[2025006733] 1746901-0021 v2.1 DEF Evaluatie beleidskader maatschappelijke accommodaties
Tekst van het document
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Tevredenheidsanalyse Voor de accommodaties is de waardering gevraagd op een schaal van 1 tot 5 voor meerdere onderdelen: • • • • • • •
Dienstverlening; Communicatie; Faciliteiten; Bereikbaarheid; Veiligheid; Onderhoud; Prijs.
De volgende pagina’s tonen een factsheet van tevredenheid resultaten voor de gemeenschapshuizen en sportaccommodaties. Hierop staat een toelichting over wat de respondenten het meest belangrijk vinden en de gemiddelde scores per accommodatie en onderdeel. Daarnaast wordt vermeld op hoeveel reacties de scores zijn gebaseerd. Wanneer respondenten hebben aangegeven meerdere accommodaties te bezoeken, is de gegeven score voor beide accommodaties meegenomen in de gemiddelde scores.
Pagina 20 van 40
Factsheet tevredenheid gemeenschapshuizen Voor dienstverlening is het belangrijk dat … -het personeel vriendelijkheid en gastvrij is; -de accommodatie en activiteiten toegankelijk zijn. Voor communicatie is het belangrijk dat … -er consistente en tijdige communicatie is over activiteiten en beschikbaarheid; -informatie duidelijk en gemakkelijk toegankelijk is, zowel online als fysiek; -er proactief wordt gecommuniceerd, vooral bij veranderingen of renovaties. Voor faciliteiten is het belangrijk dat … -de ruimtes goed toegankelijk zijn, ook voor mensen met een beperking; -er voldoende praktische voorzieningen zijn, zoals opslagruimte, toiletten en geluidsinstallaties. Voor bereikbaarheid is het belangrijk dat … -er voldoende parkeergelegenheid is, zowel voor auto's als fietsen; -de accommodatie goed bereikbaar is voor mensen met een beperking (bijvoorbeeld met een rollator of in een rolstoel); -de locatie centraal ligt.
Voor veiligheid is het belangrijk dat … -de verlichting goed is, zowel binnen als buiten, om een veilige omgeving te creëren, vooral in de avond; -dat er een veilige toegang voor iedereen is. Voor de sfeer is het belangrijk dat … -de ruimtes uitnodigend en gezellig zijn; -het een frisse uitstraling heeft. Voor het onderhoud is het belangrijk dat … -er geen achterstallig onderhoud is; -ruimtes geschikt blijven voor gebruik; -er aandacht is voor belangrijke voorzieningen zoals toiletten, verwarming, en verlichting. Voor de prijs is het belangrijk dat … -de huurprijzen betaalbaar blijven, vooral voor kleine verenigingen en gebruikers met een lager budget; -de consumptieprijzen redelijk en toegankelijk zijn aangepast aan de functie van een gemeenschapshuis zodat kosten geen belemmering vormen.
Het figuur hiernaast laat de tevredenheidscores zien per locatie. Afgezien van Den Domp, wiens situatie eerder al is toegelicht, scoren geen van de gemeenschapshuizen lager dan een 3.2. De Zonzeel wordt het best gewaardeerd met een gemiddelde van 3.6. Over het algemeen gezien wordt het onderhoud het minst gewaardeerd met een 2,8. De veiligheid wordt daarentegen als het meest positief gewaardeerd. 20-28% van de respondenten gaf aan dat zij wel of vaker een gemeenschapshuis zouden bezoeken als de faciliteiten, communicatie, activiteiten, sfeer of prijs beter zouden zijn.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 21 van 40
Factsheet tevredenheid sportaccommodaties Voor dienstverlening is het belangrijk dat … -het personeel niet alleen vriendelijk en gastvrij is, maar ook professionele ondersteuning biedt voor het organiseren van sportieve activiteiten en evenementen; -de accommodatie flexibel is in gebruik (sport en evenementen). Voor communicatie is het belangrijk dat … -de beschikbaarheid van de sportzalen en lesroosters duidelijk en tijdig worden gecommuniceerd; -proactief wordt gecommuniceerd bij wijzigingen in openingstijden of bij het uitvallen van trainingen door bijvoorbeeld ziekte of evenementen. Voor faciliteiten is het belangrijk dat … -er specifieke voorzieningen zijn voor sportmaterialen die goed toegankelijk zijn voor de sporters en trainers; -de kleedkamers en douches goed onderhouden en hygiënisch zijn, met voldoende capaciteit; -er adequate sporttechnische faciliteiten aanwezig zijn.
Voor bereikbaarheid is het belangrijk dat … -er voldoende parkeerplek is voor gebruikers, vooral tijdens piekuren wanneer er meerdere activiteiten tegelijk plaatsvinden. Voor veiligheid is het belangrijk dat … -er een goede veiligheid voor sporters is, bijvoorbeeld door het gebruik van veilige sportvloeren en duidelijke markeringen voor het gebruik van de zaal; -er is een EHBO-kit is. Voor sfeer is het belangrijk dat … -de sfeer in de zaal is energiek, passend bij het doel van de accommodatie, en inspirerend voor de sporters. Voor onderhoud is het belangrijk dat … -de sportvloeren, verlichting en verwarming goed werken; -alles goed schoon wordt gemaakt, vooral de kleedkamers. Voor prijs is het belangrijk dat … -de contributies voor sportclubs betaalbaar blijven.
Het figuur hiernaast laat de tevredenheidscores zien per locatie. Opvallend is dat geen van de locaties gemiddeld lager scoort dan een 3.2. Over het algemeen gezien scoort onderhoud het laagst. De bereikbaarheid wordt daarentegen als zeer positief ervaren. 33,1% van de respondenten gaf aan dat zij wel of vaker een sportaccommodatie zouden bezoeken als het aanbod van sport en activiteiten verbeterd zou worden. Daarnaast zou 20,5% vaker komen als de prijs beter zou zijn en 19,2% als de sfeer beter zou zijn.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 22 van 40
6.2. Interviews In deze paragraaf worden de inzichten uit de interviews met exploitanten, gebruikers, zorginstellingen en huiskamers, de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) en overige stakeholders uiteengezet. Deze analyse richt zich op de belangrijkste thema’s en ervaringen met het huidige beleid rondom de maatschappelijke accommodaties. Vanwege de omvang en diversiteit van de gesprekken zijn niet alle specifieke punten en nuances in de rapportage opgenomen.
