[2024040387] Bijlage 4 Bestemmingsplan Plukmadehof T + V + R
Tekst van het document
Gemeente Drimmelen
Bestemmingsplan “Plukmadehof, Made” VASTGESTELD
623.105.70 KUIPERCOMPAGNONS Datum: november 2024
GEMEENTE DRIMMELEN
BESTEMMINGSPLAN “PLUKMADEHOF, MADE”
TOELICHTING, REGELS, VERBEELDING
werknummer 623.105.70 datum November 2024 bestand J:\623\105\70\3.projectresultaat\c.vaststelling
Procedureoverzicht Fase
Datum
Concept Concept-ontwerp
7 juli 2023 21 november 2023
Ontwerp
12 december 2023
Vaststelling
7 november 2024
TOELICHTING
Inhoudsopgave van de toelichting
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding en doel 1.2 Plangebied 1.3 Geldend bestemmingsplan 1.4 Leeswijzer
5 4 4 5 6
Hoofdstuk 2 Planbeschrijving 2.1 Inleiding 2.2 Bestaande situatie 2.3 Ontwikkelingen
7 7 7 8
Hoofdstuk 3 Ruimtelijk beleidskader 3.1 Inleiding 3.2 Rijksbeleid 3.3 Provinciaal en regionaal beleid 3.4 Gemeentelijk beleid 3.5 Toetsing en conclusie
11 11 11 13 14 18
Hoofdstuk 4 Sectorale aspecten 4.1 Inleiding 4.2 M.e.r.-beoordeling 4.3 Water 4.4 Bedrijven en milieuzonering 4.5 Geluid 4.6 Verkeer en parkeren 4.7 Bodem 4.8 Externe veiligheid 4.9 Kabels en leidingen 4.10 Luchtkwaliteit 4.11 Flora en fauna 4.12 Archeologie 4.13 Cultuurhistorie 4.14 Duurzaamheid 4.15 Geur en veehouderijen
20 20 20 21 30 31 32 34 35 37 37 39 41 44 42 45
Hoofdstuk 5 Uitvoerbaarheid 5.1 Economische uitvoerbaarheid 5.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid
51 51 51
Hoofdstuk 6 Juridische plantoelichting 6.1 Verantwoording planvorm 6.2 Opbouw regels 6.3 De bestemmingen
53 53 53 53
2
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5:
Adcim (27 november 2023) Inrichtingstekening KuiperCompagnons (13 juni 2023) Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai ABO-Milieuconsult (5 juli 2023) Bodemonderzoek Aviv (19 mei 2023) Onderzoek Externe veiligheid Brandweer Midden en West Brabant (28 februari 2022), Standaardadvies gemeente Drimmelen 2022 Bijlage 6: ABO Milieuconsult (5 juli 2023) Ecologische quickscan Bijlage 7: KuiperCompagnons (7 november 2024) Stikstofdepositie-onderzoek Bijlage 8: Vestigia (1 november 2023) Archeologisch vooronderzoek Bijlage 9: KuiperCompagnons (12 december 2023) Participatieverslag Bijlage 10: KuiperCompagnons (14 december 2023) Aanmeldnotitie mer-beoordeling Bijlage 11: Adcim (juli 2024) K-waarde grondwater en doorlatendheidsonderzoek Bijlage 12: Adcim (september 2024) Grondwatermonitoring Plukmadehof Bijlage 13: Nota zienswijzen (5 november 2024)
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
3
Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied (rood omcirkeld) in Made (bron: Google)
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
4
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1
Aanleiding en doel
De voorgenomen ontwikkeling ‘Plukmadehof’ betreft de realisatie van tien grondgebonden woningen in de kern Made, gemeente Drimmelen. De locatie ligt tussen de Kalverstraat, Plukmadestraat en de Stationsstraat, aan de achterzijde van bestaande woonpercelen. De woningen zijn levensloopbestendig, krijgen een groen binnenhof en er wordt voorzien in parkeergelegenheid. De woningen worden ontsloten aan de Kalverstraat. In 2022 is door KuiperCompagnons een stedenbouwkundig plan uitgewerkt. Deze verkaveling past niet binnen de kaders van het geldende bestemmingsplan ‘Bestemmingsplan Kern Made’, dat is vastgesteld op 21 april 2013. Daarom dient een nieuw planologisch-juridisch kader te worden opgesteld: dit bestemmingsplan.
1.2
Plangebied
Het plangebied ligt in het noordwesten van de kern Made, ten westen van de Kalverstraat en ten oosten van de Stationsstraat. Made is een dorp in de gemeente Drimmelen in de provincie Noord-Brabant. In afbeeldingen 1.1 en 1.2 is de ligging van het plangebied weergegeven. Het plangebied is bereikbaar via de Kalverstraat en omvat drie kadastrale percelen (afbeelding 1.3). Ten zuiden van het plangebied liggen bestaande woningen en mondt de Hoefslag uit in de Plukmadestraat. Aan de westzijde liggen woningen en een bedrijfsbestemming.
Afbeelding 1.2: Luchtfoto van het plangebied (wit omkaderd)
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
5
Afbeelding 1.3: Kadastrale percelen binnen het plangebied
1.3
Geldend bestemmingsplan
Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan “Bestemmingsplan Kern Made”, dat is vastgesteld op 21 april 2013 (afbeelding 1.4). In dit geldende plan kent het gehele plangebied de bestemming ‘Wonen’. Strijdigheid Gronden binnen de bestemming ‘Wonen’ zijn bestemd voor het wonen in grondgebonden woningen en bij deze bestemming behorende voorzieningen zoals erven, tuinen, water, nutsvoorzieningen, parkeervoorzieningen en overige verhardingen. Binnen het geldende bestemmingsplan mogen echter geen nieuwe hoofdgebouwen worden gebouwd (artikel 17.2.1 onder i). De realisatie van nieuwe woningen is niet mogelijk, nu woningvermeerdering niet is toegestaan. Daarnaast dient de voorgevel van de woningen georiënteerd te worden op de gevellijn. Binnen het plangebied zijn op de locatie van de beoogde woningen geen gevellijnen aangeduid, waardoor ook de stedenbouwkundige verkaveling niet past binnen het geldende bestemmingsplan. Geconcludeerd kan worden dat het planvoornemen voor het Plukmadehof strijdig is met het geldende bestemmingsplan. Dit voorliggende bestemmingsplan voorziet in een nieuw juridisch-planologisch kader voor beoogde stedenbouwkundig plan.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
6
Afbeelding 1.4: Uitsnede geldend bestemmingsplan “Kern Made”. Het plangebied is rood omkaderd.
1.4
Leeswijzer
Het bestemmingsplan bestaat uit de toelichting, de regels en de geometrisch bepaalde bestemmingen (de verbeelding). De toelichting bevat de nadere onderbouwing van de bestemmingslegging zoals die in de regels en de verbeelding zijn opgenomen. Hoofdstuk 2 behandelt de ruimtelijke analyse van het plangebied. Hoofdstuk 3 van deze toelichting gaat in op de beleidskaders die op het plangebied van toepassing zijn. Hoofdstuk 4 geeft vervolgens een overzicht van relevant onderzoek naar onder andere verkeer, parkeren en andere milieuaspecten. De economische uitvoerbaarheid is opgenomen in Hoofdstuk 5. Hoofdstuk 6 bevat tenslotte de toelichting op de juridische regeling. Bij het lezen van dit bestemmingsplan dient in ogenschouw te worden genomen dat op 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking is getreden. Het bestemmingsplan valt, conform het overgangsrecht in de Uitvoeringswet Omgevingswet, nog onder het oude recht (Wet ruimtelijke ordening), omdat het ontwerpbestemmingsplan vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd. Wetgeving die per 1 januari 2024 in werking is getreden, is daarom niet van toepassing en niet opgenomen en getoetst in het vast te stellen bestemmingsplan. Ook in de bijlagen (rapporten) bij deze toelichting worden enkel de voor dit plan relevante kaders (onder de Wro) geschetst. De rapporten gaan niet in op wet- en regelgeving onder de Omgevingswet.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
7
Hoofdstuk 2 Planbeschrijving 2.1
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het plangebied zodat een duidelijk beeld van het totale gebied ontstaat. Bij de beschrijving van de bestaande situatie komen de ruimtelijke en functionele aspecten van het gebied aan bod. Vervolgens komen de uitgangspunten van het bestemmingsplan aan de orde waarbij ingegaan wordt op de planologische afwegingen die zijn gemaakt bij het opstellen van het bestemmingsplan. Ten slotte wordt de methodiek van het bestemmingsplan besproken.
