CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2026007379] 2026 04 07 Eindrapport Evaluatie beleidskader maatschappelijke accommodaties deel II - DEF

Raad in gesprek 25 juni 2026, gemeente drimmelenBij agendapunt: Vervolg op evaluaties maatschappelijke accommodaties11.627 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Sportclubs mengen zich vaker in het publieke debat, en gezien de enorme achterban heeft dat effect. Er ligt, terecht, veel nadruk op de zaken die vanuit de gemeente niet goed georganiseerd zijn. Maar we zien ook dat de gemeente Drimmelen tegen bijzonder lage tarieven bijzonder veel faciliteiten biedt. Beheer en exploitatie van de zwembaden is volgens een ‘risicodragend model’: de exploitant heeft een aanbod gedaan en daarbinnen zijn de risico’s in de exploitatie voor de exploitant. Dat is in principe een constructie die werkbaar zou kunnen zijn, zij het dat (in heel Nederland) de buitenzwembaden tegen grote financiële uitdagingen aanlopen en kampen met personele problemen. Dat maakt de exploitatie bijzonder lastig en dat zien we terug in de uitvoering. Hoewel de ervaren kwaliteit bij de laatste

47

enquête ruim voldoende scoorde, is het een complex samenspel tussen exploitant en gemeente, met een continue zoektocht naar verbetering van kwaliteit binnen bestaande contractuele en financiële kaders. Enerzijds ligt het financieel risico bij de exploitant, maar anderzijds willen we voor onze inwoners het beste. We zien ook een gemeentebestuur (raad en college) dat op details geïnformeerd wil worden en wil sturen, wat leidt tot veel benodigde inzet. Daarbij worden we soms bijna in de rol van exploitant geduwd, wat ons niet past. De huidige exploitant is naar onze mening ook onvoldoende ondernemend en met gerichte acties wordt ingezet op verbetering.

Overall Dit alles leidt tot een onmogelijk beheersbaar ‘pakket’ aan werk, budgetten en relaties. En, in lijn met Evaluatie deel I, zien we dus ook veel onvrede. Onvrede leidt weer tot veel extra overleg en inzet, terwijl de capaciteit beperkt is. Daarmee komen we niet toe aan het oppakken van alle zaken. En daarmee belanden we in een vicieuze cirkel.

In zijn algemeenheid kan (beknopt) worden geconcludeerd dat: • Er geen duidelijk beleidskader is voor de clusters die in deze evaluatie onderzocht zijn; • Daar waar er wel beleidsuitgangspunten zijn, zijn deze gebaseerd op de overall visie die geldt voor het sociaal domein, maar dat dit niet altijd even ‘stevig’ is verankerd in stukken of besluitvorming; • Huidige beleidsuitgangspunten onvoldoende handelingskader bevatten, waardoor we niet altijd goed weten wat we doen, waarom we dat doen, in welke mate we dat doen; • In gang gezette koersen (bv. tarievenstructuur, Led-toeslag, privatiseringen) ook niet worden nageleefd of weer worden losgelaten; • Er onvoldoende overzicht, structuur en borging is; • Er sturing op details is, terwijl de grote lijnen ontbreken; • De huidige uitvoering vaak ad hoc gebeurt; • Er op onderdelen en in enkele kernen dringend actie nodig is om voorzieningen in stand te houden en clubs perspectief te blijven bieden.

48

Aanbevelingen Hoewel deze rapportage geen keuzes maakt, komen uit de evaluatie de volgende thema’s nadrukkelijk naar voren: 1. Ontwikkelen van een integraal beleidskader voor alle maatschappelijke accommodaties, met daarin sterker dan voorheen het beschrijven van een afwegingskader (wat doen we wel en wat doen we niet) en een handelingskader (hoe doen we dat dan). 2. Herijken van eigendom, verantwoordelijkheden en tarieven, inclusief privatiseringsvraagstukken. 3. Opstellen van een meerjarenonderhoudsplan en -voorziening voor alle gemeentelijke accommodaties. 4. Beleid opstellen voor overcapaciteit in sportclusters. 5. Herzien van de exploitatie(-vorm) van zwembaden richting 2029. 6. Verbeteren van samenwerking, communicatie en procesafspraken met verenigingen. 7. Maatwerk in subsidies en ondersteuning, passend bij diversiteit van verenigingen. 8. Toekomstbestendigheid en verduurzaming van de accommodaties, zowel vanuit visie en ambitie, maar ook vanwege financiële uitdagingen 9. Blijvend monitoren, door periodiek met verenigingen in gesprek te blijven en ledenontwikkelingen te blijven volgen. Daarnaast zijn er nog enkele zaken die we mee willen geven ter overweging.

