CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2025001628] Desicio Rapport Monitoring Internationals Regio Baronie

Raad 27 februari 2025, gemeente drimmelenBij agendapunt: Bouwstenen herzien beleid huisvesting arbeidsmigranten9.107 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

M O N I TO R I N T E R N AT I O N A L S 2 010 - 2 0 2 2 R E G I O R A P P O RTAG E B A RO N I E G E M E E N T E N Datum Status rappor t Opgesteld door

19 december Definitief Simone Vos (s.vos@decisio.nl)

S A M E N VAT T I N G C I J F E R S 2 0 2 2 24.505 Werkzame internationals in de Baroniegemeenten 1 4.840 kenniswerkers 19.665 arbeidsmigranten

16.205 Internationals woonachtig in de Baroniegemeenten 2

3.355 kenniswerkers 8.805 arbeidsmigranten 1.945 statushouders

1 Exclusief

werkend e statu s h oud e r s, onth e emd e Oekraïn er s en studen t e n. 2 Exclusief het aant al intern a ti o n al e kind eren, stud en t e n en inkomens a f h a nk el ijk e partn e r s 3 I nclusief R egistra t i e Niet -Ing ez e t e n e n (R NI )

In dit rapport zijn de volgende gemeenten onderdeel van de Baroniegemeenten: Breda, Oosterhout, Zundert, Etten-Leur, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Drimmelen, Geertruidenberg en Altena.

2.100 ontheemde Oekraïners

S A M E N VAT T I N G C I J F E R S Woonsituatie en –kenmerken In 2022 woonden er 3.355 kenniswerkers in de Baroniegemeenten. 66 procent van deze kenniswerkers woonde in Breda. Er woonden 8.805 arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten. 39 procent van hen woonde in Breda.

Aantal en ontwikkeling In 2022 werkten er 4.840 kenniswerkers en 19.665 arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten. De aantallen groeiden respectievelijk met gemiddeld 2,2 en 4,9 procent per jaar tussen 2010 en 2022.

Leeftijd In 2022 was de grootste groep werkzame kenniswerkers in de Baroniegemeenten 25 tot 35 jaar oud (38 procent). Bij werkzame arbeidsmigranten was de grootste groep ook 25 tot 35 jaar oud (30 procent).

Sectoren De belangrijkste werksectoren voor kenniswerkers waren groothandel en zakelijke dienstverlening. Voor arbeidsmigranten was dit landbouw en visserij. 47 procent van de arbeidsmigranten werkte via een uitzendbureau. Van deze arbeidsmigranten is het niet duidelijk in welke sector zij werkten.

Herkomstlanden In 2022 waren de belangrijkste herkomstlanden van kenniswerkers in de Baroniegemeenten België (21 procent) en Polen (13 procent). Voor arbeidsmigranten waren dit Roemenië (39 procent) en Polen (30 procent).

Inkomen De grootste groep kenniswerkers (34 procent) verdiende in 2022 tussen de 50 en 75 duizend euro per jaar. De grootste groep arbeidsmigranten (74 procent) verdiende tussen de 20 en 30 duizend euro.

20% kenniswerker

Verblijfsduur 69 procent van de kenniswerkers werkte langer dan een jaar in de Baroniegemeenten; een derde werkte korter dan een jaar. Bij arbeidsmigranten werkte 65 procent korter dan een jaar in de Baroniegemeenten.

80% arbeidsmigrant

Verhouding kenniswerkers en arbeidsmigranten In 2022 werkten er in de Baroniegemeenten 24.505 internationale werknemers. Hiervan was 20 procent kenniswerker en 80 procent arbeidsmigrant. In de Baroniegemeenten woonden 12.160 internationale werknemers. Hiervan was 28 procent kenniswerker en 72 procent arbeidsmigrant. Er werkten dus meer internationale werknemers in de Baroniegemeenten dan dat er woonden.

I N H O U D S O P G AV E

HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE

I N T RO D U C T I E Aanleiding en geografische afbakening Dit rapport bevat de gegevens over internationals in de Baroniegemeenten voor de periode 2010 tot en met 2022. In onze analyse onderscheiden we de volgende doelgroepen: 1. Kenniswerkers 2. Arbeidsmigranten 3. Statushouders 4. Ontheemde Oekraïners Meer informatie over de definities en afbakening van doelgroepen is terug te vinden in de bijlage. Voorliggende rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de aantallen en kenmerken van internationals in de Baroniegemeenten. De volgende gemeenten zijn onderdeel van de Baroniegemeenten: Breda, Oosterhout, Zundert, Etten-Leur, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Drimmelen, Geertruidenberg en Altena. Aanpak Voor het inzicht in de populaties internationals in de Baroniegemeenten verzamelden we informatie over hun aantallen, kenmerken en ontwikkeling voor de periode 2010 – 2022. De bron voor deze data is de Monitor Internationals, een door Decisio ontwikkelde database op basis van CBS Microdata. Voor een volledige toelichting op de aanpak verwijzen we graag naar de bijlage.

Colofon Projectteam Decisio Daan van Gent Simone Vos Max Celant Dit rapport is opgesteld door: Simone Vos (s.vos@decisio.nl) De adviseurs bij Decisio zijn gespecialiseerd in het thema internationalisering in Nederland. In de laatste jaren voerde Decisio verschillende onderzoeken uit aangaande de populatie internationals in Nederland. Als het gaat om hun economische situatie, maar ook op het gebied van onderwijs en huisvesting. Denk bijvoorbeeld aan haalbaarheidsstudies voor internationale scholen of huisvesting van arbeidsmigranten. Naast analyses over de populatie internationale werknemers in Nederland, voert Decisio ook de monitor naar internationale organisaties in Nederland uit. Contactgegevens Decisio Valkenburgerstraat 212 1011 ND Amsterdam T 020 – 67 00 562 E info@decisio.nl I www.decisio.nl

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 6

HOOFDSTUK 2 KENNISWERKERS

Vernieuwen silhouet

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

K E N N I SW E R K E R S Economische situatie 4.840 werkende kenniswerkers in de Baroniegemeenten In 2022 werkten er 4.840 kenniswerkers in de Baroniegemeenten. Tussen 2010 en 2022 nam het aantal in de regio werkzame kenniswerkers toe: het ging om een gemiddelde jaarlijkse groei van 2,2 procent. Deze groei lag onder de groei in Noord-Brabant (5,2 procent) en Nederland (5,4 procent).

Ontwikkeling aantal internationale kenniswerkers in de Baroniegemeenten, 2010 – 2022 6.000

4.840

5.000 4.000

3.720

3.000

+2,2% per jaar

2.000 1.000

Grootste groep kenniswerkers werkt in Breda De grootste groep kenniswerkers was in 2022 werkzaam in de gemeente Breda (66 procent); in absolute zin ging dit om 3.190 kenniswerkers. Andere belangrijke werkgemeenten voor kenniswerkers waren Oosterhout (575 kenniswerkers) en Etten-Leur (470 kenniswerkers). Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal kenniswerkers in de Baroniegemeenten tussen 2010 en 2022 zien we dat Breda en Geertruidenberg de grootste groei doormaakte, namelijk 4 procent. In absolute aantallen maakte de gemeente Breda de grootste groei mee met 1.105 kenniswerkers. Er zijn ook gemeenten die een daling van het aantal kenniswerkers ervaarde tussen 2010 en 2022. Dit zijn de gemeenten Altena, Baarle-Nassau en Zundert.