2.2
Bestaande situatie
Ligging en ontstaansgeschiedenis Het plangebied is in het noordwestelijke deel van de kern Made gelegen. Made is gelegen in het noorden van Noord-Brabant en wordt hoofdzakelijk omringd door landbouwgebied. Ten zuiden ligt de autosnelweg A59 (de Maasroute). Made was van oorsprong een stadsweide van de plaats Geertruidenberg. Na de Tweede Wereldoorlog breidde Made sterk uit in zuidelijke richting. Inmiddels heeft Made meer inwoners dan Geertruidenberg. In 1997 zijn Made en Drimmelen met Terheijden en Hooge en Lage Zwaluwe samengevoegd tot de nieuwe gemeente Drimmelen. Binnen deze gemeente is Made de grootste kern en fungeert het als hoofdplaats. Zowel het gemeentehuis als een reeks (boven)gemeentelijke voorzieningen zijn hier gesitueerd. Ruimtelijke en functionele structuur plangebied De locatie is gelegen aan de achterzijde (westzijde) van de Kalverstraat te Made. Deze straat is gelegen aan de rand van de bebouwde kom van de kern Made op de overgang naar het landelijk, agrarisch gebied. Verder ten zuiden en westen van het plangebied bevindt zich het centrum van Made met verschillende voorzieningen, waaronder detailhandel en horeca. In de directe omgeving van het plangebied zijn vooral woonpercelen aanwezig, afgewisseld met enkele bedrijven (zie afbeelding 2.1). Het plangebied wordt hierdoor omsloten door achtertuinen, erfafscheidingen en parkeerplaatsen.
Het plangebied zelf is grotendeels onbebouwd. Centraal in het plangebied bevindt zich een groen onverhard gebied. Aan de westzijde staat een oude loods/opslagruimte. Het plangebied is op dit moment uitsluitend bereikbaar voor de eigenaren van het perceel.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
8
Afbeelding 2.1: 3D luchtfoto van het plangebied. Kijkrichting vanuit het noordoosten. Het plangebied is indicatief wit omkaderd. (bron: Google Earth)
2.3
Ontwikkelingen
Stedenbouwkundige opzet Voor de ontwikkeling van voorliggend plangebied is een stedenbouwkundig plan opgesteld (afbeelding 2.2). Hierbij zal de bestaande loods worden gesloopt en de ruimte worden ingevuld met woningen groenvoorzieningen en parkeerplaatsen. Ook zal een nieuwe ontsluitingsweg op de Kalverstraat worden gerealiseerd.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
9
Afbeelding 2.2. Stedenbouwkundig ontwerp
Het stedenbouwkundig plan voorziet in tien grondgebonden woningen, die zijn opgezet als een hofje met een groene binnenruimte. Alle woningen zijn georiënteerd op deze centrale groene ruimte met bomen. Rond het hofje staan 8 geschakelde twee onder één kapwoningen. Deze hebben ieder een eigen oprit. De achtertuinen van de woningen sluiten aan op de tuinen van de bestaande woningen. De bestaande woningen blijven bereikbaar middels een brandgang aan de oost- en westzijde. De twee woningen aan de zuidkant van het plangebied zijn aan de achterzijde met elkaar verbonden en hebben aan de voorzijde een parkeerplaats. Aan weerszijden van de woningen bevindt zich een tuin. Via een nieuwe verkeerslus die wordt ontsloten aan de Kalverstraat zijn de woningen bereikbaar. De inrit zal uitsluitend gebruikt worden voor bestemmingsverkeer, namelijk voor het parkeren bij de woningen. Aan de westzijde wordt een parkeerterrein gerealiseerd met 10 parkeerplaatsen. In paragraaf 4.6 wordt nader ingegaan op de verkeer- en parkeersituatie. Bouwmassa en programma De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de bouw van tien grondgebonden koopwoningen. De woningen vallen in het middeldure (3 stuks) en dure (7 stuks) segment en worden levensloopbestendig gebouwd. Daarmee is er aansluiting met de eis dat 1/3e van de woningen betaalbaar wordt opgeleverd.
Dat betekent dat zowel de keuken, slaapkamer, badkamer en leefruimte op de begane grond aanwezig zijn. Een extra slaapkamer en bergruimte worden op de verdieping gesitueerd. Voor de woningen wordt uitgegaan van één bouwlaag met kap. De woningen worden op dit moment nog architectonisch uitgewerkt. In het bestemmingsplan is vooralsnog een goot- en bouwhoogte van maximaal 5 en 9 meter opgenomen.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
10
Afbeelding 2.3 concept-inrichtingstekening (Adcim, december 2023)
Duurzaamheid De woningen voldoen aan de actuele wetgeving omtrent duurzaamheid. Het bouwbesluit en de BENGeisen zijn de norm. De gemeente Drimmelen stimuleert ontwikkelaars om woningen energieneutraal en gasloos te bouwen. In de nadere uitwerking wordt gekeken naar gebruik van bouwmaterialen en – methoden met een zo laag mogelijke milieu-impact: materialen gaan lang mee en verouderen op een mooie manier. Door behoud en revitalisering van het bestaande groen in het plan en een ruimte opzet zodat er veel daglicht in de woningen valt, wordt een comfortabel woonmilieu gecreëerd. Ook worden de platte daken van de woningen voorzien van sedumdaken en worden de parkeerplaatsen opgeleverd met grasbetontegels. Dit komt de klimaatadaptiviteit van het gebied ten goede. Tot slot kan rekening worden gehouden met verlichting, de sociale veiligheid van de buitenruimte en plaatsing van elektrische laadpalen in het openbaar gebied. Dit valt echter buiten de reikwijdte van dit bestemmingsplan. In paragraaf 4.14 wordt dieper ingegaan op het aspect duurzaamheid.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
11
Hoofdstuk 3 Ruimtelijk beleidskader 3.1
Inleiding
Het plan moet worden getoetst aan het nu geldende relevante Rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid. Hieronder is dit beleid nader beschreven. Paragraaf 3.2 gaat in op het Rijksbeleid. Paragraaf 3.3 behandelt het provinciale en regionale beleid. Het relevante gemeentelijk beleid staat in paragraaf 3.4. Paragraaf 3.5 geeft vervolgens de conclusies. Het Rijks- en provinciaal beleid zoals hieronder beschreven geven geen aanleiding voor specifieke keuzes of ontwikkelingen in het plangebied. Op gemeentelijk niveau wordt door middel van de omgevingsvisie en verschillende beleidsnota’s en programma’s richting gegeven aan de gewenste ontwikkelingen. Dit bestemmingsplan sluit hierbij waar mogelijk aan. Op het bestemmingsplan is – op grond van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet – het oude recht (zoals dat gold voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet) van toepassing. Wetgeving die per 1 januari 2024 in werking is getreden, is daarom niet van toepassing en niet opgenomen en getoetst in dit herstelbesluit. Ook in de bijlagen (rapporten) bij deze toelichting worden enkel de voor dit plan relevante kaders (onder de Wro) geschetst.
