[2024015502] Voorjaarsnota 2024_2024-06-13
Tekst van het document
Voorjaarsnota 2024
2
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE................................................................................................................................. 3 INLEIDING............................................................................................................................................... 4 Inleiding ............................................................................................................................................... 5 Financiële samenvatting ...................................................................................................................... 6 PROGRAMMA'S ..................................................................................................................................... 8 1. Burger en bestuur ............................................................................................................................ 9 1.1 Veiligheid ................................................................................................................................... 9 1.2 Dienstverlening en samenwerking met de inwoners ................................................................. 9 1.3 Levendige dorpen ......................................................................................................................
9 Financiële afwijkingen ..................................................................................................................... 9 2. Openbare ruimte............................................................................................................................ 10 2.1 Natuur en Groen ...................................................................................................................... 10 2.2 Verkeer en inrichting openbare ruimte .................................................................................... 10 2.3 Water ....................................................................................................................................... 10 Financiële afwijkingen ................................................................................................................... 10 3. Ruimte, wonen, duurzaamheid en economie ................................................................................ 13 3.1 Woningbouw en ruimte ............................................................................................................ 13 3.2 Duurzaamheid ......................................................................................................................... 13 3.3 Economie, recreatie en toerisme .............................................................................................
15 Financiële afwijkingen ................................................................................................................... 16 4. Sociaal domein .............................................................................................................................. 18 4.1 Onderwijs, jeugd en gezondheid ............................................................................................. 18 4.2 Participatie en schuldenproblematiek...................................................................................... 19 4.3 Sociale structuur, sport en zorg ............................................................................................... 19 Financiële afwijkingen ................................................................................................................... 20 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................. 26 Overhead ........................................................................................................................................... 28 KADERNOTA 2025 ...............................................................................................................................
29 Inleiding kadernota ............................................................................................................................ 30 Financieel beeld ................................................................................................................................ 31 Kader ................................................................................................................................................. 33 Programma's kadernota .................................................................................................................... 36 Financiële uitgangspunten................................................................................................................. 39 BIJLAGEN............................................................................................................................................. 40 1. Begrotingswijziging ........................................................................................................................ 41 2. Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................... 42
3
Inleiding
4
Inleiding In het coalitieakkoord 2022-2026 zijn de politiek-bestuurlijke ambities voor deze bestuursperiode vastgelegd. Deze ambities omvatten het zorgdragen voor een duurzamere, sociale en veilige gemeente Drimmelen en zijn vastgelegd in een collegewerkprogramma. De begroting 2024 vormt het uitgangspunt voor 2024 voor het realiseren van de doelen en ambities en de daarvoor uit te geven en te ontvangen middelen. De voorjaarsnota 2024 geeft een beeld van het heden met een doorkijk naar het einde van het jaar. Het college geeft in de voorjaarsnota 2024 aan waar de uitvoering of de financiering van het beleid afwijkt van de begroting 2024. De financiële verordening geeft aan dat de voorjaarsnota het de ontwikkelingen over het eerste kwartaal weergeeft. De vastgestelde begroting over 2024 gaf een voordelig resultaat te zien van € 163.000 na verwerking van de begrotingswijziging van de najaarsnota 2023 was het voordelig saldo € 195.000. De mutaties als gevolg van de diverse ontwikkelingen in voorjaarsnota 2024 beïnvloeden dit saldo met € 456.000 zodat er een verwacht voordelig begrotingssaldo van € 651.000 ontstaat. De effecten van de mutaties voor de komende jaren worden ook in deze voorjaarsnota meegenomen. Harry Bakker Wethouder Financiën
5
Financiële samenvatting De uitvoering van het beleid in het eerste kwartaal vergt een financiële bijstelling van het resultaat over 2024 maar ook van toekomstige jaren. De volgende tabel laat zien dat hogere bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen, hogere kosten voor de jeugdzorg, een groter beroep op WMOvoorzieningen, hogere rentelasten, hogere kosten voor leerlingenvervoer en hogere sociale uitkeringen voor dat nadelige effect zorgen. Dit effect wordt gecompenseerd door een hogere algemene uitkering op basis van de decembercirculaire en meicirculaire, de specifieke uitkering inburgering en de gedeeltelijke vrijval van een budget voor de invoering van de Wet open overheid. Een groot deel van de hogere kosten is terug te leiden naar inflatie en dan met name gestegen loonkosten. Veel van de nadelen zijn structureel van aard en beïnvloeden daarmee het meerjarig resultaat. Tabel 2 laat zien dat voor 2024 het oorspronkelijk positieve exploitatieresultaat (€ 195.000) verbetert naar € 651.000. Het negatieve saldo van de latere jaren 2026 en 2027 blijven ondanks het positieve effect van de voorjaarsnota negatief. De negatieve resultaten voor 2026 en verder zijn een landelijk beeld. In de kadernota 2025 zullen we daar nader op in gaan. Tabel 1. meerjarig financieel effect actualisatie Meerjarenperspectief Nr.
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
Progr. 2024
2025
2026
2027
2028
1 Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
1
-6 N -186 N -186 N -186 N -186 N
2 Openbaar groen (areaalluitbreiding / indexering MidZuid)
2
-56 N
-56 N
-56 N
-56 N
3 Watergangen: afvoeren specie Waterschap
2
-22 N
-22 N
-22 N
53 V
53 V
4 Riool(heffing)
2
-18 N
138 V
225 V
174 V
178 V
5 Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB)
3
0V
-43 N
-51 N
-54 N
-89 N
6 Grondzaken: aankoop pand Lage Zwaluwe / grond bypass Zoutendijk
3
-37 N
-28 N
-28 N
-28 N
-28 N
7 Project Gat van den Ham: inhuur personeel
3
-28 N
8 Basisschool de Stuifhoek
4
132 V
-61 N
-61 N
-61 N
9 Leerlingenvervoer
4
10 Gemeenschappelijke regelingen programma 4
4
42 V
11 Interne verwerkingsfout
4
0 V -159 N -159 N -159 N -159 N
12 Jeugdhulp - regionale samenwerking (WBO)
4
-361 N -410 N -410 N -320 N -320 N
13 Sociale uitkeringen Werk & Inkomen/bijstand/energietoeslag
4
-360 N -178 N -178 N -178 N -178 N
14 Beschut werk
4
-50 N
-50 N
-50 N
-50 N
-50 N
15 Specifieke uitkering Inburgering
4
120 V
120 V
120 V
120 V
120 V
16 WMO Huishoudelijke ondersteuning
4
-275 N -275 N -275 N -275 N -275 N
17 Renovatie zwembaden
4
-30 N
18 Sportpark Ruitersvaart
4
46 V
19 Diversen/kapitaallasten programma 4
4
15 V
-1 N
-19 N
-31 N
-30 N
20 Gedeeltelijk vrijval budget Wet Open Overheid (WOO)
O
50 V
50 V
50 V
50 V
50 V
21 Decembercirculaire
Alg.D.