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Baroniegemeenten

Trendlijn

Ontwikkeling aantal internationale kenniswerkers in de Baroniegemeenten per gemeente Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2020

Aantal 2022

Jaarlijkse groei 20102022

Alphen-Chaam

20

15

20

25

2%

Altena

185

85

90

130

-3%

Baarle-Nassau

160

75

85

105

-3%

Breda

2.085

2.260

2.250

3.190

4%

Drimmelen

55

55

70

75

3%

Etten-Leur

450

330

320

470

0%

Geertruidenberg

115

135

145

190

4%

Oosterhout

495

490

475

575

1%

Zundert

155

65

50

80

-5%

Gemeente

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 8

K E N N I SW E R K E R S Economische situatie

Aantal werkzame kenniswerkers in 2022

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 9

K E N N I SW E R K E R S Economische situatie Groothandel grootste sector Rechts op de pagina staat een grafiek met de top-10 werksectoren in 2010 en 2022.

Top-10 werksectoren internationale kenniswerkers in de Baroniegemeenten, 2010 en 2022 9%

Uitzendbureaus en detachering

18%

14% 13%

Groothandel

De grootste groep kenniswerkers werkte in 2022 in de groothandel, namelijk 13 procent. Daarnaast werkte nog eens 9 procent in zakelijke dienstverlening. 18 procent van de kenniswerkers werkte in 2022 bij uitzendbureaus of detachering. Dit percentage ligt hoger dan in Noord-Brabant (13 procent) en Nederland (12 procent). Het is helaas niet bekend in welke sector deze kenniswerkers daadwerkelijk werkten.

Zakelijke dienstverlening

13%

9% 7% 7%

Transport en logistiek Gezondheidszorg

6%

Industrie: voedings- en genotmiddelen

7% 5%

ICT, telecom en communicatie Industrie: metalelektro 2%

6%

5% 2%

7%

6%

Industrie: raffinaderijen en chemie 0%

8%

6%

6%

Financiele dienstverlening

7%

4% 2010

6%

8%

10%

12%

14%

16%

18%

20%

2022 Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 10

K E N N I SW E R K E R S Economische situatie Top-3 werksectoren kenniswerkers in de Baroniegemeenten per gemeente, 2010 en 2022 Top-3 2010

Gemeente

Top-3 2022

Altena

1. 2. 3.

Transport en logistiek (36%) Uitzendbureaus en detachering (23%) Industrie: voedings- en genotmiddelen (18%)

1. 2. 3.

Groothandel (44%) Zakelijke dienstverlening (22%) Industrie: voedings- en genotmiddelen (17%)

Baarle-Nassau

1.

Industrie: papier en grafisch (100%)

1. 2.

Industrie: papier en grafisch (86%) ICT, telecom en communicatie (14%)

Breda

1. 2. 3.

Zakelijke dienstverlening (16%) Groothandel (14%) Uitzendbureaus en detachering (9%)

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (22%) Groothandel (12%) Transport en logistiek (9%)

Drimmelen

1. 2.

Zakelijke dienstverlening (50%) Groothandel (50%)

1.

Groothandel (100%)

Etten-Leur

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (20%) Industrie: metalektro Industrie: raffinaderijen en chemie

1. 2. 3.

Industrie: metalektro (26%) Uitzendbureaus en detachering (15%) Groothandel (13%)

Geertruidenberg

1. 2. 3.

Zakelijke dienstverlening (25%) Groothandel (25%) Industrie: papier en grafisch (19%)

1. 2. 3.

Gezondheidszorg (42%) Industrie: papier en grafisch (13%) Industrie: metalektro (13%)

Oosterhout

1. 2. 3.

Groothandel (26%) Industrie: metalektro (14%) Industrie: raffinaderijen en chemie (10%)

1. 2. 3.

Zakelijke dienstverlening (19%) Industrie: raffinaderijen en chemie (14%) Groothandel (14%)

Zundert

1. 2. 3.

Industrie: voedings- en genotmiddelen (74%) Landbouw en visserij (17%) Uitzendbureaus en detachering (9%)

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (43%) Industrie: voedings- en genotmiddelen (29%) Groothandel (29%)

Notitie: Vanwege de lage hoeveelheid werkzame kenniswerkers in Alphen-Chaam is hier geen top-3 over beschikbaar.

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 11

K E N N I SW E R K E R S Economische situatie Twee derde van de kenniswerkers werkt langer dan een jaar in de Baroniegemeenten 69 procent van de kenniswerkers werkte langer dan een jaar in de Baroniegemeenten; een derde werkte korter dan een jaar. Deze verhoudingen waren ook in Noord-Brabant te zien. Verblijfsduur kenniswerkers naar werkgemeente, 2022 40% 35%

34% 31%

30% 25%

23% 23% 20%

20%

19%

Inkomen kenniswerkers de Baroniegemeenten, 2022

14%

12% 13%

15%

34 procent van de kenniswerkers verdient 50 tot 75 duizend euro 34 procent van de kenniswerkers in de Baroniegemeenten verdiende in 2022 tussen de 50 en 75 duizend euro per jaar. Nog eens een kwart van de kenniswerkers verdiende 40 tot 50 duizend euro per jaar. In het algemeen zijn de inkomens van kenniswerkers sinds 2010 gestegen. Waar in 2010 1 procent van de kenniswerkers in de Baroniegemeenten een inkomen had van 75 tot 100 duizend, is dat in 2022 gestegen naar 12 procent. Een verklaring voor het stijgen van de inkomens is de inflatie die we de afgelopen jaren in Nederland hebben meegemaakt2. De inkomens zijn mee gestegen met deze inflatie. De inkomens in de Baroniegemeenten lagen iets hoger dan de inkomens in NoordBrabant.

12%

10%

16%

5%

15%

30 tot 40 duizend

0% Minder dan een jaar

1 tot 2 jaar

2 tot 3 jaar

Baroniegemeenten

3 tot 5 jaar

Meer dan 5 jaar

Noord-Brabant

40 tot 50 duizend 50 tot 75 duizend

12% 23%

75 tot 100 duizend Meer dan 100 duizend

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata 1vanwege afrondingsverschillen tellen de percentages mogelijk niet op tot exact 100%

Bij het kenmerk verblijfsduur gaat het om een momentopname. Dat wil zeggen dat op het moment van meten (2022) kenniswerkers bovenstaande verblijfsduur hebben. Het kan echter zo zijn dat deze groep in Nederland blijft en hun uiteindelijke verblijfsduur langer wordt.

34%

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata 2Bron: CBS (2024), Inflatie

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 12

K E N N I SW E R K E R S Economische situatie Kenniswerkers vaker man dan vrouw In 2022 was 62 procent van de kenniswerkers man; 38 was vrouw in de Baroniegemeenten. Sinds 2010 is het aandeel vrouwen gegroeid; in 2010 ging het om 31 procent. In Noord-Brabant was 66 procent van de kenniswerkers man en 34 procent vrouw in 2022. De man-vrouwverdeling in Nederland was in dit jaar 59 procent tegenover 41 procent.

62%

38%

7 op de 10 kenniswerkers is jonger dan 45 jaar In 2022 was de grootste groep werkzame kenniswerkers in de Baroniegemeenten 25 tot 35 jaar oud (38 procent). In dit jaar nam het aandeel kenniswerkers met de levensjaren af: zo was 29 procent van de kenniswerkers tussen de 35 en 45 jaar oud, 20 procent was 45 tot 55 jaar en 9 procent was 55 tot 67 jaar oud. In provincie Noord-Brabant lag de gemiddelde leeftijd in 2022 lager. België en Polen belangrijkste herkomstlanden De belangrijkste herkomstlanden van kenniswerkers in de Baroniegemeenten waren in 2022 België (21 procent) en Polen (13 procent). Het herkomstland met een relatief grote toename tussen 2010-2022 is Roemenië. Het herkomstlanden met een relatief grote afname tussen 2010 en 2022 is België.