Exploitanten Algemene indruk Exploitanten zien kansen in het effectiever gebruiken van maatschappelijke accommodaties, zoals meerdere doelgroepen bedienen per locatie en het toevoegen van andere functies, zoals huisartsenpraktijken. Exploitanten ervaren belemmeringen, waaronder onduidelijke communicatie, rollen, en verantwoordelijkheden in de samenwerking met de gemeente. Rol van de gemeente volgens exploitanten • Langetermijnvisie en selectie van exploitanten: De gemeente moet een toekomstgerichte visie ontwikkelen die aansluit bij de behoeften van exploitanten en gebruikers. Hierbij is het essentieel exploitanten te selecteren die bijdragen aan maatschappelijke doelen, zoals toegankelijkheid en inclusie. • Communicatie en regie: De noodzaak van een vast aanspreekpunt, gelijkwaardige contracten en transparante communicatie over subsidies en onderhoud wordt benadrukt. • Flexibiliteit en maatwerk: Voor sommige accommodaties is maatwerk vereist, zoals bij locaties waar kwetsbare doelgroepen samenkomen. Dit vraagt om beleid dat zowel het splitsen als het samenbrengen van doelgroepen ondersteunt. Huidig beleid Het huidige beleid biedt exploitanten een zekere mate van autonomie, wat wordt gewaardeerd. Echter, zij ervaren inconsistente uitvoering van afspraken en vinden dat de gemeente onvoldoende actief is in onderhoud en verduurzaming. Eigenaarschap
Referentie: 1746901-0021.0.4.
wordt belangrijk gevonden, maar exploitanten benadrukken dat de gemeente een ondersteunende rol moet blijven vervullen om dit mogelijk te maken.
Gebruikers Algemene indruk Gebruikers, waaronder verenigingen en andere lokale groepen, benadrukken de waarde van accommodaties als plekken voor ontmoeting, sport, en cultuur. Zij ervaren echter uitdagingen zoals tekortschietende faciliteiten, hoge kosten en een afname van vrijwilligers. Rol van de gemeente volgens gebruikers • Flexibele ondersteuning: Gebruikers vragen om faciliteiten die aansluiten bij specifieke doelgroepen en activiteiten. Dit vraagt om flexibele ruimtes en afstemming met gebruikers over benodigdheden. Met name bij sportaccommodaties zien verenigingen de rol van de gemeente om sportmateriaal af te stemmen met de verenigingen die hier gebruik van maken. • Stimulerend beleid: Vrijwilligerswerk moet aantrekkelijk worden gehouden door waardering te tonen en ondersteuning te bieden bij werving en behoud van vrijwilligers. • Betaalbare accommodaties: Gebruikers zien graag dat de gemeente hogere huurkosten bij nieuwe of gerenoveerde accommodaties compenseert door subsidies of alternatieven aan te bieden. • Transparante processen: Vereenvoudiging van subsidieaanvragen en een open dialoog over gebruiksvoorwaarden en gemeentelijke ondersteuning zijn cruciaal. Huidig beleid Het beleid wordt grotendeels gewaardeerd, maar gebruikers ervaren zorgen over ongelijkheden in kosten. Vooral in duurdere accommodaties voelen zij zich soms zwaar belast.
Pagina 23 van 40
Zorginstellingen en huiskamers Algemene indruk Zorginstellingen en huiskamers vervullen een cruciale rol in het ondersteunen van kwetsbare groepen. Zij benadrukken het belang van inclusieve, laagdrempelige en herkenbare locaties. Het combineren van doelgroepen wordt als waardevol, maar ook als uitdagend ervaren, omdat sommige groepen behoefte hebben aan een rustige en veilige omgeving. Locaties zouden soms intensiever gebruikt kunnen worden, maar dat vraagt op onderdelen aanvullende subsidiëring. Rol van de gemeente volgens zorginstellingen/huiskamers • Betrekken bij beleidsvorming: Zorginstellingen willen hun expertise inbrengen via adviesraden of werkgroepen. • Maatwerk en inclusiviteit: De gemeente moet zorgen voor locaties die zowel de behoeften van kwetsbare groepen als bredere maatschappelijke doelen ondersteunen. Huidig beleid Het beleid wordt als ondersteunend ervaren, maar mist volgens deze organisaties voldoende maatwerk. Er is waardering voor de aandacht voor inclusie, maar de praktijk laat zien dat fysieke en sociale drempels het gebruik voor sommigen belemmeren.
Huidig beleid Er is waardering voor de inspanningen om maatschappelijke accommodaties toegankelijk te maken. Tegelijkertijd wordt gepleit voor maatwerk per kern.
Overige stakeholders Algemene indruk Stakeholders zoals Woonvizier, SWO en dorpsvertegenwoordiging zien maatschappelijke accommodaties als belangrijke schakels in het sociale netwerk. Zij benadrukken het belang van integrale samenwerking en duidelijke rolverdelingen. Rol van de gemeente volgens overige stakeholders • Verbinden en faciliteren: De gemeente moet zorgen voor verbinding tussen verschillende partijen en werken aan gedeeld eigenaarschap. • Duidelijke kaders: Stakeholders waarderen heldere afspraken over gebruik en doelstellingen van accommodaties. Huidig beleid Het beleid biedt ruimte voor samenwerking, maar de uitvoering kan worden verbeterd. Stakeholders pleiten voor meer overleg en afstemming, zodat gezamenlijke initiatieven beter aansluiten bij de praktijk.