Openbaarheid van sportparken: kansen en bedreigingen De openbaarheid kent positieve, maar ook minder positieve effecten. + Openbare sportparken bieden mogelijkheden voor meer multifunctioneel gebruik en een nog sterkere verankering van club èn voorzieningen in de kern. Het biedt meerwaarde in bewegen en ontmoeting, ook voor niet-leden. – Er is overlast vanwege vernielingen en hangjeugd. De regelmatige inzet om vernielingen te melden en herstellen kost tijd, energie en geld. Openbaarheid van sportparken biedt daarnaast mogelijk kansen voor volledige BTW compensatie. Dat is financieel potentieel aantrekkelijker dan de huidige SPUK-regeling, brengt minder risico’s en administratieve ballast met zich mee. Het vraagstuk van openbaarheid vraagt daarom nadere uitwerking.

49

Ondersteuning in de sportinfrastructuur vanuit het rijk Staatssecretaris Tielen van Jeugd, Preventie en Sport heeft in een brief aan de Tweede Kamer haar plannen gepresenteerd voor een toekomstbestendige sportinfrastructuur én ruimte voor sport en bewegen. Tielen wil ten eerste zorgen voor voldoende ruimte waar gesport en bewogen kan worden. Hierbij gaat het niet alleen om voldoende sportaccommodaties, maar bijvoorbeeld ook om fiets- en wandelpaden en buitenspeelplekken. Plekken in de directe leefomgeving die het eenvoudig en aantrekkelijk maken om te bewegen. Het tweede doel waar de staatssecretaris op inzet is het toekomstbestendig maken van de sportinfrastructuur, op het gebied van verduurzaming, toegankelijkheid en exploitatie van zowel breedte- als topsportaccommodaties. Kamerbrief beleidsplan toekomstbestendige sportinfrastructuur en ruimte voor sport en bewegen | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl We volgen deze ontwikkelingen op de voet en zien kansen om koppelingen met andere beleidsterreinen, zoals spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte, te maken, te verbeteren of te versnellen. Tegelijkertijd kan een nieuw instrument zoals een IHP Sport en Bewegen ook helpen in het beter borgen van onderhoud en investeringen.

Integrale visie op buitensport Een aantal thema’s, zeker die voor vrijwel alle buitensportclubs gelden, zouden vanuit integraliteit nader onderzocht kunnen worden. We zien kansen in het onderzoeken van de mogelijkheden om sportvoorzieningen in / van bepaalde kernen te clusteren, te herschikken of te verplaatsen. Dat biedt kansen op het gebied van synergie, multifunctionaliteit, verduurzaming, efficiency, onderhoud, maar ook nadrukkelijk de (door-)ontwikkelmogelijkheden van sportclubs en het verminderen van de benodigde vrijwilligersinzet plus ruimtelijke kansen t.b.v. woningbouw.

50

9. Bijlage I

51

9. Bijlage I

52

9. Bijlage I

53

9. Bijlage II Infographic De Social Return On Investment (SROI) is een manier om het maatschappelijk rendement van investeringen in sport en bewegen uit te drukken. Een SROI boven de 1 betekent dat de opbrengsten hoger zijn dan de kosten, dus dat de investeringen maatschappelijke meerwaarde opleveren. Hierbij is het basisjaar 2022 aangehouden. Voor het vaststellen van de opbrengsten zijn de beweegrichtlijnen van 2022 gebruikt.

SROI

van sport en bewegen

De SROI van sport en bewegen in Nederland wordt geschat op 2,76. De maatschappelijke opbrengsten zijn dus 2,76x zo hoog als de kosten en er is sprake van maatschappelijke meerwaarde. Uit een eerder onderzoek is, in een ruime bandbreedte, de waarde van sport en bewegen per individu gebleken. Rekenend met de laagste geschatte waarde wordt de SROI 1,87, met de hoogste waarde wordt deze 3,66.

1,87

3,66

2,76

Legenda cirkeldiagram verdeling Vrijwilligers Overheid

€

Bedrijfsleven Zorgverzekeraars

€ 29,12 miljard

Bevolking

€

Opbrengsten

(in mld €)

Verdeling kosten

Kosten

(in mld €)

€ 10,54 miljard

€ 18,41

Gezondheid

€ 6,27

Arbeid

Levensverwachting, kwaliteit van leven, zorgkosten, blessures

€

€ 2,59

Publieke kosten

Ziekteverzuim, productiviteit

Bijdragen Rijksoverheid en gemeenten €

€ 4,82

Private kosten

€ 1,31

€ 3,13

Vrijwilligerswerk

Sociaal Criminaliteit en leerprestaties

Sponsoring, uitgaven aan contributies, sportartikelen etc.