Man-vrouwverhouding (links) en top-10 herkomstlanden kenniswerkers (onder) in de Baroniegemeenten

Belgisch

45%

21%

Pools

9%

Duits

9% 7%

Brits burger

6% 5%

Turks

6% 5%

Spaans

2%

Indiaas

1%

Roemeens

0%

5%

5%

5%

Portugees

3% 5%

Italiaans

3% 5% 0%

13%

10%

20%

2010

30%

40%

50%

2022

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 13

K E N N I SW E R K E R S Economische situatie Top-3 herkomstlanden kenniswerkers in de Baroniegemeenten per gemeente, 2010 en 2022 Top-3 2010

Gemeente

Top-3 2022

Alphen-Chaam

1.

België (100%)

1.

België (100%)

Altena

1. 2. 3.

Polen (47%) Rusland (35%) Turkije (18%)

1. 2. 3.

Polen (73%) België (13%) Roemenië (13%)

Baarle-Nassau

1.

België (100%)

1. 2.

België (88%) Polen (12%)

Breda

1. 2. 3.

België (48%) Duitsland (8%) Verenigd Koninkrijk (7%)

1. 2. 3.

België (20%) Duitsland (7%) Polen (7%)

Drimmelen

1.

België (100%)

1. 2.

Polen (50%) Duitsland (50%)

Etten-Leur

1. 2. 3.

België (31%) Portugal (15%) Polen (14%)

1. 2. 3.

België (27%) Polen (21%) Roemeens (12%)

Geertruidenberg

1. 2. 3. 4.

België (48%) Turkije (18%) Marokko (18%) Duitsland (18%)

1. 2. 3. 4.

Spanje (20%) Polen (20%) Duitsland (20%) België (20%)

Oosterhout

1. 2. 3.

België (22%) Turkije (19%) Duitsland (13%)

1. 2. 3. 4.

Polen (31%) Turkije (9%) Spanje (9%) België (9%)

Zundert

1. 2. 3.

België (67%) Polen (21%) Duitsland (12%)

1. 2. 3.

België (40%) Polen (30%) Roemenië (30%)

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 14

K E N N I SW E R K E R S Woonsituatie 3.355 woonachtige kenniswerkers in de Baroniegemeenten In 2022 woonden er 3.355 kenniswerkers in de Baroniegemeenten. Tussen 2010 en 2022 is het aantal in de regio wonende kenniswerkers gegroeid: een gemiddelde jaarlijkse groei van 4,3 procent. Deze groei lag onder de groei in Noord-Brabant (7,8 procent) en het landelijke gemiddelde (6,7 procent). Er werkten in 2022 meer kenniswerkers in de Baroniegemeenten dan dat er woonden. De gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal werkende kenniswerkers lag echter wel lager dan de groei van het aantal wonende kenniswerkers (2,2 procent en 4,3 procent respectievelijk).

Ontwikkeling aantal woonachtige internationale kenniswerkers in de Baroniegemeenten, 2010 - 2022 4.000 3.500 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 -

3.355

2.035

+4,3% per jaar 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Baroniegemeenten

Trendlijn

Ontwikkeling aantal woonachtige kenniswerkers in de Baroniegemeenten per gemeente

Grootste groep kenniswerkers woont in Breda In 2022 woonde de grootste groep kenniswerkers in de gemeente Breda (66 procent); in absolute zin ging dit om 2.210 kenniswerkers. Andere belangrijke woongemeente voor kenniswerkers waren Oosterhout (300 kenniswerkers) en Etten-Leur (260 kenniswerkers).

Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal kenniswerkers in de Baroniegemeenten tussen 2010 en 2022 zien we dat Altena de grootste groei heeft doorgemaakt (11 procent). In absolute aantallen heeft Breda de grootste groei doorgemaakt (+995).

Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2020

Aantal 2022

Jaarlijkse groei 20102022

Alphen-Chaam

35

50

50

50

3%

Altena

60

80

100

200

11%

Baarle-Nassau

55

40

50

50

-1%

1.215

1.640

1.740

2.210

5%

Drimmelen

80

90

80

115

3%

Etten-Leur

185

195

205

260

3%

Geertruidenberg

45

45

55

65

3%

Oosterhout

260

255

250

300

1%

Zundert

100

85

90

105

0%

Gemeente

Breda

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 15 Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

K E N N I SW E R K E R S Woonsituatie Belangrijkste woongemeenten internationale kenniswerkers, 2022 (links) en ontwikkeling 2010 – 2022 (rechts)

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 16

K E N N I SW E R K E R S Woonsituatie Zes op de tien kenniswerkers heeft een huurwoning 54 procent van de kenniswerkers woonde in 2022 in een huurwoning. De andere 46 procent was in het bezit van een koopwoning. Het grootste deel van de kenniswerkers had een woning met een waarde tussen de 200 en 400 duizend euro (25 procent). De woningwaarde van kenniswerkers in de Baroniegemeenten is vergelijkbaar met het beeld op het niveau van Noord-Brabant.

Meerderheid van de kenniswerkers vormt een paar In 2022 vormde een kwart van de woonachtige kenniswerkers in de Baroniegemeenten een eenpersoonshuishouden. 65 procent vormde een paar met of zonder kinderen. Er zijn geen noemenswaardige verschillen tussen de Baroniegemeenten en Noord-Brabant.

Huishoudenssamenstelling internationale kenniswerkers in de Baroniegemeenten, 2022

WOZ-waarde van kenniswerkers, 2022 70% 58% 54%

60%

2% 10%

50%

24% Eenouderhuishouden

40%

Eenpersoonshuishouden 30%

paar met kinderen

25% 22%

20%

paar zonder kinderen 16% 13%

10% 0%

Overig/onbekend 5% 3%

0% 0% 0 tot 200

30%

200 tot 400 400 tot 600 600 tot 800 Baroniegemeenten

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

35%

3% 2% Meer dan 800

Huurwoning

Noord-Brabant Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 17

K E N N I SW E R K E R S Woonsituatie 9 op de 10 kenniswerkers woont langer dan een jaar in de Baroniegemeenten 88 procent van de kenniswerkers woonde langer dan een jaar in de Baroniegemeenten; 12 procent woonde korter dan een jaar in de regio. In de Baroniegemeenten is er een hoger percentage kenniswerkers die meer dan 5 jaar verblijft in vergelijking met NoordBrabant. Verblijfsduur kenniswerkers naar woongemeente, 2022 45% 39%

40% 35%

28%

30%

25% 20%

20% 15%

19%

20% 15% 16%

16% 16%

2 tot 3 jaar

3 tot 5 jaar

12%

Woon-werkbalans Van de in de Baroniegemeenten woonachtige kenniswerkers, was 46 procent ook werkzaam in de Baroniegemeenten in 2022. Dit betekent dat 54 procent buiten de Baroniegemeenten werkte. Pendelstromen Van de uitgaande pendel, pendelde 17 procent van de in de Baroniegemeenten woonachtige kenniswerkers naar de gemeente Amsterdam. In totaal ging het om 225 kenniswerkers. Andere belangrijke werkgemeenten voor internationale kenniswerkers in de Baroniegemeenten waren Rotterdam (155 kenniswerkers), Tilburg (120 kenniswerkers) en Eindhoven (110 kenniswerkers). Daartegenover staat de inkomende pendel; kenniswerkers die buiten de Baroniegemeenten wonen, maar wel in de regio werken. De belangrijkste woongemeente waren Amsterdam (330 kenniswerkers), Rotterdam (270 kenniswerkers), Den Haag (165 kenniswerkers) en Eindhoven (160 kenniswerkers).