Adviesraad Sociaal Domein (ASD) Algemene indruk De ASD benadrukt het belang van maatschappelijke accommodaties als plekken voor ontmoeting, signalering en preventieve zorg. Zij zien kansen in het combineren van doelgroepen en het betrekken van jongeren. Rol van de gemeente volgens ASD • Toekomstgerichte aanpak: De gemeente moet een langetermijnvisie ontwikkelen die rekening houdt met specifieke behoeften van kernen. • Signalering en preventie: Gemeenschapshuizen kunnen een rol spelen in het signaleren van problemen, zoals eenzaamheid en risicogedrag. De gemeente wordt aangemoedigd om dit verder te ondersteunen. • Out-of-the-box: De gemeente moet soms durven out-of-the-box te denken waardoor meer mensen op een makkelijkere manier kunnen worden bereikt.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 24 van 40
7. Beleidsanalyse 7.1. Huidige beleidskader Het huidige beleidskader is vastgesteld in 2019 en kent raakvlakken met het Beleidsplan Sociaal Domein uit diezelfde periode. Binnen deze 2 beleidsnota’s wordt in verschillende hoofdstukken gesproken over de zogenaamde “Why, what & how” vragen die behoren bij beleidsuitgangspunten. Deze worden hieronder samengevat. WHY: Waarom zijn wij op aard (Wat is ons doel, wat willen we bereiken) We hebben een inclusieve samenleving, waarbij iedereen ongeacht leeftijd, sociale klasse, afkomst of beperking, in de gemeente Drimmelen mee kan doen aan reguliere activiteiten op het gebied van onderwijs, participatie, zorg en welzijn. Deelname van inwoners aan het maatschappelijk leven draagt bij aan welbevinden, sociale samenhang en leefbaarheid. Het moet voor elke inwoner mogelijk zijn om gebruik te maken van een maatschappelijke accommodatie in de eigen dorpskern. WHAT: Wat doen we daarvoor? (Welke acties ondernemen we, welke maatregelen treffen we) De gemeente zorgt ervoor dat er voor dat er in elke kern maatschappelijke accommodaties zijn op het gebied van ontmoeting, cultuur, sport en participatie. HOW: Hoe doen we dat? (Hoe geven we invulling aan onze acties, hoe werken we samen, hoe organiseren we onze acties) -
We doen dit samen met inwoners, verenigingen, stichtingen en partners; We willen het aanbod behouden en waar nodig en mogelijk verbeteren; Dit doen we binnen de financiële mogelijkheden van de gemeente; We werken aan eenduidige beleidskaders.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Deze kaders zijn als volgt (uit: Raadsbesluit 2019): A. Maatschappelijke accommodaties 1. In alle dorpskernen zijn maatschappelijke accommodaties aanwezig. Samen met inwoners en maatschappelijke organisaties houdt de gemeente deze accommodaties in stand; 2. Doel van de gemeente is om i.h.k.v. de leefbaarheid in alle dorpskernen in ieder geval één accommodatie te hebben met een publiek toegankelijke functie t.b.v. ontmoeting, cultuur, sport en participatie; 3. De gemeente is regievoerder voor de accommodaties die het in eigendom heeft; 4. Bij niet-gemeentelijke accommodaties heeft de gemeente waar nodig een ondersteunende rol. B. Gemeentelijke accommodaties 5. De gemeente stelt beleidskaders op voor gemeenschapshuizen en sporthallen; 6. De gemeente behoudt de huidige gemeentelijke accommodaties met een gemeenschapshuis en/of sporthalfunctie in eigendom; 7. De gemeente neemt geen nieuwe accommodaties in eigendom; 8. Ongeacht leeftijd, geslacht en eventuele beperking moet het voor elke inwoner mogelijk zijn om van een gemeentelijke accommodatie gebruik te maken. Maatschappelijke activiteiten staan hier bij centraal; 9. Doel is om het multifunctioneel gebruik van gemeenschapshuizen en sporthallen toe te laten nemen. Om dit te bereiken zal een uitvoeringsplan multifunctioneel gebruik samen met betrokken partijen per dorpskern worden opgesteld; 10.
Gemeenschapshuizen en sporthallen zijn in 2040, maar waar mogelijk eerder, energieneutraal; 11. In 2020 voldoen de gemeenschapshuizen en sporthallen aan de toegankelijkheidsnormen; 12. De gemeente wil zoveel mogelijk eenduidige invulling geven aan het beheer en exploitatie van de gemeenschapshuizen en sporthallen. Hiervoor zijn kaders opgesteld. Uit wordt gegaan van de huidige situatie, waarbij de gemeente de huidige overeenkomsten respecteert.
Pagina 25 van 40
C. Niet-gemeentelijke accommodaties 13. De niet-gemeentelijke accommodaties worden door inwoners en maatschappelijke organisaties in stand gehouden; 14. De eigenaar van een niet-gemeentelijke accommodatie is zelf verantwoordelijk voor het instandhouden van de accommodatie; 15. De gemeente kan besluiten om, onder een aantal voorwaarden, een nietgemeentelijke accommodatie éénmalig of voor een vastgestelde periode financieel te ondersteunen; 16. De gemeente heeft een stimulerende rol en zet zich actief in bij het verduurzamen van niet gemeentelijke accommodaties.
7.2. Realisatie uitvoeringsagenda beleidskader 2019-2026
Om te voldoen aan deze kaders/uitgangspunten, is een actieplan / uitvoeringsplan opgesteld. Dit is opgenomen in de Kadernota en het Raadsbesluit van 31 januari 2019.
