[2025020775] Geothermie Plukmade
Tekst van het document
Aan de Raad Raad Made, 2 september 2025 Registratienummer: 2025020775
Raadsvergadering 9 oktober 2025
Casenr:
Meerdere Onderwerp:
Geothermie Plukmade Portefeuillehouder:
Bijlagen:
Voorbereiden op:
J.G.M. Vissers
1. Raadsbesluit 2. Concept definitieve beschikking geothermie Plukmade
Informatietafels Gesprekstafel
Ambtelijke coördinatie:
Grondgebied Steller:
W. van Oosterhout SAMENVATTING Op 27 mei 2025 is de gemeenteraad met een raadsbrief geïnformeerd over het besluit van het college om een ontwerpbeschikking af te geven voor de eerste fase van het geothermie-project Plukmade. In die brief is ook informatie gegeven over het geothermie-project en is de procedure beschreven. In dit geval is sprake van een uitgebreide procedure waarbij de gemeenteraad de bevoegdheid heeft om een bindend advies af te geven. Voorgesteld wordt in dit geval een positief bindend advies af te geven. .
VOORGESCHIEDENIS Het glastuinbouwgebied Plukmade is voor het verwarmen van de kassen op dit moment aangesloten op het Amernet. Het Amernet wordt geëxploiteerd door Ennatuurlijk. De warmte is afkomstig van de Amercentrale. Door RWE, de eigenaar van de Amercentrale, is aangegeven dat zij per 1 januari 2027 gaat stoppen met de levering van warmte aan het Amernet. Al lange tijd wordt er daarom onderzoek gedaan naar alternatieve vormen van warmtelevering. Uit de onderzoeken is gebleken dat Geothermie een goed alternatief is voor het leveren van warmte voor de glastuinbouw. Daarnaast blijkt dat in potentie de goede voorwaarden aanwezig zijn voor een geothermiebron op deze locatie. Een consortium van bedrijven wil dan ook onder de naam Geothermie Plukmade B.V. geothermie gaan toepassen op Plukmade. De kassen kunnen dan gebruik maken van die warmte. Op 15 januari 2025 is bij ons voor fase 1 van het project een bopa-vergunning aangevraagd op grond van de Omgevingswet. Fase 1 is kortgezegd de aanleg en boorfase van het hele geothermieproject. De aanvraag is ingediend door Aardyn B.V. Op 20 mei 2025 is door het college besloten een ontwerpbeschikking vast te stellen en een anterieure overeenkomst aan te gaan. De ontwerpbeschikking heeft 6 weken ter inzage gelegen. In die periode is er één zienswijze ingediend die heeft geleid tot een kleine aanpassing van de beschikking.
2025020775
De gemeenteraad wordt nu voorgesteld een positief bindend advies af te geven. Op basis van dat advies kan het college een definitieve beschikking vast stellen. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Wat is geothermie? Geothermie of aardwarmte is duurzame warmte uit de ondergrond waarmee je woningen, kassen en andere gebouwen kan verwarmen. Diep in de ondergrond (vanaf ongeveer 500 meter) bevindt zich warm water in (poreuze) zand- en gesteentelagen. Geothermie wordt gewonnen uit het warme water in deze lagen. Uit geboorde putten wordt warm water opgepompt vanuit de diepe ondergrond dat vervolgens wordt ontgast en gefilterd. Het warme water wordt vervolgens naar warmtewisselaars geleid waar de warmte wordt overgedragen aan het bestaande warmtenet. Het afgekoelde water wordt vervolgens door injectiepompen weer in de ondergrond gebracht via injectieputten. Op de locatie staan warmtepompen die het verwarmde water rondpompen. De combinatie van een put voor het oppompen (productieput) en een put voor het terugvoeren van het aardwarmte water (injectieput) wordt een doublet genoemd. Een woning of bedrijf wordt op het warmtenet aangesloten via een ontvangststation (ook wel warmte-unit genoemd) in het gebouw. Geothermie is inmiddels een bewezen techniek voor duurzame, hernieuwbare warmte. Geothermie is een hernieuwbare bron van warmte omdat de warmte ondergronds steeds weer van nature wordt aangevuld.