10% 5% 0% Minder dan een jaar

1 tot 2 jaar

Baroniegemeenten

Meer dan 5 jaar

Noord-Brabant

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

Bij het kenmerk verblijfsduur gaat het om een momentopname. Dat wil zeggen dat op het moment van meten (2022) kenniswerkers bovenstaande verblijfsduur hebben. Het kan zo zijn dat deze groep in Nederland blijft en hun uiteindelijke verblijfsduur langer wordt.

NB pendelstromen: een deel van de internationals werkt via een uitzendbureau (bv. Randstad in Diemen) of een conglomeraat (bv. Ahold in Zaanstad). Hiervoor is niet gecorrigeerd. M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 18

HOOFDSTUK 3 ARBEIDSMIGRANTEN

Vernieuwen silhouet

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

ARBEIDSMIGRANTEN Economische situatie 19.665 werkende arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten In 2022 werkten er 19.665 arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten1. Tussen 2010 en 2022 nam het aantal in de regio werkzame arbeidsmigranten toe: het ging om een gemiddelde jaarlijkse groei van 4,9 procent. Deze groei lag onder de groei in Noord-Brabant (5,8 procent) en Nederland (6 procent). Grootste groep arbeidsmigranten werkt in Breda De grootste groep arbeidsmigranten was in 2022 werkzaam in de gemeente Breda (35 procent); in absolute zin ging dit om 6.860 arbeidsmigranten. Andere belangrijke werkgemeenten voor arbeidsmigranten waren Etten-Leur (5.815 arbeidsmigranten) en Zundert (2.530 arbeidsmigranten).

Ontwikkeling aantal internationale arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten, 2010 – 2022 25.000 19.665 20.000 15.000

11.055

10.000

+4,9% per jaar

5.000 -

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Baroniegemeenten

Ontwikkeling aantal internationale arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten per gemeente Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2020

Aantal 2022

Jaarlijkse groei 20102022

Alphen-Chaam

135

145

125

210

4%

Altena

435

695

700

895

6%

Baarle-Nassau

160

210

185

275

5%

Breda

4.085

5.715

4.345

6.860

4%

Drimmelen

360

860

865

870

8%

Etten-Leur

3.375

5.060

3.780

5.815

5%

Geertruidenberg

290

365

345

500

5%

Oosterhout

950

1.440

1.405

1.710

5%

Zundert

1.265

1.930

1.725

2.530

6%

Gemeente

Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten tussen 2010 en 2022 zien we dat Drimmelen de grootste groei heeft doorgemaakt, namelijk 8 procent. In absolute aantallen maakte de gemeente Breda de grootste groei mee met 2.775 arbeidsmigranten.

1Vestiging van uitzendbureaus en werklocatie

In de CBS Microdata is de werklocatie van arbeidsmigranten geregistreerd als het adres van de werkgever. Indien zij voor een uitzendbureau werken, komt het voor dat het werkadres elders gelegen is omdat zij tijdelijk bij een of meerdere werkgevers worden uitgezonden. Dit daadwerkelijke werkadres is op basis van CBS Microdata niet bekend. Daarom kan er sprake zijn van een lichte onder- of overschatting per werkgemeente.

Trendlijn

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 20

ARBEIDSMIGRANTEN Economische situatie

Belangrijkste werkgemeenten internationale arbeidsmigranten (2022)

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 21

ARBEIDSMIGRANTEN Economische situatie Landbouw en visserij belangrijkste werksector Rechts op de pagina staat een grafiek met de top-10 werksectoren in 2010 en 2022. De grootste groep arbeidsmigranten werkte in 2022 in de landbouw en visserij, namelijk 21 procent. Daarnaast werkte nog eens 6 procent in zakelijke dienstverlening en 6 procent in de groothandel. Een lager dan landelijk deel van de arbeidsmigranten werkte in 2022 via een uitzendbureau of detachering (47 procent in de Baroniegemeenten ten opzichte van 53 procent in Nederland). In Noord-Brabant werkte ook 47 procent van de arbeidsmigranten via een uitzendbureau of detachering.

Top-10 werksectoren arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten, 2010 en 2022 49% 47%

Uitzendbureaus en detachering 23% 21%

Landbouw en Visserij

Zakelijke dienstverlening

5% 6%

Groothandel

4% 6%

Horeca

4% 4%

Transport en logistiek

3% 3%

Industrie: metalelektro

2% 2%

Industrie: raffinaderijen en chemie

1% 2%

Detailhandel

3% 2% 1% 1%

Industrie: voedings- en genotmiddelen 0%

10%

20%

2010

2022

30%

40%

50%

60%

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 22

ARBEIDSMIGRANTEN Economische situatie Top-3 werksectoren arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten per gemeente, 2010 en 2022 Top-3 2010

Gemeente

Top-3 2022

Alphen-Chaam

1. 2. 3.

Landbouw en visserij (80%) Groothandel (10%) Bouw (10%)

1. 2. 3.

Landbouw en visserij (86%) Groothandel (9%) Industrie: voedings- en genotmiddelen (6%)

Altena

1. 2. 3.

Landbouw en visserij (33%) Uitzendbureaus en detachering (26%) Transport en logistiek (18%)

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (31%) Landbouw en visserij (24%) Groothandel (18%)

Baarle-Nassau

1. 2. 3.

Landbouw en Visserij (38%) Horeca (23%) Industrie: papier en grafisch (12%)

1. 2. 3.

Groothandel (29%) Landbouw en visserij (23%) Detailhandel (12%)

Breda

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (58%) Landbouw en visserij (10%) Zakelijke dienstverlening (6%)

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (47%) Zakelijke dienstverlening (12%) Landbouw en visserij (11%)

Drimmelen

1. 2. 3.

Landbouw en visserij (75%) Transport en logistiek (6%) Zakelijke dienstverlening (6%)

1. 2. 3.

Landbouw en visserij (77%) Groothandel (13%) Industrie: Metaelektro (4%)

Etten-Leur

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (70%) Landbouw en visserij (15%) Zakelijke dienstverlening (4%)

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (70%) Landbouw en visserij (15%) Zakelijke dienstverlening (3%)

Geertruidenberg

1. 2. 3.

Detailhandel (26%) Zakelijke dienstverlening (19%) Landbouw en visserij (11%)

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (19%) Groothandel (15%) Detailhandel (14%)

Oosterhout

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (24%) Detailhandel (12%) Zakelijke dienstverlening (11%)

1. 2. 3.

Zundert

1. 2. 3.

Landbouw en visserij (74%) Uitzendbureaus en detachering (17%) Industrie: voedings- en genotmiddelen (4%)

1. 2. 3.