3.2
Rijksbeleid
3.2.3
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
Ook in de toekomst moet Nederland een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving bieden en economisch kunnen floreren. Daarom is het van belang om inzicht te hebben in de opgaven waar Nederland voor staat. De druk op de ruimte, de leefomgeving, vraagt voortdurend om afweging van verschillende belangen. Ook internationale ontwikkelingen, de invloed van technologie en de groeiende verschillen tussen regio's vragen om snellere, creatieve en integrale afwegingen. Het klimaat verandert en er moet zorgvuldiger worden omgaan met energiebronnen en grondstoffen. Ook daaruit vloeien nieuwe opgaven. In aanloop naar de Omgevingswet is er één rijksvisie op de leefomgeving opgesteld: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. De eerste Nationale Omgevingsvisie is in september 2020 vastgesteld. De NOVI schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050. Dit toekomstperspectief voor Nederland is:
Een klimaatbestendige delta, waarbij Nederland beschermd is tegen de negatieve gevolgen van klimaatverandering, waterveiligheid (ook voor de laaggelegen gebieden in het westen) gegarandeerd is en voldoende zoetwater beschikbaar is van goede kwaliteit; Duurzaam, concurrerend en circulair: een toekomstbestendige en volledig circulaire economie zonder vervuilende manieren van produceren en consumeren, met een uitstekend vestigingsklimaat en een hoge quality of life, met een zo goed mogelijke inpassing van duurzame energie in onze leefomgeving en slimme combinaties van functies zonder de risico’s en milieunadelen te vergroten. Een economie die veel maatschappelijke winst oplevert in termen van banen, innovatie en nieuwe bedrijvigheid en exportmogelijkheden; Kwaliteit van leven in stad en dorp: met een aantrekkelijke woon- en leefomgeving en een goede verbondenheid van stad en land. De ontwikkelingen zijn gericht op kwaliteit, met gecontroleerde en doordachte groei waar dat nodig is, waardoor diversiteit in wonen, een stedelijk netwerk, prettige woonmilieus, met rust en ruimte maar ook vitale en leefbare regio’s ontstaan.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
12
Nabijheid en betrouwbare verbindingen: een uitstekende bereikbaarheid wordt met een goede en betrouwbare infrastructuur gegarandeerd, waarbij wordt ingespeeld op locatiekeuzes voor wonen en werken (nabijheid). De infrastructuur is onderdeel van een mobiliteitssysteem dat een meer divers patroon van mobiliteit veilig, robuust en duurzaam afhandelt. Luchthavens blijven belangrijk voor een sterk internationaal netwerk voor de lange afstanden. De uitdaging is om het vliegverkeer net als het goederenvervoer op een zo veilige, efficiënte en duurzame manier vorm te geven. Veilig en gezond, herkenbaar en natuurlijk: een veilig en gezond leven voor iedereen staat voorop. De leefomgeving nodigt uit om te bewegen, elkaar te ontmoeten en te ontspannen. Daarbij horen een goede milieukwaliteit, robuuste natuur, klimaatbestendigheid en voor iedereen goede toegang tot wonen, werken en voorzieningen.
Het realiseren van een fysieke leefomgeving die dit toekomstperspectief mogelijk maakt, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden. In de NOVI benoemt het Rijk 21 nationale belangen voor het omgevingsbeleid, inclusief de opgaven en de rol van het Rijk in het realiseren van deze opgaven. Deze opgaven komen samen in vier prioriteiten. Deze prioriteiten vormen complexe, omvangrijke en dringende opgaven die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Deze prioriteiten zijn: 1. 2. 3. 4.
Naar een duurzame en concurrerende economie; Naar een klimaatbestendige en klimaatneutrale samenleving; Naar een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving; Naar een waardevolle leefomgeving.
Deze vier opgaven kunnen alleen in samenhang verder worden gebracht wanneer aandacht is voor thema’s die hier dwars doorheen lopen, zoals omgevingskwaliteit, gezondheid, cultuurhistorie, klimaatadaptatie, water, bodem, (nationale) veiligheid en milieukwaliteit. Voorliggend plan voorziet in een nieuwe ruimtelijke en woonkwaliteit, en draagt daarmee bij aan de woon- en leefomgeving in het dorp Made. Er wordt aandacht besteed aan duurzaamheid en de diverse thema’s, waaronder milieu, veiligheid, cultuurhistorie, water en bodem worden in hoofdstuk 4 nader toegelicht. De NOVI krijgt doorwerking op lagere beleidsniveaus. De relevante beleidsstukken op provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau zijn in de navolgende paragrafen getoetst. Tot slot zijn op rijksniveau geen belangen benoemd die rechtstreeks van invloed zijn op het plangebied. 3.2.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Het Barro bevat inhoudelijke regels van de rijksoverheid waaraan ruimtelijke plannen, zoals dit bestemmingsplan, moeten voldoen. Het Barro bevat regels over Project Mainportontwikkeling Rotterdam (Maasvlakte II), Kustfundament, Grote rivieren, Waddenzee en Waddengebied, Defensie (militaire terreinen, munitie, militaire luchtvaart), Erfgoed (Unesco). Het Barro bevat geen specifieke uitspraken met betrekking tot het voorliggende plangebied. Er zijn met dit plan geen rijksbelangen in het geding. Ladder voor duurzame verstedelijking Op 1 juli 2017 is de Nieuwe Ladder voor Duurzame Verstedelijking in werking getreden (artikel 3.1.6 lid twee en drie Bro). De nieuwe Ladder is ten opzichte van de voorgaande Ladder vereenvoudigd. De drie treden zijn komen te vervallen en er is een nieuwe bepaling toegevoegd. De Laddertoets geldt alleen voor plannen die een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maken. Onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan: ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
13
Toetsing aan de nieuwe Ladder houdt in dat een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt een beschrijving bevat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Indien een bestemmingsplan wijzigingsbevoegdheden of uitwerkingsplichten bevat, kan bij het moederplan worden bepaald dat de Laddertoets zich niet richt op de toelichting bij het moederplan, maar op de toelichting bij het wijzigings- of uitwerkingsplan. Toetsing en conclusie Dit bestemmingsplan maakt de realisatie van tien woningen in bestaand stedelijk gebied mogelijk. Wanneer een bestemmingsplan voorziet in maximaal 11 woningen die, gelet op hun onderlinge afstand, worden gezien als één woningbouwlocatie als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, Bro, wordt de ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling aangemerkt. Daarnaast is er vanwege het huidige landelijke en gemeentelijke woningtekort een behoefte aan de bouw van nieuwe woningen. Toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking is daarom niet benodigd.
3.3
Provinciaal en regionaal beleid
3.3.1
Omgevingsvisie Noord-Brabant
Op 14 december 2018 is de Omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld. Deze vervangt 4 provinciale beleidsplannen: de beleidsplannen over milieu en water (PMWP), verkeer en vervoer (PVVP), ruimtelijke ordening (Structuurvisie RO) en natuur (BrUG). Met de omgevingsvisie formuleert de Provincie haar ambitie voor Brabant voor de toekomst (2050). De Provincie ziet een toekomst met een grote verwevenheid tussen stad en land en de bijkomende voor- en nadelen die daaraan kleven. De regio West-Brabant wordt door de Provincie Noord-Brabant omschreven als een regio te midden van grote economische activiteit. De ligging tussen Rotterdam en Antwerpen in maakt de regio interessant. De Provincie ziet de regio zich ontwikkelen naar een innovatieve regio waar kwaliteit boven kwantiteit gaat en innovatie en duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Dit alles met begrip en respect voor de omgeving, natuur en landschap. De provincie wil inzetten op een welvarende meer verbonden, klimaatproof en vernieuwende leefomgeving waar wonen, werken en recreëren samen gaan. De Omgevingsvisie kent als basisopgave: “werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit”. Elke ruimtelijke ontwikkeling moet – ongeacht de omvang – hieraan bijdragen.