€ 3,13

Verdeling opbrengsten

Vrijwilligerswerk

54

9. Bijlage II !

Let op! De SROI van 2,76 betekent niet dat als er nu één euro extra in het sportbudget wordt gestopt, dit 2,76 euro aan maatschappelijke winst oplevert. Wat een extra euro oplevert kan niet vastgesteld worden, omdat het per investering verschilt of dit tot meer of minder opbrengsten leidt. Daarnaast zijn sociale waarden als vermindering van schooluitval, sociaal kapitaal en plezier ook belangrijke effecten van sport en bewegen, maar nog niet meetbaar gemaakt. De SROI blijft dus een indicatie, gebaseerd op verschillende aannames, maar laat wel zien dat alle geïnvesteerde euro’s samen een positief maatschappelijk rendement opleveren.

Wat kan een gemeente met deze kennis? Nieuwe partners zoeken Neem de SROI als startpunt in verkennende gesprekken met mogelijke partners waarmee je kunt investeren in sport en bewegen. Kijk bijvoorbeeld voor samenwerkingen eens naar werkgevers. Zij kunnen financieel voordeel behalen door te investeren in sport en bewegen. Als werknemers namelijk voldoende bewegen leidt dat tot minder ziekteverzuim en hogere arbeidsproductiviteit.

Onderbouwen van sport- en beweegbeleid Maak je lokale sport- en beweegbeleid sterker door met de SROI te laten zien hoe sport en bewegen bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken, zoals het verbeteren van de kwaliteit van leven. Ga aan de slag met de Beleidswijzer Sport en Bewegen als je hulp nodig hebt bij het maken van sport- en beweegbeleid.

Verantwoorden van investeringen in sport en bewegen € €

Zie de SROI als bevestiging dat investeren in sport en bewegen het maatschappelijk belang dient en uiteindelijk meer oplevert dan dat het kost. Je kunt de SROI bijvoorbeeld gebruiken als onderbouwing bij het doen van een subsidieaanvraag. Bekijk de sportsubsidie database als je op zoek bent naar een subsidie voor een sportaanbieder, of het financieren van openbare beweegruimtes.

Anderen overtuigen van de waarde van sport en bewegen Ga met collega’s van andere domeinen over deze infographic in gesprek en zie waar gezamenlijke kansen liggen op het gebied van sport en bewegen. Gebruik het Human Capital Model om de effecten van sport en bewegen in die specifieke domeinen te ontdekken.

Wist je dat? Wist je dat je ook een lokaal SROI-cijfer kan opvragen? Je ontvangt dan een infographic met daarop het lokale SROI-cijfer en andere kengetallen van sport en bewegen in jouw gemeente. Lees hier hoe je deze sport- en beweegcijfers benut.

55

9. Bijlage III Vragenlijst zwembaden 1. Wat is de reden van uw bezoek? 2. Hoe tevreden bent u over uw bezoek aan het zwembad? 3. Hoe waarschijnlijk is het dat u ons zwembad aanbeveelt aan anderen? 4. Wat is uw algemene indruk van het zwembad? 5. Hoe schoon oogt het zwembadwater in uw beleving? 6. Hoe schoon vond u de kleedkamers, douches en toiletten? 7. Vond u dat de ligweide en/of zitplekken goed onderhouden/schoon waren? 8. Waren er genoeg schaduwplekken of parasols beschikbaar? 9. Hoe tevreden bent u over de horeca? a. Opening/Bemensing b. Aanbod c. Prijzen 10. Hoe tevreden bent u over de faciliteiten? a. Glijbanen b. Kinderbad c. Splashpark d. Speeltoestellen 11. Hoe beoordeelt u het toezicht van het personeel/badmeesters? 12. Voelde u zich verder veilig tijdens uw bezoek? 13. Was het personeel vriendelijk en behulpzaam? 14. Bent u tevreden over de openingstijden? 15. Bent u tevreden over het aantal dagen dat het zwembad open is geweest binnen het zwembadseizoen? 16. Was het voor u duidelijk wanneer het zwembad open was? 17. Heeft u voor dit zwemseizoen (2025) een abonnement? 18. Waarom kiest u voor een abonnement? 19. Waarom kiest u ervoor om losse entreetickets te kopen? 20. Bent u voornemens om voor het volgend zwemseizoen (2026) een abonnement te kopen? 21. Wat vind u het beste aan ons zwembad? 22. Wat zou u graag verbeterd zien? 23.