Uitzendbureaus en detachering (21%) Industrie: raffinaderijen en chemie (15%) Transport en logistiek (15%) Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata Uitzendbureaus en detachering (45%) Landbouw en visserij (45%) Zakelijke dienstverlening (3%)

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 23

ARBEIDSMIGRANTEN Economische situatie Twee derde van de arbeidsmigranten werkt korter dan een jaar in de Baroniegemeenten 65 procent van de arbeidsmigranten werkte in 2022 korter dan een jaar in de Baroniegemeenten. In Noord-Brabant lag dit percentage lager, namelijk op 59 procent. Verblijfsduur arbeidsmigranten de Baroniegemeenten en Noord-Brabant, 2022 70% 60%

65%

Driekwart van de arbeidsmigranten verdient 20 tot 30 duizend euro 74 procent van de arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten verdiende in 2022 een jaarinkomen tussen de 20 en 30 duizend euro. Nog eens 17 procent verdiende een jaarinkomen tussen de 30 en 40 duizend euro. De inkomens in de Baroniegemeenten liggen lager dan de inkomens in NoordBrabant. Inkomen arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten, 2022

59%

3%

50%

0% 5%

40%

17%

0 tot 10 duizend 10 tot 20 duizend

30%

20 tot 30 duizend

20% 18%

20%

30 tot 40 duizend

10%

6% 8%

7% 8%

2 tot 3 jaar

3 tot 5 jaar

4% 4%

40 tot 50 duizend 74%

0% Minder dan een jaar

1 tot 2 jaar

Baroniegemeenten

Meer dan 5 jaar

Noord-Brabant

Bij het kenmerk verblijfsduur gaat het om een momentopname. Dat wil zeggen dat op het moment van meten (2022) arbeidsmigranten aangegeven verblijfsduur hebben. Het kan echter zo zijn dat deze groep in Nederland blijft en hun uiteindelijke verblijfsduur langer wordt.

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 24

ARBEIDSMIGRANTEN Economische situatie Arbeidsmigranten vaker man dan vrouw In 2022 was 58 procent van de arbeidsmigranten man en 42 procent van de arbeidsmigranten vrouw. Sinds 2010 is het aandeel vrouwen gestegen; in 2010 was het 39 procent. NoordBrabant kende in 2022 een man-vrouw verhouding van 59 procent man en 41 procent vrouw.

58%

42%

Bijna 80 procent van de arbeidsmigranten jonger dan 45 jaar In 2022 was een kwart van de arbeidsmigranten tussen de 15 tot 25 jaar oud. 30 procent van de arbeidsmigranten was tussen de 25 en 35 jaar oud. 24 procent van de arbeidsmigranten was tussen de 35 en 45 jaar oud en 19 procent was tussen de 45 en 55 jaar oud. Roemenië en Polen belangrijkste herkomstlanden De belangrijkste herkomstlanden van arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten waren in 2022 Roemenië (39 procent) en Polen (30 procent). Het herkomstland met een relatief grote toename tussen 2010 en 2022 is Roemenië. Het aandeel Polen is daarentegen afgenomen.

Man-vrouwverhouding (links) en top-10 herkomstlanden arbeidsmigranten (onder) van de Baroniegemeenten 7%

Roemeens

39%

Pools

54%

30%

Spaans

1%

Bulgaars

1% 3%

Belgisch

3%

Portugees

3% 3%

Hongaars

3% 2%

Turks

2%

Duits

2%

Italiaans

0% 2% 0%

4%

6%

4% 5%

10%

20% 2010

30%

40%

50%

60%

2022

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 25

ARBEIDSMIGRANTEN Economische situatie Top-3 herkomstlanden arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten per gemeente, 2010 en 2022 Top-3 2010

Gemeente

Top-3 2022

Alphen-Chaam

1. 2. 3.

Polen (52%) Roemenië (28%) België (20)

1. 2. 3.

Roemenië (46%) Polen (43%) België (11%)

Altena

1. 2.

Polen (89%) Rusland (11%)

1. 2. 3.

Polen (43%) Roemenië (37%) Hongarije (4%)

Baarle-Nassau

1. 2.

België (67%) Polen (33%)

1. 2. 3.

Roemenië (36%) Polen (34%) België (30%)

Breda

1. 2. 3.

Polen (40%) België (8%) Duitsland (7%)

1. 2. 3.

Polen (21%) Roemenië (19%) Spanje (8%)

Drimmelen

1. 2. 3.

Polen (83%) Bulgarije (6%) Duitsland (5%)

1. 2. 3.

Polen (77%) Roemenië (18%) Hongarije (3%)

Etten-Leur

1. 2. 3.

Polen (73%) Portugees (7%) Roemenië (5%)

1. 2. 3.

Roemenië (55%) Polen (34%) Spanje (2%)

Geertruidenberg

1. 2. 3.

Polen (45%) Duitsland (14%) Turkije (10%)

1. 2. 3.

Polen (34%) Roemenië (24%) Duitsland (9%)

Oosterhout

1. 2. 3.

Polen (46%) Turkije (15%) Duitsland (12%)

1. 2. 3.

Polen (48%) Bulgarije (13%) Roemenië (10%)

Zundert

1. 2. 3.

Polen (43%) Roemenië (34%) Litouwen (15%)

1. 2. 3.

Roemenië (80%) Polen (16%) België (2%)

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 26

ARBEIDSMIGRANTEN Woonsituatie 8.805 woonachtige arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten In 2022 woonden er 8.805 geregistreerde arbeidsmigranten in de Baroniegmeenten1. Tussen 2010 en 2022 is het aantal in de regio wonende geregistreerde arbeidsmigranten ruim verdubbeld: het gaat om een gemiddelde jaarlijkse groei van 7,6 procent. Deze groei lag onder de groei van Noord-Brabant (9,1 procent), maar boven het landelijk gemiddelde (7,2 procent. 4 op de 10 arbeidsmigranten woont in Breda Ruim een derde van de geregistreerde arbeidsmigranten woonde in 2022 in Breda (39 procent); in absolute zin ging dit om 3.450 arbeidsmigranten. Andere belangrijke woongemeenten waren Zundert (1.070 arbeidsmigranten) en Oosterhout (1.060 arbeidsmigranten).

Ontwikkeling aantal woonachtige geregistreerde arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten, 2010 – 2022 10.000

8.805

8.000 6.000 4.000

7,6% per jaar

3.645

2.000 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Baroniegemeenten

Ontwikkeling aantal geregistreerde arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten per gemeente Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2020

Aantal 2022

Jaarlijkse groei 20102022

Alphen-Chaam

55

110

115

140

8%

Altena

145

575

695

930

17%

Baarle-Nassau

75

115

105

120

4%

Breda

1.695

2.965

2.930

3.450

6%

Drimmelen

115

630

680

850

18%

Etten-Leur

475

865

845

905

6%

Geertruidenberg

95

225

230

280

9%

Oosterhout

525

900

950

1.060

6%

465(2024); o.b.v. 1.035 Bron: Decisio CBS Microdata 995

1.070

7%

Gemeente

Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal geregistreerde arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten tussen 2010 en 2022 zien we dat Drimmelen en Altena de grootste groei hebben doorgemaakt, namelijk 18 procent en 17 procent respectievelijk. In absolute aantallen heeft Breda de grootste groei doorgemaakt (+1.755 arbeidsmigranten).

1Het komt voor dat het woonadres van een arbeidsmigrant niet bekend is via de CBS Microdata.

Bijvoorbeeld doordat een arbeidsmigrant, bij seizoensgebonden arbeid, minder dan vier maanden in Nederland verblijft en zich niet bij de gemeente inschrijft (dat is ook geen wettelijke plicht). Of het kan voorkomen dat de arbeidsmigrant onbekend is met het proces van inschrijving en/of zich niet wil inschrijven vanwege de angst voor het verliezen van rechten in het land van herkomst. Het aantal geregistreerde arbeidsmigranten via de CBS Microdata is waarschijnlijk een onderschatting van het daadwerkelijke aantal arbeidsmigranten dat in Nederland woont. Uit eerder onderzoek is de inschatting dat gemiddeld 45 tot 55% van de arbeidsmigranten zich inschrijft.