In vier hoofdopgaven worden nadere accenten gelegd: - werken aan de Brabantse energietransitie; - werken aan een klimaatproof Brabant; - werken aan een slimme netwerkstad; - werken aan een concurrerende, duurzame economie. Met de Omgevingsvisie kiest de provincie er voor om haar rol te veranderen. Waar zij eerst concreet richting en sturing gaf aan de hand van min of meer concrete regels en uitgangspunten, gaat het nu meer om het beoordelen van initiatieven in ruimer verband en gericht op het behalen van doelen voor de leefomgeving waarbij een belangrijke rol voor de gemeente is weggelegd. Toetsing
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
14
Het plan betreft de realisatie van 10 woningen in het bestaand stedelijk gebied van Made. De bestaande, verouderde loods wordt gesloopt en het braakliggende terrein wordt ingericht als woonhofje met groene binnenruimte. Er wordt voorzien in een actuele behoefte aan levensloopbestendige woningen. De woningen passen qua maat en schaal in de omgeving en de hoofdstructuur van landschappelijke lijnen, namelijk de woonlinten aan de Kalverstraat, Stationsstraat en Plukmadestraat. Deze landschappelijke lijnen worden niet aangetast. Hiermee vindt een kwalitatieve verbetering van de leefomgeving plaats. Het plan past daarmee binnen de ambities uit de Omgevingsvisie. Conclusie De beoogde ontwikkeling past binnen de Omgevingsvisie van de provincie Noord-Brabant. 3.3.2
Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant
Naast de Omgevingsvisie kent de Provincie Noord-Brabant de Interim omgevingsverordening Noord Brabant. De omgevingsverordening bevat alle provinciale regels op het gebied van de fysieke leefomgeving. In de omgevingsvisie staat wat de provincie wil bereiken en wat ze wil doen om dat te bereiken. Soms vraagt dat om een nadere uitwerking van beleid en maatregelen in een (omgevings)programma, soms zijn er regels nodig om de ambities te realiseren. Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 werd een interim omgevingsverordening vastgesteld, geldend vanaf 15 april 2022. Op 5 december 2023 is de meest actuele TAM-omgevingsverordening vastgesteld. Voor plannen die voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage zijn gelegd, blijft het oude recht gelden zoals opgenomen in de Interim omgevingsverordening.
Afbeelding 3.1: Uitsnede kaart stedelijke ontwikkeling en erfgoed (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
In de Interim omgevingsverordening is het plangebied binnen het thema ‘stedelijke ontwikkeling en erfgoed’ aangemerkt als onderdeel van de landelijke kern Made. Indien een ruimtelijke ontwikkeling plaatsvindt die toeziet op wonen, werken of voorzieningen moet worden onderbouwd dat de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken (afdeling 5.4 Regionaal samenwerken) en dat sprake is van een duurzame stedelijke ontwikkeling, ofwel het plan: • bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving;
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
15
• • • • •
bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie.
Met de beoogde ontwikkeling worden nieuwe woningen gerealiseerd die bijdragen aan een goede omgevingskwaliteit. De ontwikkeling vindt volledig plaats binnen de bestaande contour van de bestemming ‘Wonen’. Er vindt geen uitbreiding plaats op omliggende gronden of in het landelijk gebied. Er wordt voldoende aandacht besteed aan duurzame materialen en voorzieningen. Daarmee past het plan binnen de regionale afspraken en is sprake van een duurzame ontwikkeling.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Omgevingsvisie Drimmelen
De Omgevingsvisie geeft aan wat de ambities van de gemeente Drimmelen zijn voor de fysieke leefomgeving en geeft houvast om initiatieven te stimuleren en beter en sneller te faciliteren. De gemeente Drimmelen heeft in november 2021 de eerste Omgevingsvisie vastgesteld. Het beleid in de omgevingsvisie kan gebiedsgericht en themagericht zijn. Drimmelen wil de beschikbaarheid van woningen verbeteren. Dat doet de gemeente met de toevoeging van 100 woningen of meer per jaar, passend bij de schaal van de gemeente. Bij voorkeur door transformatie van leegstaande panden en oppakken van inbreidingslocaties. Deze locaties zijn echter niet voldoende voor de totale behoefte, waardoor ook aan de randen van de dorpen en (in mindere mate) in het buitengebied nieuwe woningen worden gebouwd. Daarbij moet plaats komen voor ouderen en hulpbehoevenden die langer op zichzelf willen wonen. De gemeente zet daarom in op gecentraliseerde wooncomplexen en levensloopbestendige woningen. Ook streeft gemeente Drimmelen ernaar om jongeren en personen met een kleiner besteedbaar inkomen te behouden en/of aan te trekken door starterswoningen en nieuwe woonvormen mogelijk te maken/te stimuleren. Er wordt ruimte gegeven aan experimenten voor nieuwe woonvormen. In het algemeen wil gemeente Drimmelen een gevarieerd woningaanbod bieden met woonruimte voor iedereen.
Tot aan 2030 wil de gemeente Drimmelen zo’n 150 woningen per jaar bouwen. Deze komen in alle dorpen, met behoud van identiteit, natuur in het buitengebied en groenvoorzieningen in de dorpen. Figuur 3.2 toont het beeld dat de gemeente daarbij voor ogen heeft. In het Programma Wonen geeft de gemeente kwalitatief invulling aan het woningbouwprogramma.
Afbeelding 3.2: Ambitie aantallen nieuwbouwwoningen gemeente Drimmelen (bron: Omgevingsvisie Drimmelen)
Veel woningbouwlocaties zijn al in beeld, zoals de uitbreidingslocaties uit de Structuurvisie Uitbreiding woningbouwlocaties. Voor een aantal dorpen en verdere toekomst ligt hier nog een opgave. Gemeente Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
16
Drimmelen ziet een aantal locaties als kansrijke woningbouwlocaties die (in de toekomst) nader verkend worden en met de omwonenden en andere belanghebbenden besproken. Bij de ontwikkeling van nieuwe woningen wordt vergroening van de openbare ruimte gestimuleerd en verstening in de dorpen tegengegaan. Hierbij kan gedacht worden aan het groen inrichten van tuinen (in plaats van tegels) en het groen inrichten van parkeerplaatsen. Bij de bouw van nieuwbouwwoningen wordt zo duurzaam mogelijk gewerkt, waarbij bijvoorbeeld aandacht is voor het gebruik en verspilling van materialen. Op het aspect duurzaamheid wordt in paragraaf 4.14 dieper ingegaan. Toetsing De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de realisatie van 10 grondgebonden woningen die levensloop bestendig zijn. De locatie is gelegen in de kern Made. Er is sprake van een inbreidingslocatie. Daarnaast worden de woningen levensloopbestendig opgeleverd, waarmee plaats vrij komt voor ouderen en hulpbehoevenden die langer op zichzelf willen wonen. De ontwikkeling past binnen de omgevingsvisie Drimmelen. 3.4.2
Programma Wonen
Op 10 maart 2022 heeft de gemeenteraad van Drimmelen het Programma Wonen vastgesteld. Via het Programma Wonen geeft de gemeente Drimmelen uitwerking aan de ambities in de Omgevingsvisie Drimmelen en geeft ze invulling aan waar ze nieuwe woningen wil realiseren en welk type woningen. Het hoofddoel is een gevarieerde, toegankelijke, duurzame en betaalbare woningvoorraad waarbij wordt voorzien in de woningbehoefte per dorp. Uitgangspunten zijn daarbij dat nieuwe woningen (bijna) energieneutraal en zoveel mogelijk levensloopbestendig zijn. In alle dorpen worden nieuwe woningen gebouwd. Hieronder is een overzicht opgenomen met een specificatie van de behoefte in Made, vanuit het woningbehoefteonderzoek (juni 2021), aangevuld met de extra opgave vanuit de Regionale Investeringsagenda en de ambitie om tot 2030 in de gemeente Drimmelen 1.500 woningen toe te voegen. De ambitie voor Made omvat in totaal 600 nieuwbouwwoningen.