1.070 V
22 Rentekosten
Alg.D. -283 N -329 N -289 N -250 N -210 N
23 Lokale heffingen: Nagekomen kosten afwikkeling TOG
66 V
-56 N
-200 N -200 N -200 N -200 N -200 N -9 N -154 N -157 N -219 N
Alg.D.
-64 N
24 Gemeenschappelijke regeling: Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Alg.D. Heffing en Waardebepaling (SVHW)
-42 N
-38 N
-38 N
-38 N
-38 N
25 Meicirculaire (netto-effect)
886 V
1.539 V
2.951 V
2.925 V
1.035 V
-7 N
-14 N
-16 N
-16 N
-21 N
456 V
-18 N
1.155 V
1.264 -684 N V
Diverse Totaal
Alg.D.
6
Tabel 2. Meerjarenperspectief Begroting (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
Vastgestelde begroting 2024
163
V
965
V
(2.295)
N
(1.659)
N
431
V
Financiële gevolgen Najaarsnota 2023 (incl. amendementen)
33
V
-130
N
-130
N
-130
N
-130
N
Saldo vastgestelde begroting inclusief begrotingswijzigingen
195
V
835
V
-2.425
N
-1.789
N
301
V
Voorjaarsnota: exploitatie
456
V
-18
N
1.155
V
1.264
V
-684
N
Begrotingssaldo na besluitvorming Voorjaarsnota
651
V
817
V
-1.270
N
-525
N
-383
N
7
Programma's
8
1. Burger en bestuur 1.1 Veiligheid Geen afwijkingen te melden 1.2 Dienstverlening en samenwerking met de inwoners Geen afwijkingen te melden. 1.3 Levendige dorpen Visie Wagenberg In afstemming met de Dorpsraad Wagenberg en de stuurgroep Dorpsvisie Lage Zwaluwe is afgesproken dat we eerst het participatietraject van de Dorpsvisie Lage Zwaluwe evalueren en de precieze opdracht voor Dorpsvisie Wagenberg duiden. Beide acties zijn gepland. We verwachten rond de zomer te starten met het proces Dorpsvisie Wagenberg in plaats van begin 2024. Financiële afwijkingen
Tabel 1.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 1. Burger en bestuur
2024
2025
2026
2027
2028
1 Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
-6 N
-186 N
-186 N
-186 N
-186 N
Totaal Burger en bestuur
-6 N
-186 N
-186 N
-186 N
-186 N
Totaal 1. Burger en bestuur na dekking
-6 N
-186 N
-186 N
-186 N
-186 N
Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Thema Veiligheid
Toelichting exploitatie 1. Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Conform de kadernota 2025 van de veiligheidsregio is er geen nieuw beleid financieel verwerkt in de meerjarenbegroting 2025-2028. De verhoging van de gemeentelijke bijdrage is enkel ontstaan door de indexering conform loon en prijsontwikkeling (LPO).
9
2. Openbare ruimte 2.1 Natuur en Groen Dorpsbosjes We begonnen aan de inventarisatie voor het zoeken naar geschikte locaties voor bomen en/of dorpsbosjes. Nadat locaties gevonden zijn, bepalen we aan de hand van randvoorwaarden, welke locaties we als het eerste aanplanten. De verwachting is dat we de inventarisatie rond de zomer afronden. In de winterperiode van 2024 - 2025 leggen we het eerste Dorpsbosje (Wagenberg) aan. Voorzieningen bevordering toerisme rondom de Biesbosch Zie paragraaf 3.3 Economie, recreatie en toerisme 2.2 Verkeer en inrichting openbare ruimte Formatie aanspreekpunt Openbare werken Het organiseren van aanspreekpunten openbare werken in de dorpen integreren we in de doorontwikkeling dorpsgericht werken. Dit wordt later in 2024 opgeleverd.
Landbouwverkeer op N285 We zijn nog steeds met de provincie in gesprek waarbij we zien dat de provincie enigszins de goede kant op beweegt. We hebben nog geen zekerheid over een definitieve oplossing. 2.3 Water Geen afwijkingen te melden. Financiële afwijkingen
Tabel 2.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 2. Openbare ruimte
2024 2025 2026 2027 2028
Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) 2.1 Natuur en groen 1 Openbaar groen (areaalluitbreiding / indexering MidZuid) a. Hogere indexering bestek onderhoud openbaar groen (MidZuid)
-15 N -15 N -15 N -15 N -15 N
b. Hogere onderhoudskosten vanwege areaaluitbreiding
-42 N -42 N -42 N -42 N -42 N -56 N -56 N -56 N -56 N -56 N
2.2 Verkeer en inrichting openbare ruimte 2 Mutaties investeringen Civiele kunstwerken
1V
-1 N
-1 N
-1 N
-1 N
2.3 Water 3 Watergangen: afvoeren specie Waterschap
-22 N -22 N -22 N 53 V 53 V
4 Riool(heffing): a. Gemeenschappelijke regeling: Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW)
-5 N
-5 N
-5 N
-5 N
-5 N
b. Voorziening Riolering (2024) / opbrengst rioolheffing 2025 e.v. (BTW- en rentetoerekening)
-18 N
138 V
225 V
174 V
178 V
Financieel effect voor begroting
-23 N
133 V
220 V
169 V
173 V
Totaal
-100 54 V N
142 V
165 V
169 V
Totaal 2. Openbare ruimte na dekking
-100 54 V N
142 V
165 V
169 V
10
Investeringen
Jaar
Raming
Uitgaven
Restant
Mutatie Status
Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) 1 a. Vervanging keerwanden Stationsstraat Drimmelen b. Haven Terheijden: vervanging beschoeiing Totaal
2024
-
-
-
2017
60
-
60
-75 N Nieuw 60 V Opheffen
60
-
60
-15 N
60
-
60
-15 N
Toelichting exploitatie 2.1 Natuur en groen 1. Onderhoud openbaar groen a. Areaaluitbreiding De areaaluitbreiding van een aantal nieuwbouwgebieden/reconstructies als mede een aantal kleine mutaties in het groenareaal geeft een toename van circa 2,1 hectare openbaar groen. Deze areaaluitbreiding is nu verwerkt in het beheersysteem. Bijvoorbeeld gaat het om de nieuwbouwlocaties Sporthal Rietgors/Ganshoeksingel en Sterrenkijker. Een voorbeeld van een reconstructie is de Boerenhoekstraat/ Drimmelenseweg. Jaarlijkse onderhoudskosten bedragen voor het onderhoud van het openbaar groen circa € 35.900 en voor de onkruidbestrijding verhardingen circa € 5.700. Deze bedragen dienen structureel bij geraamd te worden. b. Indexering MidZuid In het effectbestek groen wordt voor de prijsstijging uitgegaan van indexcijfers van het CBS-GWW (Grond- Weg en Waterbouw). Dit is een contractuele verplichting. Over de periode oktober 2022 en oktober 2023 bedraagt de prijsstijging 5,1%. De indexering is drie maanden na oktober pas bekend. Voor het onderhoudsjaar 2024 dienen de prijzen hiermee geïndexeerd te worden. In de begroting is rekening gehouden met een prijsstijging van 3,9%. Dit geeft een verschil van 1,2%. Een bedrag van circa € 14.700 dient structureel bij geraamd te worden. 2.2 Verkeer en inrichting openbare ruimte 2.
