt de methodiek van de nationale CBS bevolkings- en huishoudensprognoses en vertaalt deze naar regionale opgaven. Voor het maken van deze prognoses wordt gebruik gemaakt van verwachte demografische ontwikkelingen zoals de ontwikkeling van de vruchtbaarheidsindex of vergrijzing van de huidige bevolking. Deze demografische ontwikkelingen zijn redelijk goed te voorspellen. Daarnaast speelt zowel landelijk alsook zeker op lager schaalniveau migratie van huishoudens een grote rol. Waar natuurlijke ontwikkeling goed te voorspellen is, is dit voor migratie lastiger. Verschillende factoren kunnen invloed hebben op het migratiesaldo in de toekomst, bijvoorbeeld politiek-bestuurlijke beslissingen of economische en geopolitieke ontwikkelingen.
De prognose neemt voor de voorspelling ook de woningbouwplannen voor de komende jaren mee. Vanaf 2030 baseert de prognose zich meer op migratie en autonome groei. De Primos25-prognose voor Drimmelen laat een verwachte toename zien van het aantal huishoudens. In de periode van 2026 tot en met 2035 groeit de gemeente met 785 huishoudens, dat is zo’n 71 huishoudens per jaar. In de periode van 2026 tot en met 2045 wordt een groei verwacht van in totaal 1.160 huishoudens (55 huishoudens per jaar). De komende tien jaar groeit de gemeente dus het hardst; daarna neemt de groei af. De nieuwste Primos- huishoudensprognose is hoger dan de Provinciale prognoses uit 2023. De woningvoorraadprognose, die het inlopen van het woningtekort meeneemt, ligt de eerste jaren iets hoger dan de Primos-prognose inclusief het inlopen van het woningtekort wat berekend is door het ABF. In dit onderzoek gaan we uit van de Primos-prognose inclusief het inlopen van het woningtekort. Met het meenemen van de impact van het inlopen van het woningtekort wordt een extra behoefte van 265 woningen verwacht (periode 2026 tot en met 2045). De duiding hiervan volgt in paragraaf 5.2. Figuur 29: Huishoudensontwikkeling in de gemeente Drimmelen tot en met 2045 Bron: Primos (2025), ABF (2025). Bewerking Stec Groep (2026).
Zowel absolute als relatieve huishoudensgroei grotendeels bij 75-plussers De grootste huishoudenstoename ligt bij de doelgroep alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar. Dit geldt voor de periode tot zowel 2036 als tot 2046. Tot 2046 neemt deze doelgroep toe met 13.465 13.910 12.445 11000 11500 12000 12500 13000 13500 14000 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 Primos prognose 2025 Primos prognose 2025 inclusief inlopen woningtekort Provinciale huishoudensprognose Provinciale woningvoorraadprognose Historische ontwikkeling Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 43 56% (1.210 huishoudens). Dit komt door de grote groep inwoners van de gemeente die op dit moment nog tot de doelgroep 55 tot 75 jaar behoort, ouder wordt en dus tot de oudste doelgroep gaat behoren. Deze groep krimpt daarom ook in diezelfde periode. De grootste krimp ligt bij alleenstaanden en stellen tot 35 jaar. Deze doelgroep neemt tot 2046 met 12% af. Deze vergrijzing en ontgroening leiden tot demografische druk waar Drimmelen de komende jaren mee te maken zal hebben.
Tabel 7: Verwachte huishoudensontwikkeling in de gemeente Drimmelen naar doelgroepen op basis van de Primos prognose 2025, in de periode 2026 tot 2046 Doelgroepen | 2026 | 2026 tot 2036 | 2026 tot 2046 A&S <35 jaar | 1.125 | -115 (-10%) | -140 (-12%) Gezinnen | 4.250 | +80 (+2%) | +230 (+5%) A&S 35-55 jaar | 1.330 | +305 (+23%) | +385 (+29%) A&S 55-75 jaar | 3.575 | -145 (-4%) | -550 (-15%) A&S >75 jaar | 2.165 | +645 (+30%) | +1.210 (+56%) Overig | 45 | +15 (+32%) | +25 (+59%) Totaal | 12.485 | +785 (+6%) | +1.160 (+9%) Bron: Primos prognose (2025), ABF Research (2025). Bewerking Stec Groep (2026). A&S = Alleenstaanden en stellen. Overig = huishoudens met meerdere volwassenen die geen gezin vormen. Afgerond op vijftallen. 5.2 Inlopen woningtekort: 265 extra huishoudens tot 2036 Aanvullende behoefte door rekening te houden met inlopen woningtekort Naast de verwachte demografische groei, nemen we ook de inloop van het woningtekort mee in de bepaling van de woonbehoefte. De huishoudensontwikkeling volgens de Primos25-prognose houdt namelijk geen rekening met het inlopen van het woningtekort in de gemeente Drimmelen. Het inlopen van het woningtekort is een onderdeel van de woningbouwopgave die landelijk is gesteld. Daarom houden wij daar aanvullend rekening mee.