Trendlijn

Zundert

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 27

ARBEIDSMIGRANTEN Woonsituatie Belangrijkste woongemeenten geregistreerde arbeidsmigranten, 2022 (links) en ontwikkeling 2010 – 2022 (rechts)

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 28

ARBEIDSMIGRANTEN Woonsituatie 80 procent van de arbeidsmigranten heeft een huurwoning Ruim acht op de tien geregistreerde arbeidsmigranten woonde in 2022 in een huurwoning. De andere 18 procent was in het bezit van een koopwoning. Het grootste deel van de geregistreerde arbeidsmigranten had een koopwoning met een waarde tussen de 200 en 400 duizend euro (16 procent). De woningwaarde van geregistreerde arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten is vergelijkbaar met het beeld op het niveau van Noord-Brabant.

Huishoudenssamenstelling internationale arbeidsmigranten in de provincie Noord-Brabant, 2022

WOZ-waarde van arbeidsmigranten in Noord-Brabant, 2022 90%

Bijna de helft van de arbeidsmigranten vormen een paar In 2022 vormde bijna de helft van de woonachtige geregistreerde arbeidsmigranten een paar met of zonder kinderen. Daarnaast vormde ruim een derde van de geregistreerde arbeidsmigranten een eenpersoonshuishouden. Er zijn geen noemenswaardige verschillen tussen de huishoudenssamenstelling van arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten en Noord-Brabant.

82%80%

80%

11%

70%

4%

60% Eenouderhuishouden

50%

Eenpersoonshuishouden

40%

Paar met kinderen

30%

10% 0%

0% 0%

37%

Paar zonder kinderen

16%18%

20%

23%

Onbekend/overig 2% 2%

0% 0%

0% 0% 24%

0 tot 200 200 tot 400400 tot 600600 tot 800 Meer dan Huurwoning 800 Baroniegemeenten Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

Noord-Brabant Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 29

ARBEIDSMIGRANTEN Woonsituatie Driekwart van de arbeidsmigranten woont langer dan een jaar in de Baroniegemeenten 76 procent van de geregistreerde arbeidsmigranten woonde in 2022 langer dan een jaar in de Baroniegemeenten; 24 procent woonde korter dan een jaar in de regio. Verblijfsduur internationale arbeidsmigranten naar woongemeente, 2022 28%

30% 25%

24%

27%

23% 21%

20%

20% 15%

15%

13%

14% 15%

10% 5% 0% Minder dan een jaar

1 tot 2 jaar

2 tot 3 jaar

Baroniegemeenten

3 tot 5 jaar

Meer dan 5 jaar

Woon-werkbalans Van de in de regio woonachtige geregistreerde arbeidsmigranten, was 52 procent ook werkzaam in de regio. Dit betekent dat 48 procent buiten de Baroniegemeenten werkte. Pendelstromen Van de uitgaande pendel, pendelde 16 procent van de in de Baroniegemeenten woonachtige geregistreerde arbeidsmigranten naar de gemeente Diemen. In totaal ging het om 550 arbeidsmigranten. Andere belangrijke werkgemeenten voor geregistreerde arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten waren: Tilburg (400 arbeidsmigranten), Waalwijk (260 arbeidsmigranten), Eindhoven (210 arbeidsmigranten) en Amsterdam (205 arbeidsmigranten). Daartegenover staat de inkomende pendel; geregistreerde arbeidsmigranten die buiten de Baroniegemeenten wonen, maar wel in de regio werken. Van de inkomende pendel woonden 340 geregistreerde arbeidsmigranten in Tilburg. Andere belangrijke woongemeente waren Roosendaal (285 arbeidsmigranten), Rotterdam (260 arbeidsmigranten), Steenbergen (260 arbeidsmigranten) en Groningen (250 arbeidsmigranten).

Noord-Brabant

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

Bij het kenmerk verblijfsduur gaat het om een momentopname. Dat wil zeggen dat op het moment van meten (2022) arbeidsmigranten aangegeven verblijfsduur hebben. Het kan zo zijn dat deze groep in Nederland blijft en hun uiteindelijke verblijfsduur langer wordt.

NB pendelstromen: een deel van de internationals werkt via een uitzendbureau (bv. Randstad in Diemen) of een conglomeraat (bv. Ahold in Zaanstad). Hiervoor is niet gecorrigeerd. M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 30

HOOFDSTUK 4 STATUSHOUDERS

Vernieuwen silhouet

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

STAT U S H O U D E R S 1.945 wonende statushouders in de Baroniegemeenten In 2022 woonden er 1.945 statushouders in de Baroniegemeenten1. Tussen 2010 en 2022 groeide het aantal statushouders met 5,4 procent per jaar. Deze groei lag boven de groei in Noord-Brabant (4,5 procent) en het landelijk gemiddelde (4,7 procent).

Vooral in 2015 en 2016 was sprake van een grote stijging van het aantal statushouders. De Europese vluchtelingen, als gevolg van de (oorlogs)conflicten in Syrië en Irak, was een van de belangrijke redenen hiervan.

Aantal woonachtige statushouders in de Baroniegemeenten, 2010 - 2022 3.500 3.000 2.500

1.945

2.000 1.500

+5,4% per jaar

1.030

1.000 500 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Baroniegmeenten

4 op de 10 statushouders woont in Breda Bijna de helft van de statushouders woonde in 2022 in Breda (42 procent); in absolute zin ging dit om 820 statushouders. Andere belangrijke woongemeenten voor statushouders waren Oosterhout (285 statushouders), Altena (250 statushouders) en Etten-Leur (225 statushouders). Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal statushouders in de Baroniegemeenten tussen 2010 en 2022 zien we dat Drimmelen de grootste groei heeft doorgemaakt, namelijk 11 procent. In absolute aantallen heeft Breda de grootste groei doorgemaakt (+ 380 statushouders).

1Hierin is nog geen rekening gehouden met de leeftijdsverdeling (deel van de

statushouders dat binnen de beroepsbevolking valt).

Trendlijn

Ontwikkeling aantal internationale statushouders in de Baroniegemeenten per gemeente Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2020

Aantal 2022

Jaarlijkse groei 20102022

Alphen-Chaam

0

70

60

30

-

Altena

110

365

315

250

7%

Baarle-Nassau

10

55

40

25

8%

Breda

440

1.325

1.195

820

5%

Drimmelen

35

150

145

125

11%

Etten-Leur

145

320

260

225

4%

Geertruidenberg 40 165 125 Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata Oosterhout 215 410 360

105

8%

285

2%

Zundert

80

7%

Gemeente

35

150

130

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 32 Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

STAT U S H O U D E R S Belangrijkste woongemeenten statushouders, 2022 (links) en ontwikkeling 2010 – 2022 (rechts)

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 33

STAT U S H O U D E R S Meer dan de helft van de statushouders is afkomstig uit Syrië In 2022 waren statushouders in de Baroniegemeenten vooral afkomstig uit Syrië (62 procent) en Eritrea (14 procent). In de Baroniegemeenten is een groter gedeelte van de statushouders afkomstig uit Syrië in vergelijking met Noord-Brabant (57 procent) en Nederland (50 procent). Sinds 2010 is de registratie van de nationaliteit van statushouders verbeterd. In 2010 was van een groot deel van de statushouders de nationaliteit onbekend. In 2022 was dit nog maar van 8 procent. 56 procent van de statushouders is man De populatie statushouders in de Baroniegemeenten kende in 2022 een oververtegenwoordiging van mannen: 56 procent van alle statushouders was man en 44 procent was vrouw. Sinds 2010 is het aandeel vrouwen gedaald; deze was 47 procent.