Mutaties investeringen Civiele kunstwerken De mutaties op de lopende kredieten met bettrekking tot de Civiele kunstwerken zijn per saldo minimaal in omvang (vanaf 2025 e.v. circa € 500 nadelig). Voor een inhoudelijke toelichting zie onderdeel "Toelichting investeringen" (nummer 1a. en 1b). 2.3 Water 3. Watergangen: afvoeren specie Waterschap Het waterschap baggert haar watergangen eens in de 7 jaar. De gemeente is verplicht om die baggerspecie te ontvangen en op haar kosten op te ruimen. De planning van het waterschap is zo dat zij in 2023, 2024 en 2025 haar watergangen binnen de gemeente Drimmelen in het najaar baggert. We ruimen de baggerspecie in het voorjaar op. Voor het ruimen namen we ieder jaar budget op in de begroting. Dit bedrag is te laag om alle kosten te dekken. We verdelen nu het structurele budget over de jaren dat we dat nodig hebben en laten die vervallen in de jaren dat die niet nodig is. 4. Riool(heffing) a. Gemeenschappelijke regeling: Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) De verhoging van de bijdrage (zie voor een inhoudelijk toelichting Algemene dekkingsmiddelen wordt toegerekend aan de afvalstoffenheffing (kostenverhaal in het kader van 100% kostendekkendheid). b. Voorziening Riolering (2024) / opbrengst rioolheffing 2025 e.v.
(BTW- en rentetoerekening) Bovenstaande mutatie wordt verrekend met de voorziening Riolering (2024) en vanaf jaar 2025 e.v. worden deze verrekend in de tarieven (te heffen volume rioolheffing). Daarnaast is een herberekening (actualisatie) gemaakt met betrekking tot de toe te rekenen rentelasten aan de rioolheffing. Zie hiervoor de toelichting bij Algemene dekkingsmiddelen (Saldo financieringsfunctie: Hogere rentelasten). Een deel van de toegenomen rentelasten worden verhaald middels de rioolheffing. Voor de (meerjaren)begroting betekent dit een nadeel (toerekening van rentelasten en BTW) van circa € 18.000 in 2024, een voordeel in 2025 van circa € 138.000 oplopend tot circa € 178.000 in 2028. Toelichting investeringen 1a. Vervanging keerwanden Stationsstraat Drimmelen De damwand is dusdanig van kwaliteit dat deze vervangen moet worden. Doen we dat niet dan
11
ontstaat er een verkeersonveilige situatie. 1b. Haven Terheijden: vervanging beschoeiing Voor het vervangen van beschoeiing in de haven van Terheijden is een krediet beschikbaar. Nu de dijkverzwaring nagenoeg is afgerond verwachten we dat we dit krediet niet nodig hebben. Dit levert een voordeel op. Risico's Maaien van bermen/watergangen Met het waterschap voeren we een discussie over consequenties die de Natuurwet heeft op het maaien van watergangen. De discussie gaat over het al dan niet laten liggen van slootmaaisel in de berm. Het waterschap geeft aan dat het maaisel een aantal dagen moet blijven liggen voordat het opgeruimd mag worden. Daarvoor maaien we een deel van de bermen twee maal per jaar in plaats van één keer per jaar. De gemeente vindt dat we de bermen ecologisch beheren en wil daardoor vasthouden aan het direct ruimen van het maaisel en één keer maaien. Mocht uiteindelijk de voorkeur van het waterschap doorslag geven dan betekent dat een verhoging van de kosten. Op dit moment hebben we geen raming. Indexering De huidige CBS/indexering voor grond-, weg- en waterbouw (GWW) ligt begin januari dicht bij de indexering die we algemeen toepassen. In een aantal disciplines zien we dat de indexering hoger is (Groen). ook gezien de aanbestedingen constateren we dat de inschrijvingen naar net passen binnen de huidige ramingen.
We willen met deze passage aangeven dat we tegen de grenzen van de beschikbare middelen zitten en dat bij een relatief lichte verhoging van de indexering we naar de raad toe moeten. Ondergrondse containers / aanpassingen / OPK Zoals we bij het raadsbesluit over inzamelen oud papier en karton (OPK) aangeven zijn we naast de inzet van minicontainers bezig met maatwerk voor de hoogbouw en woningen met kleine tuinen. Afhankelijk van de uiteindelijke keuze kan het voorkomen dat we naar de raad komen voor een extra krediet.
12
3. Ruimte, wonen, duurzaamheid en economie 3.1 Woningbouw en ruimte 100 tijdelijke woningen Met Woonvizier zijn plannen gemaakt voor de realisatie van 16 tijdelijke woningen aan de Markstraat in Terheijden. In 2023 is de omgevingsvergunning verleend en in het voorjaar van 2024 start Woonvizier met de bouw. Deze 16 tijdelijke woningen zullen ook in 2024 opgeleverd worden. Daarnaast is in 2023 een deelgebied binnen het project de Ligne aangewezen voor de realisatie van tijdelijke woningen. Woonvizier gaat hier ongeveer 30 tijdelijke woningen realiseren. Verder loopt er onderzoek naar de mogelijkheden tot het realiseren van tijdelijke woningen aan de Lageweg in Terheijden. Er lopen gesprekken met Woonvizier en andere partijen, over het invullen van deze locatie. Herstructurering woningbouw Samen met Woonvizier stemmen we harde, zachte en mogelijke plannen af, waarbij we ook samen kijken naar potentiële transformatie- of herstructureringsmogelijkheden. De komende periode willen we, samen met organisaties op het gebied van zorg en welzijn een gebiedsvisie maken voor het gebied rond de Wijngaerd in Made. Samen willen we een visie voor het gebied formuleren met daarin de voorwaarden op het gebied van wonen, zorg en welzijn die nodig zijn voor bewoners om langer zelfstandig thuis te wonen.