Wat gaat niet volgens plan De voorbije jaren zijn meerdere keuzes gemaakt die niet in lijn zijn met eerder geformuleerd beleid op het gebied van eigendom, beheer en exploitatie. De verkoop van Den Domp, de aankoop van De Rietgors en de realisatie -en dan vooral de specifieke eigendom- en exploitatievorm- van de Bernardus zijn daar voorbeelden van. In enkele gevallen is de gemeenteraad ook betrokken geweest bij die keuzes. In Lage Zwaluwe is er momenteel geen specifiek gemeenschapshuis en dat wordt door veel mensen als een gemis ervaren. Niet alle locaties zijn even goed toegankelijk voor bijvoorbeeld minder validen, maar ook maken exploitanten soms keuzes waardoor niet iedere vereniging welkom is of zich welkom voelt. Enkele verenigingen hebben geen huisvesting, zitten noodgedwongen bij leden thuis of de huisvesting is niet geschikt bv. vanwege geluidsoverlast. De gemeentelijke verduurzamingsagenda wordt in het voorjaar van 2025 opgesteld. De gemeente is, zo blijkt uit de enquêtes en interviews, niet altijd de samenwerkingspartner die veel partijen zouden willen. Ondersteuning, een luisterend oor en deugdelijk contractmanagement ontbraken. Juist in de voorbije jaren, met de Corona-periode en aansluitend de exorbitant gestegen energieprijzen t.g.v. de oorlog in Oekraïne, hadden verenigingen en exploitanten behoefte aan partnership. Daarover heerst nog steeds ontevredenheid.
Mede als gevolg van interne aangelegenheden heeft de gemeente ‘niet geleverd’ en uiteraard heeft de gemeente als organisatie zelf ook geworsteld met de Coronacrisis. Tegelijkertijd bleek tijdens de interviews dat dergelijke gesprekken, tijd en aandacht, direct leiden tot nieuwe energie en dat is een mooie -en nodige- opmaat naar nieuwe samenwerking. Een nieuwe medewerker met specifiek de taak van accounthouder werpt in de uitvoering al direct zijn vruchten af.
Binnen het Coalitieakkoord wordt daarnaast gesproken over te realiseren wensen en ambities. Uiteindelijk worden concrete voorstellen gedaan binnen de P&CC (Planning & Control Cyclus) waarover de gemeenteraad besluit. Binnen diezelfde P&CC vindt ook de verantwoording over de realisatie (beleidsinhoudelijk en financieel) plaats en wordt daarom binnen deze evaluatie buiten beschouwing gelaten.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Wat gaat volgens plan In alle dorpskernen zijn maatschappelijke accommodaties aanwezig die worden beheerd door derden. Voor de eigen accommodaties is de gemeente regievoerder. Er zijn ook veel niet-gemeentelijke accommodaties waar veel activiteiten plaatsvinden. De eigenaren van deze locaties zijn zelf verantwoordelijk voor de exploitatie daarvan, maar de gemeente ondersteunt soms waar nodig. Het aanbod is ruim en divers, waarmee er een heel behoorlijk dekkend netwerk van maatschappelijke voorzieningen is. Daarmee is het doel bereikt om de exploitatie van maatschappelijke accommodaties op afstand te zetten en te laten exploiteren door derden.
Pagina 26 van 40
7.3. Samenwerkingsmatrix
en dat geeft meteen ook de diversiteit en complexiteit van het thema weer. Een grotere weergave van de samenwerkingsmatrix is te vinden in Bijlage IV.
Zoals eerder gemeld, staat het beleid rondom de maatschappelijke accommodaties niet op zichzelf. In het Beleidsplan Sociaal Domein is duidelijk de koppeling gemaakt met accommodaties, onder andere onder de noemer Veerkrachtige dorpen. De doelen waar accommodaties hun rol in vervullen, vinden zijn oorsprong in andere beleidsterreinen, zoals sport, kunst & cultuur, educatie & vorming, jongerenwerk, WMO etc. Accommodaties zijn cruciaal om activiteiten te huisvesten, mensen samen te brengen, een dorp leefbaar te houden en mensen weerbaar te maken. De rol van accommodaties komt concreet terug in de visie op Positieve gezondheid en de Sociale Basis. Accommodaties zijn daarmee een middel en geen doel op zich. Samen met medewerkers van de vertegenwoordigde beleidsterreinen binnen het sociaal domein is een ‘samenwerkingsmatrix’ opgesteld. Deze matrix laat zien: Welke activiteiten er plaatsvinden in de accommodaties; Welke activiteiten er naar hun mening ook in moeten kunnen plaatsvinden; welke samenwerkingspartner zorgt voor de uitvoering van die activiteiten; welk beleidsterrein welke activiteit nastreeft. De matrix is het resultaat van een korte werksessie en kan nog verder uitgewerkt en verdiept worden. De rode tekst verwijst naar zaken die nog onvoldoende goed zijn gerealiseerd of omschreven.
Zo is er nog geen “Right to Challenge beleid” en zijn medewerkers van mening dat er bijvoorbeeld ‘gemeentelijke diensten’ zouden kunnen worden aangeboden in de maatschappelijke accommodaties. Het sociaal domein heeft te maken met uitdagingen in de toekomst met betrekking tot zorg, waardoor centrale, fysieke, plaatsen dichtbij mensen thuis van steeds groter belang worden. Maatschappelijke accommodaties zijn van belang om hier een rol in te vervullen. Deze matrix laat ook zien dat ‘maatschappelijke accommodaties’ meer is dan alleen Beleid Sociaal Domein, maar ook gebouwenbeheer, duurzaamheid, inkoop & aanbesteding, financiën en HRM raakt. Het zit verweven door de gehele organisatie
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Betrokken medewerkers zijn gesproken over in deze evaluatie benoemde knelpunten en kunstgrepen. Daaruit kan worden opgemerkt dat de gemeente Drimmelen zich graag coöperatief opstelt, maar dat kaders over ‘wat in welke gebouwen gewenst is’ ontbreekt. De integrale afstemming en ‘overall view’ ontbreekt en is beperkt tot uitvoeringskaders. Een afwegingskader ontbreekt echter: wat wil Drimmelen op welke locatie wel of juist niet en hoe komen we tot keuzes? Waarom huisvesten we de ene vereniging wel en de andere niet? Passen vraag naar en aanbod van accommodatie bij elkaar? Hebben we -als gemeente en samen met onze partners- een voldoende dekkend netwerk? Binnen de ambtelijke organisatie wordt veel geacteerd op binnenkomende verzoeken of meldingen, terwijl ‘de basis’ niet bekend is. Dit veroorzaakt een flinke (bal)last in de ambtelijke organisatie, maar er is ook geen duidelijkheid naar de stakeholders. De effecten daarvan worden teruggezien in o.a. de interviews.
