[2024039634] Bijlage 8 Scan toekomstbestendigheid voorzieningen [BRO]
Tekst van het document
advies
projectnaam Drimmelen toekomstbestendigheid voorzieningen
Reactie Zienswijze Voorzieningen Drimmelen
datum 8 maart 2024
Inleiding
projectnummer P07413 opdrachtgever De essentie BRO projectleider DGo projectteam LvdH review DGo
Het ontwerpbestemmingsplan ‘Rietlanden Drimmelen’ voorziet in de ontwikkeling van 211 woningen en een hotel met 80 kamers in een hoogwaardige openbare ruimte. Adviesbureau BRO heeft op onderdelen geadviseerd op dit plan. Het ontwerpbestemmingsplan lag tot en met 1 februari 2024 ter inzage. Provincie Noord-Brabant heeft een zienswijze ingediend t.a.v. dit plan. Gemeente Drimmelen geeft in het ontwerpbestemmingsplan aan dat de extra woningen en inwoners van meerwaarde zijn op de slagingskans van het nieuwe voorzieningenhart ‘De Schakel’ dat tussen het oude dorp, de Jachthaven en de Rietlanden in wordt gerealiseerd. Provincie Noord-Brabant ondersteunt het doorontwikkelen van het dorp ten behoeve van de leefbaarheid en de nieuwe voorzieningen die daar een rol in moeten spelen. Provincie Noord-Brabant vraagt zich echter af of een dermate grote ontwikkeling die, volgens gemeente Drimmelen in verbinding met het dorp staat, kan zorgen voor een verstoring van het dorpsgezicht en de rust die nu in de bestaande kern is. Immers een inwonersaantal van twee keer zoveel gaat zorgen voor een verdubbeling van de grootte van het dorp in zowel bebouwing, vervoersbewegingen als activiteiten. Daarbij vraagt Provincie zich af wat de benodigde inwonersaantallen zijn voor een vitaal voorzieningenniveau, denk hierbij ook aan een huisarts of een basisschool.
heeft basisvoorzieningen niet nader verduidelijkt. Naar mening van BRO gaat het om zowel commerciële als maatschappelijke voorzieningen. Maatschappelijke voorzieningen laten zich relatief eenvoudig ‘voorspellen’. Er zijn immers bepaalde ‘duimmaten’ vanaf hoeveel inwoners er bijvoorbeeld een huisarts of school nodig is. Commerciële voorzieningen laten zich voor kleine dorpen als Drimmelen minder goed voorspellen. Dat wordt immers bepaald door externe factoren en ‘toevalligheden’. Denk bij dat eerste aan bijvoorbeeld een groot extra consumentendraagvlak door toerisme, en bij dat laatste aan goed ondernemerschap dat wel of niet aanwezig is. Daarom maken we voor commerciële voorzieningen vooral gebruik van een ‘benchmarkvergelijking’ met dorpen en voorzieningencentra van soortgelijke omvang, op basis van Locatus Retailverkenner 2024.
Conclusie van Reactie Zienswijze Navolgend geven we de conclusie van de Reactie Zienswijze. De motivering staat in de daaropvolgende paragrafen. Ook na de uitbreiding van Drimmelen door de realisatie van Rietlanden blijft Drimmelen een klein dorp met een beperkt draagvlak. Het consumentendraagvlak en daarmee de kans op een passend commercieel voorzieningenaanbod blijft beperkt in Drimmelen. Toch neemt de kans op diverse commerciële basisvoorzieningen wel toe. Momenteel staat er een supermarktpand leeg (voormalige Spar). Het verdubbelde inwonertal i.c.m. de toeristische bestedingen vanuit de jachthaven, kan net de doorslag geven voor een nieuwe supermarktonderneming. Dat vergroot de leefbaarheid in het dorp aanzienlijk. Ook blijkt uit de vergelijking met enkele andere kleine kernen met een voorzieningencentrum (zoals beoogd in Drimme-
Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400
Om inzicht te geven in het voorgaande is BRO gevraagd om een reactie te geven op de zienswijze van Provincie Noord-Brabant. Daarbij richt BRO zich specifiek op het passend niveau van voorzieningen. De aspecten ‘dorpsgezicht en dorpse rust’ laten wij buiten beschouwing.
info@bro.nl www.bro.nl
Voorliggende memo geeft inzicht in een passend niveau van basisvoorzieningen in Drimmelen. Hierin gaan we in op de huidige situatie en de situatie waarin het inwonertal zal verdubbelen. Provincie Noord-Brabant
len met ‘De Schakel’) dat er een basisaanbod aan commerciële voorzieningen mogelijk is. Voor wat betreft maatschappelijke voorzieningen blijkt dat een apotheek, basisschool of kinderdagverblijf niet toekomstbestendig lijken in Drimmelen. Ook niet na de verdubbeling van het inwonertal. Er ontstaat
1/3
ook niet voldoende draagvlak voor een zelfstandige en fulltime wer-
Commerciële voorzieningen
kende huisarts en tandarts, maar de groei van het inwonertal biedt wel
Het huidige commerciële aanbod in Drimmelen is sterk gefocust op de
een dagelijkse winkel aanwezig. In grotere kernen is die kans aan-
kans voor een ‘dependance-constructie’. In zo’n constructie wordt een
bezoeker van de jachthaven. Het commerciële aanbod bestaat uit:
zienlijk groter met 8 van de 10 gevallen. Het betreft voornamelijk
zorgruimte voor deze professionals parttime gebruikt door hulpverleners
bakkers en supermarkten.