Aan de hand van de gebiedsvisie is het concrete doel om in 2024 een intentieovereenkomst voor de gebiedsontwikkeling van dit gebied op te stellen. Regeling huisvesting aandachtsgroepen Vorig jaar is een inhaalslag gemaakt met de huisvesting van statushouders. Dit jaar dreigt er opnieuw een achterstand te ontstaan. Dat komt voornamelijk omdat er veel alleenstaande mannen worden toegewezen aan onze gemeente die wachten op gezinshereniging. Er is een achterstand bij de IND waardoor het anderhalf jaar kan duren voordat het gezin over komt. Toewijzen van een gezinswoning doen we daarom liever niet en er zijn onvoldoende eenpersoonswoningen beschikbaar. Momenteel worden de mogelijkheden onderzocht om dit op te lossen. In woningen verspreid over onze gemeente worden Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Dat verloopt goed en de contracten lopen tot maart 2025 met optie tot verlenging. Vanaf maart 2025 wordt de status van de Oekraïense vluchtelingen waarschijnlijk anders. Wat dat voor gevolgen heeft horen we in de loop van dit jaar. De voorbereidingen lopen voor de opvang van maximaal 75 asielzoekers op de Brieltjenspolder 18. De tweede locatie is nog in onderzoek, naar verwachting zal daar na de zomer besluitvorming over plaats vinden. We zijn begonnen aan het project om het beleid huisvesting arbeidsmigranten te herzien.
De conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek van de Rekenkamer West-Brabant vormen daarbij het beginpunt. In 2024 zal de participatie plaatsvinden met de betrokken stakeholders en werken we toe naar een (concept) herzien beleid. Het verplichte meldpunt onder de wet Goed Verhuurderschap is live en hier wordt (actief) op gemonitord. Er zijn nog geen meldingen via dit meldpunt binnen gekomen. 3.2 Duurzaamheid Dorpsgerichte aanpak aardgas vrij maken Drimmelen Medio vorig jaar is gestart met een wijkuitvoeringsplan 'Aardgasvrije wijken' (wup) in zowel Hooge Zwaluwe als Terheijden. Eerstgenoemde plan verloopt volgens planning. In Terheijden is er echter voor gekozen, na overleg met alle betrokken partijen, om eerst een krachtig en collectief verhaal ('narratief') te ontwikkelen voor de inwoners. En het masterplan Terheijden verder af te ronden, dat als vergezicht moet dienen voor een compleet aardgasvrij Terheijden. We stemmen daarbij zorgvuldig af met het TEC.
13
Duurzame mobiliteit Door een openstaande vacature pakken we de uitbreiding laadpunten voor fietsers later op. Bij invulling van de functie pakken we de uitbreiding van de fietslaadpunten weer op.
Programma Duurzaamheid In het laatste kwartaal van 2023 is besloten om met de actualisatie van het Programma Duurzaamheid en het opstellen van het uitvoeringsprogramma te starten in 2024. Door inzet op de Omgevingswet, Stedelijke Regio Breda-Tilburg en cluster Beleid was hier namelijk te weinig capaciteit voor (in de najaarsnota en de jaarrekening is dit ook al gemeld). Hiermee schuift de planning voor de actualisatie van het Programma Duurzaamheid en het opstellen van een uitvoeringsprogramma op. Beide documenten zijn naar verwachting eind 2024 klaar zijn voor besluitvorming. Op dit moment zijn we bezig met een evaluatie van het huidige Programma Duurzaamheid: in hoeverre zijn de genoemde maatregelen uitgevoerd, zijn er wijzigingen in ambities/doelstellingen en zijn er nieuwe ontwikkelingen? De resultaten hiervan krijgen een plaats in het evaluatierapport. Vóór de zomer willen met onze stakeholders een start maken met het in beeld brengen wat er in het nieuwe Programma Duurzaamheid moet komen te staan. Na de zomer krijgt dit een vervolg en zal ook het uitvoeringsprogramma worden opgesteld. Ondertussen lopen de geplande acties op de verschillende thema's van duurzaamheid gewoon door.
Traais Energie Collectief (TEC) Recent hebben de huidige, private investeerders/aandeelhouders van TREM - dat bestaat uit drie BV’s (‘Zonnepark De Bergen’, ‘Windmolen De Noord’ en het ‘Eerste Traaise Warmtebedrijf’) aangegeven voorlopig niet langer te willen investeren in verdere uitbreiding van het warmtenetwerk (ETW) in Terheijden. Zij zijn daarom op zoek gegaan naar nieuwe investeerders om TREM te herfinancieren en dat heeft geleid tot gesprekken met twee professionele, (semi) publieke partijen. Extra kapitaal is noodzakelijk om een lokaal en toekomstbestendig warmtebedrijf te garanderen.
Verduurzaming gemeentelijke gebouwen Op dit moment zijn we gestart met het in kaart brengen van de de duurzaamheidsmogelijkheden van de gemeentelijke panden. De resultaten van het onderzoek worden eind dit jaar gepresenteerd aan de gemeenteraad.
Verduurzaming huurwoningen Woonvizier verduurzaamt haar woningvoorraad gericht op de reductie van de warmtevraag van de woning en op het opwekken van duurzame energie. Het streven daarbij is ongeveer 70 woningen per jaar aan te pakken. In de prestatieafspraken 2024 is echter afgesproken te focussen op extra nieuwbouw in het licht van de aanhoudende woningnood. Om meer nieuwbouw te kunnen verwezenlijken pakt Woonvizier in 2024 bij 34 woningen in Made zonder huurverhoging de woningschil aan. Het geld dat Woonvizier ten opzichte van het verduurzamen van een 70tal woningen bespaart, gebruiken zij om meer nieuwbouw te realiseren. Mocht dit onverhoopt niet lukken, wordt dit geld alsnog gebruikt voor de verduurzaming van de sociale woningvoorraad.