56%

44%

Man-vrouwverhouding (links) en herkomstlanden statushouders (onder) van de Baroniegemeenten, 2022

Syrisch

62%

Eritrees

14%

onbekend

8%

Turks

5%

Iraaks

4%

Afghaans

3%

Somalisch

1%

Soedanees

1%

Jemenitisch

1% 0%

10%

20%

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

30%

40%

50%

60%

70%

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 34

STAT U S H O U D E R S Herkomstlanden statushouders in de Baroniegemeenten per gemeente, 2010 en 2022

Gemeente

2022

Alphen-Chaam

1.

Syrië (100%)

Altena

1. 2. 3. 4.

Syrië (73%) Eritrea (15%) Turkije (7%) Jemen (5%)

Baarle-Nassau

1.

Syrië (100%)

Breda

1. 2. 3.

Syrië (45%) Eritrea (23%) Turkije (8%)

Drimmelen

1.

Syrië (100%)

Etten-Leur

1. 2. 3.

Syrië (66%) Eritrea (14%) Turkije (9%)

Geertruidenberg

1.

Syrië (100%)

Oosterhout

1. 2. 3.

Syrië (72%) Soedan (8%) Afghanistan (8%)

Zundert

1. 2.

Syrië (67%) Irak (33%)

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 35

STAT U S H O U D E R S Een vijfde van de statushouders woont korter dan een jaar in de Baroniegemeenten 22 procent van de statushouders woonde korter dan een jaar in de Baroniegemeenten. Nog eens 26 procent woonde tussen de 1 en 2 jaar; 14 procent tussen de 2 en 3 jaar. Van de statushouders die minder dan een jaar in de Baroniegemeenten verbleven verbleef de grootste groep (36 procent) tussen de 4 en 8 maanden.

Verblijfsduur statushouders Baroniegemeenten <1 jaar, in maanden, 2022

31%

33% Tot 4 maanden 4 tot 8 maanden 8 tot 12 maanden

Verblijfsduur statushouders Baroniegemeenten en Noord-Brabant, 2022 35% 30% 25%

36%

33%

22%

26% 23% 20%

20% 14%13%

15%

15%

18% 16%

22 procent van de statushouders woont korter dan een jaar in de Baroniegemeenten

10% 5% 0% Minder dan een jaar

1 - 2 jaar

2 - 3 jaar

Baroniegemeenten

3 - 5 jaar

Meer dan 5 jaar

Noord-Brabant

2Bij het kenmerk verblijfsduur gaat het om een momentopname. Dat wil zeggen

dat op het moment van meten (2022) statushouders de aangegeven verblijfsduur hebben. Het kan echter zo zijn dat deze groep in Nederland blijft en hun uiteindelijke verblijfsduur langer wordt.

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata 1vanwege afrondingsverschillen tellen de percentages mogelijk niet op tot exact 100%

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 36

STAT U S H O U D E R S Twee derde van de statushouders is jonger dan 35 De leeftijdsverdeling van woonachtige statushouders was in 2022 vrij jong. Ruim een kwart van de statushouders was 15 tot 25 jaar oud. Nog eens een kwart was 25 tot 35. Dit betekent dat een ruime helft jonger is dan 35 jaar. Er zijn geen benoemingswaardige verschillen tussen de Baroniegemeenten en Noord-Brabant.

Leeftijd statushouders, 2022 30%

Ruim de helft van de statushouders vormt een paar met kinderen In 2022 vormde 58 procent van de woonachtige statushouders in de Baroniegemeenten een paar in een huishouden. Bijna alle paren hadden kinderen. Het aandeel eenouder-, eenpersoons- en overige huishoudens lag beduidend lager. Op landelijk niveau zijn dezelfde ontwikkelingen zichtbaar.

Huishoudenssamenstelling statushouders in provincie Noord-Brabant, 2022

28%28% 24%25%

25%

11% 21%

20% 15%

4%

18%

Eenouderhuishouden 21%

Eenpersoonshuishouden

14%14%

Paar met kinderen

11%

Paar zonder kinderen

9%

10%

9%

5%

Onbekend/overig 2%

3% 1% 1%

54%

0% Jonger dan 15 tot 25 25 tot 35 35 tot 45 45 tot 55 55 tot 67 Ouder dan 15 67 Baroniegemeenten Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

Noord-Brabant Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata 1vanwege afrondingsverschillen tellen de percentages mogelijk niet op tot exact 100%

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 37

HOOFDSTUK 5 ONTHEEMDE OEKRAÏNERS

Vernieuwen silhouet

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

ONTHEEMDE OEKRAÏNERS Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 kunnen vluchtelingen uit Oekraïne tijdelijk in Nederland bescherming krijgen door de Europees vastgestelde Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Deze groep heeft, vergelijkbaar met andere internationale groepen, behoeften als het gaat om integratie in een nieuw land. In dit kader gaan we in op de omvang en enkele kenmerken van de groep Oekraïners die sinds 2022 naar Nederland is gekomen. Gehanteerde definities staan in de bijlage.

In 2022 woonden er 2.100 ontheemde Oekraïners (volwassenen en kinderen) in de Baroniegemeenten. Een vierde daarvan (24 procent) is kind; 74 procent is tussen de 18 en 67 en 2 procent is ouder dan 67 jaar.

Aantal ontheemde Oekraïners in de Baroniegemeenten in 2022

Leeftijdsverdeling en huishoudenssamenstelling ontheemde Oekraïners, 2022

Breda

740

Alphen-Chaam

38%

Altena

Oosterhout

345

Altena

Breda

305

Geertruidenberg

190

Etten-Leur

190

Drimmelen

135

Zundert

130

Alphen-Chaam

100

12%

23%

Geertruidenberg

14%

Oosterhout

14%

Zundert

300

400

30%

500

600

700

800

In 2022 woonden er 2.100 ontheemde Oekraïners in de Baroniegemeenten; 35 procent daarvan woonde in Breda

29%

20%

24%

18% 37%

11% 8%

17%

31%

35%

10%

14% 0%

200

10%

20%

25%

63%

Etten-Leur

15 0

11%

Drimmelen

50

Baarle-Nassau

21%

38%

30%

31%

27% 20%

17% 14%

23%

14%

41% 40%

60%

0 tot 4 jaar

4 tot 13 jaar

13 tot 18 jaar

30 tot 45 jaar

45 tot 67 jaar

67 jaar en ouder

18% 80%

100%

18 tot 30 jaar

Notitie: Vanwege de lage hoeveelheid ontheemde Oekraïners in Baarle-Nassau is hier geen leeftijdsverdeling over beschikbaar. Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 39

ONTHEEMDE OEKRAÏNERS 4 op de 10 ontheemde Oekraïners vormen een eenpersoonshuishouden In 2022 vormde 43 procent van de ontheemde Oekraïners in de Baroniegemeenten een eenpersoonshuishouden. Het aandeel paren (met of zonder kinderen) lag beduidend lager. Dit is ook het landelijk beeld.

62 procent van de ontheemde Oekraïners is vrouw De populatie ontheemde Oekraïners in de Baroniegemeenten kende in 2022 een oververtegenwoordiging van vrouwen: 62 procent van alle ontheemde Oekraïners was vrouw en 38 procent man.