Afbeelding 3.3: Woningbehoefte Made en plus vanuit omgevingsvisie (bron: Programma Wonen)
Toetsing De voorgenomen ontwikkeling voorziet in tien grondgebonden woningen, die zijn opgezet als een hofje met een groene binnenruimte. De ontwikkeling voorziet in de woonbehoefte en draagt bij aan de ambitie van de gemeente Drimmelen om nieuwe koopwoningen toe te voegen. De woningen zullen levensloopbestendig zijn. Drie woningen vallen in de categorie ‘betaalbaar’ en de overige woningen vallen in het dure segment. Hiermee is voorliggend plan in lijn met het programma wonen van de gemeente Drimmelen.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
17
3.4.3
Integraal Groenbeleidsplan gemeente Drimmelen 2017-2026
In het Integraal Groenbeleidsplan gemeente Drimmelen 2017-2026 is het daarvoor geldend beleid voor openbaar groen geïntegreerd. Het plan vormt het toetsingskader voor groen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Made ligt op de grens van de hoger gelegen Brabantse zandgronden en de klei van de grotere rivieren. Een deel van het dorp (o.a. Boerenhoekstraat, Kalverstraat en de Prinsenpolderstraat) heeft een karakteristieke carréstructuur met een oriëntatie op de molen. De hoofdwegen, kruisingen en randen zijn in veel gevallen voorzien van bomenstructuren. Dit zorgt voor een besloten landschap dat karakteristiek is voor de Brabantse zandgronden. In het plangebied liggen geen groenstructuren die karakteristiek zijn voor Made (zie afbeelding 3.4). Ook zijn er geen bomen die op de waardevolle bomenkaart bij het groenbeleidsplan als waardevol zijn aangewezen. Wel zal er voor de ontsluiting een boom moeten worden gekapt aan de Kalverstraat. Deze boom zal in de centrale groenvoorziening (zie hieronder) terug worden geplant. Eén van de ambities van het Integraal Groenbeleidsplan is om, in nog op te stellen ruimtelijke plannen voor nieuwbouw in de verkeerskundige bebouwde kom, 50 m² openbaar groen per woning te realiseren. Het betreft een richtlijn vanuit het oogpunt van maatwerk.
De nieuwbouwplannen worden bijvoorbeeld bekeken in relatie met bestaand groen in de omgeving, de aanwezigheid van grote tuinen en de nabijheid van het buitengebied. Toetsing plangebied Het plangebied wordt omkaderd door woonpercelen. In het stedenbouwkundig plan is gezocht naar een optimale invulling van het woongebied, met een balans tussen woningen, tuinen, ontsluiting, parkeren en openbaar groen. Centraal in het plangebied wordt een centrale, openbaar toegankelijke groenvoorziening gecreëerd, waar de woningen omheen zijn gesitueerd. Het plan draagt daarmee bij aan de groenstructuur in Made. Op gebouwniveau zal natuurinclusief en klimaatadaptief worden gebouwd. Daarnaast zullen de platte daken bij de woningen worden voorzien van een groen sedumdak. Hoewel de ruimte in het plangebied beperkt is, beoogt de ontwikkeling om bij te dragen aan de gemeentelijke groennorm van 50 m2 openbaar groen per woning. Grasbetontegels worden bij deze berekening voor 30% meegeteld aan groenoppervlakte. Het openbaar groen, bestaande uit de groene centrale ruimte in het plan (333 m 2) en de parkeerplaatsen (26*12,5 m2 = 325 m2 * 0,3 = 97,5 m2) heeft een oppervlakte van 430,5 m2.ofwel 43 m2 per woning. Verdere optimalisatie van het groen in de openbare ruimte is lastig. Daarom is op perceelsniveau gekeken naar alternatieve mogelijkheden voor vergroening.
Alle 18 platte daken bij de woningen daarom uitgevoerd met sedum. In totaal gaat het om 300 m2 aan sedumdaken. De sedumdaken worden in de berekening voor groen 30% meegeteld. Hierdoor komt het totale oppervlakte aan groen in het plangebied op 333 + (0,3 * 325) + (0,3 * 300=90) = 520,5 m2, waarmee ruim wordt voldaan aan de norm. Conclusie De openbare groennorm van 50 m2 per woning is geborgd in de regels van het plan. Op perceelsniveau wordt door middel van sedumdaken het aandeel groen in het plan verder verhoogd. Dit draagt bij aan de vergroening en klimaatadaptatie in het plangebied. Het plan is zodoende in lijn met de ambities uit het integraal groenbeleidsplan van de gemeente.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
18
Afbeelding 3.4: Groenstructuur Made en ligging plangebied. Het plangebied is rood omcirkeld (bron: Integraal Groenbeleidsplan gemeente Drimmelen 2017-2026)
3.4.4
Visie Duurzaamheid 2040 Drimmelen
De noodzaak om te verduurzamen wordt steeds groter. De druk op de beschikbare ruimte neemt toe met luchtvervuiling, verrommeling, wateroverlast, gevaar voor de leefbaarheid en dergelijke tot gevolg. Grondstoffen zoals olie raken op en de landbouwopbrengsten lopen terug. Ook in sociaal opzicht verandert er veel. De vergrijzing neemt sterk toe. Bij nieuwbouwprojecten wordt al bij het stedenbouwkundig ontwerp rekening gehouden met duurzaamheid in brede zin: • In het ontwerp wordt rekening gehouden met de situering (Noord/Zuid, kap); • Opwekking duurzame energie voor eigen verwarming, koeling, elektriciteit en eventuele elektrische voertuigen; • Duurzame materiaalkeuze: hernieuwbare en gerecyclede grondstoffen en toepassing materialen met een langere levensloop (bijvoorbeeld baksteen in plaats van beton); • Levensloopbestendig; • Leefbaar: rekening houdend met groen en recreatie. Daktuinen worden waar mogelijk toegepast (voor opvangen fijnstof) en braakliggende stukken grond krijgen tijdelijke bestemming als gezamenlijke (moes)tuin voor de buurt/wijk of voor energieteelt. Braakliggend terrein dat op lange termijn geen bestemming krijgt, wordt waar mogelijk bestemd voor het opwekken van duurzame energie. • Mobiliteit. De leefomgeving, zowel in de bebouwde kom als daarbuiten, is gezond, veilig, schoon, uitdagend en educatief.
Ze nodigt uit om in te wonen, te werken, te spelen en te recreëren. •
Vegetatiedaken worden toegepast;
•
Bij ruimtelijke plannen en bij bouwplannen wordt rekening gehouden met bestaande groene Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
19
elementen rondom de woningen; •
Waterbeleid is goed geïntegreerd in plannen.
Toetsing Voorliggend plan voldoet aan een groot aantal van bovenstaande punten. Zo wordt er in het ontwerp rekening gehouden met het gebruik van sedumdaken, waarmee zowel verkoeling, wateropvang en groen aan het gebied worden toegevoegd. De woningen zijn ook levensloopbestendig. Daarnaast voorziet het plangebied in een gezamenlijk, groen ingericht hofje. Er wordt duurzaam met materialen omgegaan en waar mogelijk worden ook duurzaam geproduceerde materialen (her)gebruikt. De woningen worden voorzien van warmtepompen en zonnepanelen. Het een en ander wordt ook nog toegelicht in paragraaf 4.14. Voorliggende ontwikkeling is in lijn met de gemeentelijke duurzaamheidsvisie.
3.5
Toetsing en conclusie
Het Rijks- en provinciaal beleid geven geen aanleiding voor specifieke keuzes of ontwikkelingen in het plangebied. Het doorlopen van de Ladder voor duurzame verstedelijking is niet noodzakelijk. Op gemeentelijk niveau wordt door middel van de Strategische Visie en de Structuurvisie richting gegeven aan de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. Dit bestemmingsplan sluit hierbij waar mogelijk aan. Voorliggend plan past binnen het rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
20
Hoofdstuk 4 Sectorale aspecten 4.1
Inleiding
In dit hoofdstuk worden de voor dit bestemmingsplan relevante milieu- en omgevingsaspecten beschreven. Op basis van de onderzochte informatie worden geen bijzondere belemmeringen verwacht voor de vaststelling van het bestemmingsplan ten aanzien van de milieu- en omgevingsaspecten. Op het bestemmingsplan is – op grond van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet – het oude recht (zoals dat gold voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet) van toepassing. Wetgeving die per 1 januari 2024 in werking is getreden, is daarom niet van toepassing en niet opgenomen en getoetst in dit herstelbesluit. Ook in de bijlagen (rapporten) bij deze toelichting worden enkel de voor dit plan relevante kaders (onder de Wro) geschetst.