We hanteren hiervoor de methodiek die ook landelijk wordt gebruikt, waarmee we aansluiten op de berekende woningtekorten door het ABF. Deze tekorten zijn per functioneel woningmarktgebied (ingedeeld op basis van verhuisrelaties) in beeld gebracht en gebaseerd op alle personen vanaf 25 jaar die niet in een zelfstandige woonruimte wonen. Zij wonen bijvoorbeeld nog bij hun ouders of in een niet- zelfstandige woonruimte zoals een studentenkamer. Het woningtekort is daarmee een weerspiegeling van (vaak jonge) huishoudens die ongewild nog in het ouderlijk huis wonen of een woning delen met anderen omdat ze de stap op de woningmarkt niet kunnen zetten. Deze personen worden daardoor niet als ‘huishouden’ in Drimmelen aangemerkt, maar zijn wel potentiële huishoudens die een stap op de woningmarkt willen zetten. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 44 Inlopen huidig woningtekort betekent een extra opgave van 265 huishoudens tot 2036 Het Rijk streeft naar het inlopen van het woningtekort tot een tekort van maximaal 2%. In een groot deel van Nederland wordt het tekort echter overschreden. In de COROP-regio West-Noord- Brabant, waar Drimmelen onder valt, bedraagt het woningtekort momenteel 4,1%. Dit is hoger dan het ‘gewenste’ tekort van maximaal 2% ten opzichte van de huidige woningvoorraad. We gaan ervan uit dat het woningtekort binnen tien jaar wordt ingelopen.
We berekenen het woningtekort voor de gemeente Drimmelen naar rato op basis van de huidige woningvoorraad. In totaal resulteert dit in een aanvullende woningbehoefte van 265 huishoudens tot 2046. Het inlopen van het woningtekort heeft primair effect op jongere alleenstaanden en stellen tot 35 jaar die hiermee een plek krijgen op de reguliere woningmarkt De extra huishoudensontwikkeling landt niet evenredig bij alle doelgroepen. Deze extra opgave ontstaat namelijk door huishoudens vanaf 25 jaar die niet zelfstandig wonen (gerelateerd aan de ABF-methode). We schatten in dat 80% van hen alleenstaanden en stellen tot 35 jaar zijn en 20% alleenstaanden en stellen van 35 tot 55 jaar. Een deel van de huishoudens in Drimmelen met een huidige woonvraag stroomt door naar andere levensfasen, zoals het vormen van een gezin of toetreden tot een oudere leeftijdscategorie. Hierdoor bestaat de aanvullende woningbehoefte deels uit gezinnen en deels uit alleenstaanden en stellen van 35 tot 55 jaar. Een belangrijke opmerking hierbij is dat het woningtekort zich niet vanzelf oplost. Het vraagt om gerichte inzet van de gemeente. Om jongeren toegang te bieden tot de woningmarkt is het noodzakelijk dat passende woningen aan de woningvoorraad worden toegevoegd.
5.3 Autonome groei + inlopen woningtekort = totale groei van 1.425 huishoudens tot 2046 Om de totale woningbehoefte tot 2046 te bepalen, tellen we de toekomstige huishoudensontwikkelingen (op basis van de Primos25-prognose) en het huidige woningtekort bij elkaar op. We verwachten een huishoudensgroei van circa 1.425 huishoudens tot 2046. Deze splitsen we hieronder uit naar kern. Hoe lager het schaalniveau, hoe minder betrouwbaar de uitkomsten zijn van de prognose. Gebruik deze informatie dus vooral als richtinggevend, niet als exacte voorspelling. Relatieve huishoudensgroei in kern Drimmelen het laagst Iedere kern in de gemeente groeit tot in ieder geval 2046. De hoogste relatieve en absolute groei ligt in Made, waar tot 2046 785 huishoudens bij komen. In Made zijn dan ook relatief veel woningbouwprojecten gepland. De laagste relatieve en absolute groei ligt in Drimmelen. Daar wordt een beperkte groei verwacht van circa 10 huishoudens (+4%) tot 2046 en 15 huishoudens (+6%) tot 2046. Een belangrijke kanttekening is dat de kernen alleen groeien als er ook daadwerkelijk wordt bijgebouwd in de betreffende kern. Wanneer dit niet het geval is, wijkt de groei uit naar omliggende kernen waar wél plek is voor nieuwe huishoudens. Andersom geldt hetzelfde. In meerdere kernen van de gemeente liggen woningbouwplannen.
