CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2025032730] RV Visie Gat van den Ham in Balans

Raad in gesprek 22 januari 2026, gemeente drimmelenBij agendapunt: 20.15 uur: Visie Gat van den Ham in Balans2.536 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Aan de Raad Raad Made, 16 december 2025 Registratienummer: 2025032730

Raadsvergadering 5 februari 2026

Casenr: Meerdere Onderwerp:

Visie ‘Gat van den Ham in Balans’ Portefeuillehouder:

P.P.A.J. Akkermans R.M.E.L Pruijsers Ambtelijke coördinatie:

Bijlagen:

1. Concept-visie ‘Gat van den Ham in Balans’ 2. Raadsbesluit

Voorbereiden ‘Raad in Gesprek’:

 Ja  Nee

Grondgebied Steller:

W. van Oosterhout SAMENVATTING

De afgelopen periode is een gebiedsvisie opgesteld voor het gebied rond het Gat van den Ham. Landbouw, natuur en recreatie zijn goed met elkaar in balans in dit gebied. Met de visie ‘Gat van den Ham in Balans’ wordt voorgesteld het gebied verder te ontwikkelen zonder die balans te verstoren.

VOORGESCHIEDENIS

In het coalitieakkoord ‘bouwen aan een duurzaam, sociaal en veilig Drimmelen’ is vastgelegd dat er in deze coalitieperiode een visie wordt ontwikkeld voor het gebied Gat van den Ham. De afgelopen periode is in nauw overleg met de betrokken grondeigenaren, recreatieondernemers en natuurorganisaties gewerkt aan zo’n visie. Uit al die gesprekken blijkt dat het gebied ‘Gat van den Ham’ erg gewaardeerd wordt door de betrokken partijen. Grootschalige veranderingen zijn niet wenselijk. Transformatie van het gebied moet zorgvuldig en kleinschalig plaatsvinden zodat de balans die er is tussen landbouw, natuur en recreatie niet verstoord wordt. Voorgesteld wordt de visie ‘Gat van den Ham in Balans’ vast te stellen. WAT WILLEN WE BEREIKEN?

Coalitieakkoord In het coalitieakkoord staan een aantal passages die de aanleiding zijn geweest voor het opstellen van een visie voor het gebied Gat van den Ham. De Biesbosch is en blijft onze troef als het gaat om natuur en recreatie. Een goede balans daartussen is belangrijk. Dat vraagt om goede samenwerking tussen alle betrokken partijen en heldere keuzes. Er moet een betere spreiding komen van toeristen en recreanten over onze gemeente. De randen van de Biesbosch moeten daarop worden ingericht en de recreatieve ontwikkeling van het Gat van den Ham moet worden gestimuleerd. De Biesbosch is een natuurgebied dat open staat voor recreatie en ondernemerschap, maar zonder dat de unieke natuurwaarden van de Biesbosch onder druk komen te staan. Toerisme op de juiste plaats: we stimuleren recreanten om vooral aan de randen

2025032730

van de Biesbosch te ontspannen. Samen met Bedrijven Netwerk Drimmelen stellen we een plan op voor het gebied tussen het Gat van den Ham en Drimmelen met de aanleg van strandjes en beleefroutes. De passages uit het coalitieakkoord hebben vooral betrekking op de recreatieve versterking van het gebied. De inzet is echter steeds geweest om een zorgvuldig proces te lopen met alle belanghebbenden en te zoeken naar een goede balans tussen landbouw, natuur en recreatie. Afbakening gebied De naam Gat van den Ham behoort eigenlijk toe aan één van de drie kreken in het gebied tussen Drimmelen, Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe. In dit geval is ervoor gekozen om het hele gebied tussen Drimmelen, Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe aan te duiden als ‘het Gat van den Ham.

Proces Voor het opstellen van de visie is bureau ‘LOS ruimte maak je samen’ ingehuurd. Dat bureau heeft veel expertise met betrekking tot ruimtelijke vraagstukken en participatie. Het proces is aangestuurd door een interne stuurgroep met zowel de portefeuillehouder voor natuur als de portefeuillehouder voor landbouw en recreatie.

Inventarisatie Het proces is van start gegaan met een uitgebreide inventarisatie van het gebied en gesprekken met beleidsmedewerkers. Daarbij is gekeken naar landelijk, provinciaal en lokaal beleid. Dat heeft geleid tot een ontwikkelrichting met als thema’s duurzame landbouw, recreatie en natuur. In de periode daarna zijn ruim 25 gesprekken gevoerd. Met grondeigenaren zijn individuele gesprekken gevoerd, in de meeste gevallen op locatie. Met de natuurorganisaties en de recreatieondernemers zijn groepsgesprekken gevoerd. Verder is ook gesproken met de Biesboschregisseur en met medewerkers van Waterschap de Brabantse Delta. Tot slot is gedurende het proces ook afgestemd met de intern betrokken collega’s. Op 3 juli 2025 is er in het dorpshuis Drimmelen een bijeenkomst gehouden waarbij de grondeigenaren, de natuurorganisaties en de recreatieondernemers aanwezig waren om te reageren op de concept-visie en met elkaar in gesprek te gaan over concrete acties voor uitvoering van de visie.