4.2
M.e.r.-beoordeling
4.2.1
Kader
Het voorkómen van aantasting van het milieu is van groot maatschappelijk belang. Het is daarom zaak om het milieubelang volwaardig in de besluitvorming te betrekken. Om hier in de praktijk vorm aan te geven is het instrument milieueffectrapportage of te wel m.e.r. ontwikkeld. Het gewijzigde besluit Besluit m.e.r. is op 7 juli 2017 in werking getreden. De m.e.r.-beoordeling is een instrument met als hoofddoel het milieubelang volwaardig te laten meewegen bij de voorbereiding en vaststelling van plannen en besluiten. Bij de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject van 100 hectare of meer en een aaneengesloten gebied met 2.000 woningen of meer geldt er een beoordelings-plicht. De drempelwaarden in het Besluit m.e.r. (kolom 2-'gevallen' in de D-lijst) zijn gebaseerd op algemene kenmerken van een activiteit en een globale aanname dat bij gevallen onder de drempelwaarde geen belangrijke nadelige milieugevolgen zullen optreden. 4.2.2
Onderzoek en conclusie
Voor zover het voorliggende project kan worden aangemerkt als `de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen` (Dlijst onder 11.2), gelden de volgende drempelwaarden: 1. een oppervlakte van 100 hectare of meer, 2. een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen omvat, of 3. een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer. De voorgenomen ontwikkeling omvat de bouw van 10 woningen en blijft daarmee ruim beneden de omvang uit de bijlage van het Besluit m.e.r. Dit neemt niet weg dat een vormvrije m.e.r.-beoordeling moet worden opgesteld. Deze aanmeldnotitie dient plaats te vinden aan de hand van drie criteria: • Kenmerken van het project; • Plaats van het project; • Kenmerken van het potentiële effect. Als hieruit blijkt dat er mogelijk belangrijke milieugevolgen zijn, is alsnog een uitgebreide m.e.r.beoordeling of MER nodig. Sinds 16 mei 2017 moet voor elk ruimtelijk plan expliciet een besluit worden genomen over het al dan niet opstellen van een milieueffectrapport (MER), op een zo vroeg mogelijk moment. Voor de terinzagelegging van het ontwerpbesluit moet het bevoegd gezag een m.e.r.beoordelingsbesluit nemen, waarin wordt aangegeven of er wel of niet een formele (uitgebreide) m.e.r.Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
21
beoordeling of MER moet worden opgesteld. Het besluit over de m.e.r.-beoordeling wordt opgenomen bij het ontwerpbesluit tot vaststelling van het bestemmingsplan. Vanaf 7 juli 2017 kan dit niet meer in de vorm van een paragraaf in de toelichting, maar moet door de initiatiefnemer een ‘aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling’ worden opgesteld. Deze aanmeldnotitie is opgenomen in bijlage 1. Uit de afweging van de verschillende milieuaspecten blijkt dat als gevolg van de ontwikkeling geen significant nadelige milieueffecten optreden. Deze effecten zijn weloverwogen beoordeeld. Nadelige effecten die eventueel (in beperkte mate) optreden zijn te compenseren, en er is mogelijk ook sprake van positieve effecten. Maatregelen zullen worden uitgevoerd om negatieve effecten te beperken en positieve effecten te stimuleren. De geïnventariseerde effecten maken het opstellen van een MER of m.e.r.-beoordeling niet benodigd.
4.3
Water
4.3.1
Kader
Waterbeheer en watertoets In een vroeg stadium van de planvorming moet overleg worden gevoerd met de waterbeheerder. Hiermee wordt voorkomen dat ruimtelijke ontwikkelingen in strijd zijn met duurzaam waterbeheer. Het plangebied ligt binnen het beheergebied van het waterschap Brabantse Delta. Deze is verantwoordelijk voor het waterkwantiteits- en waterkwaliteitsbeheer. Beleid duurzaamstedelijk waterbeheer Op verschillende bestuursniveaus zijn de afgelopen jaren beleidsnota’s verschenen met betrekking tot de waterhuishouding, allen met als doel een duurzaam waterbeheer (zowel kwalitatief als kwantitatief). Deze paragraaf geeft een overzicht van de voor het plangebied relevante nota’s, waarbij het beleid van het waterschap en de gemeente nader wordt behandeld. Europa:
Kaderrichtlijn Water (KRW)
Nationaal:
Nationaal Waterplan (NW)
Waterwet
Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW)
Waterbeleid voor de 21e eeuw (WB21)
Provinciaal:
Provinciaal Waterplan
Provinciale Structuurvisie
Verordening Ruimte
Nationaal beleid Waterplan Het Rijksbeleid op het gebied van water is vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. De waterplannen geven het landelijke, respectievelijk regionale (strategische) waterbeleid weer. Voor het Rijk is dit vastgelegd in het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP). Het NWP geeft de hoofdlijnen, Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
22
principes en richting van het nationale waterbeleid. Het NWP is op 10 december 2015 door de minister van Infrastructuur en Milieu en de staatssecretaris van Economische Zaken vastgesteld. Op basis van de Waterwet is het Nationaal Waterplan voor de ruimtelijke aspecten tevens een structuurvisie. Het NWP is zelfbindend voor het Rijk. Het Rijk is in Nederland verantwoordelijk voor het hoofdwatersysteem. In het Nationaal Waterplan legt het Rijk onder meer de strategische doelen voor het waterbeheer vast. Het kabinet speelt proactief in op de verwachte klimaatveranderingen op lange termijn, om overstromingen te voorkomen. Binnen de planperiode gaan realistische maatregelen in uitvoering die een antwoord bieden op de opgaven voor de korte termijn en voldoende mogelijkheden openlaten om op langere termijn verdere stappen te zetten. Het kabinet sluit daarmee aan bij de resultaten van het Deltaprogramma. Met deze handelwijze is Nederland koploper en toonaangevend voorbeeld in de wereld. Met dit Nationaal Waterplan voldoet Nederland aan de Europese eisen die voortvloeien uit de Kaderrichtlijn Water (KRW), de Richtlijn Overstromingrisico`s (ROR) en de Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KMS). Vanuit de verantwoordelijkheid voor het watersysteem verankert het Rijk de volgende principes:
Integraal waterbeheer. Het kabinet houdt vast aan een integrale aanpak van de wateropgaven, door opgaven op het gebied van waterkwantiteit (waterveiligheid en wateroverlast), waterkwaliteit en gebruik van (zoet)water in natte en droge situaties in samenhang te beschouwen.
Afwenteling voorkomen. Het kabinet wil voorkomen dat waterkwantiteitsen waterkwaliteitsproblemen worden afgewenteld in de ruimte en de tijd, zoals het afwentelen van bovenstrooms veroorzaakte waterkwaliteitsproblemen op benedenstrooms gelegen wateren. Om afwenteling te voorkomen, maken beheerders onderling afspraken over acceptabele hoeveelheden en de kwaliteit van het te ontvangen water. Om afwenteling te voorkomen gelden ook de tritsen vasthouden-bergen-afvoeren en schoonhouden-scheiden-schoonmaken.
Ruimte en water verbinden. Bij de aanpak van wateropgaven en de uitvoering van maatregelen vindt vooraf afstemming plaats met de andere relevante ruimtelijke opgaven en maatregelen in het gebied. Het doel is dat de scope, programmering en financiering zo veel mogelijk op elkaar aansluiten of elkaar versterken. Met deze aanpak is het vaak mogelijk het waterbeheer te verbeteren en tegelijk de economie en de leefomgeving te versterken tegen lagere kosten.