Daarnaast is het een warmtebron waarbij nauwelijks CO2 vrijkomt, daarom draagt geothermie/aardwarmte bij aan de verduurzaming van de Nederlandse energiehuishouding. Het is een duurzaam, lokaal en betrouwbaar alternatief voor aardgas. Tijdens de informatiebijeenkomsten op 19 september 2019, 7 januari 2021 en met raadsbrieven op 24 november 2020, 4 april 2023 en 10 september 2024 en 27 mei 2025 hebben wij u uitgebreid geïnformeerd over het geothermie-project. Geothermie in Plukmade Geothermie Plukmade B.V. is houder van de toewijzing ‘zoekgebied aardwarmte Made 2’ (Plukmade). Geothermie Plukmade B.V. is opgericht in 2019 en heeft als doel om een aardwarmteproject te ontwikkelen in het glastuinbouwgebied van Made. Met deze alternatieve warmtebron kunnen de kassen van Plukmade en de woningen in onder meer Breda, Oosterhout en Tilburg van warmte worden voorzien. Dat gebeurt via het bestaand lokaal netwerk van Ennatuurlijk (het Brabantnet). Geothermie Plukmade B.V. is een consortium dat bestaat uit de volgende 4 aandeelhouders: - Aardyn BV - Ennatuurlijk BV - Energie Beheer Nederland BV (EBN) - De Brabantse Ontwikkel Maatschappij BV (BOM)
De locatie van de installatie is nabij Schanseind 31 in Made en is hieronder weergegeven.
Voor de productie van geothermie in Plukmade worden er 4 boorgaten gebruikt. Het gaat in Plukmade dus om 2 doubletten. Om de productielocatie te kunnen realiseren zal allereerst een mobiele boorinstallatie worden geplaatst voor het uitvoeren van vier diepboringen. Twee boorgaten zullen er voor aanvoer van verwarmd grondwater worden gebruikt en twee boorgaten zullen voor de afvoer van afgekoeld grondwater worden gebruikt. De mobiele boorinstallatie betreft een tijdelijk bouwwerk waarvan bepaalde onderdelen vergunning vrij zijn te realiseren. Nadat de diepboringen zijn gerealiseerd, wordt de boorinstallatie weggehaald. Vervolgens wordt een gebouw met pompstation en bijbehorende bouwwerken/voorzieningen gebouwd. Het pompstation en de bijbehorende voorzieningen zijn bouwwerken die voor onbepaalde tijd blijven staan.
HOE PAST DIT BINNEN BELEID EN WETGEVING? Benodigde vergunningen Plukmade BV maakt bij de realisatie van geothermie onderscheid in twee fasen. De eerste fase heeft betrekking op het ontwerpen en aanleggen van een boorlocatie, het oprichten van een verplaatsbaar mijnbouwwerk en de uitvoering van boringen tot enkele kilometers diepte voor het winnen van aardwarmte. De tweede fase bestaat uit de realisatie van de uiteindelijke winningsfaciliteiten en de exploitatie. In deze fase wordt een pompgebouw geplaatst, vinden de aansluitingen plaats op het warmtenet en start de warmteproductiefase. De aanvraag die is ingediend heeft betrekking op fase 1. De vergunning voor fase 2 zal pas later worden aangevraagd. Vergunningverlening KGG Omdat Geothermie valt onder de Mijnbouwwet heeft Plukmade BV in eerste instantie een vergunning nodig op basis van de Mijnbouwwet. Deze vergunning wordt afgegeven door het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG).
De vergunning die valt onder de Mijnbouwwet heeft betrekking op het ondergrondse deel van de installatie en de effecten daarvan bovengronds (trillingen, geluid). Om die vergunning af te kunnen geven laat het ministerie onder andere een seismische dreiging- en risicoanalyse uitvoeren door TNO. De vergunning die door KGG moet worden afgegeven wordt startvergunning genoemd. De startvergunning geeft toestemming voor nader onderzoek, het boren, de aanleg van de installatie en het testen hiervan. De startvergunning geeft ook de mogelijkheid om alvast 2 jaar aardwarmte te winnen. Daarnaast is KGG ook verantwoordelijk voor de afgifte van de vergunning voor zogenaamde milieu belastende activiteiten (Mba). In deze procedure wordt ook besloten op de ingediende MER-beoordeling.
Vergunningverlening gemeente De gemeente is verantwoordelijk voor het afgeven van een vergunning op grond van de Omgevingswet. Omdat het Omgevingsplan geen ruimte biedt voor het realiseren van een geothermie-installatie op deze locatie is er sprake van een zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa). De vergunning mag op grond van de Omgevingswet alleen worden verstrekt als er sprake is van ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bieden daarvoor de beoordelingsregels. Tussen de gemeente en KGG vindt afstemming plaats over beide vergunning trajecten. Omgevingsvergunning De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant heeft ons geadviseerd over de vergunningaanvraag voor Geothermie. Op basis van dat advies hebben wij op 20 mei 2025 een ontwerpbeschikking vastgesteld. Die ontwerpbeschikking heeft gedurende 6 weken ter inzage gelegen. Tijdens die periode is één zienswijze ingediend. Ter toelichting het volgende. De aangevraagde activiteit is in strijd met het Omgevingsplan. Het is niet mogelijk om binnen het omgevingsplan af te wijken om de activiteit mogelijk te maken. Dat betekent dat het ruimtelijk inpassen van de vergunning plichtige bouwwerken enkel door middel van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) kan plaatsvinden.