14
Zonnevelden De komende maanden richten de werkzaamheden binnen het 'zonneparkdossier' zich op een aantal zaken: een reactie op twee beroepen vanwege een vergunning voor Zonnepark De Bergen, een reactie op drie beroepen vanwege het niet tijdig beslissen over drie geweigerde zonneparken, een reactie op twee Woo-verzoeken en besluitvorming over de resterende vier zonneparken. De initiatiefnemers van deze vier zonneparken hebben aangegeven meer tijd nodig te hebben om te reageren op onze vragen om hun aanvragen te verbeteren. Wij hebben hiervoor een termijn geboden tot en met 3 juli 2024. Raadsbehandeling zal dus niet meer voor de zomervakantie 2024 plaatsvinden.” 3.3 Economie, recreatie en toerisme Ameroever Lage Zwaluwe Voor de kop van de haven in Lage Zwaluwe onderzoeken we de haalbaarheid van een herontwikkeling. Onder andere de aanleg van een strandje en de realisatie van een uitkijktoren zijn daar onderdelen van. Het plan maakt onderdeel uit van de dorpsvisie Lage Zwaluwe. De gemeente is geen eigenaar van de gronden dus afstemming met deze eigenaren en erfpachters is belangrijk voor het laten slagen van een herontwikkeling. Na de zomer is er meer duidelijk over de haalbaarheid. De bewoners van Lage Zwaluwe willen we vervolgens betrekken bij de ontwikkeling van het plan.
Beverpad Lage Zwaluwe Halverwege 2023 is een Plan van Aanpak opgesteld; het daarin opgenomen stappenplan wordt momenteel uitgerold. Er zijn verschillende varianten voor de aansluiting op Lage Zwaluwe mogelijk; deze zijn schetsmatig op papier gezet inclusief de globale voor- en nadelen per variant. In januari 2024 is een inloopmiddag/avond gehouden waarin bewoners en belanghebbenden hun input kunnen leveren hierop. Die input nemen we vervolgens mee, naast alle ander projectaspecten (bv. financiën, verkeer, juridische zaken) in het vervolg van het afwegings- en keuzeproces voor een voorkeursvariant. Die voorkeursvariant wordt op haalbaarheid getoetst waarna deze een definitief karakter krijgt. De uitvoering zal waarschijnlijk in verband met de beperkte tijd die beschikbaar is om in/aan dijken te werken in 2025 plaatsvinden.
Ondernemersfonds Door het Bedrijvennetwerk Drimmelen (BND) is het initiatief genomen om de mogelijkheid te onderzoeken van een ondernemersfonds. We zijn hierover in overleg met BND. De mogelijke invoering van een gemeentebreed ondernemersfonds is een ingrijpend besluit, waarvoor voldoende draagvlak van belang is. Om dit draagvlak te meten zijn interviews gehouden met ondernemers. Binnenkort wordt ook nog een enquête uitgevoerd. Afhankelijk van de uitkomsten zal al dan niet het ontwikkelingstraject voor het invoeren van een ondernemersfonds worden opgestart.
Ontsluiting Hofmansplaat en Veerverbinding Drimmelen-Altena-Geertruidenberg Vaarverbinding Hofmansplaat: Afgelopen jaar zijn er heldere afspraken gemaakt tussen de ondernemers en Staatsbosbeheer over de toegankelijkheid van de Hofmansplaat. Dit resulteerde in de zomer van 2023 in een vaarverbinding tussen Drimmelen en de Hofmansplaat door een samenwerking van ondernemers, Staatsbosbeheer en gemeente. Om dit te faciliteren is eveneens in 2023 de kade hersteld in het ‘haventje van Jan Reuser’, zodat bezoekers veilig de Hofmansplaat kunnen betreden. In 2024 gaan we de samenwerking verder vorm geven en uitbreiden. Driehoeksveer: Ten behoeve van de veerverbinding tussen Drimmelen-Altena-Geertruidenberg is in 2023 een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar de mogelijkheden en de businesscase. Hieruit is een positief 15
advies gekomen, waarmee we in 2024 aan de slag gaan in de vorm van onderzoek naar de gewenste voorzieningen en aanpassingen in de aanlandlocaties in de drie gemeentes en zo mogelijk het voorbereiden van het aanbestedingstraject voor een pilot veerverbinding.
Verbreding toeristisch-recreatief aanbod De Zuiderwaterlinie is een potentiële bestemming van formaat voor recreatie en toerisme en een rijke bron van inspiratie voor de vele ruimtelijke opgaven die in het gebied spelen. Het afgelopen jaar is verder ingezet op de samenwerking met lokale partijen en dat wordt in 2024 verder vorm gegeven. Gat van den Ham: Dit jaar worden de gesprekken gevoerd met de grootste grondeigenaren in het gebied over welke toekomst en welk perspectief zij nodig hebben voor hun grond/bedrijf en in hoeverre investeringen in recreatie en/of natuur bijdragen aan dat toekomstbeeld. Het streven is om eind 2024 een beter beeld van/inzicht te hebben in de (financiële) haalbaarheid en de vervolgaanpak te bepalen.