Korte termijn versus lange termijn De visie is tot stand gekomen op basis van gesprekken met grondeigenaren, natuurorganisaties en recreatieondernemers. Die gesprekken ging veel over de huidige situatie en ontwikkelingen op korte en middellange termijn (5-10 jaar). Ondertussen worden er op provinciaal en landelijk niveau onderzoeken uitgevoerd die gaan over de lange termijn. Een paar van deze studies kunnen gevolgen hebben voor het gebied van het Gat van den Ham. Het is goed om ons te realiseren dat de visie die nu ontwikkeld is zich richt op de korte en middellange termijn. We zullen er echter rekening mee moeten houden dat met name de verandering van het klimaat gevolgen gaat hebben voor de inrichting en het gebruik van het gebied op lange termijn. Door de lage ligging van het Gat van den Ham, een van de laagste punten van West-Brabant, is het voorstelbaar dat bij toenemende klimaatverandering dit gebied op de lange termijn een rol gaat spelen in (regionale) waterberging. Vanuit het water- en bodemsysteem én bij hoogwater op de Amer bestaat de kans dat hier extra ruimte nodig is voor het tijdelijk bergen van water. Daarnaast vraagt de ontwikkeling van Powerport om de compensatie van water en natuur.

Door deze ruimtelijke en hydrologische opgaven lijkt het Gat van den Ham een logische locatie om op lange termijn bij voorbeeld extra waterberging te creëren en daarmee bij te dragen aan klimaatadaptatie en waterveiligheid in de regio. We blijven deze ontwikkelingen actief volgen. Een aantal studies die relevant zijn: Programmatisch Aanpak Grote Wateren (PAGW) Rijkswaterstaat voert een verkenning uit naar de Programmatische Aanpak Grote Wateren. Het doel van de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) is om in de grote wateren van ons land de ecologische waterkwaliteit te verbeteren en de natuur te versterken. Eén van de deelgebieden van de PAGW is de Zuidelijke Delta waar onder ander de Biesbosch deel van uitmaakt. Het vergroten van de getijdewerking is één van de onderwerpen van de verkenning. Door de open verbinding van het Gat van den Ham met de Amer heeft een verandering van de getijdewerking grote gevolgen voor dit gebied.

Ontwerpend onderzoek zuidwestelijk zeekleigebied In opdracht van de Provincie Noord-Brabant zijn scenario’s ontwikkeld voor de gevolgen van de klimaatverandering in onder andere het zuidwestelijk zeekleigebied. Door klimaatverandering krijgen we te maken met veranderingen op gebied van waterbeschikbaarheid, waterveiligheid en waterkwaliteit. In drie scenario’s is uitgewerkt wat de gevolgen kunnen zijn voor ons gebied. Het onderzoek geeft aanleiding om tijdig na te gaan denken over het toekomstig watersysteem en het daarmee samenhangend agrarisch grondgebruik. De verwachting is dat er op lange termijn meer ruimte moet komen voor het bufferen van water. Powerport-advies ‘Agrarisch Landschap’ Vanuit de werkgroep ‘Agrarisch Landschap’ van de Powerport regio Moerdijk is geadviseerd om voor een ruim gebied rond de Powerport een gebiedsgerichte aanpak te ontwikkelen. Binnen dit gebied moet een herstructurering plaatsvinden van de agrarische sector, in combinatie met toekomstgerichte ontwikkelingen rond waterbeschikbaarheid, natuur- en watercompensatie en landschapsinrichting. Tijdens het Bestuurlijk Overleg tussen Rijk en Regio op 1 december jl. is besloten de aanbevelingen verder uit te werken in een Plan van Aanpak.