Pagina 27 van 40
8. Conclusie Deze rapportage betreft de evaluatie van het beleidskader maatschappelijke accommodaties van de gemeente Drimmelen, dat in 2019 werd vastgesteld met een uitvoeringsparagraaf tot 2026. Het doel van de evaluatie is om te bepalen in hoeverre dit beleidskader nog aansluit bij de huidige ambities, visies en behoeften van de gemeente, exploitanten en gebruikers van maatschappelijke accommodaties. Daarnaast onderzoekt het rapport de uitvoering van het beleid en de eventuele noodzaak voor bijstellingen.
In zijn algemeenheid kan (beknopt) worden geconcludeerd dat:
Uit de evaluatie blijkt dat de uitgangspunten van het beleidskader maatschappelijke accommodaties uit 2019 grotendeels nog aansluiten bij de visie op het sociaal domein van de gemeente Drimmelen. Na een eerste beschrijving van het beleidskader in 2019 -waarbij er voornamelijk algemene uitgangspunten zijn geformuleerd met maatwerk per locatie- kan nu geconstateerd worden dat een integrale visie ontbreekt en de uitvoering achterblijft. Doordat er geen duidelijk beleidskader is, worden ad-hoc beslissingen genomen en verschilt beheer en exploitatie per accommodatie. Aandachtspunt hierbij is de spanning tussen de maatschappelijke functie en de commerciële exploitatie. Daarnaast moeten de richtlijnen voor onderhoud en verduurzaming duidelijker worden.
•
Daarnaast ervaren exploitanten en gebruikers onvoldoende ondersteuning vanuit de gemeente, terwijl er behoefte is aan betere samenwerking en duidelijke afspraken. De evaluatie onderstreept de noodzaak van beleidswijzigingen, waaronder een herziening van de subsidie-afspraken, een onderzoek naar exploitatievormen en een heroverweging van de gemeentelijke rol in energievoorziening en onderhoud. Een sterker samenwerkingsmodel en een meer proactieve rol van de gemeente zijn essentieel om de maatschappelijke accommodaties toekomstbestendig te maken en beter te laten aansluiten op de behoeften van de inwoners en onze samenwerkingspartners.
Aanbevelingen Op basis van deze conclusies, worden de volgende aanbevelingen gedaan: Het aanscherpen van het beleidskader in 2026; Het uitvoeren van een vervolgonderzoek naar de capaciteit van binnensportaccommodaties; Het verbeteren van de organisatie rondom onderhoud gebouwen; Het versterken van de verbindende rol van de gemeente, waardoor de koppeling met het beleid sociaal domein en uitvoering in de accommodaties versterkt wordt; Het analyseren en mogelijk herijken van de subsidie-afspraken, om nadrukkelijker sturing te kunnen geven aan beleidsuitgangspunten; Het uitvoeren van een vervolgonderzoek naar de best passende exploitatievorm voor deze maatschappelijke accommodaties; Het heroverwegen van de gemeentelijke rol als tussenpersoon in de leverantie van energie.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
• • • •
• • • •
Er voor 2019 geen beleidskader aanwezig was en het huidige beleidskader is opgesteld vanuit de toen geldende situatie; Huidige beleidsuitgangspunten grotendeels passen bij de visie op het sociaal domein; Huidige Beleidsuitgangspunten nog onvoldoende handelingskader bevatten; Uitvoering vanuit de gemeente ad hoc is en te wensen over laat op onderdelen ‘onderhoud en verduurzaming’, ‘samenwerking en ondersteuning’; Uitvoering door (commerciële) exploitanten niet altijd optimaal bijdraagt aan de belangen van de beoogd gebruikers van de accommodaties; Er, mede met dank aan andere aanbieders, een redelijk dekkend netwerk van aanbod is; De verbinding tussen het beleid sociaal domein en uitvoering daarvan ‘in de accommodaties’ nog steviger georganiseerd moet worden; De gebruikers in de enquête toch redelijk tevreden blijken, maar dat dit niet helemaal overeenkomt met de resultaten uit de diepte-interviews; Er op onderdelen en in enkele kernen actie nodig is om de doelen binnen handbereik te houden.
Pagina 28 van 40
Beantwoording onderzoeksvraag evaluatie Op basis van de conclusie van deze evaluatie kan antwoord worden gegeven op de hoofd- en eerste twee deelvragen. Sluiten de uitgangspunten uit de Kadernota maatschappelijke accommodaties in de gemeente Drimmelen uit 2019 nog aan op de visie en ambitie die gemeenschapshuizen, sporthallen en gemeente hebben op de functie van de gemeenschapshuizen en sporthallen en de wijze waarop deze worden beheerd en geëxploiteerd? Uit de evaluatie blijkt dat de uitgangspunten van het beleidskader maatschappelijke accommodaties uit 2019 grotendeels nog aansluiten bij de visie op het sociaal domein van de gemeente Drimmelen. Na een eerste beschrijving van het beleidskader in 2019 -waarbij er voornamelijk algemene uitgangspunten zijn geformuleerd met maatwerk per locatie- kan nu geconstateerd worden dat een integrale visie ontbreekt en de uitvoering achterblijft. Doordat er geen duidelijk beleidskader is, worden ad-hoc beslissingen genomen en verschilt beheer en exploitatie per accommodatie. Aandachtspunt hierbij is de spanning tussen de maatschappelijke functie en de commerciële exploitatie. Daarnaast moeten de richtlijnen voor onderhoud en verduurzaming duidelijker worden.
2.