Heeft u overige opmerkingen of suggesties?

56

9. Bijlage IV Ledenaantallen

Hockey

Hockeyclub Made 500

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

400

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

300

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

200

Totaal actieve leden

100 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Judoclub Made

Judo

500

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

400

Totaal (actieve) leden

300 200 100 0

Voetbal

2019

2020

2022

2023

2024

2025

Voetbalvereniging HZ'75 (gegevens niet volledig beschikbaar) 250

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

200

Totaal (actieve) leden

150 100 50 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

9. Bijlage IV – Ledenaantallen

57

Voetbal

Voetbal

Voetbal

Voetbal

Voetbalvereniging Madese Boys 1.000

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

800

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

600

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

400

Totaal actieve leden

200 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Voetbalvereniging VCW 400

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

300

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

200

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

100

Totaal actieve leden

0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Voetbalvereniging SV Terheijden 400

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

300

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...)

Gegevens niet ontvangen

200

Leden totaal

100

Totaal actieve leden

0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Voetbalvereniging Zwaluwe 400

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

300

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

200

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

100

Totaal actieve leden

0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

9. Bijlage IV – Ledenaantallen

58

Tennis

Tennis

Tennisvereniging Zwaluwse TV 200

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

150

Totaal (actieve) leden

100 50 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Tennisvereniging Madese TV 400

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

300

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...)

Gegevens niet ontvangen

200

Leden totaal

100

Totaal actieve leden

0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Tennis

Tennisvereniging Ruitersvaart (gegevens niet volledig beschikbaar) 250

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

200

Totaal (actieve) leden

150 100 50 0

Handbal

2019

2020

2022

2023

2024

2025

Handbalvereniging Mixed Up (gegevens niet volledig beschikbaar) Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

150

Actieve seniorenleden (< 19 jaar) 100

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...)

50

Leden totaal Totaal actieve leden

0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Kloveniers- Scouting gilde

Scouting

Scouting

9. Bijlage IV – Ledenaantallen

59

Scouting Made 200

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

150

Leden totaal

100

Totaal actieve leden

50 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Scouting d'n Hartel Terheijden 80

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

60

Leden totaal

40

Totaal actieve leden 20 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Zwalaho Lage Zwaluwe 80

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

60

Leden totaal

40

Totaal actieve leden 20 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Kloveniersgilde St. Antonius Abt 80

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

60

Gegevens niet ontvangen

40

Leden totaal Totaal actieve leden

20 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Fietsen

Jeu de Boules

Schietsport

9. Bijlage IV – Ledenaantallen

Kon. Kruisboogvereniging Willem Tell 125

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

100

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

75

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

50

Totaal actieve leden

25 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Jeu de Boules vereniging Boulevaart 160

Actieve seniorenleden (< 19 jaar) Leden totaal

120 80 40 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Fiets Cross Club Flying Devils

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

80

Totaal (actieve) leden

60 40 20 0 2019

Fietsen

60

2020

2022

2023

2024

2025

De Liniecrossers 150

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

100

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...)

Gegevens niet ontvangen 50

Leden totaal 0 2019 2019

2020 2020

2022 2022

2023 2023

2024 2024

2025 2025

Totaal actieve leden

Natuur

Postduiven Postduiven

9. Bijlage IV – Ledenaantallen

Postduivenvereniging Terheijden 25

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

20

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

15

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

10

Totaal actieve leden

5 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Madese Bons van Postduivenhouders 40

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

30

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

20

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

10

Totaal actieve leden

0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Madese Natuurvrienden 400

Actieve jeugdleden (< 19 jaar) Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

300

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...)

Gegevens niet ontvangen

200

Leden totaal

100

Totaal actieve leden

0 2019

Honden

61

2020

2022

2023

2024

2025

Hondenvereniging Made 125 100

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

75

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

50

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

25

Totaal actieve leden

0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

Paarden

9. Bijlage IV – Ledenaantallen

De Driedorpruiters 50

Actieve jeugdleden (< 19 jaar)

40

Actieve seniorenleden (< 19 jaar)

30

Niet actieve leden (rustend lid / begunstiger / ...) Leden totaal

20

Totaal actieve leden

10 0 2019

Zwembaden

62

2020

2022

2023

2024

2025

De Randoet & Het Puzzelbad 50.000

40.000

Bezoekers De Randoet Bezoekers Het Puzzelbad

30.000

Bezoekers totaal

20.000 10.000 0 2019

2020

2022

2023

2024

2025

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=c890a490-a8e6-42ed-9943-e9f373bb5204