Bij uitvoering van de plannen, vangen deze kernen een deel van de woningvraag op. Zo kan vraag uit Made ook elders landen. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 45 Tabel 8: Verwachte totale huishoudensontwikkeling (prognose + inlopen woningtekort) in de gemeente Drimmelen naar kern, in de periode 2026 tot 2046 Kernen | 2026 | 2026 tot 2036 | 2026 tot 2046 Drimmelen | 250 | +10 (+4%) | +15 (+6%) Hooge Zwaluwe | 815 | +55 (+7%) | +70 (+9%) Lage Zwaluwe | 1.920 | +135 (+7%) | +200 (+10%) Made | 5.850 | +570 (+10%) | +785 (+13%) Terheijden | 2.705 | +185 (+7%) | +260 (+10%) Wagenberg | 945 | +65 (+7%) | +95 (+10%) Totaal | 12.485 | +1.050 (+8%) | +1.425 (+11%) Bron: Primos prognose (2025), ABF Research (2025). Bewerking Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. Tabel 9: Verwachte huishoudensontwikkeling in de gemeente Drimmelen naar doelgroepen op basis van de Primos prognose 2025 + het inlopen van het woningtekort, in de periode 2026 tot 2046 Doelgroepen | 2026 | 2026 tot 2036 | 2026 tot 2046 A&S <35 jaar | 1.125 | +5 (+1%) | -30 (-3%) Gezinnen | 4.250 | +165 (+4%) | +325 (+8%) A&S 35-55 jaar | 1.330 | +365 (+27%) | +440 (+33%) A&S 55-75 jaar | 3.575 | -140 (-4%) | -545 (-15%) A&S >75 jaar | 2.165 | +645 (+30%) | +1.210 (+56%) Overig | 45 | +15 (+32%) | +25 (+59%) Totaal | 12.485 | +1.050 (+8%) | +1.425 (+11%) Bron: Primos prognose (2025), ABF Research (2025).
Bewerking Stec Groep (2026). A&S = Alleenstaanden en stellen. Overig = huishoudens met meerdere volwassenen die geen gezin vormen. Afgerond op vijftallen. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 46 6. Kwalitatieve woonbehoefte
Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 47 Belangrijkste conclusies De kwalitatieve woonbehoefte, gebaseerd op het Stec Doorstroommodel (zie ook paragraaf 6.1 en bijlage 2), laat zien dat er een grote behoefte is aan nultredenwoningen. Er is een theoretisch overschot in grondgebonden woningen, doordat er niet genoeg jongeren zijn om het vrijkomend aanbod op te vangen. Paragraaf 6.2 Het sterkste overschot aan reguliere grondgebonden woningen ontstaat bij de relatief dure woningen die het vaakst voorkomen in gemeente. Stijging van de huizenprijzen maakt koopwoningen steeds minder bereikbaar voor middeninkomens, die in veel gevallen naar middenhuur of dure huurwoningen moeten verhuizen. Vraag ontstaat naar zeer diverse prijsklassen in het nultredensegment. Paragraaf 6.2 De verder uitgesplitste vraag naar ouderenhuisvesting toont vooral een behoefte aan geclusterde woningen in het betaalbare segment. Naar reguliere nultredenwoningen bestaat ook in de wat duurdere prijsklassen vraag. Paragraaf 6.3 Ter aanvulling van de berekende woningbehoefte hebben we een enquête uitgezet onder inwoners van de gemeente Drimmelen. De woonwens richt zich op reguliere woningtypen met een eigen tuin en voldoende privacy. Een groot deel van de inwoners verwacht in de toekomst behoefte te hebben aan een zorggeschikte woning; bij voorkeur in de eigen woning met aanpassingen.
Paragraaf 6.4_Eerste_resultaten_weergeven Kwantitatief zijn er voldoende plannen om te voldoen aan de woningbehoefte. Kwalitatief sluiten de woningbouwplannen in de gemeente Drimmelen echter niet goed aan op de woningbehoefte. De grootste mismatch ligt in het koopsegment. Richting 2046 is de gemiddelde woningbehoefte in zowel het betaalbare als dure koopsegment (theoretisch) negatief. Juist in deze segmenten bevindt zich een groot deel van de woningbouwplannen. Paragraaf 6.5 De voorgaande analyses (woningvoorraad, woningmarktontwikkelingen en verwachte huishoudensontwikkeling) zetten we om in een kwalitatieve woningbehoefte. Daarbij houden we rekening met de woonwensen (WoON2024) en het verhuisgedrag (CBS Microdata) van huishoudens in de gemeente Drimmelen. Ook wegen we mee dat de woningen die vrijkomen door verhuizingen weer door andere huishoudens in de gemeente Drimmelen bezet kunnen worden. Het dashboard (zie hier) bevat aanvullende figuren voor een volledig overzicht en een verdieping op kernniveau. ?
Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 48 6.1 Kwalitatieve woonbehoefte op basis van het Stec Doorstroommodel De verwachte huishoudensontwikkeling naar doelgroepen en de bestaande woningvoorraad in Drimmelen vormt de basis om de kwalitatieve woonbehoefte te bepalen. We gebruiken hiervoor ons Stec Doorstroommodel. Hiermee berekenen we op basis van de kenmerken van de demografie en woningmarkt aan welke type woningen de komende jaren behoefte dan wel overschot bestaat. We houden hierbij rekening met de verhuisgeneigdheid, woonwensen en het verhuisgedrag van de doelgroepen die nu en in de toekomst naar verwachting in de gemeente Drimmelen zullen wonen. Dit doorstromingsprincipe houdt er rekening mee dat een deel van de woningzoekenden ook kan landen in de bestaande woningvoorraad. Voor de berekeningen gebruiken we de landelijke WoON-enquête (woonwensen) en CBS Microdata (verhuisgedrag). In onderstaand tekstkader lichten we het Stec Doorstroommodel verder toe. Uitleg Stec Doorstroommodel Behoefte aan woningen op basis van doorstroommodel en verschillende doelgroepen Het Stec Doorstroommodel is een methode om de opgave in de woningmarkt te benaderen. Het is een dynamisch en vraaggestuurd model dat jaarlijks de vraag en het aanbod van woningen tegen elkaar afzet. We onderscheiden hiervoor 31 doelgroepen op basis van huishoudenssamenstelling, leeftijd, inkomen en woonmilieu.
Vervolgens bepalen we de jaarlijkse opgave, waarbij het model rekening houdt met de bestaande voorraad, de gewenste woonsituatie, het verhuisgedrag en demografische ontwikkelingen van de doelgroepen in de gemeente Drimmelen. Door confrontatie huidige woonsituatie met woonwensen én verhuisgedrag ontstaat opgave Door de ontwikkeling van deze doelgroepen te combineren met hun huidige woonsituatie (wat komt er aan woningen vrij bij huishoudensdaling/doorstroming?), verhuisgeneigdheid en kwalitatieve woonvoorkeuren (waar is behoefte aan bij huishoudensgroei/doorstroming?) simuleren we in het model de jaarlijkse in- en uitgaande verhuizingen. Zo ontstaat op basis van verhuis- en woonwensen en de samenstelling van de woningvoorraad een vraag- aanbodconfrontatie die per saldo een jaarlijkse kwantitatieve en kwalitatieve opgave op de woningmarkt oplevert. Verhuisgedrag van doelgroepen verfijnd met daadwerkelijke verhuizingen in de gemeente Drimmelen Op basis van CBS-Microdata verfijnen we ons Stec Doorstroommodel verder voor de woningmarktsituatie in de gemeente Drimmelen. Dit zorgt ervoor dat de woningbehoefte op basis van daadwerkelijk verhuisgedrag voor een groot deel gebaseerd is op de verhuizingen zoals ze daadwerkelijk in de gemeente hebben plaatsgevonden in de periode 2019 tot en met 2021.
In bepaling van de behoefte houden we rekening met betaalbaarheid van de voorraad Daarnaast houden we in het woonbehoefteonderzoek rekening met de betaalbaarheid van de (koop)woningvoorraad, zodat we (vanuit het inkomen) onhaalbare wensen corrigeren. Zo dempen we de vraag naar koopwoningen vanuit lage en middeninkomens naargelang de woningvoorraad in een gemeente duurder is. Dit resulteert erin dat huishoudens vaker aangewezen zijn op een huurwoning, omdat niet iedereen koopwensen kan realiseren. Andersom kunnen huishoudens met een hoog inkomen geen woonwens waarmaken naar een sociale huurwoning. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 49 6.2 Behoefte aan enerzijds betaalbare woningen en anderzijds aan nultredenwoningen De huishoudensgroei in de gemeente Drimmelen zet door tot in ieder geval 2046. Tegelijkertijd vergrijst de bevolking sterk door de groeiende groep ouderen. Dit heeft een verandering van de woningbehoefte als gevolg. Ouderen met een laag inkomen geven vaak de voorkeur aan een sociale huurwoning in het nultredensegment en ouderen met een hoog inkomen aan een vrijesectorhuurwoning of koopwoning in het nultredensegment. Dit zijn woningen die op dit moment nog te weinig in de huidige voorraad aanwezig zijn. Vergrijzing leidt tot behoefte naar nultredenwoningen De woningbehoefte laat zien dat de behoefte naar nultredenwoningen het grootst is.
