CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2025015289] STG 17042025 Samengevoegde wensen en bedenkingen RPE WBEB V2

Raad 3 juli 2025, gemeente drimmelenBij agendapunt: Vaststelling Regionaal Plan Energiesysteem West-Brabant (RPE-WBEB)11.986 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Afkomstig van Wensen en bedenkingen

Reactie (NB: paginanummers verwijzen naar de RPE-versie MET markeringen)

Altena

De lokale energievraag en aanbod een prominentere rol geven. Lokale energievraag- en aanbod heeft inderdaad een grote rol in het RPE. We hebben Liever eerder concrete stappen zetten gezien de nijpende dit een voorname plek gegeven in het eerste leidende principe over de situatie op het elektriciteitsnet. verantwoordelijkheid voor de balans zo laag mogelijk in het energiesysteem leggen. Bij de verschillen tussen RES 1.0 en het RPE hebben we op p.12 expliciet aangegeven dat de balans tussen de lokale vraag en aanbod van energie in het RPE veel aandacht krijgt.

Altena

Alternatieve energie voorrang geven.

Altena

Energie moet een afwegingscriterium zijn bij ruimtelijke keuzes. Dat is inderdaad het geval. Op pagina 19 besteden we hieraan nadrukkelijker aandacht.

Altena

Liever wachten op de resultaten van de energiehubs alvorens we keuzes maken.

Het toepassen van energiehubs geeft bedrijven de kans om te groeien, omdat beschikbare energie beter wordt verdeeld. Door met energiehubs aan de slag te gaan, doen we er kennis en ervaring mee op. Die kennis en ervaring verspreiden we actief om tot nog meer hubs te komen.

Altena

Meer aandacht voor afstemming/balans met andere gebiedsopgaven. Een integrale aanpak is noodzakelijk.

Dit is in lijn met het RPE. Zie hiervoor 3.2.1 " Gezamenlijke aanpak energie en ruimte". De RES West-Brabant gaat bij de integrale afstemming nauw samenwerken met de stedelijke regio's West-Brabant en Breda-Tilburg.

Altena

Afstemming met andere RES-regio’s en wellicht landelijk is wenselijk vanwege kansrijke grootschalige opwekgebieden elders.

Wij erkennen het belang van deze afstemming. Onder meer bij de gebiedsaanpak voor de Powerport vragen we ook aandacht voor landelijke solidariteit, omdat de energie-installaties die voorzien zijn voor onze regio ook van landelijk belang zijn.

Het RPE is erop gericht om toe te werken naar een klimaatneutraal West-Brabant met duurzame energie. Vanuit het Klimaatakkoord zijn zon en wind als betrouwbare opwektechnieken voor elektriciteit voorgeschreven. RES West-Brabant heeft in haar bod van 2,2 TWh aangegeven dat zij zich inspant om daarvan 0,2 TWh met innovatieve technieken in te vullen. Bij warmte wordt volop ingezet op innovatieve techniek, die nog niet breed worden toegepast, zoals aquathermie en slibvergisting.

Altena

Vanwege het ruimtebeslag voor opwek en opslag boven- en ondergronds naar verwachting vooral op landbouwgronden, moeten de landbouwgronden beter beschermd worden en moet er meer aandacht zijn voor zorgvuldig ruimtegebruik.

De integrale afstemming van opwek, opslag en andere onderdelen van het energiesysteem met andere belangen in onze regio, zoals landbouw, geeft de RES West-Brabant invulling via de bijdrage aan de stedelijke regio's. Daar zal de interale afweging plaats van de belangen vinden.

Altena

Waar sprake is van landgebruik voor energieopgaven (eventueel Dit is in lijn met het RPE. We geven hieraan bijvoorbeeld invulling via de in combinatie met andere functies) moet er naast een gebiedsaanpak door aan te sluiten bij de identiteit en de landschappelijke waarde kwantitatieve ook een kwalitatieve benadering gehanteerd van een gebied. worden.

Altena

Meer duidelijkheid/uitgangspunten bij het beroep op solidariteit. Wat houdt het in als er op Altena een beroep wordt gedaan? Wie heeft de regie? Wanneer komt de gemeenteraad daarbij in positie?

Altena

Starten met besparen en isoleren. Daarbij voor grootschalige Starten met besparen en isoleren is inderdaad een wezenlijik startpunt. Om die opwek vooral sturen op bestaande infrastructuren en meer reden is besparen en isoleren een onderdeel van het leidende principe op p. 22: "Het nadruk op het benutten van bedrijfshallen, bedrijventerreinen, startpunt daarbij is energiebesparing". parkeerterreinen en restgronden.

Altena

Prioriteit geven aan de principes zekerheid, betrouwbaarheid en De RES West-Brabant spreekt over publieke belangen waar u spreekt over principes. veiligheid. Dezelfde strekking wordt bedoeld. Zekerheid, betrouwbaarheid en veiligheid zijn zeker van belang. de RES West-Brabant vult deze op pagina 21 aan met andere publieke belangen voor het energiesysteem, die zijn opgenomen in het Nationale Plan Energiesysteem van de rijksoverheid. Er is geen volgorde in deze belangen, de RES West-Brabant houdt met alle in totaal zes belangen rekening.

Altena

Vanwege verschillen in uitdagingen op gebieds- of sectorniveau Met de gebiedsaanpak zet de RES West-Brabant nadrukkelijk in op de verschillen in door toenemende energievraag, de opgave per gebied en per uitdagingen in sectoren inspelen. sector oppakken (haven, bedrijventerreinen, woonkernen).

De stedelijke regio's gaan een belangrijke rol spelen bij de invulling van solidariteit, juist ook omdat energie een onderdeel is van een veel bredere besluitvorming. De nadere uitwerking, ook wat betreft in positie komen van gemeenteraden, vindt in overleg plaats tussen de deelnemers aan de RES.

Altena

De identiteit van Altena in ere houden door nieuwe vormen van Dit is in lijn met het RPE. De Res West-Brabant sluit aan bij de identiteit van de opwek van duurzame energie passend bij Altena (kleinschalig gebieden. en innovatief) te stimuleren.

Altena

Meer aandacht voor energiebesparing / consuminderen; daar een extra paragraaf voor in de RPE opnemen.

Energiebesparing heeft de aandacht binnen de RES. Energiebesparing wordt genoemd in het eerste leidende principe in het RPE, daarmee wordt het belang benadrukt. Vanuit de RES-organisatie wordt gemeenten ondersteuning geboden bij het verbeteren van hulp aan bewoners bij het verduurzamen van hun woning en het organiseren van regionale samenwerking hiervoor.

Altena

Meer inzetten op waterstof(productie) bij overschot aan elektriciteit.

RES West-Brabant heeft recent een onderzoek naar kansrijke waterstofclusters afgerond. Met Hy Network Services wordt gesproken over aantakkingen op de waterstof backbone. In het kader van de studie naar Altena Energie eiland is waterstof nadrukkelijk in beeld voor mobiliteit over water en de weg.

Altena

Ervoor waken dat Altena vanwege de ruimte die zij heeft een speeltuin wordt voor initiatieven van buiten de gemeente.

Het RPE biedt een beleidskader om initiatieven in de regio op elkaar af te stemmen. Daarbij houden de verschillende gemeenten, provincie en waterschappen rekening met elkaar.

Altena

Realistische en haalbare doelen nastreven met zorg voor onze Dit is in lijn met het RPE. De RES West-Brabant ziet toe op de invulling van publieke aarde. belangen, waaronder de zorg voor onze aarde. Tegelijkertijd houdt de RES WestBrabant oog voor de realiseerbaarheid. Wanneer is wat mogelijk?

Altena

Wens om op korte termijn duidelijke keuzes te maken voor energievoorziening van kernen / delen gemeente.

Altena

Aanhaken bij initiatieven in andere gemeenten met betrekking RES West-Brabant volgt de landelijke ontwikkelingen rondom kernenergie. tot kernenergie (Thorizon, MSR). Zorgen over de hoge kosten Kernenergie komt naar verwachting na 2035 beschikbaar. Het RPE heeft een focus van plannen voor inwoners en ondernemers. Eerst landelijk tot 2035. rapport afwachten en op orde zijn voordat we in de regio’s ingrijpen.

Dit is onderdeel van lokaal beleid. Sluit ook goed aan bij het eerderste leidende principe van het RPE: De verantwoordelijkheid voor de balans tussen energievraag en energie-aanbod wordt zo laag mogelijk in het energiesysteem gelegd

Altena

Zon op daken en niet op landbouwgronden.