Is een wijziging van het gemeenschapshuizen- en sporthallen beleid nodig? (toetsen/evalueren) Een wijziging van het gemeenschapshuizen- en sporthallenbeleid wordt als noodzakelijk beschouwd. Uit de evaluatie blijkt dat er een gebrek is aan een duidelijke beleidsvisie en een afwegingskader, waardoor beheer en exploitatie per accommodatie sterk verschillen en dit leidt tot inefficiënties. De balans tussen commerciële exploitatie en maatschappelijke functies blijkt niet altijd goed te werken. Daarnaast ervaren exploitanten en gebruikers belemmeringen op het gebied van communicatie en ondersteuning vanuit de gemeente. Echter adviseren we om de komende periode voornamelijk in te zetten op het verbeteren van de uitvoering, aangezien daar de grootste problemen (zijn) ontstaan en daarmee ook voor de korte termijn de meeste verbeteringen te behalen zijn. Een bredere herziening van het beleid vraagt op onderdelen om nader onderzoek en afweging.
Deelvragen 1. Wat zijn de uitgangspunten voor het huidige gemeenschapshuizen- en sporthallen beleid (opfrissen) Het huidige beleid voor gemeenschapshuizen en sporthallen is gericht op het behouden en waar nodig verbeteren van maatschappelijke accommodaties binnen de financiële mogelijkheden van de gemeente. De gemeente heeft een regierol voor de accommodaties die zij in eigendom heeft en speelt een ondersteunende rol bij niet-gemeentelijke accommodaties. Er is een streven om in elk dorp minimaal één publiek toegankelijke accommodatie te behouden, waarbij multifunctioneel gebruik wordt gestimuleerd. Daarnaast is er een langetermijndoel om de accommodaties in 2040 energieneutraal te maken en wordt toegankelijkheid gezien als een essentieel aandachtspunt.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 29 van 40
9. Bijlagen 9.1. Bijlage I – Amendement Evaluatie exploitatie en nietgemeentelijke accommodaties
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 30 van 40
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 31 van 40
9.2. Bijlage II – SROI Sport
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 32 van 40
9.3. Bijlage III – Vragen enquête Evaluatie maatschappelijke accommodaties Bezoek je af en toe een sporthal, gymzaal of dorpshuis in onze gemeente? Ja? Dan zoeken we jou! Nee? Dan zoeken we jou ook! We willen graag jouw mening over het aanbod in onze gemeente en hoe we het kunnen verbeteren. Wat verwacht jij van een dorpshuis? En ga je alleen naar een sporthal om te sporten? Vul snel de korte vragenlijst in en vertel ons waarom je wel of niet komt. Jouw input is waardevol! Alvast bedankt voor je hulp! 1 Wat is je leeftijd? Vraag instructies: Kies één antwoord • 0 - 18 jaar • 19 - 30 jaar • 31 - 45 jaar • 46 - 60 jaar • 61 - 75 jaar • > 76 jaar 2 In welke (nabije) kern woon je? Vraag instructies: Kies één antwoord • Made • Drimmelen • Hooge Zwaluwe • Lage Zwaluwe • Terheijden • Wagenberg
Gemeenschapshuizen/dorpshuizen De vragen in de enquête gaan over de onderstaande gemeenschapshuizen /dorpshuizen: -
-
De Cour (Terheijden) Plexat (Wagenberg) De Zonzeel (Hooge Zwaluwe) Ons Dorpshuys (voorheen Dorpshuis Klaverblad) (Drimmelen) Den Domp (Lage Zwaluwe) De Ganshoek (Lage Zwaluwe)
3 Wat is volgens jou de functie van een gemeenschapshuis/dorpshuis? Vraag instructies: Kies één of meer antwoorden Een plek voor: • ontmoeting tussen inwoners • Een kennis- en informatiecentrum • Een plek om te eten • Een plek voor activiteiten • voor kunst en cultuur • Een plek om te borrelen • Een plek voor het volgen • van trainingen/cursussen • Een plek om te ontspannen • Een plek om te werken (vergadervoorzieningen) • Een plek voor sport, spel en beweging 4 Mis je één of meer van deze functies in de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Kies één antwoord • Nee • Ja, ik mis... 5 Zou je als deze functie(s) wel beschikbaar is vaker/wel een gemeenschapshuis/dorpshuis bezoeken? Vraag instructies: Kies één antwoord • Ja • Nee, want...
Bernardus (Made)
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 33 van 40
6 Weet je dat er activiteiten worden georganiseerd in de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Kies één antwoord • Ja • Nee
10 Hoe tevreden ben je over de dienstverlening in de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Denk hierbij aan ruimteverhuur, contact met de verhuurder, vriendelijk ontvangst, gastheerschap, etc. 1/ 5
7 Sluiten deze georganiseerde activiteiten aan op jouw behoefte? Vraag instructies: Kies één antwoord • Ja • Nee, want...
11 Waarom ben je wel/niet tevreden over de dienstverlening en geldt dit voor elk van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor dienstverlening. Als je verschillen ervaart tussen de gemeenschapshuizen/dorpshuizen kun je dat hier toelichten.
8 Bezoek je wel eens een gemeenschapshuis/dorpshuis? Vraag instructies: Kies één antwoord • Ja • Nee 9 Welk(e) gemeenschapshuis(en)/dorpshuis(en) bezoek je? Vraag instructies: Kies één of meer antwoorden • • • • • • •
Ons Dorpshuys (voorheen Dorpshuis Klaverblad) (Drimmelen) De Cour (Terheijden) Den Domp (Lage Zwaluwe) Plexat (Wagenberg) De Ganshoek (Lage Zwaluwe) De Zonzeel (Hooge Zwaluwe)
Tevredenheid over gemeenschapshuizen/dorshuizen Geef een beoordeling van 1 tot 5 sterren 1 ster = niet tevreden 2 sterren = matige tevredenheid 3 sterren = neutrale tevredenheid 4 sterren = tevreden 5 sterren = zeer tevreden
Referentie: 1746901-0021.0.4.