Vooral de behoefte aan nultredenwoningen in de sociale huursector aanzienlijk, zowel op basis van woonwensen als verhuisgedrag. Ook de vraag naar koopwoningen binnen dit type woningen is hoog. Dit hangt samen met de vergrijzing: oudere huishoudens willen steeds vaker een levensloopgeschikte woning. Als ouderen hun grondgebonden woning verlaten, komen die beschikbaar voor jongeren en gezinnen. Op termijn ontstaat daardoor een theoretisch overschot aan grondgebonden woningen, zowel in de koop- als in de sociale huursector. Dat overschot betekent niet dat deze woningen overbodig zijn. Ze blijven essentieel voor jongeren en gezinnen, die zich sterk op dit segment richten. De doorstromingsketen die jongeren op gang brengen is kleiner dan die van ouderen. Doorstroming onder oudere huishoudens faciliteren is daarom een belangrijke sleutel om de woningmarkt als geheel in beweging te brengen. Tot slot is er een relatief grote behoefte aan appartementen zonder lift. Dit betreft huishoudens die kleiner willen wonen, zonder dat levensloopgeschiktheid een vereiste is. Figuur 30: Kwalitatieve woningbehoefte 2026 tot 2036 o.b.v.
prognose + inlopen woningtekort in de gemeente Drimmelen Sociale huur | -400 | 55 -170 Vrije sector huur | 0 | 75 35 Koop | -415 | -35 -225 Sociale huur | 110 | 240 175 Vrije sector huur | 55 | 165 110 Koop | 55 | 110 85 Sociale huur | 480 540 510 Vrije sector huur | 25 | 200 115 Koop | 115 | 490 300 Zorggeschikt | 110 -600 | -400 | -200 | 0 | 200 | 400 | 600 Op basis van woonwensen | Op basis van verhuisgedrag | Gemiddelde Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2019 tot 2025), WoON2024. Bewerking Stec Groep (2026). NULT. = nultreden (grondgebonden en appartementen). Cijfers afgerond op vijftallen. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 50 Figuur 31: Kwalitatieve woningbehoefte 2026 tot 2046 o.b.v. prognose + inlopen woningtekort in de gemeente Drimmelen Sociale huur | -540 | 25 -260 Vrije sector huur | 30 115 70 Koop | -1.175 | -325 -750 Sociale huur | 190 | 440 315 Vrije sector huur | 75 | 265 170 Koop | 80 175 130 Sociale huur | 855870 860 Vrije sector huur | 35 | 330 180 Koop | 180 | 840 510 Zorggeschikt | 175 -1.500 | -1.000 | -500 | 0 | 500 | 1.000 Op basis van woonwensen | Op basis van verhuisgedrag | Gemiddelde Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2019 tot 2025), WoON2024. Bewerking Stec Groep (2026). NULT. = nultreden (grondgebonden en appartementen). Cijfers afgerond op vijftallen.