De provincie Noord-Brabant heeft de zonneladder verplicht gesteld als afwegingskader. Zon op daken staat op trede 1, zon op landbouwgronden op trede 4, als er echt geen andere opties zijn.

Baarle-Nassau

O.a. pagina 6 en 14: De tekst 'Als we de energievraag niet of niet Akkoord, zie wijziging hoofstuk 2.4 pagina 14. helemaal kunnen invullen, leggen we dit terug bij de stedelijke regio's West-Brabant West en Breda-Tilburg die alle belangen tegen elkaar af kan wegen' wekt de indruk dat deze regio's een bevoegdheid hebben. De SRBT is een belangrijke tafel om integrale afwegingen goed te kunnen maken, maar de SRBT heeft geen gezag over de RES WB. De rol van de SRBT moet goed beschreven worden.

Baarle-Nassau

De bestuurlijke keuze over groen gas is als volgt geformuleerd: Hiervoor loopt de pilot groengas met ZLTO. ‘We voeren regie op de opschaling van groen gasproductie’. Belangrijk is om te benadrukken dat er voldoende aandacht is voor de stappen voor het ‘opschalen’. Bijv. de vragen: wat vinden we van groen gas, wat zien we als grootschalig en hoe gaan we om met landschappelijke inpassing. Ook is het een belangrijk dat participatie hierin een grote rol gaat spelen.

Baarle-Nassau

In het Regionaal Plan Energiesystemen West Brabant Energie in Iedere overheidslaag heef haar eigen rol en verantwoordelijkheid in het Balans (RPE-WBEB) wordt amper aandacht besteed aan het feit energiesysteem. De RES West-Brabant focust op de rollen en verantwoordelijkheden dat de deelnemende gemeenten weliswaar een regie- en van de regio. De RES West-Brabant geeft wel bij de rijksoverheid het gewenste aanjaag- en kader scheppende rol hebben in de rijksbeleid aan. Hiervoor houdt de RES West-Brabant een lobbyagenda aan, die ook energietransitie, maar dat de gemeenten in de regel niet de afgestemd wordt met de lobbyisten van de afzonderlijke gemeenten en de provincie. investeerders zijn in de energie transitiemaatregelen. Voor het Wat betreft de investeringen in energieopwek heeft u gelijk dat de overheden niet behalen van de doelstellingen van de RPE-WBEB zijn andere investeren. De netbeheerders die verantwoordelijk zijn voor de netinesteringen zijn factoren van een meer doorslaggevende factor. Deze factoren wel in publieke handen. zijn onder meer de prijsontwikkeling van producten en installaties, de prijsontwikkeling van aardgas en elektriciteit, alsmede de energiebelastingen, landelijke subsidies, landelijke wetgeving (eventuele verplichtingen) en tenslotte de investeringsbereidheid van inwoners en ondernemers.

Het is noodzakelijk dat in de definitieve RPE-WBEB deze kanttekening wordt opgenomen.

Baarle-Nassau

De gemeenteraad van Baarle-Nassau heeft RES 1.0, waarin een De opgave "Wind na 2030" staat nog steeds in het RPE. Draagvlak onder bevolking en opgave is opgenomen van 48 GWh op basis van grootschalige stakeholders, verkregen door een open participatietraject, is een algemeen geldende windenergie te realiseren na 2023, op 31 maart 2021 voorwaarde in het RPE voor het invullen van de lokale opgave voor grootschalige geamendeerd vastgesteld. In het amendement is opgenomen opwek. De gemeente is daarbij zelf verantwoordelijk om haar randvoorwaarden te dat Baarle-Nassau: 1. “De verplichtingen die voortkomen uit bewaken of toe te passen. het besluit (de vaststelling van RES 1.0) inspanningsverplichtingen zullen zijn en geen resultaatverplichtingen."2. "Draagvlak onder bevolking en stakeholders, verkregen door een open participatietraject, voorwaarde is voor het invullen van de lokale opgave voor grootschalige opwek.” De gemeenteraad van Baarle-Nassau hecht er aan deze voorbehouden nogmaals bij de RPE-WBEB onder de aandacht te brengen, waarbij het participatietraject uiteraard voor elke methode van grootschalige opwek, inclusief “groen gas”, doorlopen dient te worden.

Baarle-Nassau

Het verdient aanbeveling om voor de te moeilijke afkorting RPE- Als eenvoudige afkorting adviseert de RES West-Brabant de gemeenten, provincie en WBEB een nader te bepalen eenvoudigere werktitel te waterschappen om Regionaal Plan Energiesysteem (RPE) gebruiken. gebruiken.

Bergen op Zoom Bergen op Zoom levert een forse bijdrage aan de ontwikkeling Het is juist dat het station Halsteren een belangrijke bijdrage levert aan het regionale van een robuust regionaal energiesysteem, door de komst van energiesysteem. het 380 kV hoogspanningsstation in Halsteren. Bergen op Zoom Betreffende bestuurlijke keuze 4, dat de solidariteit voor energieprojecten onderschreven wordt, maar dat Bergen op Zoom eerst zelf meer contouren wil aanbrengen t.b.v. de invulling van de Auvergnepolder, voordat we op de verzoeken van Powerport kunnen reageren.

De RES West-Brabant facilieert de dialoog tussen de gemeenten, waarbij rekening gehouden wordt met de processen bij de individuele gemeenten. De Auvergnepolder is hiervan een voorbeeld.

Bergen op Zoom De gemeente Bergen op Zoom verzoekt om een verduidelijking Voor het haalbaarheidsonderzoek West-Brabant zal onderzoek worden gedaan naar op initiatieven ten aanzien van onderzoeken naar bovenlokale de restwarmtebronnen zoals beschreven in paragraaf 5.2.4 'warmtestrategieen' van warmtenetten. het RPE.

Bergen op Zoom De gemeente Bergen op Zoom vraagt aandacht voor de communicatie naar inwoners en bedrijven over deze RPEWBEB.

Dit is in lijn met RPE. Communicatie naar lokale bewoners is de verantwoordelijkheid van de gemeente. De RES faciliteert. Suggestie is om ook hierin samen te werken in gebiedsaanpak

Breda

Concrete doelen en doelstellingen. Er is een duidelijke wens De RES West-Brabant speelt op deze wens in door terug te werken vanuit een lange voor specifiekere, meetbare, haalbare, relevante en termijn visie op 2050 naar 2045, 2040, 2035 en 2030. De focus ligt bij de bestuurlijke tijdgebonden doelstellingen voor verschillende aspecten van de keuzes op de periode tot 2035. In het uitvoeringsprogramma 2027-2031 energietransitie. concretiseert de RES West-Brabant de uitvoering van de bestuurlijke keuzes. Er is een passage over de concrete bestuurlijke keuzes in het meerjarig uitvoeringsprogramma opgenomen in de managementsamenvatting (p. 7)

Breda

Transparantie en duidelijkheid. Er is behoefte aan meer In hoofdstuk 8 wordt de organisatie en governance van de RES in afstemming met de transparantie in besluitvorming, toewijzing van middelen en de gemeenten, provincie en waterschappen aangegeven. rollen van verschillende belanghebbenden

Breda

Focus op energiebesparing. Het belang van energiebesparing en -efficiëntie wordt benadrukt

De verantwoordelijkheid voor de balans tussen energievraag en energie-aanbod wordt zo laag mogelijk in het energiesysteem gelegd. Het startpunt daarbij is energiebesparing. Gezien het belang van energiebesparing is dit opgenomen in de leidende principes in het RPE. Vanuit RES worden (sub)regionale samenwerkingen voor isolatieprogramma's ondersteund om energiebesparing te versnellen.

Breda

Lokaal eigenaarschap en voordelen. De wens wordt geuit dat lokale gemeenschappen meer zeggenschap hebben over energieprojecten en dat de voordelen eerlijk worden verdeeld.

In de nieuwe energiewet krijgen energiegemeenschappen een sterkere positie. Hier sluiten wij als RES bij aan.

Breda

Eerlijkheid en sociale rechtvaardigheid. Er zijn zorgen over de eerlijke verdeling van kosten en baten, met name de bescherming van lage inkomens en het voorkomen dat de energietransitie onevenredig zwaar drukt op kwetsbare groepen.