Deze ontwikkeling kan ook gevolgen hebben voor het gebied Gat van den Ham Kaderrichtlijn Water (KRW) en Ecologische Verbindingszones (EVZ’s) Wij hebben samen met het waterschap en de provincie Noord-Brabant verplichtingen met betrekking tot de uitvoering van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) en de realisatie van Ecologische Verbindingszones (EVZ’s). Het Gat van den Ham is zowel een KRWwaterlichaam als een EVZ. Op grond van de KRW moet gewerkt worden aan de chemische en ecologische waterkwaliteit van het oppervlakte- en grondwater. Ecologische verbindingszones zijn groene schakels die natuurgebieden in Natuurnetwerk Brabant (NNB) met elkaar verbinden. Het Waterschap is met ons in overleg en bezig met de voorbereiding van maatregelen voor de KRW en de EVZ’s in het Gat van den Ham. Het waterschap is voornemens om kreekherstel toe te passen (bijv. natuurvriendelijke oevers e.d.). De maatregelen hebben betrekking op de drie kreken in het gebied en worden afgestemd met de betrokken agrariërs en de lokale natuurorganisaties. De maatregelen passen binnen de concept-visie voor het Gat van den Ham. Naast de maatregelen die het waterschap uitvoert, is het voorstelbaar dat aanvullende gemeentelijke maatregelen nodig zijn om de KRW-doelen te halen. Dergelijke maatregelen zullen wij beschrijven in een KRW-actieplan dat in 2026 wordt opgesteld. HOE PAST DIT BINNEN BELEID EN WETGEVING?

De visie zal als bouwsteen dienen voor de actualisering van de Omgevingsvisie. Dat betekent concreet dat in de Omgevingsvisie zal worden vastgelegd en uitgewerkt dat het gebied van het Gat van den Ham een zeer waardevol gebied is waar landbouw, natuur en recreatie goed met elkaar in balans zijn. En dat wij de ontwikkeling van duurzame landbouw, recreatief medegebruik en natuurontwikkeling stimuleren, zonder dat dat ten koste gaat van de zorgvuldige balans tussen die thema’s. In de Omgevingsvisie zal ook worden vastgelegd dat wij verwachten dat er op de langere termijn als gevolg van klimaatverandering, waterveiligheid en ontwikkelingen zoals Powerport meer ingrijpende veranderingen in het gebied kunnen voorkomen. Ook in dat geval blijft een zorgvuldige balans tussen een duurzame landbouwstructuur en de ruimte voor natuur en recreatie het uitgangspunt.

DUURZAAMHEIDSPARAGRAAF

Voor onze blauwgroene gemeente is duurzaamheid een belangrijk thema. Op 26 juni 2025 is het programma Duurzaamheid vastgesteld door de gemeenteraad. De visie ‘Gat van den Ham in Balans’ sluit daar naadloos op aan door ruimte te bieden aan ontwikkeling van natuur, recreatie en duurzame landbouw.

WAT GAAN WE DOEN?

De visie op hoofdlijnen De visie ‘Gat van den Ham in Balans’ beschrijft de gewenste ontwikkeling van het gebied vanuit de perspectieven landbouw, natuur en recreatie. Bij de uitvoering van de visie is het belangrijk om de balans tussen die thema’s zorgvuldig te bewaren. In de visie worden per thema de gewenste ontwikkelingen vastgelegd. Ruimte voor duurzaam agrarisch ondernemen. • Stimuleren en faciliteren van duurzame/regeneratieve landbouw. • Slim omgaan met water nu en in de nabije toekomst • Ruimte bieden aan ondernemerschap. • Creatief meedenken met Vrijkomende Agrarisch Bebouwing (VAB’s) binnen de kaders van de visie • Actief contact onderhouden met de ZLTO en vaker aan de keukentafel bij boeren • Toekomstgerichte duurzame initiatieven in de schijnwerper zetten Uitbreiding aanbod van recreatievoorzieningen. • Versterken van fiets- en wandelroutes • Ontwikkelen van een netwerk van laarzenpaden • Informatie geven over het landschap, de natuur en de gebruikers • Betere afstemming maai- en snoeibeleid op recreatief gebruik • • • •

Stimuleren recreatief medegebruik Uitzichtpunt over het landschap Ontwikkelen recreatieve parels Zwemwater met strandje aan de Amer

• • •

Drimmelen als toeristisch-recreatief centrum Lage Zwaluwe als poort naar de Biesbosch Haven Hooge Zwaluwe als blauwe parel

•

Recreatief Drimmelen als samenwerkingspartner

Het verbeteren/uitbreiden van natuurwaarden • Kreken Gat van den Ham robuuster maken en EVZ’s afronden • Oude zeedijk ontwikkelen tot markante dijk • Zuinig zijn op de natuur langs de spoorlijn • Kansen bieden voor weidevogels • Verbinding maken tussen Biesbosch en Mark • Ruimte voor agrarisch natuurbeheer • Onderhouden netwerk natuurorganisaties