men vaker voor dorpen. Een zelfstandige fulltime fysiotherapeut is wel
toekomstbestendig in toekomstig Drimmelen.
Drimmelen in cijfers
Watersport: 2 locaties voor watersport, 4 locaties voor boten, 4 locaties voor verhuur, 1 zeilmakerij, 1 onderhoud aan zeiljachten;
die enkele dagen in een praktijk elders werken. Deze constructies ko-
een garage/brandstofpunt en een commerciële dienstverlener aan-
1 ijssalon en 2 hotels.
zienlijk toe. Denk bij niet-dagelijks vooral aan fietsenwinkels en bloe-
Daarnaast is er een binnenspeeltuin (in restaurant Boeien), een
misten en bij dienstverlening vooral aan kappers en schoonheidssa-
midgetgolf locatie, en het bezoekerscentrum Biesbosch.
lons.
Er zijn geen boodschappenwinkels zoals een bakker, of (mini)super-
der dan 65 jaar.
markt. Noemenswaardig is dat er wel een Spar in deelgebied de Scha-
Hoewel dergelijke vergelijkingen niet maatgevend zijn, geeft het wel een sterke indicatie dat de kans op ‘passend’ aanbod aan commerciële ba-
Op basis van het plan Rietlanden stijgt het aantal woningen in Drim-
kel zat. Deze winkel heeft echter de deuren gesloten door diverse onge-
sisvoorzieningen aanzienlijk toeneemt, als het plan Rietvelden wordt ge-
melen naar 445 woningen. Dit is dus bijna een verdubbeling van de
lukkige omstandigheden1. Ook zijn er geen reguliere dienstverleners
realiseerd. Momenteel staat er een supermarktpand leeg (voormalige
huidige woningvoorraad (+90%). Ervanuit gaande dat de toekom-
(zoals een kapper) of voorzieningen gericht op cultuur en leisure (zoals
Spar). Het verdubbelde inwonertal i.c.m. de toeristische bestedingen
stige bevolking op dezelfde manier toeneemt stijgt het aantal inwo-
een bibliotheek of fitness).
vanuit de jachthaven, kan net de doorslag geven voor een nieuwe su-
ners in Drimmelen naar circa 1.050 inwoners.
Kern Drimmelen is daarin echter niet afwijkend. In kleine dorpen zoals
permarktonderneming.
Drimmelen is het aanbod aan commerciële basisvoorzieningen doorgaans beperkt. Tabel 1 geeft inzicht in de kans dat bepaalde type commerciële basisvoorzieningen voorkomen in dorpen van soortgelijke om-
Tabel 1: Benchmark commerciële voorzieningen
vang qua inwonertal van Drimmelen. De kolom daarnaast geeft het-
Hoofdgroep
Kernen 500 inwoners2
Kernen 1.050 inwoners3
Dagelijkse winkels (boodschappen)
0,2
0,8
Niet-dagelijkse winkels
0,6
1,6
In totaal hebben dorpen met circa 1.050 inwoners 2 keer meer com-
Transp&Brand
0,8
1,9
merciële voorzieningen dan dorpen van circa 550 inwoners.
Cultuur & Ontspanning
0,2
0,3
Horeca
1,3
2,9
Diensten
0,7
1,2
Totaal
3,8
8,9
zelfde weer, maar dan voor kernen met een inwonertal van circa 1.050
24 11
17
Jonger dan 15 jaar
inwoners (oftewel: Drimmelen in de toekomst). Dit geeft inzicht in de
15 jaar - 24 jaar
‘kans’ dat een bepaalde voorziening in een dorp zit. Uit de tabel blijkt het
25 jaar - 44 jaar
volgende:
45 jaar - 64 jaar
65 jaar en ouder
36
In het grote verschil zit vooral in de horeca. Echter in Drimmelen is al bovengemiddeld veel horeca aanwezig (toerisme Jachthaven).
3
Op dezelfde wijze neemt ook de kans op een niet-dagelijkse winkel,
Horeca: 1 café, 8 café-restaurants, 1 restaurant, 1 fastfoodzaak,
nen. 23% van de bevolking is jonger dan 25 jaar oud en 24% is ou-
12
2
In kernen van circa 500 inwoners is slechts in 2 van de 10 gevallen
In Drimmelen staan 234 woningen waar in totaal 551 inwoners wo-
Huidige leeftijdsopsbouw
1
https://www.ad.nl/oosterhout/spar-supermarkt-in-drimmelen-dicht-jachthaven-zoekt-nieuwe-eigenaar~ac88ddad/ In Locatus zijn 76 kernen geselecteerd met 500 tot 600 inwoners. In Locatus zijn 60 kernen geselecteerd met 1.000 tot 1.100 inwoners.