Dit is een terechte zorg. Betaalbaarheid is een actueel onderwerp voor collectieve warmtevoorziening. Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei werkt aan beleidsregels om de betaalbaarheid van warmte voor huishoudens te borgen. Bij toekomstig te maken keuzes over het energiesysteem is betaalbaarheid een belangrijk aspect in de afweging, bijvoorbeeld bij de keuze voor een warmtestrategie voor een wijk of buurt.

Breda

Breda

Breda

Breda

Netcongestie. De overbelasting van het elektriciteitsnet is een Ja, dit klopt. Op het schaalniveau van de regio doet de RES West-Brabant dit door de grote zorg. Prioritering en oplossingen zijn nodig om verdere vraag naar energie en het deel dat duurzaam opgewekt wordt in kaart te brengen. elektrificatie en integratie van hernieuwbare energie mogelijk te Knelpunten worden inzichtelijk en oplossingen in kaart gebracht. Hierin werkt de REs maken. West-Brabant samen met de provincie en Enexis aan prioritering en oplossingen binnen het provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat en de investeringsplannen van de netbeheerders. Tekort aan gekwalificeerd personeel. Het gebrek aan Om die reden werkt de RES West-Brabant nauw samen met arbeids-kennispool en gekwalificeerd personeel op beleids- en uitvoeringsniveau het onderwijs. wordt als een uitdaging gezien. Betaalbaarheid. Het handhaven van betaalbare energieprijzen Dit is een terechte zorg. Betaalbaarheid is een actueel onderwerp voor collectieve voor consumenten is een punt van zorg. Men wil voorkomen dat warmtevoorziening. Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei werkt aan huishoudens te zwaar worden belast. beleidsregels om de betaalbaarheid van warmte voor huishoudens te borgen.

Bij toekomstig te maken keuzes over het energiesysteem is betaalbaarheid een belangrijk aspect in de afweging, bijvoorbeeld bij de keuze voor een warmtestrategie voor een wijk of buurt. Afhankelijkheid van Amernet. De mogelijke overmatige afhankelijkheid van het warmtenetwerk Amernet en de wens naar alternatieve oplossingen worden genoemd.

Binnen de RES-regio West-Brabant onderzoekt de RES West-Brabant het komend jaar de haalbaarheid van bovenlokale warmtenetten, incl. de verduurzaming (bijvoorbeeld met aardwarmte) en eventuele uitbreiding van het bestaande Amernet. De RES West-Brabant berekent ook of het financieel haalbaar is, van de warmtebron tot aan de aansluiting in de huizen. Tegelijk onderzoeken gemeenten ook welke lokale warmtebronnen kansrijk zijn, zoals (zeer) lage temperatuur warmte uit de bodem, oppervlaktewater of rioolwater en zonnewarmte. Al deze onderzoeken geven de RES West-Brabant een beter beeld van wat er mogelijk is in onze regio en onder welke voorwaarden, zodat de verschillende warmte strategieën tegen elkaar kunnen worden afgewogen rekening houdend met publieke belangen zoals betaalbaarheid, duurzaamheid en leveringszekerheid.

Breda

• Powerport omvat de gemeenten Moerdijk en Geertruidenberg, Tekst op p. 33 is als volgt aangepast: waar veel grootschalige energieprojecten gepland staan die van Wij realiseren ons dat de Powerport en de regio een sterke verwevenheid kennen. De (boven)regionaal of landelijk belang zijn. Deze gemeenten realisatie van de Powerport in West-Brabant creëert, met regionale steun, hebben de regio om solidariteit gevraagd bij de ruimtelijke economische en maatschappelijke (o.a. nabijheid energiebron) ontwikkelkansen inpassing van deze projecten. voor de gehele regio. Solidariteit met de Powerport gemeenten kan alleen in • In het Powerport- gebied komen veel energie- en circulaire regionaal en integraal verband ingevuld worden. In RES verband willen we dit in projecten samen die het (boven) regionaal en/of landelijk samenhang zien. belang dienen. Ook landelijke solidariteit is essentieel bij de ruimtelijke inpassing van • Breda erkent daarbij het belang van Powerport in de energieprojecten van nationaal belang. Bij bovenregionale of landelijke projecten (regionale) energietransitie en de ruimtelijke vraagstukken die moet worden beoordeeld of deze daadwerkelijk een regionaal belang dienen of daaruit voortvloeien. inpassing elders beter is.

Wij zien als regio de contacten, die het Rijk zoekt met de • Breda erkent de noodzakelijke solidariteit bij de ruimtelijke Powerport-gemeenten om daar energie-infrastructuur te laten landen, ook als te inpassing voor de grootschalige energieprojecten. benutten kans zien om wensen vanuit de regio bij het Rijk onder de aandacht te • naast de solidariteit vanuit Breda en de andere gemeenten brengen. binnen de RES-regio West-Brabant, is ook landelijke solidariteit We volgen nauwgezet de besluitvorming in het Bestuurlijke Overleg van de essentieel bij de ruimtelijke inpassing van energieprojecten van Powerport gemeenten met de provincie en het Rijk. Dit is een belangrijk overleg om nationaal belang, en bij bovenregionale of landelijke projecten solidariteit te agenderen in de regio en om gaandeweg de opgave te concretiseren. moet worden beoordeeld of ze daadwerkelijk een regionaal Bij iedere locatiekeuze voor de Powerport stellen wij onszelf de vraag of een deel van belang dienen en of inpassing elders beter is. de ruimtevraag elders in de regio overgenomen kan worden. • naast de ruimtelijke effecten creëert de realisatie van Powerport in West-Brabant, met regionale steun, economische en maatschappelijke (o.a. nabijheid energiebron) kansen voor zowel de regio als voor Breda. Breda wil dit in samenhang zien.

Breda

Gebrek aan concrete plannen. Er is bezorgdheid over het gebrek Met de uitkomsten van de planMER zal er eind 2026 een Meerjarig aan gedetailleerde implementatieplannen en de behoefte aan Uitvoeringsprogramma opgesteld worden, waarin op de behoefte aan specifiekere acties en tijdlijnen. implementatieplannen ingespeeld wordt. Samenvatting op p.7 is aangepast en bijlage 5 op p. 85.

Drimmelen

Het moet niet zo zijn dat de gebiedsgerichte aanpak ertoe leidt Bij de bestuurlijke keuze "Solidariteit met de Powerport" wordt aangegeven dat veel dat onze regio alléén aan de lat staat voor de grote uitdagingen energieprojecten die in de Powerport bij elkaar komen, van maatschappelijk en in onze regio. economisch belang zijn voor de gehele regio en die ook gevolgen hebben voor de inrichting van de regio. De regionale belangen zijn sterk met elkaar verweven. WestBrabant bekijkt bij iedere lokatiekeuze voor de Powerport of een deel van de vraag elders in de regio kan worden over genomen. Hierbij kijken wij ook naar solidariteit op landelijk niveau.

Drimmelen

Bestuurlijke keuze 7 geeft aan dat er solidariteit getoond wordt Het concreet invullen van solidariteit is complex. Op basis van een goede dialoog en in de gehele regio bij de een goede verstandhouding in de regio, zoeken wij naar een goede balans in de ruimtelijke opgave en uitdagingen van de Powerport. Deze opgave. Zie ook regel 42. keuze is belangrijk, maar hieraan in de praktijk uitvoering geven nog veel belangrijker. Wij zien en ervaren dat hier spanning op zit. Er landt veel in de Powerport regio als het gaat om Zie regel 42. (boven)regionale en landelijke voorzieningen t.b.v. de energie-infrastructuur. Er zijn nog geen afspraken gemaakt over wat dit concreet betekent in prioritering van het aansluiten van voorzieningen op die infrastructuur. In de basis willen wij vasthouden aan het beginsel dat “wie de lasten neemt, ook de lusten krijgt.” Keuzes hieromtrent staan niet in dit RPE. Gemeenten die een grote rol op zich nemen in het In algemene zin kan dit uitgangspunt niet worden aangehouden. Er kunnen ook ruimtevraagstuk voor hernieuwde bovenlokale belangen spelen die voor gaan. Uit het oogpunt van het eerste leidende energiesystemen, ondervinden hier het meeste en als eerste principe van het RPE "De verantwoordelijkheid voor de balans wordt zo laag mogelijk profijt van.