12 Hoe tevreden ben je over de communicatie over/van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Denk hierbij aan nieuwsbrieven, aankondiging activiteiten, etc. 1/ 5 13 Waarom ben je wel/niet tevreden over de communicatie en geldt dit voor elk van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor communicatie. Als je verschillen ervaart tussen de gemeenschapshuizen/dorpshuizen kun je dat hier toelichten. 14 Hoe tevreden ben je over de faciliteiten in de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Denk hierbij aan de horeca, toiletvoorzieningen, vergaderruimtes, toegankelijkheid minder valide, toiletvoorzieningen minder valide, etc. 1/ 5 15 Waarom ben je wel/niet tevreden over de faciliteiten en geldt dit voor elk van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor faciliteiten. Als je verschillen ervaart tussen de gemeenschapshuizen/dorpshuizen kun je dat hier toelichten.
Pagina 34 van 40
16 Hoe tevreden ben je over de bereikbaarheid van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Denk hierbij aan parkeren, vindbaarheid, fietsenstalling, oplaadpunt (auto en fiets), etc. 1/ 5 17 Waarom ben je wel/niet tevreden over de bereikbaarheid en geldt dit voor elk van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor bereikbaarheid. Als je verschillen ervaart tussen de gemeenschapshuizen/dorpshuizen kun je dat hier toelichten.
22 Hoe tevreden ben je over het onderhoud van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Denk hierbij aan renovaties, schoonmaak, kleine aanpassingen aan het pand, etc. 1/ 5 23 Waarom ben je wel/niet tevreden over het onderhoud en geldt dit voor elk van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor onderhoud. Als je verschillen ervaart tussen de gemeenschapshuizen/dorpshuizen kun je dat hier toelichten.
18 Hoe tevreden ben je over de veiligheid in en rondom de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Denk hierbij aan verlichting, overlast, donkere plekken, etc. 1/ 5
24 Hoe tevreden ben je over de prijs bij de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Denk hierbij aan de prijs voor het huren van een ruimte, prijs van de consumpties, etc. 1/ 5
19 Waarom ben je wel/niet tevreden over de veiligheid en geldt dit voor elk van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor veiligheid. Als je verschillen ervaart tussen de gemeenschapshuizen/dorpshuizen kun je dat hier toelichten.
25 Waarom ben je wel/niet tevreden over de prijs en geldt dit voor elk van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor prijs. Als je verschillen ervaart tussen de gemeenschapshuizen/dorpshuizen kun je dat hier toelichten.
20 Hoe tevreden ben je over de sfeer bij de gemeenschapshuizen/dorpshuizen? Vraag instructies: Denk hierbij aan gezelligheid, uitstraling, etc. 1/ 5
26 Als .... beter is(zijn) zou ik vaker naar een gemeenschapshuis/dorpshuis gaan. Vraag instructies: Kies één of meer antwoorden • De dienstverlening • De sfeer • De communicatie • Het onderhoud • De faciliteiten • De prijs • De bereikbaarheid • De veiligheid
21 Waarom ben je wel/niet tevreden over de sfeer en geldt dit voor elk van de gemeenschapshuizen/dorpshuizen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor sfeer. Als je verschillen ervaart tussen de gemeenschapshuizen/dorpshuizen kun je dat hier toelichten.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 35 van 40
• • •
Als er andere activiteiten worden georganiseerd Als er meer activiteiten worden georganiseerd Niet van toepassing
-
Gymzaal De Zonzeel (Hooge Zwaluwe) Gymzaal Ons Dorpshuys (voorheen Dorpshuis Klaverblad) (Drimmelen) De Rietgors (Lage Zwaluwe)
27 Geef een toelichting waarom je dan vaker naar een gemeenschapshuis/dorpshuis zou gaan.
De enquête gaat over de gemeentelijke sporthallen en/of gymzalen en dus niet over de sportscholen/fitness.
28 Als .... beter is(zijn) zou ik wel naar een gemeenschapshuis/dorpshuis gaan. Vraag instructies: Kies één of meer antwoorden • De dienstverlening • De sfeer • De communicatie • Het onderhoud • De faciliteiten • De prijs • De bereikbaarheid • De veiligheid • Als er andere activiteiten worden georganiseerd • Als er meer activiteiten worden georganiseerd • Anders
31 Wat is de functie van een gymzaal/sporthal? Vraag instructies: Kies één of meer antwoorden • Een plek om te sporten • Een plek om te werken (vergadervoorzieningen) • Een plek om te ontmoeten • Een plek om aan te moedigen • Een plek om te borrelen • Anders...
29 Geef een toelichting waarom je dan wel naar een gemeenschapshuis zou gaan. 30 Wil je nog iets kwijt over de gemeenschapshuizen/dorpshuizen wat nog niet is gevraagd?
Sporthallen/gymzalen De vragen in de enquête gaan over de gemeentelijke sporthallen en/of gymzalen: De Amerhal (Made) De Lage Weide (Made) Gymzaal De Cour (Terheijden) Sporthal Driedorp (Wagenberg)
Referentie: 1746901-0021.0.4.