De aanvraag die daarvoor is opgesteld en ingediend is beoordeeld op relevante aspecten zoals geluidshinder, bodem en lichthinder. De rapporten wijzen uit dat al deze aspecten geen belemmering zijn om geothermie te realiseren. Enerzijds omdat er geen effecten te verwachten zijn, anderzijds omdat de achtergrondbelasting al zodanig is dat er geen merkbaar effect zal zijn. In een aantal gevallen stellen we een voorwaarde waarmee we borgen dat men aan de verplichtingen kan voldoen. De beoordeling heeft geleid tot de volgende conclusie: “Er is getoetst of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan de locatie voor de omgevingsaspecten. Uit deze toets is gebleken dat er inderdaad sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties voor de omgevingsaspecten.
Er wordt geen onevenredige afbreuk gedaan aan omgevingswaarden en bij de voorgenomen ontwikkeling worden de belangen van derden niet in onevenredige mate geschaad, mits wordt voldaan aan de opgenomen voorschriften en voorwaarden”. Op grond hiervan heeft het college op 20 mei 2025 besloten een positieve ontwerpbeschikking vast te stellen. Zienswijze Op de ontwerpbeschikking is één zienswijze ingediend. In de ontwerpbeschikking is vastgelegd dat het voor de stikstofberekening (de AERIUSberekening) nodig is dat er tussen de start van de laatste aanlegfase en de start van de exploitatiefase ten minste 12 maanden moet zitten. Door de aanvrager is hierover een zienswijze ingediend. De aanvragen is van mening dat hier een nuancering op aangebracht moet worden omdat beide fases in hetzelfde jaar plaats kunnen vinden zolang de depositiewaarde maar niet overschreven wordt. In een reactie hierop adviseert de OMWB om de gevraagde nuancering niet aan te brengen. Dat zou alleen mogelijk zijn als op voorhand een stikstofberekening wordt vastgesteld voor zowel de aanleg- als de exploitatiefase. Voorgesteld wordt dan ook de ontwerpbeschikking op dit punt ongewijzigd vast te stellen. In de ontwerpbeschikking (zie bijlage) is dit nader toegelicht.
Verder zijn in de zienswijze twee technische opmerkingen gemaakt die gaan over de lozing van hemelwaterafvoer wat in een andere vergunning feitelijk wordt geregeld. Deze opmerkingen hebben ertoe geleid dat twee artikelen uit de beschikking zijn geschrapt. In de bijgevoegde concept definitieve beschikking is dat zichtbaar gemaakt. Bindend advies gemeenteraad Bij de invoering van de Omgevingswet is door de gemeenteraad een lijst vastgesteld met onderwerpen waarvoor de gemeenteraad bindend adviesrecht heeft bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (artikel 16.15a Omgevingswet). Projecten voor energieopwekking staan op die lijst. De gemeenteraad heeft dus de bevoegdheid om een advies te geven over de aanvraag en dit advies is bindend voor het college. De procedure is dan zo dat de gemeenteraad gevraagd wordt om met een raadsbesluit een positief advies te geven op de aanvraag, in dit geval met daarbij de ontwerpbeschikking van het college. Met de griffie is vooraf afgestemd over het tijdstip waarop de gemeenteraad gevraagd wordt een bindend advies te geven. Het is belangrijk dat de gemeenteraad bij het behandelen van het dossier kan beschikken over een ontwerpbeschikking, maar ook over de binnengekomen zienswijzen. De gemeenteraad wordt daarom pas om een bindend advies gevraagd als de zienswijzen zijn binnengekomen en voorzien zijn van een inhoudelijk advies.
Dat is dus op dit moment, aan het eind van de procedure. De gemeenteraad zal vooraf worden geadviseerd door de raadscommissie ruimtelijke plannen. De vergadering van deze commissie is op 15 september 2025. Op 27 mei is de gemeenteraad uitgebreid geïnformeerd over de aanvraag, de ontwerpbeschikking en de procedure.