Hierbij wordt in het energiesysteem gelegd" sturen wij in het RPE wel op het bij elkaar brengen van specifiek gedacht aan voorrang bij netaansluitingen voor vitale vraag en aanbod op lokaal niveau. Voor welke lokale voorzieningen dan prioriteit voorzieningen zoals lokale hebben, heeft de Autoriteit Consument en Markt een maatschappelijk energie-initiatieven, scholen en maatschappelijke prioriteringskader opgesteld dat de regionale netbeheerder hanteert. De overheden accommodaties. hebben hierin geen formele rol.

Drimmelen

Drimmelen

Drimmelen

Drimmelen

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

De RPE informeert alle deelnemende raden, waterschappen en Dit is in lijn met het RPE. de provincie proactief en laagdrempelig over relevante ontwikkelingen en geeft hierbij nadrukkelijk ruimte om raden hun kaderstellende rol richting colleges te kunnen vervullen bij de vaststelling van de uitvoeringsplannen. De potentiekaarten ziet de gemeente Drimmelen niet als De potentiekaarten geven een beeld van de energieopgave, maar krijgen in dialoog leidraad voor locatiekeuzes voor een andere duiding. Het is juist dat de RES geen mandaat heeft bij de integrale grote energieprojecten. Deze ruimtevraagstukken dienen gebiedsafweging. separaat te worden vastgesteld, aangezien de RPE geen mandaat heeft dit soort keuzes te maken. Wens: er liggen kansen voor energie-uitwisseling op bedrijventerreinen. Kijk ook naar lokale kansen en voer daarover pilots uit om vooruit te gaan Wens: breng in beeld wat de grote regionale Energiehubs betekenen voor de lokale ontwikkelingen

Er wordt landelijk, dus ook in regio West-Brabant, sterk ingezet op het realiseren van energiehubs voor, in eerste instantie, industrieterreinen. Met een GTO (Groeps Transport Overeenkomst) wordt energie tussen gebruikers verdeeld. Voor de energiehubs die de provincie heeft geselecteerd voor het Stimuleringsprogramma Energiehubs, wordt de bijdrage aan lokale ontwikkelingen in beeld gebracht en gemonitoord. Wens: kijk of een pilot voor de opwek van groen gas kan landen De RES-organisatie ondersteunt het haalbaarheidsonderzoek dat wordt uitgevoerd op bedrijventerreinen. voor een groen gas initiatief in Etten-Leur. Een analyse van locatiemogelijkheden maakt onderdeel uit van het haalbaarheidsonderzoek. Wens: kijk later ook op de opwek van groen gas ook in De RES-organisatie ondersteunt het haalbaarheidsonderzoek dat wordt uitgevoerd buitengebied door een coöperatie kan plaatsvinden voor een groen gas initiatief in Etten-Leur. Een analyse van locatiemogelijkheden maakt onderdeel uit van het haalbaarheidsonderzoek. Bedenking: wat betekent dit plan voor de grip op deze Het RPE wordt vertaald naar de individuele gemeenten en geborgd in lokaal beleid, samenwerking door de lokale raden en hoe kunnen de raden de bijvoorbeeld in ruimtelijke procedures en vergunningaanvragen.

lokale behoeften borgen? Bedenking: maak duidelijk wanneer de gemeenteraden (en de Verankering in beleid en omgevingsplannen is de verantwoordelijkheid van het besturen van de waterschappen) in positie gebracht worden om bevoegd gezag op lokaal niveau besluiten te nemen Wens: laat de proceskeuzes in dit plan ook leidend wordt voor Dit is de verantwoordelijkheid van de individuele gemeenten. Als RES streven we alle energievraagstukken binnen onze gemeente naar een zo goed mogelijke aansluiting bij de lokale besluitvorming.

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Wens: zet in op opslag van eenmaal opgewekte energie

In het kader van balanceren van vraag en aanbod, zal bij een overschot aan aanbod een eletrolyser ingezet kunnen worden. Ook kunnen batterijen worden gebruikt om overtollige elektriciteit te bufferen en in te zetten tijdens piekuren. Wens: biedt mensen alternatieven om hun huis duurzaam te Gemeenten zijn gestart met de uitwerking van gemeentelijke warmteprogramma's verwarmen als opvolger van de transitievisies warmte. Het is de bedoeling dat de warmteprogramma's uiterlijk eind 2026 zijn vastgesteld. In deze warmteprogramma's wordt op wijk of buurtniveau alle beschikbare (lokale en bovenlokale) alternatieven voor duurzame verwarming van huizen afgewogen. Wens: Warmte wordt ook een grote uitdaging. Zet daar ook op in De toepasbaarheid van geothermie wordt nader onderzocht. Zie ook het kader in bijvoorbeeld door gebruik te maken van geothermie paragraaf 5.2.4 en paragraaf 5.5 punt 9 van het regionaal plan energiesysteem. Wens: pak nu al eerste kansen en wacht niet op een Beleid en uitvoering lopen in elkaar over. De energierekening van burgers is van groot uitvoeringsprogramma en zet daarbij als eerste in op de huizen belang, maar niet binnen de primaire scope van de RES. De rijksoverheid speelt die nu hun energierekening niet kunnen betalen. hierbij de grootste rol. Wens: blijvende aandacht voor rechtvaardigheid en de Uw wens is in lijn met het RPE.

betaalbaarheid van energie voor inwoners is nodig. Houdt daarbij ook vast aan de afspraak om te streven naar 50% lokaal eigendom uit de RES 1.0 Bedenking: de keuzes van het Rijk om kernenergie wel of niet in Kernenenergie komt naar verwachting beschikbaar na 2035. De scope van het RPE is te zetten in het toekomstige energiesysteem. Deze keuze ligt 2025-2035. RES West-Brabant volgt de landelijke ontwikkelingen op dat gebied. niet bij de RES en/of de gemeente maar heeft wel invloed op het RPE, het energiesysteem, de ruimtelijke keuzes en de bijbehorende planning. Bedenking: voor de ontwikkeling van nieuwe nationale energie- Uw wens is in lijn met het RPE. infrastructuur bestaat het risico dat regionale belangen en adviezen onvoldoende worden meegenomen in de besluitvorming. Het is daarom van belang om de regionale kennis en expertise vanuit de RES-samenwerking actief te betrekken en structureel te verankeren in de processen. Wens: blijvende aandacht houden voor de zonneladder en De zonneladder wordt al toegepast om nieuwe initiatieven te beoordelen. meervoudig ruimtegebruik bij de keuzes voorde opwek van Batterijparken zijn noodzakelijk omhet energiesysteem te balanceren. Een zonne-energie. De gemeente kan dit ook zien als een kans om afwegingskader voor zorgvuldige inpassing van batterijparken wordt ontwikkeld. grip te krijgen op de ontwikkeling van batterijparken.

Etten-Leur

Etten-Leur Etten-Leur

Etten-Leur Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur

Etten-Leur Etten-Leur

Wens: Er zou in het RPE ook gekeken moeten worden naar de Bij vergunning aanvragen wordt de OMWB (Omgevings Dienst Midden West-Brabant) risico’s die energie opwekken kunnen veroorzaken voordat men gevraagd brand- en explosiegevaar en de getroffen maatregelen te beoordelen. Er is bepaalde vormen inzet. Ook moet er gekeken worden naar het specifieke wet- en regelgeving beschikbaar. feit of bepaalde manieren en gebruikte materialen ook afbreekbaar zijn of ten minste circulair. Wens: energie moet betaalbaar blijven voor iedereen Betaalbaarheid voor huishoudens is een regionaal onderschreven publiek belang (zie pagina 21) waarmee rekening wordt gehouden bij alle bestuurlijke keuzes. Wens: we moeten zuinig omgaan met energie Dit is in lijn met het RPE. Energiebesparing is het uitgangspunt bij het leidende principe om de verantwoordelijkheid voor het energiesysteem zo laag mogelijk in het energiesysteem te leggen. Bedenking: het aanpassen van de energie infrastructuur vergt Dit is correct. zeer grote investeringen en kost veel tijd Wens: breng in beeld of procedures voor het doorvoeren van Enexis brengt dit in samenwerking met de gemeente in beeld bij de Buurtaanpak. aanpassingen in de energie infrastructuur verkort kunnen Staat vermeld op p. 38.

worden zonder daarbij de sociale aspecten uit het oog te verliezen Wens: nieuwe innovaties blijven ondersteunen Als RES leggen we het accent op innovaties die in de praktijk zijn getest. We hebben zelf geen innovatiemiddelen, maar stimuleren het gebruik van de regelingen door het rijk (met name) en de provincie. Wens: de energietransitie gaat niet snel genoeg. Stel ook een Het opstellen van een lokale werkgroep energiesysteem is een verantwoordelijkheid lokale werkgroep energiesysteem voor Etten-Leur in voor het van de individuele gemeenten in onze regio. monitoren en vergroten van de inbreng van Etten-Leur in het geheel Bedenking: we zien graag in het definitieve plan hoe kleine Kleine kerncentrales ("Small Modulair Reactors") kennen een lange energiecentrales in dit plan passen ontwikkelperiode. Naar verwachting komen deze na 2035 beschikbaar. Het RPE richt zich op de periode tot 2035. Wij blijven de ontwikkelingen volgen. Bedenking: we moeten het vertrouwen van onze burgers Dit is in lijn met het RPE. Het is van belang dat we het vertrouwen behouden van onze behouden. Burgers raken in verwarring door steeds burgers behouden. De communicatie naar de bewoners is primair de veranderende landelijke keuzen tussen groene energie en verantwoordelijkheid van de gemeenten zelf. We faciliteren de gemeenten met het kernenergie verschaffen van actuele informatie.