Product-marktcombinaties naar prijs, type en oppervlakte in beeld gebracht De gehanteerde prijssegmenten zijn gekoppeld aan indicatieve woonoppervlakten. Samen vormen deze de product-marktcombinaties. Hieronder geven we voor grondgebonden woningen en appartementen een indicatieve indeling naar oppervlakteklasse. De genoemde woningtypen kunnen als nultredenwoning worden uitgevoerd. In dat geval verwachten we dat een grondgebonden woning bij gelijkblijvende prijs kan worden gerealiseerd met circa 10% minder woonoppervlakte dan binnen de aangegeven bandbreedte. Voor appartementen gaan we er in de basis vanuit dat deze als nultredenwoning (met lift) worden uitgevoerd. De verhouding tussen prijzen en woonoppervlakten is afhankelijk van de marktsituatie. Voor de indicatieve indeling hebben we daarom gebruikgemaakt van transactieprijzen, de Woonstandaard en de woonoppervlakte van nieuwbouwwoningen in de gemeente Drimmelen in de periode 2020- 2025. Deze gegevens zijn geïndexeerd naar het prijsniveau van juni 2026. De indeling is daarmee een momentopname. Veranderingen in de marktomstandigheden kunnen aanleiding geven om de gehanteerde bandbreedten in de toekomst aan te passen.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 51 Figuur 32: Indicatie woonoppervlakte naar woningtype en prijssegment (PMC’s) in de gemeente Drimmelen Type | Segment | Prijs | Indicatie woonoppervlakte in m2 Grondgebonden | Sociale huur | Tot aftoppingsgrens | Tot 90 m2 Aftoppings- tot DAEB-huurgrens | 90 tot 115 m2 Middenhuur | DAEB-huur- tot middenhuurgrens | 90 tot 120 m2 Dure huur | Vanaf middenhuurgrens | Meer dan 120 m2 Koop | Tot € 295.000 | Tot 60 m2 € 295.000 tot € 350.000 | 55 tot 80 m2 € 350.000 tot € 420.000 | 75 tot 110 m2 € 420.000 tot € 470.000 | 105 tot 120 m2 Meer dan € 470.000 | Meer dan 115 m2 Appartement | Sociale huur | Tot kwaliteitskortingsgrens | Tot 50 m2 Kwaliteitskortings- tot aftoppingsgrens | 50 tot 70 m2 Aftoppings- tot DAEB-huurgrens | 55 tot 80 m2 Middenhuur | DAEB-huur- tot middenhuurgrens | 60 tot 85 m2 Dure huur | Vanaf middenhuurgrens | Meer dan 85 m2 Koop | Tot € 295.000 | Tot 50 m2 € 295.000 tot € 350.000 | 50 tot 65 m2 € 350.000 tot € 420.000 | 60 tot 80 m2 € 420.000 tot € 470.000 | 75 tot 90 m2 Meer dan € 470.000 | Meer dan 85 m2 Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2020 tot 2025), De Woonstandaard, Funda (juli 2026). Bewerking Stec Groep (2026).
Vooral in goedkoopste en duurste grondgebonden woningen theoretisch overschot In welke prijssegmenten het overschot aan grondgebonden woningen landt, is voor een groot deel afhankelijk van de woningen die op dit moment al in de gemeente staan en die vrijkomen door bijvoorbeeld ouderen die verhuizen. Hierdoor zien we dat op basis van de WOZ-waarden van woningen in 2025 het grootste overschot ontstaat aan reguliere grondgebonden koopwoningen met een waarde van € 470.000 of hoger. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 52 Figuur 33: woningen 2026 tot 2036 o.b.v. prognose + inlopen woningtekort in de gemeente Drimmelen GGB huur tot aftop.grens | -290 | 30 -130 GGB huur tot aftop.grens tot DAEB-grens | -110 | 25 -40 GGB middenhuur | -10 | 35 15 GGB dure huur | 10 | 40 25 GGB koop tot € 295.000 | 10 | 65 40 GGB koop tot € 350.000 | -30 | 0 -15 GGB koop tot € 420.000 | -145 | -20 -85 GGB koop tot € 470.000 | -60 | 20 -20 GGB koop vanaf € 470.000 | -245 | -45 -145 -350 | -300 | -250 | -200 | -150 | -100 | -50 | 0 | 50 | 100 Woonwens | Verhuisgedrag | Gemiddelde Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2019 tot 2025), WoON2024. Bewerking Stec Groep (2026). NULT. = nultreden (grondgebonden en appartementen). Cijfers afgerond op vijftallen.
Zeer uiteenlopende vraag naar nultredenwoningen We zien dat de vraag naar nultredenwoningen sterk uiteenloopt in eigendomssituatie (huur/koop) en in betaalbaarheid. Dit komt doordat vergrijzing in gemeente plaatsvindt onder diverse inkomensgroepen, met eveneens een uiteenlopend vermogen. Figuur 34 toont aan dat de woonvoorkeur voor nultredenwoningen het grootst is in het prijssegment van sociale huurwoningen, zowel tot de aftoppingsgrens en tussen de aftoppingsgrens en de sociale huurgrens. Naar die eerste categorie zijn ouderen in het verleden relatief vaak naartoe verhuisd. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 53 Figuur 34: Kwalitatieve woningbehoefte nultredenwoningen 2026 tot 2036 o.b.v. prognose + inlopen woningtekort in de gemeente Drimmelen NULT. huur tot aftop.grens | 205 | 435 320 NULT. huur aftop.grens tot DAEB-huurgrens | 45 | 335 190 NULT. middenhuur | 10 | 125 70 NULT. dure huur | 10 | 75 45 NULT. ot € 295.000 | 5 | 90 45 NULT. tot € 350.000 | 5 | 45 25 NULT. tot € 420.000 | 4055 50 NULT. tot € 470.000 | 25 | 85 55 NULT. vanaf € 470.000 | 35 | 215 125 0 | 50 | 100 | 150 | 200 | 250 | 300 | 350 | 400 | 450 | 500 Woonwens | Verhuisgedrag | Gemiddelde Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2019 tot 2025), WoON2024. Bewerking Stec Groep (2026). NULT. = nultreden (grondgebonden en appartementen). Cijfers afgerond op vijftallen.