Waterwet De Waterwet regelt het beheer van de waterkeringen, het oppervlaktewater en het grondwater, verbetert de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening en zorgt voor een eenduidige bestuurlijke procedure en daarbij behorende rechtsbescherming voor besluiten. De Waterwet dient als paraplu om de Kaderrichtlijn Water (KRW) te implementeren en geeft ruimte voor implementatie van toekomstige Europese richtlijnen. De waterschappen krijgen een nieuwe bevoegdheid voor het verlenen van vergunningen voor grondwateronttrekkingen, bemalingen en infiltraties, met uitzondering van onttrekkingen voor drinkwater, koude en warmteopslag en grote industriële onttrekkingen van meer dan 150.000 m3/jaar. Gemeenten krijgen verdergaande taken en bevoegdheden in het kader van de zorgplicht voor het inzamelen van afvalwater in de riolering en voor hemelwater en grondwater. Nationaal Bestuursakkoord Water In het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) is het kabinetsstandpunt over het waterbeleid in de 21 e eeuw vastgelegd. De hoofddoelstellingen zijn: het waarborgen van het veiligheidsniveau bij overstromingen en het verminderen van wateroverlast. Daarbij wordt de voorkeur gegeven aan ruimtelijke maatregelen boven technische maatregelen. Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
23
In het NBW is ook de watertoets als procesinstrument opgenomen. De watertoets is het proces van vroegtijdig informeren, adviseren en beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten. Het doel van dit nieuwe instrument is waarborgen dat de waterhuishoudkundige doelstellingen expliciet in beschouwing worden genomen als het gaat om waterhuishoudkundige relevante ruimtelijke plannen en besluiten. Uitvoering van de watertoets betekent in feite dat de gemeente en de waterbeheerder samenwerken bij het uitwerken van ruimtelijke plannen, zodat problemen in het gebied zelf en de omgeving worden voorkomen. De watertoets is sinds 2003 verankerd in het Besluit ruimtelijke ordening 1985 (Bro 1985) en is overgenomen in het nieuwe Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en hiermee verplicht voor alle ruimtelijke plannen en besluiten. In 2008 is het NBW geactualiseerd met als doel de watersystemen in 2015 op orde te krijgen, met name op het gebied van wateroverlast en watertekort. Kaderrichtlijn water De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) geeft een kader voor de bescherming van de ecologische en chemische kwaliteit van oppervlaktewater en grondwater. Zo dienen alle waterlichamen in 2027 een “goede ecologische toestand” (GET) te hebben bereikt en dienen sterk veranderende c.q. kunstmatige wateren in 2027 een “goed ecologisch potentieel” (GEP) te hebben bereikt.
De chemische toestand dient in 2027 voor alle wateren (natuurlijk en kunstmatig) goed te zijn. Waterbeheer 21e eeuw (WB21) In september 2000 heeft de commissie Waterbeheer 21e eeuw advies uitgebracht over het toekomstig waterbeheer in Nederland. Belangrijk onderdeel van WB21 is het uitgangspunt van ruimte voor water. Er mag geen afwenteling plaatsvinden. Berging moet binnen het stroomgebied plaatsvinden. Dit betekent onder andere het aanwijzen en instandhouden van waterbergingsgebieden. Daarnaast wordt verdroging bestreden en worden watertekorten verminderd.
Regionaal en provinciaal beleid Regionaal Water en Bodem Programma 2022-2027 Het Regionaal Water en Bodem Programma (RWP) 2022-2027 van de provincie Noord-Brabant is de opvolger van het Provinciaal Milieu en Waterplan en is op 22 december 2021 in werking getreden. Het is onderdeel van het planstelsel voor de wateropgaven in Nederland, samen met het Nationaal Water Programma en de waterbeheerprogramma’s van de waterschappen. Doel van dit nieuwe RWP is een klimaatadaptief Brabant met veilig, schoon en voldoende water en een vitale bodem. Deze opgaven zijn ook van belang voor vrijwel alle andere provinciale opgaven: wonen en werken, infrastructuur en mobiliteit, landbouw en voedsel, natuur en biodiversiteit, erfgoed, een concurrerende en duurzame economie, en de energietransitie. Interim omgevingsverordening Noord-Brabant De belangrijkste regels inzake het RWP zijn overgenomen in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Middels de themakaarten van deze verordening wordt inzicht gegeven in hoeverre er belangrijke waterhuishoudelijke thema’s op het plangebied van toepassing zijn.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
24
Afbeelding 4.1: Uitsnede Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (plangebied rood aangekruist)
Uit afbeelding 4.1 blijkt dat ter plaatse van het plangebied de volgende regels van toepassing zijn: 1. rechtstreeks werkende regels voor ‘Diep grondwaterlichaam’ 2. rechtstreeks werkende regels voor ‘Geen attentiezone waterhuishouding’ 3. instructieregels voor waterschappen voor ‘Norm wateroverlast Stedelijk gebied’ Ad. 1: Ter plaatse geldt een verbod voor onconventionele koolwaterstofwinning vanwege een Diep grondwaterlichaam. Boven, in of onder een Diep grondwaterlichaam is de onconventionele winning van koolwaterstoffen verboden. Dit is niet van toepassing op voorliggend plan. Ad. 2: Ter plaatse geldt een vrijstelling van een vergunningplicht ten behoeve van grondwateronttrekking. Een vergunning tot het onttrekken van grondwater ten behoeve van een bodemenergiesysteem, bedoeld in artikel 6.4, eerste lid, onder b, Waterwet, is niet vereist voor een onttrekking gesitueerd in ‘Geen Attentiezone waterhuishouding’ als de te onttrekken hoeveelheid grondwater ten hoogste 10 m³ per uur bedraagt en de onttrekkingsput niet dieper is dan 30 meter minus maaiveld. Als gevolg van voorliggend plan zal geen grondwateronttrekking plaatsvinden. Ad. 3: Ter plaatse geldt een inspanningsverplichting met betrekking tot een norm wateroverlast Stedelijk gebied.
Met het oog op de bergings- en afvoercapaciteit waarop regionale wateren moeten zijn ingericht, geldt binnen Stedelijk gebied, als norm een overstromingskans van 1/100 per jaar voor gebieden die in een ruimtelijk plan bestemd zijn voor de doeleinden bebouwing, hoofdinfrastructuur en spoorwegen en 1/10 per jaar voor overige gebieden. Deze norm betreft een inspanningsverplichting.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
25
Gezien voorgaande zijn er slechts de reguliere rechtstreeks werkende regels en instructieregels voor waterschappen van toepassing. Het plangebied is voor het overige niet gelegen ter plaatse van een beschermd gebied inzake grondwater, drinkwater, boringen of andere beschermde gebieden inzake de waterhuishouding. Gezien voorgaande worden er vanuit het provinciale beleid geen belemmeringen verwacht. Waterschapsbeleid Waterschap Brabantse Delta Het waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente. Het waterschap richt zich op een goede uitvoering van de wettelijke taken rondom waterveiligheid, waterkwaliteit en watersysteembeheer. Daarbij houden zij rekening met de toekomstbestendigheid van het watersysteem (met oog voor klimaatadaptatie, innovaties, ruimtelijke ontwikkelingen, toekomstig medegebruik en het tegengaan van verdroging). Het waterschap heeft de grondslag van haar beleid opgenomen in het waterbeheersplan 2022-2027. Daarnaast heeft het waterschap waar nodig nog toegespitst beleid en beleidsregels op de verschillende thema’s/speerpunten uit het waterbeheersplan en heeft het waterschap een eigen verordening; De Keur en de legger. De Keur bevat gebods-en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer.