Wens: we willen graag op de hoogte gehouden worden van de De gebiedsaanpak is onderdeel van de governance van de RES. Voortgang en voortgang van de gebiedswerkgroepen (pagina 26) besluitvorming gaat via het RES-team en de stuurgroep. Wens: subsidies dienen zo min mogelijk naar marktpartijen te RPE zal gemeenten actief informeren als er subsidies verschijnen voor bedrijven. gaan

Etten-Leur

Etten-Leur Etten-Leur

Etten-Leur Etten-Leur

Etten-Leur

Wens: Etten-Leur moet meer steun geven aan mensen die willen isoleren (pagina 43). Immers energie die niet wordt gebruikt hoef je ook niet op te wekken Wens: Etten-Leur moet boeren meer stimuleren om groen gas te maken (pagina 50 Wens: maak waterstof uit rest elektriciteit

Vanuit de RES-organisatie krijgen gemeenten ondersteuning aangeboden bij het verbeteren van hulp aan bewoners bij het verduurzamen van hun woning en het organiseren van regionale samenwerking hiervoor. Zie pagina's 43- 44. De RES-organisatie ondersteunt het haalbaarheidsonderzoek dat wordt uitgevoerd voor een groen gas initiatief in Etten-Leur. In het kader van balanceren van vraag en aanbod, zal bij een overschot aan aanbod een eletrolyser ingezet kunnen worden. Ook kunnen batterijen worden gebruikt om overtollige elektriciteit te bufferen en in te zetten tijdens piekuren. Wens: zonnepanelen op daken hebben de voorkeur boven ‘zon Dit is in lijn met het RPE. op veld’ Wens: geef ondersteuning aan onze energiecoöperaties Het stimuleren van energiegemeenschappen en warmtegemeenschappen e.e.a. zoals opgenomen in de nieuwe wetgeving (Energiewet en Wet collectieve warmtevoorziening) is in de nieuwe versie van het RPE meer benadrukt. Teksttoevoeging gedaan op pagina's 43 en 44. Wens: maak inzichtelijk wat dit betekent voor Etten-Leur (en de Per energiedrager hebben we in kaart gebracht wat de impact is op de gemeente. We ander gemeenten) verbreden onze monitoring van sec opwek elektriciteit naar alle vier energiedragers. We besteden aandacht aan zowel opwek, opslag als de infrastructuur.

Etten-Leur

Wens: Investeren in verduurzaming

Etten-Leur

Wens: breng in beeld wat er qua warmtenet op het bedrijventerrein gerealiseerd kan worden

Etten-Leur

Wens: blijf ook oog houden voor landelijke ontwikkelingen op het gebied van kernenergie. Deze missen we nu in het voorliggende plan Wens: kijk ook naar de mogelijkheden voor kleinschalige windturbines

Etten-Leur

Vanuit de RES-organisatie wordt gemeenten ondersteuning geboden bij het verbeteren van hulp aan bewoners bij het verduurzamen van hun woning en het organiseren van regionale samenwerking hiervoor. Zie pagina's 43 en 44. Dit maakt onderdeel uit van het haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van een regionaal warmtenet tussen Moerdijk, Halderberge, Rucphen, Etten-Leur en Breda. Kernenergie komt naar verwachting na 2035 beschikbaar. Het RPE heeft een focus tot 2035. RES West-Brabant blijft de landelijke ontwikkelingen rondom kernenergie volgen. De inzet van kleine windmolens bij agrariers is mogelijk vanuit regelgeving. Het rendement van kleinschalige windturbines is wel beperkt wat een belangrijke verklaring is voor de beperkte toepassing.

Geertuidenberg Solidariteit met de Powerport-regio (Geertruidenberg, RES West-Brabant bedoelt met solidariteit met de Powerport regio dat er in dialoog Drimmelen en Moerdijk) is benoemd als belangrijkste punt wordt onderzocht of bepaalde assets uit het energiesysteem die moeilijk inpasbaar binnen de wensen en bedenkingen. In het kader van deze zijn bij buurgemeenten geplaatst kunnen worden. solidariteit wordt o.a. bedoeld: •Dat nabij de gemeentegrenzen van Geertruidenberg geen windmolens zullen worden gebouwd; •Dat er geen grootschalige batterijparken of zonnevelden zullen komen in de gemeente. Geertuidenberg In het kader van het converterstation voor Nederwiek 3, Het project Nederwiek 3 wordt inderdaad getrokken door de ministeries. De waarvoor het Rijk in Geertruidenberg-West een gemeente is in direct contact met de projectorganisatie. RES West-Brabant volgt dit voorkeurslocatie heeft aangewezen, is tijdens De Raad Besluit project. van 20 februari jl.

unaniem een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om zich (samen met de gemeenteraad, inwoners en stakeholders) sterk te maken om er voor zorg te dragen dat onder andere de volgende Bergse voorwaarden onder de aandacht worden gebracht bij de betrokken minister(s): • Duidelijke voorwaarden stellen voor planvorming/start van projecten en realisatie • Compensatie en schadeloosstellingen voor omwonenden; •Participatie en betrokkenheid van de gemeenteraad; • Regio laten meedelen in financiële baten initiatiefnemers; • Compensatieprojecten vastleggen waarbij we verder gaan dan de standaard en reeds toegezegde gelden.

Geertuidenberg Bij de uitwerking van de afspraken binnen het RPE dient ermee Betaalbaarheid is een van de sec benoemde publieke belangen in het RPE. rekening gehouden te worden dat deze plannen voor onze inwoners betaalbaar blijven. Geertuidenberg Aansluitend op de behoeften van en mogelijkheden binnen Deze ruimte is er bij de uitvoering van het RPE. Hierbij zal de RES West-Brabant onze gemeente moet er ruimte zijn voor maatwerkoplossingen. kennisuitwisseling tussen gemeenten over de ervaringen met maatwerkoplossingen faciliteren. Geertuidenberg Om de lokale economie en werkgelegenheid te versterken, Dit is in lijn met het RPE. Bij onze samenwerking met de stedelijke regio's Westmoeten investeringen in innovatieve technologie en duurzame Brabant en Breda-Tilburg zal de RES West-Brabant het belang van de duurzame energiebronnen worden gestimuleerd. innovaties voor de lokale economie en werkgelegenheid inbrengen.

Geertuidenberg In (de uitvoering van) het RPE moet worden gezorgd voor een Dit is in lijn met het RPE. Zo faciliteert de RES West-Brabant dat de gemeenten zorgvuldige afweging, waarbij de ontwikkelingen het landschap gebruik kunnen maken van het kwaliteitsbudget van het Rijk om ecologie en en bestaande functies zo min mogelijk negatief beïnvloeden. biodiversiteit rond duurzame energieprojecten te versterken. Verwijzing hiernaar opgenomen op pagina's 32 en 33. Geertuidenberg Het RPE moet ruimte bieden voor flexibiliteit om in te spelen op Dit is in lijn met het RPE. Ondermeer met de cyclus van de gebiedsaanpak (zie 4.1.1) veranderingen in de energiemarkt die effect hebben op de bieden we de ruimte voor flexibiliteit. haalbaarheid en effectiviteit van het RPE. Geertuidenberg De weerbaarheid van het energiesysteem bij mogelijke Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de overheden en de (cyber)aanvallen of natuurrampen dient te worden verhoogd energiebedrijven. door rekening te houden met de aanleg van bijvoorbeeld bypasses en strategische voorraden van onderdelen.