Verhoging toeristenbelasting Om uitvoering te geven aan onze ambities en om het tarief van de toeristenbelasting te actualiseren is in overleg met KHN en Recreatief Drimmelen gekozen voor een nieuw tarief van €1,75 p.p.p.n. Daarnaast wordt, om gehoor te geven aan de vraag voor een eerlijke verdeling van bedrijven welke toeristenbelasting doorberekenen, dit voorjaar 2024 onderzoek gedaan naar de mogelijke invoering van de vermakelijkhedenretributie (dagrecreatiebelasting). En tevens wordt een voorstel voor een nieuw forfait uitgewerkt. Financiële afwijkingen Tabel 3.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 3. Ruimte, Wonen, Duurzaamheid en Economie
2024 2025 2026 2027 2028
Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) 3.1 Woningbouw en ruimte 1
Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB)
2
Grondzaken: aankoop pand Lage Zwaluwe / grond bypass Zoutendijk
0V
-43 N
-51 N
-54 -89 N N
-37 N
-28 N
-28 N
-28 -28 N N
-10 N
-10 N
-10 -10 N N
3.2 Duurzaamheid 3
Energietransitie: wijkuitvoeringsplannen (WUP) (algemene reserve)
4
Afvalstoffen(heffing):
-100 N
a. Gemeenschappelijke regeling Nazorg Gesloten Stortplaatsen (NGS)
26 V
b. Gemeenschappelijke regeling: Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW)
-10 N
c. Voorziening Afvalstoffenheffing (inclusief BTW- en rentetoerekening)
-20 N
c. Opbrengst afvalstoffenheffing (inclusief BTW- en rentetoerekening) Financieel effect voor begroting
-3 N
12 V 12 V 12 V
12 V
2V
2V
2V
2V
3.3 Economie, recreatie en toerisme 5
Project Gat van den Ham: inhuur personeel
6
Gemeenschappelijke regeling: Bijdrage N.V. Rewin (RWB)
Totaal
-28 N 0 V -1 N -1 N -2 N
-6 N
-168 N
-70 N
-78 N
-81 N
-121 N
Reserves 3
Algemene reserve (dekking wijkuitvoeringsplannen)
100 V
Totaal mutatie reserves
100 V
0V
0V
0V
0V
Totaal 3. Economie na dekking
-68 N
-70 N
-78 N
-81 N
-121 N
16
Toelichting exploitatie 3.1 Woningbouw en ruimte 1. Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) De redenen waarom de geraamde budgetten uit de (ontwerp)begroting 2025 en de meerjarenbegroting hoger uitpakken dan voorgaande jaren komt door de volgende redenen: • Stijging van het tarief (Loon/ prijs index en investeringen bedrijfsvoering); • Diverse wettelijke taken (OW, OW/ bodem, persoonsgebonden mobiliteit); • En door de OMWB verwachte extra taken (o.a. op het gebied van water). 2. Grondzaken: aankoop pand Lage Zwaluwe / grond bypass Zoutendijk (collegebesluit) Op dinsdag 30 april 2024 heeft ons college ingestemd met de aankoop van ondergrond en opstallen (voormalig garagebedrijf en bedrijfswoning) aan de Flierstraat 102 – 104 te Hooge Zwaluwe. De verwerving van het voormalige garagebedrijf met de bijbehorende bedrijfswoning speelt bij het realiseren van onze doelstellingen een strategische rol. De gemeenteraad werd via een Raadsbrief geïnformeerd over ons besluit. Op dinsdag 20 april 2024 heeft ons college eveneens ingestemd met de aankoop van landbouwgrond voor de daadwerkelijke aanleg van een deel van de bypass Zoutendijk – Horenhilsedijk te Hooge Zwaluwe. De gemeenteraad werd eveneens via een Raadsbrief geïnformeerd over ons besluit.
Binnenkort vindt besluitvorming plaats over de verwerving van twee andere percelen landbouwgrond voor de aanleg van de bypass. De gemeenteraad wordt daarover te zijner tijd geïnformeerd. 3.2 Duurzaamheid 3. Energietransitie: wijkuitvoeringsplannen (WUP) (algemene reserve) Wij hebben in 2023 van het Rijk middelen ontvangen voor de uitvoering van wijkuitvoeringsplannen. De middelen die in 2023 niet zijn gebruikt, zijn teruggevloeid naar de algemene reserve (gelabeld). Dit jaar zetten we die middelen in voor de uitvoering van WUP's in Terheijden en Hooge Zwaluwe. Voorgesteld wordt daarom de middelen weer te onttrekken uit de algemene reserve. 4. Afvalstoffen(heffing) a. Gemeenschappelijke regeling Nazorg Gesloten Stortplaatsen (NGS) Het jaarrekeningresultaat 2023 sluit positief af. Er wordt voorgesteld om het resultaat terug te geven aan de gemeenten. b. Gemeenschappelijke regeling: Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) De verhoging van de bijdrage (zie voor een inhoudelijk toelichting Algemene dekkingsmiddelen wordt toegerekend aan de afvalstoffenheffing (kostenverhaal in het kader van 100% kostendekkendheid). c. Voorziening Afvalstoffenheffing / c. Opbrengst afvalstoffenheffing (inclusief BTW- en rentetoerekening) Bovenstaande mutaties worden verrekend met de voorziening Afvalstoffenheffing (2024) en vanaf jaar 2025 e.v.
worden deze verrekend in de tarieven (te heffen volume afvalstoffenheffing). Per saldo leiden de mutaties voor de (meerjaren)begroting 2024 tot minimale verschillen. 3.3 Economie, recreatie en toerisme 5. Project Gat van den Ham: inhuur personeel (collegebesluit) In 2023 heeft het bureau LOS Stadomland de gemeente Drimmelen ondersteund bij de eerste verkenningsfase van het Gat van den Ham-initiatief; met als resultaat een eerste denkrichting. De vervolgstap is om in 2024 in gesprek te gaan met grondeigenaren en belanghebbenden om de haalbaarheid van dit initiatief verder te verkennen. Vanwege het voortraject heeft LOS Stadomland veel inhoudelijke kennis van het gebied, de betrokken belanghebbenden en het proces. Vanuit efficiëntie- en effectiviteitsoverwegingen is voor 2024 de vervolgopdracht ook bij bureau LOS Stadomland ondergebracht. Hiervoor heeft het college een budget van € 28.330 ter beschikking gesteld. 6. Gemeenschappelijke regeling: Bijdrage N.V. Rewin (RWB) De verhoging is minimaal te noemen en valt binnen de reguliere verhoging op basis van de indexering.
17
4. Sociaal domein 4.1 Onderwijs, jeugd en gezondheid Onderwijspakket natuur, duurzaamheid en milieu We blijven inzetten op kennismaken met de natuur. We subsidiëren in schooljaar 2023-2024 en 20242025 deelname aan het Schoolbootproject, waarin basisschoolleerlingen kennismaken met de Biesbosch. De animo hiervoor valt helaas tegen. We blijven dit onder de aandacht brengen van de scholen. Ook in 2024 maken verschillende scholen gebruik van de subsidie voor groene schoolpleinen: het schoolplein van De Zeggewijzer in Terheijden is inmiddels vergroend en De Grienden in Lage Zwaluwe is de plannen hiervoor aan het afronden. We stelden nog geen onderwijspakket natuur etc. samen voor de basisscholen. In het actieplan biodiversiteit maakten we vooralsnog andere keuzes. Alle jongeren halen minimaal een startkwalificatie Zoveel mogelijk leerlingen verlaten het onderwijs met een startkwalificatie. Het RBL heeft een belangrijke rol hierin. De doorontwikkeling van het RBL is getemporiseerd. Hiermee wordt de stap richting meer preventie gefaseerd ingezet. Er is gekozen om eerst 'de basis op orde' te brengen, zodat het RBL zijn wettelijke taken kan uitvoeren. In een separaat raadsvoorstel heeft het college u voorgesteld hiervoor een zienswijze in te dienen bij het RBL. De financiële gevolgen zijn verwerkt in deze voorjaarsnota. Zorgen over jeugdzorg We hebben zorgen om onze jeugdzorg.