Het uitvoeren van de visie Onderhouden contact Uit alle gesprekken is gebleken dat vooral contact met ‘het gemeentehuis’ erg belangrijk gevonden wordt. Het contact met recreatief Drimmelen en met de natuurorganisaties is op dit moment goed geborgd. Het is belangrijk om ook het contact met de agrarisch sector structureel goed te organiseren. Omgevingsvisie Inmiddels is gestart met het actualiseren van de Omgevingsvisie. De visie ‘Gat van den Ham in balans’ is een bouwsteen voor deze actualisatie. Uitvoeringsplan Voor uitvoering van de visie ‘Gat van den Ham in Balans’ is € 300.000 gereserveerd in het regioplan Nederwiek 3. Dit geld zal worden ingezet voor initiatieven vanuit de landbouw, de natuurorganisaties en/of de recreatieondernemers. De organisaties zullen daarvoor worden uitgenodigd. Bij het beoordelen van de initiatieven zal worden getoetst op het behoud van de balans in het gebied en de bijdrage aan de gewenste ontwikkelingen (zie ‘De visie op hoofdlijnen’) Door Recreatief Drimmelen is eerder al het initiatief genomen voor de aanleg van een strandje langs de Amer. We weten inmiddels dat dat een lastig onderwerp is vanwege de diverse overheden waar we mee te maken hebben en het feit dat de Amer een belangrijke scheepvaartverbinding is en onderdeel is van het Natura 2000 gebied De Biesbosch.

We hebben desondanks met Recreatief Drimmelen afgesproken om ons gezamenlijk maximaal in te zetten voor het strandje. Door de ZLTO is het initiatief genomen voor een project rond klimaatadaptieve landbouw. Binnen dit project wordt onderzocht op welke manier de waterbeschikbaarheid kan worden verhoogd door tijdelijke opslag van water in verschillende aardlagen. Daarnaast worden de mogelijkheden onderzocht om organisch materiaal uit onze eigen gemeente in te zetten voor bodemverbetering. Daarmee wordt geïnvesteerd in een levende bodem, de basis voor duurzame landbouw. Dit project wordt gefinancierd vanuit de Nederwiek-gelden en heeft overigens betrekking op de hele gemeente en niet alleen op het gebied Gat van den Ham. Vanuit de natuurorganisaties is een initiatief in voorbereiding voor de realisatie van een laarzenpad met kleinschalige landschapselementen.

WIE ZIJN DE BETROKKEN PARTIJEN?

De visie is tot stand gekomen in overleg met de grondeigenaren, de recreatieondernemers en de lokale natuurorganisaties. Verder zijn de ZLTO, Recreatief Drimmelen en het Waterschap betrokken en zijn er gesprekken gevoerd met medewerkers van de Provincie en met de Biesboschregisseur. WAT ZIJN DE KOSTEN?

Voor uitvoering van de visie ‘Gat van den Ham in Balans’ is € 300.000 gereserveerd in het regioplan Nederwiek 3. Voorgesteld dit geld te reserveren voor initiatieven vanuit de landbouw, de natuurorganisaties en/of de recreatieondernemers. De organisaties zullen daarvoor worden uitgenodigd. Bij het beoordelen van de initiatieven zal worden getoetst op het behoud van de balans in het gebied en de bijdrage aan de gewenste ontwikkelingen.

Over de inzet van de Nederwiek-middelen is ambtelijk overeenstemming tussen Gemeente, Provincie en Rijk. In Q1 2026 wordt het regioplan bestuurlijk vastgesteld en krijgen wij op basis van het vastgestelde regioplan een beschikking. Op dat moment zullen de middelen ook worden verwerkt in de begroting. WAT ZIJN DE ALTERNATIEVEN?

De voorgestelde visie is het resultaat van een participatieproces met grondeigenaren, natuurorganisatie en recreatieondernemers. Het gaat over de toekomst van het gebied ‘Gat van den Ham’. Uiteraard kunnen er ook andere keuzes gemaakt worden die meer ruimte geven aan natuur en/of recreatie. Wij vinden echter dat juist de balans tussen die drie thema’s een belangrijke kwaliteit is van het gebied. HOE GAAN WE COMMUNICEREN?

Ook in het vervolgproces zullen wij contact houden met ZLTO, Recreatief Drimmelen en de natuurorganisaties. WAT IS DE VERVOLGPROCEDURE?

Na vaststelling van de visie wordt deze als bouwsteen gebruikt voor de actualisatie van de Omgevingsvisie. De initiatieven die al lopen krijgen een vervolg. Natuurorganisaties, Recreatieondernemers en Grondeigenaren/agrariërs worden uitgenodigd om met nieuwe initiatieven te komen.

Burgemeester en wethouders van Drimmelen

Deze brief is getekend namens: S.K. Maas

B.H.G. Scholtze

Loco-gemeentesecretaris

Burgemeester

,

De raad van de gemeente Drimmelen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d.;4 december 2025 gelet op: - De bijgevoegde concept-visie ‘Gat van den Ham in Balans’; - De resultaten van het participatietraject; - het blauwgroene profiel van onze gemeente Besluit: Vaststellen visie ‘Gat van den Ham in Balans’ Made, 5 februari 2025 de raad voornoemd, Laten staan ivm handtekening

Laten staan ivm handtekening Laten staan ivm handtekening

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=50a12869-70d9-4624-987e-297c67bf8ad9