Geertuidenberg Er zullen in het kader van de onderlinge solidariteit geen RES West-Brabant bedoelt met solidariteit met de Powerport regio dat er in dialoog grootschalige batterijparken of zonnevelden worden wordt onderzocht of bepaalde assets uit het energiesysteem die moeilijk inpasbaar gerealiseerd in de gemeente Geertruidenberg; zijn bij buurgemeenten geplaatst kunen worden. Hierbij houdt de RES West-Brabant ook rekening met de grote verwevenheid van belangen in de regio. Verder kijken we niet alleen naar solidariteit in de eigen regio, maar voor de landelijke projecten ook op nationaal niveau. Halderberge Geen wensen en bedenkingen. Moerdijk Hoe ziet de solidariteit eruit? Kunnen we solidariteit ook Over hoe de solidariteit er nader ingevuld uit gaat zien, is onderdeel van gesprek en aandacht geven zo laag mogelijk in het energiesysteem tussen zal opgenomen worden in het uitvoeringsprogramma. inwoners? Moerdijk Welke gemeenten vallen onder de stedelijke regio's WestBergen op Zoom, Moerdijk, Steenbergen, Halderberge, Woensdrecht, Rucphen, Brabant West. Krijgen de grote plaatsen voorrang op de kleinere Roosendaal. Geen enkele gemeente krijgt voorrang, de inrichting van het plaatsen omdat daar de behoefte waarschijnlijk groter is? energiesysteem is leidend. Moerdijk

Moerdijk

Zijn andere gemeente bereid om toezeggingen te doen m.b.t. de Dit kan een uitkomst zijn van de gesprekken die lopen met zowel de gemeenten in de ruimte die nodig is in het kader van Powerport (zie uitgangspunt stedelijke regio's. De SDG's 7 (betaalbare en duurzame energie), 11 (Duurzame mbt solidariteit)? steden en gemeenschappen) en 13 (Klimaatactie) komen duidelijk terug in de publieke belang. Kan de balans tussen vraag en aanbod van duurzame energie Ja, dit kan. Op het schaalniveau van de regio doen we dit door de vraag naar energie inzichtelijk gemaakt worden? en het deel dat duurzaam opgewekt in kaart gebracht wordt. Het Haven Industrieel Complex Moerdijk valt strikt genomen niet onder de RES-regio, maar onder het Cluster Energie Strategie Rotterdam-Moerdijk.

Moerdijk

De gemeenten Moerdijk en Drimmelen beschikken over veel (stromend) water. Waarom wordt deze mogelijke bron van energieopwekking niet meegenomen in de overwegingen?

Moerdijk

Kan er meer Zon op Dak gerealiseerd worden op industrieterrein Het toepassen van Zon op Dak is voor bedrijven een eigen verantwoordelijkheid. Op Moerdijk en het Logistiek Park dit monent is er voor de gehele RES regio West-Brabant 114 GWh aan SDE subsidies verstrekt, waarbij de PV panelen nog niet zijn geplaatst. Netcongestie maakt het lastig om tot uitvoering te komen. In het kader van balancering van het net en lokale productie en verbruik in evenwicht is inzet van zon op dak belangrijk. Kan er met als voorbeeld de zonnepanelen langs de A58 in Rijkswaterstaat heeft het project OER (Opwek Energie op Rijksgronden) opgestart. In Etten-Leur een soortgeklijk project worden gestart langs de A4 Q2-2025 zal er overleg zijn over geschikte locaties langs snelwegen, waaronder de bij Heijningen, waarbij de zonnepanelen tevens dienst doen als A27 en A59. Zonnepanelen verticaal als geluidsscherm zullen vanwege de geluidsscherm voor de kern Heijningen? botsveiligheid niet worden toegestaan.

Moerdijk

Moerdijk

De RES West-Brabant spreekt bij (stromend) water als warmtebron over acquathermie. Aquathermie als warmtebron voor lokale warmtenetten maakt onderdeel uit van de gemeentelijke warmteprogramma's die in 2025 en 2026 worden opgesteld. We voeren haalbaarheidsonderzoeken uit naar bovenlokale warmtenetten. Als hieruit blijkt dat aquathermie met voldoende warmtecapaciteit aanwezig is, dan wordt dit meegenomen in het haalbaarheidsonderzoek. In paragraaf 5.5 besteden we aandacht aan aquathermie. Hieerana toegevoegd hebben we dat de waterschappen een belanrgije rol spelen.

Kan de gemeente zelfstandig een warmtebedrijf oprichten al of Dit kan conform het voorstel van de nieuwe Wet collectieve warmtevoorziening niet in samenwerking met lokale industriële bedrijven ? Kan er (Wcw). Dit gaat uit van een publiek meerderheidsbelang in warmtebedrijven en biedt beleid gemaaakt worden om restwarmte van industriéle voor gemeenten de mogelijkheid om warmtebedrijven op te richten. In bijvoorbeeld bedrijven beter te benutten. Tilburg en Eindhoven worden hiervoor al voorbereidingen getroffen. De provincie Noord-Brabant, Enpuls en EBN verkennen de oprichting van een provinciaal warmtebedrijf. De RES West-Brabant adviseert om de behandeling van de Wcw in de Tweede Kamer en de resultaten van de verkenning van een provinciaal warmtbedrijf af te wachten. Verder maakt benutting van restwarmte van industriele bedrijven uit de Moerdijk onderdeel uit van de haalbaarheidsonderzoeken naar bovenlokale warmtenetten. Dit sec toegevoegd in paragraaf 5.5 punt 6 (p. 58)

Moerdijk

Richtingduiding kan gevonden worden in de Social Dit kan een uitkomst zijn van de gesprekken die lopen met zowel de gemeenten in de Development Goals (SDG). Opnemen in deze alinea mogelijk? stedelijke regio's. De SDG's 7 (betaalbare en duurzame energie), 11 (Duurzame steden en gemeenschappen) en 13 (Klimaatactie) komen duidelijk terug in de publieke belang.

Moerdijk

Het waterschap ook opnemen als partij waarmee watergerelateerde vraagstukken kunnen worden afgestemd.

Moerdijk

Waaruit bestaan de werkgroepen Gebiedsaanpak? Nemen inwoners ook deel aan deze werkgroepen?

Moerdijk

Delen van de energie tussen diverse gebruikers op momenten dat dat kan.

Moerdijk Moerdijk

toevoegen aan alinea 2 : aandacht voor biodiversiteit Kunnen de lokale energiecoöperaties (Energiek Moerdijk etc) een rol in deze tafel spelen? Zonnepanelen als geluidschermen plaatsen bij Helwijk en Heijningen mogelijk ?

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

De waterschappen Brabantse Delta en Rivierenland worden via het RES verband betrokken bij watergerelateerde vraagstukken, bijvoorbeeld bij haalbaarheidsonderzoeken naar bovenlokale warmtenetten met aquathermie als potentiele warmtebron. De werkgroepen bestaan uit medewerkers van de betreffende gemeenten, mederwerker provincie, medewerkers Enexis en medewerkers RES. Inwoners zijn geen deelnemers binnen de werkgroepen. Het uiteindelijke doel van de gebiedaanpak is om gebiedscoalities te vormen. Van deze gebiedscoalities kunnen (groepen) inwoners onderdeel zijn, maar ook bijvoorbeeld woningcorporaties en bedrijven. Voorbeelden van groepen inwoners die kunnen participeren zijn de energiecoorporaties/ energiegemeenschappen. Er wordt landelijk, dus ook in regio West-Brabant, sterk ingezet op het realiseren van energiehubs voor, in eerste instantie, industrieterreinen. Met een GTO (Groeps Transport Overeenkomst) wordt energie tussen gebruikers verdeeld. Dit is akkoord, toegevoegd aan pagina's 32 en 33. Dit is een mogelijkheid. Dit in overleg met de betrokken gemeenten.