Drimmelen toekomstbestendigheid voorzieningen
2/3
De gegevens in tabel 1 betreffen Nederlandse gemiddelden van voor-
de week werkt op een locatie in het dorp. Hierdoor wordt de bereik-
zieningen in kernen. In Drimmelen wordt met plan ‘De Schakel’ gewerkt
baarheid van de zorg gewaarborgd.
aan een centrumgebiedje. Dat is redelijk uitzonderlijk voor kernen van
Tabel 2: Maatschappelijke voorzieningen
Eenzelfde situatie bestaat binnen de tandzorg. Drimmelen heeft niet
Inw. per voorziening
Drimmelen (1.050 inw.)
Huisarts
2.095 inw. per huisarts
0,5 FTE huisarts
Tandarts
2.000 inw. per tandarts
0,5 FTE tandarts
Gemiddeld zijn er in Nederland 1.000 inwoners per fysiotherapeut.
Fysio
1.075 inw. per fysiotherapeut
1 FTE fysiotherapeut
len. De aanbodverhouding voor specifiek dagelijkse artikelen is als volgt:
Dit betekent dat er in toekomstig Drimmelen voldoende inwoners
Apotheek
6.600 inw. per apotheek
Lijkt niet toekomstbestendig
Bakkerij: in 2 van de 6 winkelgebieden;
zijn voor een fulltime werkende fysiotherapeut.
Basisschool
2.900 inw. per basisschool
Lijkt niet toekomstbestendig
Slijterij: in 3 van de 6 winkelgebieden;
Gemiddeld zijn er in Nederland 6.600 inwoners per apotheek. Een
kinderdagopvang
1.850 inw. per kinderopvang
Lijkt niet toekomstbestendig
Supermarkt: in 4 van de 6 winkelgebieden;
Visboer: in 3 van de 6 winkelgebieden;
Drogisterij: in 3 van de 6 winkelgebieden.
deze omvang en komt door de toeristische bestedingen. Daarom analy-
voldoende inwoners voor een eigen fulltime werkende tandarts. De
seerden we ook enkele andere kernen van circa 1.000 inwoners met
aanwezigheid van een tandarts van een tandartsenpraktijk elders
een eigen centrumgebiedje. Locatus telt in Nederland 6 winkelgebieden4
zou de bereikbaarheid van zorg kunnen waarborgen.
in een dorp van enigszins vergelijkbare omvang als toekomstig Drimme-
apotheek lijkt in Drimmelen daarom niet toekomstbestendig.
Gemiddeld is er in Nederland 1 basisschool per 2.900 inwoners. In dorpen met circa 1.000 inwoners is soms wel een basisschool gevestigd, maar vaak betreffen dit scholen met gecombineerde klas-
Dit geeft eveneens een indicatie dat een klein passend programma aan
sen en hebben deze scholen moeite met het aantrekken van vol-
dagelijkse voorzieningen mogelijk is. Dit vraagt wel om een goede ma-
doende leerlingen. Dit probleem groeit door de ontgroening. Een
nier van ondernemen, om toekomstbestendig te zijn en blijven, rekening
nieuwe basisschool in Drimmelen lijkt daarom niet toekomstbesten-
houdend met toeristische seizoenen.
Maatschappelijke voorzieningen
dig.
Drimmelen heeft te weinig inwoners voor een kinderdagverblijf. Kleiner georganiseerde vormen zoals gastouderopvang is wel mogelijk,
Momenteel is er geen maatschappelijk aanbod in het dorp Drimmelen.
maar dit wordt veelal aan huis georganiseerd en zal zich niet vesti-
Door de groei naar circa 1.050 inwoners ontstaat er wel ruimte voor een
gen in de Schakel.
beperkt aanbod maatschappelijke voorzieningen. Hierbij maken we gebruik van tabel 2 waarin indicatief is aangeven hoeveel inwoners er per maatschappelijke voorziening nodig zijn. Aan de hand hiervan blijkt het volgende:
In Nederland wordt de huisartsennorm van 2.095 patiënten per huisarts gehanteerd. Dit betekent dat (toekomstig) Drimmelen niet voldoende inwoners heeft voor een eigen fulltime werkende huisarts. Een situatie die soms zichtbaar is in kleine dorpen is dat een huisarts van een huisartsenpraktijk elders een beperkt aantal dagen in
4
Dit zijn Cadzand, Schiermonnikoog, Buren (Friesland), Kapellebrug, Stavoren en Lietingstraat (Haren, Oss)
Drimmelen toekomstbestendigheid voorzieningen
3/3