32 Mis je één of meer van deze functies in de gymzaal/sporthal? Vraag instructies: Kies één antwoord • Nee • Ja, ik mis... 33 Zou je als deze functie(s) wel beschikbaar is vaker een gymzaal/sporthal bezoeken? Vraag instructies: Kies één antwoord • Ja • Nee, want... 34 Bezoek je wel eens een (gemeentelijke) sporthal/gymzaal? Vraag instructies: Kies één antwoord • Ja • Nee 35 Welk(e) gymzaal(en)/sporthal(len) bezoek je? Vraag instructies: Kies één of meer antwoorden. • De Amerhal (Made)
Pagina 36 van 40
• • • • • •
Gymzaal De Zonzeel (Hooge Zwaluwe) De Lage Weide (Made) Gymzaal Ons Dorpshuys (voorheen Dorpshuis Klaverblad) (Drimmelen) Gymzaal De Cour (Terheijden) De Rietgors (Lage Zwaluwe) Sporthal Driedorp (Wagenberg)
Tevredenheid over gymzalen/sporthallen Geef een beoordeling van 1 tot 5 sterren 1 ster = niet tevreden 2 sterren = matige tevredenheid 3 sterren = neutrale tevredenheid 4 sterren = tevreden 5 sterren = zeer tevreden
40 Hoe tevreden ben je over de faciliteiten in de gymzalen/sporthallen? Vraag instructies: Denk hierbij aan kleedruimtes, horeca, sportmaterialen etc. 1/ 5 41 Waarom ben je wel/niet tevreden over de faciliteiten en geldt dit voor elk van de gymzalen/sporthallen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor faciliteiten. Als je verschillen ervaart tussen de gymzalen/sporthallen kun je dat hier toelichten. 42 Hoe tevreden ben je over de bereikbaarheid van de gymzalen/sporthallen? Vraag instructies: Denk hierbij aan parkeren, vindbaarheid, fietsenstalling, oplaadpunt (auto en fiets), etc. 1/ 5
36 Hoe tevreden ben je over de dienstverlening in de gymzalen/sporthallen? Vraag instructies: Denk hierbij aan ruimteverhuur, contact met de verhuurder, gastheerschap, ondersteuning, etc. 1/ 5
43 Waarom ben je wel/niet tevreden over de bereikbaarheid en geldt dit voor elk van de gymzalen/sporthallen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor bereikbaarheid. Als je verschillen ervaart tussen de gymzalen/sporthallen kun je dat hier toelichten.
37 Waarom ben je wel/niet tevreden over de dienstverlening en geldt dit voor elk van de gymzalen/sporthallen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor dienstverlening. Als je verschillen ervaart tussen de gymzalen/sporthallen kun je dat hier toelichten.
44 Hoe tevreden ben je over de veiligheid in en rondom de gymzalen/sporthallen? Vraag instructies: Denk hierbij aan verlichting, overlast, donkere plekken, etc. 1/ 5
38 Hoe tevreden ben je over de communicatie over/van de gymzalen/sporthallen? Vraag instructies: Denk hierbij aan communicatie over verhuurmogelijkheden, planningen, gebruiksmogelijkheden, besloten dagen, etc. 1/ 5
45 Waarom ben je wel/niet tevreden over de veiligheid en geldt dit voor elk van de gymzalen/sporthallen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor veiligheid. Als je verschillen ervaart tussen de gymzalen/sporthallen kun je dat hier toelichten.
39 Waarom ben je wel/niet tevreden over de communicatie en geldt dit voor elk van de gymzalen/sporthallen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor communicatie. Als je verschillen ervaart tussen de gymzalen/sporthallen kun je dat hier toelichten.
Referentie: 1746901-0021.0.4.
46 Hoe tevreden ben je over de sfeer bij de gymzalen/sporthallen? Vraag instructies: Denk hierbij aan gezelligheid, uitstraling, etc. 1/ 5
Pagina 37 van 40
47 Waarom ben je wel/niet tevreden over de sfeer en geldt dit voor elk van de gymzalen/sporthallen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor sfeer. Als je verschillen ervaart tussen de gymzalen/sporthallen kun je dat hier toelichten. 48 Hoe tevreden ben je over het onderhoud bij de gymzalen/sporthallen? Vraag instructies: Denk hierbij aan renovaties, schoonmaak, kleine aanpassingen aan het pand, etc. 1/ 5 49 Waarom ben je wel/niet tevreden over het onderhoud en geldt dit voor elk van de gymzalen/sporthallen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor onderhoud. Als je verschillen ervaart tussen de gymzalen/sporthallen kun je dat hier toelichten. 50 Hoe tevreden ben je over de prijs bij de gymzalen/sporthallen? Vraag instructies: Denk hierbij aan de prijs voor het huren van een gymzaal/sporthal, prijs van de consumpties, etc. 1/ 5 51 Waarom ben je wel/niet tevreden over de prijs en geldt dit voor elk van de gymzalen/sporthallen die je bezoekt? Vraag instructies: Geef een toelichting op de gegeven score voor prijs. Als je verschillen ervaart tussen de gymzalen/sporthallen kun je dat hier toelichten. 52 Als .... beter is(zijn zou ik vaker naar een gymzaal/sporthal gaan.
Vraag instructies: Kies één of meer antwoorden • de dienstverlening • de sfeer • de communicatie • het onderhoud • de faciliteiten • het aanbod van sport/activiteiten • de bereikbaarheid • de prijs
Referentie: 1746901-0021.0.4.
• • •
de veiligheid Ik zal nooit een gymzaal/sporthal bezoeken Anders...
53 Geef een toelichting waarom je dan vaker naar een gymzaal/sporthal zou gaan. 54 Als .... beter is(zijn) zou ik wel naar een gymzaal/sporthal gaan. Vraag instructies: Kies één of meer antwoorden • de dienstverlening • de sfeer • de communicatie • het onderhoud • de faciliteiten • het aanbod van sport/activiteiten • de bereikbaarheid • de prijs • de veiligheid • Ik zal nooit een gymzaal/sporthal bezoeken • Anders... 55 Geef een toelichting waarom je dan wel naar een gymzaal/sporthal zou gaan. 56 Wil je nog iets kwijt over de gymzalen/sporthallen wat nog niet is gevraagd?
Pagina 38 van 40
9.4. Bijlage IV – Samenwerkingsmatrix
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 39 van 40
Colofon Uitgave: Datum:
HEVO B.V. 17 februari 2025
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Contact Statenlaan 8 5223 LA 's-Hertogenbosch
Burg. Roelenweg 40 8021 EW Zwolle
T 073 - 6 409 409 info@hevo.nl
T 038 - 4 258 101
www.hevo.nl ●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Niets uit deze uitgave mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van HEVO B.V. worden gekopieerd, noch aan derden ter inzage worden gegeven
Referentie: 1746901-0021.0.4.
Pagina 40 van 40