Rijkswaterstaat heeft het project OER (Opwek Energie op Rijksgronden) opgestart. In Q2-2025 zal er overleg zijn over geschikte locaties langs snelwegen, waaronder de A59 en A27. Zonnepanelen verticaal als geluidsscherm zal vanwege de botsveiligheid niet worden toegestaan. Meer zonnepanelen plaatsen op daken van distributiecentra en Het toepassen van Zon op Dak is voor bedrijven een eigen verantwoordelijkheid. Op bedijfsgebouwen ter voorkoming van landschapsvervuiling. dit monent is er voor de gehele RES regio West-Brabant 114 GWh aan SDE subsidies verstrekt, waarbij de PV panelen nog niet zijn geplaatst. Netcongestie maakt het lastig om tot uitvoering te komen. Zonnepanelen als geluidsschermen langs de snelwegen. Rijkswaterstaat heeft het project OER (Opwek Energie op Rijksgronden) opgestart. In Opwekken van elektriciteit via waterkracht Q2-2025 zal er overleg zijn over geschikte locaties langs snelwegen, waaronder de A59 en A27. Zonnepanelen verticaal als geluidsscherm zal vanwege de botsveiligheid niet worden toegestaan. 2e alinea wijzigen: De gemeenteraad kan expliciet voor de Lokale participatie m.b.t. groen gas initiatieven is gemeentelijk beleid. RES nieuwe Res 2.0 eisen dat sociale, lokale participatie altijd een ondersteunt met inbreng van kennis m.b.t. participatie. uitgangspunt moet zijn.

Moerdijk

Moerdijk

Wordt er ook rekening gehouden met de mogelijkheid van kinetische energie bij bijvoorbeeld sluizen in Willemstad of op plaatsen waar grote waterstromen overgaan in smalle waterstromen (plaatsen waar veel stroming is in water). Wellicht biedt het zogenaamde uitdaagrecht nog toegevoegde waarde in de RES v.w.b. de communicatie

Energie uit water is vanwege lage stroomsnelheden, kleine debieten en een klein verval over stuwen niet rendabel toe te passen in de regio West-Brabant.

Inwoners kunnen op verschillende manieren bewuster worden gemaakt over wijzen waarop zij zelf kunnen verduurzamen/het heft in eigen handen kunnen nemen. Het uitdaagrecht is daarvan een voorbeeld. In het RPE kijkt de RES West-Brabant vanuit het perspectief van het energiesysteem. Dit perspectief brengt de RES West-Brabant in bij de bredere integrale afweging die gemaakt wordt tezamen met andere perspectieven in de stedelijke regio's WestBrabant en Breda-Tilburg. Daarbij wordt ook gekeken naar Brede Welvaart.

Moerdijk

Bij de verdeling van lusten en lasten kan ook gekeken worden naar Brede Welvaart. Dit biedt kansen voor een integrale aanpak. De uitgangspunten van Brede Welvaart eveneens opnemen in deze alinea

Moerdijk

De ondersteuning door het platteland voor de stedelijke Deze waarborgging is buiten scope van dit RPE. gebieden dient door waarborging van bijvoorbeeld de voorzieningen ter ondersteuning van de leefbaarheid op het platteland tot uitdrukking te komen. Verdelingsvraagstuk geldt ook voor de landelijke gebieden zoals Dit is juist. Ook in de meer industriéle en stedelijk gebieden zijn er landelijke tussen A17,Mark en Hollands diep. Ik zie dit niet terug. gebieden. Het verdelingsvragstuk geldt ook voor deze gebieden. De RES WestBrabant houdt ook bij deze gebieden rekening met het verdelingsvraagstuk. Overzicht aanvliegroute is helder; wie neemt nu wanneer De RES neemt tezamen met de gemeenten in het betreffende gebied het initiatief initiatief om the starten? voor het aangaan van een gebiedscoalitie. Vaak ook in nauwe samenwerking met Enexis.

"Bij iedere locatiekeuze voor de powerport" - wordt voorzien dat Met deze passage wordt bedoeld dat bij locatiekeuzes voor nationale en regionale er ook projecten vanuit het RPE-WBEB in de Powerport gaan energieprojecten in de Powerport, bekeken wordt of die ook buiten de Powerport in landen; dus bovenop de nationale projecten? de regio kunnen plaats vinden "Ook gewone huishoudens kunnen …......zon en wind is"; Is de De RES West-Brabant motiveert samen met de gemeenten bedrijven (industrie, RPE-WBEB van plan hier stimuleringsmaatregelen te agrariers) en burgers om duurzame opwek toe te passen. Zon op woningen en kleine ontwikkelen? windmolens bij agrariërs zijn maatregelen die al worden toegepast. Aanlanding wind op zee Moerdijk en Geertruidenberg Aanlanding wind op zee in Geertruidenberg is definitief beslist door de minister in het actualiseren. Huidige indicatie, beiden realiseren voor 2035; kader van het Nederwiek 3 project. Realisatie zal in 2032 gereed zijn. De locaties voor realistisch? aanlandingen Wind op Zee na 2030 worden nu onderzocht in het kader van het VAWOZ 2031-2040 (Verbindingen Aanlandingen Wind Op Zee). Voor Moerdijk wordt onderzocht of er 1 of 2 aanlandingen mogelijk zijn. Pagina 57 is aangepast.

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

Ontwikkelpad warmtebronnen. In Moerdijk is onderzoek gedaan De nu beschikbare resultaten van de proefboring in Heijningen wijzen erop dat de naar geothermie (omgeving Heijningen/Helwijk). Is dat niet laag in potentie geschikt is voor de winning van lage temperatuur aardwarmte van ca. mogelijk als kleinschalige lokale bron? 22 tot 34 graden Celsius die met warmtepompen kan worden opgewaardeerd naar een temperatuur van ca. 55 graden Celsius. Nader onderzoek moet uitwijzen of deze laag temperatuur warmte als lokale warmtebron economisch haalbaar is. Zie ook pagina 47 (kader) en pagina 59 van het regionaal plan energiesysteem.

Moerdijk

Groen Gas niet aan "de markt" overlaten. Net als met Vanuit het huidige landelijke beleid, zijn de sturingsmogelijkheden op de warmtenetten een betrokkenheid van de overheid waarborgen. marktwerking lokaal en regionaal beperkt. In het RPE stuurt de RES West-Brabant op Dit om de groengas voorzieningen te vrijwaren van misbruikt clustering van het aanbod van groen gas, waarbij wij aansluiten op de strikte vanuit de (illegale) afvalsector. Dus b.v. Mono-vergisting van landelijke wet- en regelgeving voor afval. mest. Het grootste belang voor de gemeente hierbij moet zijn en De RES gaat over het belang van de gehele regio, de gemeente over het lokale belang. blijven de behartiging van de belangen van alle bewoners van Veel besluiten over de financiele lasten van burgers vallen onder de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid. Moerdijk. En dat laat zich in 1e instantie financieel vertalen.

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

Moerdijk

Geen lastenverzwaring voor de burger! Ten aanzien van externen: Hierbij mag de vraag gesteld worden, Dat onder meer experts een grotere rol zouden moeten spelen bij beslissingen in hoeverre zijn deze zogenaamde experts echte experts. Hoe hebben wij opgehaald in de gesprekken met bewoners tijdens de 'tosti-caravan". wordt dit getoetst en op basis van welke resultaten wordt dit bepaald? Blijvende stimulering door middel van subsidies van individuele De verduurzaming van de bestaande woningvoorraad is de verantwoordelijkheid van burgerinitiatieven tot verduurzaming van de bestaande de gemeente. woningvoorraad; Behoud van het huidig gasleidingstelsel; Het aardgasvrij maken van wijken of buurten gebeurt onder regie van gemeenten. Enexis draagt zorg voor de consequenties voor het beheer van het gasnet. Op regionaal niveau helpt de RES bij de afstemming tussen de gemeenten en Enexis. Voorzichtig en terughoudend omgaan met de realisering van De RES West-Brabant onderschrijft deze zorg. De balans met het woon- en leefmilieu Powerports, zulks ter bescherming van het reeds onder druk (incl landschap) is een belangrijke uitgangspunt voor het gehele RPE. Gezien de grote staande woon- en leefmilieu.

Wij zijn voorstander van het impact van de geplande energievoorzieningen in de Powerport, zal de RES Westtrekken van een harde lijn in het landschap; Brabant hieraan bij de gebiedsaanpak voor de Powerport veel aandacht besteden.