DUURZAAMHEIDSPARAGRAAF Vanuit het blauwgroene profiel van onze gemeente (landbouw-natuur-recreatie) zijn het behoud en de verduurzaming van het glastuinbouwgebied Plukmade erg belangrijk. Geothermie biedt een goede kans om op termijn te beschikken over duurzaam opgewekte warmte.
WAT GAAN WE DOEN? De gemeenteraad wordt voorgesteld een positief bindend advies af te geven op deze vergunningaanvraag. Op basis van dat advies geeft het college de definitieve beschikking af. Het college mag daarbij dus niet afwijken van het advies van de gemeenteraad. Na het vaststellen van de definitieve beschikking wordt deze gepubliceerd. Daarna kunnen belanghebbenden bij de rechtbank beroep instellen tegen het besluit. De beroepstermijn is 6 weken. Of het geothermie-project daadwerkelijk doorgaat is verder afhankelijk van de startvergunning die door het ministerie moet worden afgegeven. Naar verwachting wordt de ontwerpbeschikking eind oktober door KGG gepubliceerd. Bewoners worden hierover actief geïnformeerd onder andere tijdens een informatieavond. Verder is het geothermie-project afhankelijk van de vraag of er overeenstemming wordt bereikt tussen Geothermie Plukmade BV en de tuinders over de afname van warmte. Recent is bekend geworden dat de gesprekken tussen Ennatuurlijk en de Energie Coöperatie Made zijn gestopt. Ennatuurlijk heeft aangegeven de gesprekken over warmtelevering voort te zetten met individuele tuinders. In een verklaring van Aardyn is overigens vastgelegd dat zonder deelname van de tuinders geothermie zowel economisch als technisch niet haalbaar is. Met andere woorden: zonder tuinders geen geothermie.
Die verklaring is als bijlage bij de anterieure overeenkomst opgenomen. We volgen deze ontwikkeling actief.
WIE ZIJN DE BETROKKEN PARTIJEN? Geothermie Plukmade B.V. is de aanvrager van de vergunning. Verder zijn de tuinders natuurlijk een belangrijke betrokken partij. Met het ministerie van KGG wordt afgestemd over het vergunning traject. De OMWB adviseert over de vergunningaanvraag.
WAT ZIJN DE KOSTEN? De kosten van de vergunningverlening worden in principe gedekt vanuit de leges. Daarnaast moet de aanvrager een bijdrage betalen aan de gemeentelijke plankosten op basis van de afgesloten anterieure overeenkomst. Tot slot wordt het risico op nadeelcompensatie (voorheen planschade) op de aanvrager afgewenteld. Omdat het hier gaat om een tijdelijke omgevingsvergunning, dient de aanvrager een bankgarantie ter hoogte van € 100.000 te overleggen aan de gemeente ter zekerstelling van de ontmanteling van het project. Ontmanteling is alleen aan de orde als na de boorfase blijkt dat niet kan worden overgegaan tot de productiefase.
WAT ZIJN DE ALTERNATIEVEN? Door de tuinders wordt al geruime tijd nagedacht over alternatieven voor het verwarmen van hun kassen. Daarbij wordt onder meer gedacht aan biothermie en restwarmte vanuit Moerdijk. Geothermie is het meest kansrijke alternatief. Verder nemen de tuinders ook maatregelen om met minder warmte te kunnen telen. HOE GAAN WE COMMUNICEREN? De communicatie en participatie is een primaire verantwoordelijkheid van de aanvrager. Wij communiceren over de vergunning via de website, huis-aan-huisblad ’t Carillon en officiële bekendmakingen.
WAT IS DE VERVOLGPROCEDURE? Op basis van het advies van de gemeenteraad neemt het college een definitief besluit over de ontwerpbeschikking. Bij een positief besluit van de gemeenteraad wordt een definitieve beschikking af gegeven. Belanghebbenden kunnen nog wel bij de rechtbank bezwaar maken tegen die beschikking. Burgemeester en wethouders van Drimmelen
A.J.M. Martens
B.H.G. Scholtze
Gemeentesecretaris
Burgemeester
,
De raad van de gemeente Drimmelen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d.;2 september 2025 gelet op: -
De aanvraag omgevingsvergunning bopa voor de eerste fase van het geothermieproject Plukmade (15 januari 2025) De concept definitieve beschikking omgevingsvergunning bopa eerste fase geothermie-project (2 september 2025) Het preadvies van de raadscommissie Ruimtelijke Plannen
Besluit: Een positief bindend advies af te geven op de bopa-vergunningaanvraag eerste fase geothermie Plukmade Made, 9 oktober 2025 de raad voornoemd, Laten staan ivm handtekening
Laten staan ivm handtekening Laten staan ivm handtekening