De kosten blijven oplopen. Bij de initiële begroting 2024 hebben we op basis van regionale gegevens budget geraamd voor de DVO. Op basis van de huidige kostenoverzichten is meer budget nodig. Bij de berekening is uitgegaan van gelijke inzet als in 2023. De gestegen kosten hebben dan ook enkel te maken met gestegen (loon)kosten door toedoen van inflatie en de afgesloten cao. Initieel is budget geraamd voor projectkosten Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd(NVO). De actuele kosten komen voor Drimmelen op hoger uit. Betreft voortzetting bestaand beleid maar regionale begroting NVO 2024 was niet tijdig bekend waardoor in de begroting te weinig budget voor 2024 was opgenomen. Inmiddels hierover duidelijkheid. De wethouders van Jeugdzorgregio WBO hebben in juli 2021 besloten de crisisinterventies jeugdhulp zowel binnen als buiten kantoortijden vanaf 2022 zelf te organiseren. Dit betekent dat crisisinterventies buiten kantoortijden niet meer worden uitbesteed aan de Spoed Eisende Zorg (SEZ) van JBB. In verband met toegenomen tijdelijke vervangingskosten en extra benodigde inzet van personeel bij het Crisis Interventie Team zijn deze kosten gestegen. De actuele regionale begroting CIT 2024 ligt hieraan ten grondslag. De specialistische jeugdhulpkosten stijgen met name door de indexering van tarieven jeugdhulpregio WBO vanwege CAO-ontwikkelingen.
In oktober 2023 hebben het rijk en de VNG een akkoord bereikt voor de invoering van landelijke tarieven GI’s. Dit met als primaire doelstelling om te komen tot eenduidige reële normuren voor uitvoering van jeugdbeschermingsmaatregelen, tegen tarieven gebaseerd op reële kostprijzen. Om de tarieven GI’s tijdig te kunnen implementeren in regio WestBrabant Oost (WBO) was besluitvorming noodzakelijk, zijn de addenda gepubliceerd (middels vrijwillige transparantie) en zijn tarieven per 1 april 2024 geeffectueerd. Tot die tijd werden de GI’s middels een bevoorschotting gefinancierd. Op 27 februari 2024 heeft het college een besluit genomen over de tarieven GI’s 2024 en per raadsbrief van 4 maart 2024 is de raad vervolgens geïnformeerd. Het lumpsumbedrag voor Verblijf en Crisis is naar beneden bijgesteld. Weliswaar was er een toename van de kostprijs maar door de afname van de zorgvolume betreft dit voor de gemeente Drimmelen een voordeel van ruim een ton. De afname in zorgvolume bij de zorgvormen Verblijf en Crisis (en de bijbehorende toename bij Ambulant) is een gevolg van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd en past binnen de opwikkelopgaven ‘zo thuis mogelijk’ en de gewenste ‘beweging naar de voorkant’ die we maken. Ook past dit binnen het ingezette beleid van ‘De juiste hulp zo dichtbij mogelijk’ zoals opgenomen in de Regiovisie Jeugd West-Brabant Oost.
18
Actualiseren jeugd- en jongerenbeleid Het jeugd- en jongerenbeleid benaderen we met een integrale blik en krijgt een plaats in het Beleidsplan Sociaal Domein. We gaan starten met het opstellen van een uitvoeringplan voor jeugd, waarin komt te staan "wat" we op het gebied van jeugd- en jongerenbeleid gaan doen. Jeugdadviesraad We onderzoeken samen met de griffie hoe we uitvoering gaan geven aan de jeugdadviesraad. 4.2 Participatie en schuldenproblematiek Algemene voorzieningen realiseren De pilot Huiskamers worden voortgezet vanuit de middelen voor Wmo-begeleiding, een deel van de middelen van de Activiteitencoach en de GALA SPUK Sociale Basis. In 2024 wordt een collegevoorstel voorgelegd voor structurele financiering van de Huiskamers.
Huisvesting, inburgering en re-integratie statushouders In 2023 hebben we voldaan aan onze taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Onze taakstelling voor de eerste periode 2024 bedraagt 30 personen. Momenteel hebben we maar 10 personen gehuisvest, want de gezinshereniging gaat zeker 1-1.5 jaar op zich wachten. Het is voor dit jaar en (mogelijk volgende jaren) daarom een uitdaging om te voldoen aan de taakstelling.
Overweging participatiebudget In 2023 zou een pilot participatiebudget gestart worden. In verband met prioritering van werkzaamheden, is dat niet gebeurd. Momenteel zijn we bezig met de eerste verkenningen om te deze pilot alsnog op te starten. 4.3 Sociale structuur, sport en zorg Sportaccommodaties zijn een belangrijke infrastructuur Afgelopen maanden is veel inzet gepleegd om alle accommodaties open te houden, hier blijven we mee doorgaan. In juni wordt de raad meegenomen in de opzet van de beleidsevaluatie van de gemeenschapshuizen. Dit heeft de hoogste prioriteit. Vervolgens gaan we aan de slag met de beleidsevaluatie van de sportaccommodaties.