Moerdijk

Moerdijk

Oosterhout

Oosterhout

Voorkomen van de komst van nieuwe elektrisch grootverbruikende ondernemingen (“roofridders”) in Moerdijk en de regio, zoals onder andere datacenters, ter voorkoming van het niet oplossen c.q. voorbestaan van de netcongestie voor de woningbouw;

De RES West-Brabant onderschrijft deze zorg. Een belangrijk onderdeel van de inbreng van de RES bij de Powerport is het komen tot een gezamenlijke visie van de Powerport gemeenten met de provincie en de 2 stedelijke regio's op de toekomst van het gebied. Onderdeel hiervan is een visie op welke bedrijvigheid de Powerport en de regio wil aantrekken. De Powerport en de regio kennen een sterke onderlinge verwevenheid. Pagina 32 is in lijn hiermee aangevuld. Geen stimulering van overheidswege van collectieve wijk- of De keuzes m.b.t. warmtestrategieen worden op gemeentelijk niveau gemaakt in de blokverwarming op basis van geothermische en/of restwarmte warmteprogramma's die worden vastgesteld door het college van B&W. van bedrijven. Individuele initiatieven op dit gebied op gepaste afstand volgen. Hierbij voorkomen, dat de gemeentelijke overheid in exploitatiesystematiek en/of garantstelling betrokken wordt. De gemeente Oosterhout denkt graag mee met Powerport De RES West-Brabant ziet een duidelijke verwevenheid tussen de Powerport en de gemeenten en wil solidair met hen zijn in de grote energiegehele regio. De RES is in gesprek met de Powerport gemeenten en de provincie over opgave die op hen afkomt. In een bestuurlijk overleg binnen het de concrete invulling van solidariteit.

RES West-Brabant geeft hierbij aan dat keuzes verband van de Stedelijke Regio Breda-Tilburg is afgesproken over het energiesysteem in de Powerport en de regio niet los gezien kunnen worden dat de SRBT-gemeenten gaan onderzoeken óf en, zo ja, op van een gezamenlijke en integrale visie op de toekomst van de Powerport en de welke manier ze (een deel van de) de ruimtelijke vraag vanuit betrokken stedelijke regio's. Powerport kunnen opvangen. Ook ten aanzien van de circulaire economie. Het college heeft de wens om op korte termijn bestuurlijk het gesprek te voeren over hoe deze mogelijkheden en de samenwerking met Powerport er uit kan gaan zien.

De gemeenteraad wil ten eerste prioriteit voor de warmtebron van het Amernet. De gemeenteraad van Oosterhout spreekt de wens uit dat in het Regionaal Plan Energiesysteem WestBrabant uitdrukkelijk wordt opgenomen dat het vastleggen van een warmtebron (voor de voeding van het Amernet) zeer hoge prioriteit vraagt en er snel een doorbraak moet worden gevonden voor de instandhouding en mogelijke uitbreiding van het Amernet met waarborgen voor leveringszekerheid en betaalbaarheid.

Er zijn stappen gezet door Ennatuurlijk bij de ontwikkeling van een combinatie van de E-boiler en een aquathermie-warmtepomp als alternatief voor de huidige warmtelevering aan het Amernet. Vanuit de RES zal er gevraagd worden om een nader onderzoek naar het tracé Moerdijk – Geertruidenberg voor de verduurzaming (incl. onderzoek naar aardwarmte) en eventuele uitbreiding van het bestaande Amernet e.e.a. overeenkomstig paragraaf 5.2.4 'warmtestrategieen' van het RPE.

Oosterhout

Daarnaast wil de gemeenteraad graag de wens inbrengen het Voor o.a. Oosterhout zal de RES vragen om prioriteit te geven aan een nader potentiële nieuwe warmtenet van onderzoek naar het tracé Moerdijk – Geertruidenberg voor de verduurzaming (incl. Moerdijk naar Halderberge, Etten-Leur en Breda door te trekken onderzoek naar aardwarmte) en eventuele uitbreiding van het bestaande Amernet naar Oosterhout. Dit omdat de e.e.a. overeenkomstig paragraaf 5.2.4 'warmtestrategieen' van het RPE. Tegelijk uitbreiding vanuit het Amernet nog niet duidelijk is en onderzoeken gemeenten ook welke lokale warmtebronnen kansrijk zijn, zoals (zeer) Oosterhout meer wijken wil gaan aansluiten op lage temperatuur warmte uit de bodem, oppervlaktewater of rioolwater en een warmtenet. zonnewarmte.

Oosterhout

De gemeenteraad van Oosterhout spreekt de wens uit dat in het RES West-Brabant heeft het onderzoek naar de kansen voor waterstofclusters Regionaal Plan Energiesysteem gedeeld met Hy Network Services (de projectorganisatie). Overleggen zijn gaande om West-Brabant uitdrukkelijk wordt opgenomen dat de gemeente het opnemen van een aansluiting op de waterstofbackbone te onderzoeken. De Oosterhout een bijzondere positie gemeenten Oosterhout, Drimmelen en Geertruidenberg trekken daarin gezamenlijk inneemt vanwege de ligging langs de Rijn-Delta-corridor en de op. Bedrijven worden actief benaderd om deel te nemen aan het onderzoek. mogelijkheden die dat biedt op het gebied van waterstof. De gemeente Oosterhout wil in het RPE als kartrekker voor het ontwikkelen van waterstof als energiedrager worden benoemd.

Oosterhout

De gemeenteraad van Oosterhout spreekt de wens uit om uitdrukkelijk in het RPE op te laten nemen de verwachtingen en mogelijke rollen die gemeenten kunnen vervullen bij hun bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen en de meetbaarheid van die bijdrage na realisatie, verwoord in het RPE.

Oosterhout

De gemeenteraad spreekt de wens uit om in het Regionaal Plan Door Enexis is een plan opgesteld om de aanleg van infrastructuur, inclusief Energiesysteem (RPE) op te nemen dat aan alle projecten en transformatorstations, te versnellen. Dat kan alleen bereikt worden als er sprake is kleinere bouwwerken, waaronder transformator-behuizingen, van standaardisatie. Rondom transformatorhuisjes is vrije ruimte nodig voor die voortvloeien uit de intenties en ambities van dit RPE, de onderhoud en veiligheid. Het is een keuzemogelijkheid voor de gemeenten om buiten voorwaarde wordt gesteld dat deze projecten en bouwwerken deze oppervlaktes inheemse beplanting aan te brengen. op een groene manier ruimtelijk moeten worden ingepast en dat dit met inheemse beplanting gebeurt.

De verwachtingen en rollen van de gemeenten komen terug bij de 7 bestuurlijke keuzes. Deze werkt de RES West-Brabant verder uit in het Uitvoeringsprogramma. De realisatie van duurzame opwek van elektriciteit en warmte wordt verantwoord in de tweejaarlijkse voortgangsrapportage aan NP RES. In de voortgangsrapportage worden alle aspecten van het energiesysteem behandeld, dus ook assets voor balancering, gebiedsgerichte aanpak, landschappelijke inpassing, maatschappelijke betrokkenheid, communicatie en participatie,

Oosterhout

De wens om op te nemen dat betaalbaarheid voor inwoners een Betaalbaarheid voor huishoudens is een regionaal onderschreven publiek belang (zie leidend principe is bij alle bestuurlijke keuzes, met bijzondere pagina 20 RPE) waarmee rekening wordt gehouden bij alle bestuurlijke keuzes. aandacht voor kwetsbare huishoudens; Oosterhout De wens om op te nemen dat ingezet wordt op betaalbare Het stimuleren van energiegemeenschappen en warmtegemeenschappen e.e.a. oplossingen, waaronder het stimuleren van collectieve zoals opgenomen in de nieuwe wetgeving (Energiewet en Wet collectieve energieopwekking en energiecoöperaties, om inwoners direct warmtevoorziening) is in de nieuwe versie van het RPE meer benadrukt. te laten profiteren van de energietransitie; Teksttoevoeging gedaan op pagina's 44 en 58. Oosterhout De wens om op te nemen dat wordt ingezet op een eerlijke De RES West-Brabant onderschijft deze wens. In het RPE wordt ingezet op een verdeling van de opbrengsten van energieprojecten, eerlijke verdeling van de opbrengsten van energieprojecten, onder meer met het onder andere door participatiemodellen die ten goede komen FRES. aan lokale gemeenschappen. Oosterhout Wens om op te nemen in het RPE dat solidariteit tussen Waar een energiehub kansrijk is, is sterk afhankelijk van de lokale context.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=930235da-b156-4805-aded-4c40f4ed01b0