De legger geeft aan waar de waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap benodigd. De Keur is onder andere te raadplegen via de site van waterschap Brabantse Delta. Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van waterneutraal bouwen, waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de ‘natuurlijke’ waterhuishoudkundige situatie. Vanwege dit principe wordt bij uitbreiding van verhard oppervlak voor de omgang met hemelwater uitgegaan van de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen, afvoeren. De technische eisen en uitgangspunten voor het ontwerp van watersystemen zijn opgenomen in de ‘beleidsregel Afvoer hemelwater door toename en afkoppelen van verhard oppervlak, en de hydrologische uitgangspunten bij de keurregels voor afvoeren van hemelwater’. In de keur is onder andere opgenomen dat het in beginsel verboden is om zonder vergunning neerslag door toename van verhard oppervlak of door afkoppelen van bestaand oppervlak, tot afvoer naar een oppervlaktewaterlichaam te laten komen. Dit verbod is van toepassing tenzij: • • • •
het afkoppelen van verhard oppervlak maximaal 10.000 m² is, of; de toename van verhard oppervlak maximaal 500 m² is, of; de toename van verhard oppervlak bestaat uit een groen dak. de toename van verhard oppervlak tussen 500 m² en 10.000 m² is en compenserende maatregelen zijn getroffen om versnelde afvoer van hemelwater tegen te gaan, in de vorm van een voorziening met een minimale retentiecapaciteit conform de rekenregel:
Benodigde retentiecapaciteit (m³) = toename verhard oppervlak (m²) x gevoeligheidsfactor x 0,06 Daarbij dient de voorziening te voldoen aan de volgende voorschriften: • •
•
de bodem van de voorziening dient boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) te liggen; de afvoer uit de voorziening via een functionele bodempassage naar het grondwater en/of via een functionele afvoerconstructie naar het oppervlaktewater plaatsvindt. Indien een afvoerconstructie wordt toegepast, dient deze een diameter van 4 cm te hebben; daarnaast moet er altijd een overloopconstructie zijn, om uitspoeling naar de sloot te voorkomen.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
26
Doelstelling Meerlaagsveiligheid Waterschap Brabantse Delta Het waterschap is continu betrokken bij ruimtelijke ontwikkelingen in hun beheergebied. Meerlaagsveiligheid is voor het waterschap steeds meer een manier om continu te werken aan: •
het reduceren van overstromingsrisico’s (kansen en gevolgen)
•
het verminderen van kwetsbaarheid
•
het leefbaarder maken van de (bedreigde) omgeving
De bedoeling is om bescherming tegen overstromingen en omgaan met overstromingsrisico expliciet bespreekbaar te maken in de ruimtelijke ontwikkeling. Impliciet worden nu risico’s geaccepteerd: men denkt dat het veilig is, maar het risico is nooit nul. Door middel van een aanvulling in het toetsen van plannen wil het waterschap proberen om (de acceptatie van) deze risico’s expliciet te maken. Het nieuwe Waterbeheerprogramma 2022-2027 gaat uit van 6 kerntaken: klimaatadaptatie, waterveiligheid, gezond water, voldoende water, vaarwegen en waterketen. Het Waterbeheerprogramma komt voort uit de Omgevingswet: er is rekening gehouden met diverse trends en ontwikkelingen en de inbreng van belanghebbenden is belangrijk. Water is immers een belangrijke factor bij ruimtelijke ontwikkeling en goed waterbeheer draagt bij aan duurzame ontwikkeling van het werkgebied (en daarbuiten). Gemeentelijk beleid Water en Rioleringsplan 2023-2027 gemeente Drimmelen De zorgplicht voor stedelijk afvalwater is een gemeentelijke taak die is vastgelegd in de Wet milieubeheer. In deze wet is verder vastgelegd dat gemeenten verplicht zijn om een Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) op te stellen, waarin zij hun beleid voor de rioleringszorg vaststellen. In de Waterwet (december 2009) is de gemeentelijke zorgplicht voor riolering verbreed naar een zorgplicht die ook het hemelwater en het grondwater omvat.
De gemeente Drimmelen heeft op 17 februari 2023 het Water en Rioleringsplan 2023-2027 vastgesteld. In het WRP geeft de gemeente Drimmelen onder meer weer hoe zij invulling geeft aan haar zorgplichten voor de betreffende waterstromen. Bij de verwerking van hemelwater wordt de trits ‘vasthouden bergen afvoeren’ als voorkeursvolgorde aangehouden. Concreet betekent dat overtollig hemelwater bij voorkeur lokaal wordt hergebruikt of geïnfiltreerd in de bodem. Indien dat niet mogelijk is, wordt het hemelwater rechtstreeks afgevoerd naar het oppervlaktewater of aangesloten op een regenwaterriolering. Belasting van de rioolwaterzuiveringsinstallatie met schoon water wordt daarmee beperkt. Bij drukriolering is het niet toegestaan om hemelwater op het drukriolering aan te sluiten. De perceeleigenaar draagt de eerste verantwoordelijkheid om het overtollige hemelwater te bergen en/of te verwerken op zijn eigen perceel. De gemeente heeft vervolgens een inspanningsverplichting om, als er geen andere mogelijkheden zijn, het overtollige hemelwater te ontvangen en af te voeren. Daarin kent de gemeente een zekere beleidsvrijheid. Dit houdt in, dat afhankelijk van de lokale situatie de meest doelmatige oplossing zal worden gekozen voor de inzameling en verdere verwerking van het hemelwater. De perceeleigenaar is verantwoordelijk voor de verwerking van regenwater op zijn eigen perceel.
Deze zal steeds vaker actief gestimuleerd en gemotiveerd en soms verplicht worden om een steentje bij te dragen door op eigen terrein voorzieningen te treffen voor infiltratie, buffering of opslag van hemelwater. De perceeleigenaar kan ook een belangrijke bijdrage leveren door verharding te vervangen voor groen.
Bestemmingsplan ‘Plukmadehof’ Vaststelling, d.d. november 2024
27
4.3.2
Onderzoek
Bestaande en toekomstige situatie oppervlaktewatersysteem Het plangebied is in de huidige situatie grotendeels onverhard. Ten oosten van het plangebied, boven de Plukmadestraat, is een B-waterloop aangemerkt (zie afbeelding 4.2). Deze watergang bevindt zich echter niet in het plangebied.
Afbeelding 4.2 Uitsnede leggerkaart waterschap Brabantse Delta. De globale ligging van het plangebied is rood omkaderd
Hemelwater De waterbeheerder Waterschap Brabantse Delta heeft diverse uitgangspunten opgesteld voor het omgaan met de afvoer van hemelwater bij ruimtelijke ontwikkelingen. De algemene voorkeur van de waterbeheerder om met water om te gaan, is de voorkeursvolgorde ‘vasthouden’, ‘bergen’ en ‘afvoeren’. Vasthouden wil zeggen, zoveel mogelijk water binnen het gebied houden door zoveel mogelijk onverhard oppervlak te hebben of door bijvoorbeeld platte daken te gebruiken. Bergen wil zeggen, water tijdelijk op het terrein houden, bijvoorbeeld door infiltratie in de bodem of oppervlakte water. Afvoeren is de laatste optie. Afvoeren kan naar oppervlaktewater of (hemelwater)riolering. Om water in de planuitwerking expliciet en op evenwichtige wijze in beschouwing te nemen en hemelwater op een duurzame wijze te verwerken (hydrologisch neutraal) wordt in het ontwerp zo min mogelijk verharding aangebracht door op parkeerplaatsen en opritten te werken met halfverhardingen zoals grastegels. Het gaat om holle waterdoorlatende tegels (meestal met honingraatstructuur) in kunststof of beton waarmee de oprit en andere delen van het erf zoals tuinpaden verhard kunnen worden én tegelijk een natuurlijke uitstraling behouden. Door de openingen te vullen met teelaarde en graszaad groeit er gras tussen de tegels. Onder de parkeerkoffers worden infiltratiekratten aangelegd.