Vergelijking met | regionaal onderzoek Bestaande onderzoeksresultaten uit het ‘Woningmarktonderzoek Subregio Breda’ wijken deels af door verschillen in prognoses en methodiek. Waar dat onderzoek uitgaat van een sterkere groei van gezinnen, laat de meest recente Primos prognose (2025) juist een beperkte groei van deze doelgroep zien. Volgens deze prognose groeit het aantal ouderen juist sterk. Dit leidt tot een minder grondgebonden gerichte vraag en een grotere behoefte aan nultredenwoningen. Daarnaast neemt dit onderzoek, via het Stec Doorstroommodel, ook verhuisgedrag mee. Op die manier kunnen we het gedrag dat in de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden doortrekken naar de toekomst. Hierdoor wordt bijvoorbeeld zichtbaar dat vrije sector huur vaak een uitwijkoptie is, terwijl de grootste structurele vraag ligt bij nultredenwoningen en compacte woningen. 6.3 Woningbehoefte ouderenhuisvesting De behoefte aan ouderenhuisvesting richt zich vooral op geclusterde woningen in het betaalbare segment. Naar reguliere nultredenwoningen bestaat ook in de wat duurdere prijsklassen vraag. De voorkeur voor regulier nultreden of geclusterd wonen hangt sterk samen met de zelfredzaamheid van huishoudens en daarmee met leeftijd en inkomen. Het Rijk deelt de behoefte aan ouderenwoningen in naar drie woningtypen: reguliere nultreden- woningen, geclusterde woonvormen en zorggeschikt wonen.
In dit onderzoek behandelen wij de Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 54 behoefte naar nultredenwoningen (in het kader van passend en geschikt zelfstandig wonen) en geclusterd wonen. • | Onder reguliere nultredenwoningen verstaan wij woningen die intern en extern toegankelijk zijn zonder trap te lopen. De woning is dus zonder trap te hoeven lopen te bereiken en binnen zijn de keuken, badkamer, het toilet en een slaapkamer zonder traplopen te bereiken. • | Geclusterde woningen zijn nultredenwoningen met gezamenlijke ontmoetingsruimten binnen hetzelfde complex. De woningen zijn ontworpen om eenzaamheid onder ouderen tegen te gaan en bevorderen sociaal contact en gemeenschapsgevoel. Denk hierbij aan hofjeswoningen of seniorenflats. • | Zorggeschikte woningen zijn woningen die voldoen aan de eisen om de intensievere Wiz- zorg te kunnen verlenen. Deze zijn daarom voorzien in of nabij verpleeghuizen. Hierbij zijn woningen rollator- of rolstoelgeschikt en is er extra ruimte opgenomen in de woning om beweging met deze vormen te vergemakkelijken. Aangezien deze woningen behoren tot verpleeghuizen vallen deze buiten de woningbehoefte aan zelfstandige woningen.
Voorkeur voor geclusterd wonen vaak afhankelijk van zelfredzaamheid We zien dat de voorkeur voor regulier nultreden of geclusterd wonen sterk afhankelijk is van de mate van mobiliteitsbeperking (afhankelijk van leeftijd) en de bestedingsmogelijkheden (afhankelijk van inkomen) van huishoudens. Dat raakt immers beide aan de mate van zelfredzaamheid van huishoudens. Hoe zelfredzamer huishoudens zijn, des te meer zij de voorkeur geven aan een ouderenwoning onafhankelijk van geclusterde voorzieningen / geclusterd wonen. Dit zorgt er daarmee voor dat de vraag naar geclusterd wonen met name landt in het huursegment. De vraag naar reguliere nultredenwoningen zien we relatief vaker terug in het koopsegment. Figuur 35: Kwalitatieve woningbehoefte ouderen (65-plus) 2026 tot 2036 o.b.v. prognose + inlopen woningtekort in de gemeente Drimmelen en o.b.v. woonwensen NULT. huur tot aftop.grens | 40 | 60 NULT. huur aftop.grens tot DAEB-grens | 100 | 120 NULT. middenhuur | 30 | 50 NULT. dure huur | 15 | 25 NULT. tot € 295.000 | 5 | 25 NULT. tot € 350.000 | 5 | 15 NULT. tot € 420.000 | 5 | 20 NULT. tot € 470.000 | 5 | 25 NULT. vanaf € 470.000 | 20 | 65 Zorggeschikt | 110 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 | 120 | 140 Regulier nultreden | Geclusterd Bron: CBS Microdata (2026, cijfers 2019 tot 2025), WoON2024, ABF-Research (2026). Bewerking Stec Groep (2026). NULT.