Huishoudsamenstelling ontheemde Oekraïners in Baroniegemeenten, 2022

Man-vrouwverhouding ontheemde Oekraïners in Baroniegemeenten, 2022

20%

24%

Eenouderhuishouden Eenpersoonshuishouden

38%

3%

Paar met kinderen Paar zonder kinderen

62%

10%

Onbekend/overig 43%

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 40

BIJLAGE VERGELIJKENDE ANALYSE EN DUIDING

Vernieuwen silhouet

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

B I J L AG E : V E RG E L I J K E N D E A NA LY S E 19.665 werkende arbeidsmigranten en 8.805 wonende arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten In 2022 werkten er 19.665 arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten. Er woonden 8.805 arbeidsmigranten in deze regio. Er werkten dus meer arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten dan dat er woonden. In Nederland zien we ook dat er meer arbeidsmigranten werkten dan woonden in 2022, maar het verschil hiertussen was iets kleiner. Verhouding aantal wonende en werkende arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten en Nederland in 2022 Baroniegemeenten

Nederland

Hogere instroom dan uitstroom van arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten In 2021 was er een instroom van 8.430 arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten. Dit gaat om de Baroniegemeenten als werkgemeente. De uitstroom was in ditzelfde jaar 5.215. Als we kijken naar de Baroniegemeenten als woongemeente dan zien we ook dat er een grotere instroom dan uitstroom is, namelijk 1.825 en 1.770 respectievelijk. Het verschil tussen de in- en uitstroom van arbeidsmigranten ligt echter wel lager bij de Baroniegemeenten als woongemeente dan als werkgemeente. In- en uitstroom van arbeidsmigranten in de Baroniegemeenten, 2021

31%

34%

9.000 66%

69%

8.430

8.000 7.000

Werken

Wonen

Werken

Wonen

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

Er zijn meerdere redenen die het verschil tussen het aantal woonachtige en werkzame arbeidsmigranten kunnen verklaren: 1) Een arbeidsmigrant die minder dan vier maanden in Nederland verblijft, bijvoorbeeld vanwege seizoensgebonden arbeid, is niet verplicht om zich bij de gemeente in te schrijven. 2) Een arbeidsmigrant is onbekend met het proces van inschrijven en/of wil zich niet inschrijven vanwege de angst voor het verliezen van rechten in het land van herkomst. 3) De arbeidsmigrant woont in het buitenland, bijvoorbeeld Duitsland of België, maar werkt in Nederland.

6.000

5.215

5.000 4.000 3.000

2.000

1.825

1.770

Instroom

Uitstroom

1.000 Instroom

Uitstroom

Werkgemeente

Woongemeente Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

M O N I T O R I N T E R N A T I O N A LS 2 0 1 0 -20 22 - 42

BIJLAGE TOELICHTING METHODIEK

Vernieuwen silhouet

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

TO E L I C H T I N G M E T H O D I E K Methodiek Het CBS geeft geaccrediteerde organisaties toegang tot de ‘big data’ bestanden achter de statistieken die het CBS publiceert (CBS Microdata). Decisio heeft toegang tot CBS Microdata en gebruikt dit om de Monitor Internationals op te stellen.

▪ Internationale student: een persoon die staat ingeschreven voor een studie in het (publiek gefinancierde) hoger onderwijs (HO) in Nederland. Deze persoon heeft uitsluitend een buitenlandse nationaliteit; oftewel deze persoon heeft niet de Nederlandse nationaliteit. ▪ Statushouder: persoon die in Nederland verblijft op basis van een vergunning voor ‘asiel’. ▪ Inkomensafhankelijke partner: personen (15 tot 67 jaar) met een niet-Nederlandse nationaliteit die niet economisch actief zijn en een internationale partner (gehuwd of ongehuwd) hebben die wel economisch actief is. Partners die zelf wel een baan hebben vallen niet onder deze groep maar onder de groep internationale werknemers. ▪ Internationaal kind: een kind van een internationale werknemer. Het kind kan een buitenlandse of de Nederlandse nationaliteit hebben. ▪ Ontheemde Oekraïner: vluchtelingen die naar Nederland gekomen zijn naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne krijgen bij binnenkomst verblijfscode 46. Meer informatie staat op de website van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens.

Gehanteerde definities In deze analyse worden meerdere definities gehanteerd. Deze definities zijn: ▪ Internationale werknemer: een persoon in loondienst bij een in Nederland gevestigde organisatie waarvoor loonheffing is betaald aan de Belastingdienst. Daarnaast geldt dat deze persoon uitsluitend een buitenlandse nationaliteit heeft; oftewel deze persoon heeft niet de Nederlandse nationaliteit. ▪ Kenniswerker: een internationale werknemer, waarbij een minimale looneis is gesteld (fiscaal loon: loon voor belastingen) voor twee leeftijdsgroepen. De minimale looneisen per leeftijdsgroep staan in de tabel hieronder ▪ Arbeidsmigrant: een internationale werknemers die niet voldoet aan bovenstaande looneis voor kenniswerkers.

Periode De data is beschikbaar voor de periode 2010 – 2022, waardoor niet alleen de huidige situatie maar ook de ontwikkeling in beeld gebracht wordt.

Minimale looneis kenniswerkers per jaar en leeftijdscategorie 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

< 30 jaar

€ 25.761

€ 25.985

€ 26.605

€ 27.109

€ 26.926

€ 27.860

€ 28.333

€ 28.813

€ 29.293

€ 29.929

€ 30.672

€ 31.607

€ 32.197

≥ 30 jaar

€ 35.128

€ 35.433

€ 35.867

€ 36.407

€ 36.723

€ 38.003

€ 38.648

€ 39.303

€ 39.953

€ 40.824

€ 41.840

€ 43.110

€ 43.908

TO E L I C H T I N G M E T H O D I E K Dynamische database Decisio gebruikt uiteenlopende CBS Microdata-bestanden om onze monitor/database op te bouwen met gegevens vanaf 2010 tot zo recent mogelijk. Eens per jaar (in december) actualiseren we onze database voor de meest recente inzichten. Deze actualisatie voeren we uit voor alle beschikbare gegevens voor alle jaren vanaf 2010. Dat impliceert (dus) een volledige actualisatie voor het meest recente onderzoeksjaar, maar ook voor de jaren daarvoor. De reden hiervoor is het CBS over steeds actuelere, meer en betere gegevens beschikt. En, met terugwerkende kracht gaat dat ook over gegevens in het verleden. Dat betekent dat wij niet alleen een actualisatie uitvoeren voor het laatst beschikbare bronjaar, maar ook voor de jaren daarvoor. Dit betekent dat de nieuwste monitorgegevens, ook voor jaren in het verleden, kunnen afwijken van de gegevens in voorgaande monitorrapportages van Decisio. Meerdere doelgroepen in monitor: voorkomen van dubbeltellingen Vanaf 2022 voert onze Monitor Internationals meer internationale doelgroepen dan alleen de internationale kenniswerkers en arbeidsmigranten. De monitor is verbreed met landelijke gegevens over internationale studenten, statushouders en inkomensafhankelijke partners.

Om eventuele dubbeltellingen in de uitkomsten te voorkomen is er door ons voor gekozen om personen toe te wijzen aan een doelgroep op basis van hun verondersteld hoofdmotief voor verblijf in Nederland.

Het kan voorkomen dat een persoon in meer dan een van deze definities valt. Bijvoorbeeld iemand die als statushouder naar Nederland is gekomen, werk vindt en daardoor ook internationale werknemer wordt. Om dubbeltellingen te voorkomen corrigeren we dit zodat alle internationals slechts binnen één groep vallen. We gaan daarbij uit van de volgende volgordelijkheid van verondersteld motief: (1) ontheemde Oekraïner, (2) statushouder, (3) student, (4) kenniswerker / arbeidsmigrant / inkomensafhankelijke partner.

Meer informatie?

Gerwin van der Meulen Partner Decisio g.vandermeulen@decisio.nl

Simone Vos Adviseur Decisio s.vos@decisio.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=a325c6e2-bd77-4f89-a3f8-39cffe451c32