= nultreden (grondgebonden en appartementen). Cijfers afgerond op vijftallen. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen 55 6.4 Woningbehoefte respondenten Grootste deel respondenten denkt na over zorggeschikt wonen in de toekomst Het grootste deel van de respondenten verwacht in de komende tien jaar zorg nodig te hebben (60%). Van deze groep wil 29% in diens eigen (nog niet zorggeschikte) woning blijven wonen, met het doen van aanpassingen of het bouwen van een aanbouw. 18% geeft aan al in een zorggeschikte woning te wonen. 14% wil het liefst verhuizen naar een zorggeschikte woning. Kijkend naar de kenmerken van een zorggeschikte woning, vinden inwoners het vooral belangrijk om de bad- en slaapkamer te kunnen bereiken zonder trap. Zie ook figuur 24 voor een verdere uitsplitsing naar belangrijke kenmerken. Wat opvalt is dat relatief weinig respondenten het belangrijk vinden dat een zorggeschikte woning beschikt over een ontmoetingsruimte: slechts 4% vindt een woongemeenschap, zoals een Knarrenhof of groepswoning, wenselijk. Figuur 36: Woonvoorkeuren zorggeschikte woning Bron: Gemeente Drimmelen (2026) en Stec Groep (2026). Wens naar reguliere woningtypen Woonwensen van inwoners richten zich vooral op reguliere woningtypen. Appartementen, vrijstaande woningen, twee-onder-een-kapwoningen en rijwoningen worden door een groot deel van de respondenten als wenselijk aangemerkt.
Bij dit type woningen ligt het aantal positieve responses hoger dan het aantal negatieve. Niet-zelfstandige woonruimten en tiny houses worden door een minderheid gewenst (8%). Tegenover collectieve woonvormen is er ook een licht overwegend positieve houding vanuit de respondenten (16%). Als voorwaarde wordt genoemd dat er genoeg privacy moet zijn. Dat is mogelijk de reden dat bijna 50% van de respondenten niet wil samenwonen met leeftijdsgenoten. 38% kiest duidelijk voor ja. Als we kijken naar de woningkenmerken die inwoners belangrijk vinden, zijn dat een berging, parkeerruimte voor de deur, de locatie van de woning, een tuin en in iets mindere mate parkeerruimte op eigen terrein. Respondenten vinden een gemeenschappelijke buitenruimte en ontmoetingsruimte niet of nauwelijks belangrijk. Zij hebben een voorkeur voor een eigen tuin. 34% 12% 11% 11% 31% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% Bad- en slaapkamer traploos bereikbaar Draaicirkel mogelijk in geval van rolstoel Woning dichtbij zorgvoorzieningen Eigen tuin bij woning Overig / n.v.t. Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen | 56 6.5 Confrontatie woningbehoefte met plancapaciteit Voor de confrontatie met de plancapaciteit hebben we gebruikgemaakt van de gemeentelijke planlijst. We confronteren de door ons berekende woningbehoefte van de gemeente Drimmelen met de al bestaande plannen voor nieuwbouw.
Dit doen we zowel kwantitatief als kwalitatief. Zo analyseren we hoe de huidige plannen in Drimmelen zich verhouden tot waar behoefte aan is. Dit geeft ook inzicht in waar bijsturing wenselijk is en op welke punten de gemeente al op schema ligt om aan de woonvraag van de toekomst te voldoen. Op gemeenteniveau kwantitatief voldoende plannen aanwezig, hard maken van plannen heeft prioriteit In gemeente Drimmelen liggen er plannen voor het toevoegen van circa 2.075 woningen. Het grootste deel van de plannen is echter zacht. Dat wil zeggen dat er nog geen omgevingsvergunning is verleend. Figuur 26 laat zien in welke planologische fase de plannen zich bevinden. De harde en zachte plannen bij elkaar zijn al meer dan de woningbehoefte tot 2045. Dit geldt ook als we de behoefte opplussen met 30%. In de planlijst moet immers 130% van de plancapaciteit geprogrammeerd zijn volgens de landelijke afspraken in de Woondeal. Dit moet ervoor zorgen dat er voldoende woningen worden gebouwd om het woningtekort in te lopen. Wanneer we enkel kijken naar de harde plannen, zijn deze goed voor slechts 25% van de woningbehoefte. Het opharden van plannen is dus essentieel om te kunnen voorzien in de behoefte.