19
Financiële afwijkingen Tabel 4.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 4. Sociaal domein
2024
2025
2026
2027
2028
66 V
132 V
-61 N
-61 N
-61 N
Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) 4.1 Onderwijs, jeugd en gezondheid 1
Basisschool de Stuifhoek
2
Leerlingenvervoer
-200 N -200 N -200 N -200 N -200 N
3
Gemeenschappelijke regeling: RBL West-Brabant
-50 N
4
Gemeenschappelijke regeling: Geweld in afhankelijkheidsrelaties en meldpunt Crisiszorg West-Brabant (GIA)
5
Gemeenschappelijke regeling: Centrum Jeugd en Gezin Drimmelen en Geertruidenberg (CJG)
6
Interne verwerkingsfout
106 V
-46 N
-46 N
-46 N
-46 N
-42 N
-42 N
-42 N
-42 N
-83 N
-83 N
-83 N
-83 N
0 V -159 N -159 N -159 N -159 N
7a Jeugdhulp - Interne verwerkingsfout
-34 N
-34 N
-34 N
-34 N
-34 N
7b Jeugdhulp - regionale samenwerking (WBO) - Projectkosten NvO
-41 N
-90 N
-90 N
0V
0V
7c Jeugdhulp - regionale samenwerking (WBO) - Stijging specialistische jeugdzorgkosten
-287 N -287 N -287 N -287 N -287 N
7d Jeugdhulp - regionale samenwerking (WBO) - Correctie stelpost jeugdzorg o.b.v. meicirculaire
-500 N
8
-105 N -105 N -105 N -105 N
Gemeenschappelijke regeling: Openbare Gezondheidszorg West-Brabant (GGD) 4.2 Participatie en schuldenproblematiek
9
Sociale uitkeringen Werk & Inkomen
10 Bijzondere bijstand
-225 N -178 N -178 N -178 N -178 N 25 V
11 Energietoeslag
-160 N
12 Beschut werk
-50 N
-50 N
-50 N
-50 N
13a Gemeenschappelijke regeling: MidZuid
-11 N
-89 N
-86 N
-78 N -121 N
-50 N
13b Gemeenschappelijke regeling: MidZuid - meicirculaire
-197 N -135 N -131 N -128 N -130 N
14 Specifieke uitkering Inburgering
120 V
120 V
120 V
120 V
120 V
15 Dienstverlening aanpak armoede en schulden (meicirc)
-29 N
-30 N
-29 N
-30 N
-30 N
4.3 Sociale structuur, sport en zorg 16 WMO Huishoudelijke ondersteuning
-275 N -275 N -275 N -275 N -275 N
17 Gemeenschappelijke Regeling: Beschermd Wonen regio Breda
-13 N
413 V
250 V
250 V
250 V
18 Gemeenschappelijke regeling: Kleinschalig Collectief Vervoer (RWB)
11 V
-58 N
-44 N
-55 N
-73 N
19 Renovatie zwembaden
-30 N -58 N
20 Sportpark Ruitersvaart
46 V
21 Lopende kredieten / investeringsprognose: mutatie kapitaallasten
-12 N
-28 N
-46 N
-58 N
27 V
17 V
17 V
17 V
17 V
-1.213 N
-1.705 N
-1.557 N
-1.480 N
-1.543 N
13B Algemene dekkingsmiddelen: Meicirculaire - WSW middelen
197 V
135 V
131 V
128 V
130 V
15 Algemene dekkingsmiddelen: Meicirculaire - Dienstverlening aanpak armoede en schulden (meicirc)
29 V
30 V
29 V
30 V
30 V
Diverse kleine afwijkingen per saldo Totaal Sociaal Domein
Verschuiving tussen programma’s
7d Algemene dekkingsmiddelen: Meicirculaire - Correctie stelpost Jeugdzorg
500 V
Totaal
226 V
666 V
160 V
158 V
160 V
Totaal 4. Sociaal domein
-987 N
-1.039 N
-1.397 N
-1.322 N
-1.383 N
Toelichting exploitatie 4.1
Onderwijs, Jeugd en Gezondheid
1. Basisschool de Stuifhoek In de begroting 2024 zijn de afschrijvingslasten van het krediet van de school te laag opgenomen waardoor er een nadeel is van € 61.000 vanaf 2026. Tevens is de ingebruikname later waardoor de kapitaallasten in 2024 en 2025 € 66.000 resp. € 132.000 lager zijn.
20
2. Leerlingenvervoer Op basis van het eerste kwartaal, waarvan de tarieven en de inzet van vervoersmiddelen bekend zijn, is de verwachting dat alleen voor 2024 de kosten € 200.000 hoger zullen zijn dan begroot. Voor het nieuwe schooljaar zijn de kosten nog niet exact bekend, omdat dan na een aanbesteding mogelijk een nieuwe vervoerder zal starten en het aantal kinderen in het vervoer per schooljaar wijzigt. De oorzaken van de stijging is de NEA indexering van 2023 (13%) met daarbovenop de NEA-indexering van 2024 van 4%. Dit is meer dan begroot. Bovendien is het aantal leerlingen die vervoerd moeten worden gestegen wat tot gevolg heeft dat er 128 ritten meer gereden zijn dan in de begroting is opgenomen. Daarnaast zijn de kosten van de ritten die volgens het contract addendum volgens andere prijsafspraken worden gereden gestegen met 48% t.o.v. de begroting. 3. Gemeenschappelijke regeling RBL West-Brabant Regionaal Bureau Leren (RBL) De eerste begrotingswijziging 2024 vanwege doorontwikkeling RBL leidt tot een structurele kostenverhoging van ruim € 45.000. Deze eerste stap is nodig om 'de basis op orde te krijgen', oftewel, zodat het RBL in ieder geval aan haar wettelijke taken kan blijven voldoen. Er volgt nog een raadsvoorstel waarin e.e.a. nader wordt toegelicht en tevens wat dit dan betekent voor de begroting 2025 en verder.
De tweede en veel ingrijpendere stap van de doorontwikkeling is voorlopig 'on hold' gezet. De jaarrekening van het RBL laat helaas ook een tekort zien van € 61.000 waarbij het aandeel van Drimmelen € 5.000 bedraagt. De oorzaak hiervan ligt grotendeels in extra benodigde inhuur vanwege ziekteverzuim en onvoldoende sturing op de inhuur. 4. Gemeenschappelijke regeling Geweld In Afhankelijkheidsrelaties (GIA) Er heeft een verkenning plaatsgevonden voor het takenpakket van GIA. Voorgesteld wordt om niet onder de druk van de bezuinigingen te werken aan het versterken van lokale teams en het realiseren van een regionaal netwerk aan expertise, waarmee mogelijk efficiencywinst geboekt kan worden. Daarnaast bedraagt de indexering van de gemeentelijke bijdrage 2,9% en valt de gemeentelijke bijdrage voor de Safegroep, die voorheen door regio West Brabant Oost afzonderlijk werd bekostigd, ook onder de gemeentelijke bijdrage aan GIA (alleen verschuiving). In totaal betekent dit echter wel een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan de GR GIA vanaf 2025. 5. Gemeenschappelijke regeling Centrum Jeugd en Gezin Drimmelen en Geertruidenberg (CJG) De stijging van de bijdrage vanaf 2025 van € 83.000 wordt veroorzaakt door indexering. Hier tegenover staat een voordeel van € 106.000 in 2024 a.g.v. het positieve rekeningresultaat van het CJG over 2023.
Het overschot is ontstaan doordat de extra middelen voor het terugdringen van de wachttijden niet meer nodig bleken te zijn te zijn. De reguliere bijdrage 2023 aan het CJG komt overeen. 6. Interne verwerkingsfout Incidentele middelen voor extra formatie jeugdprofessionals a € 159.000, in verband met het werken op scholen en de opdracht voor het terugdringen van wachtlijsten, zijn in de begroting ten onrechte als dekking voor de exploitatiebijdrage aan het CJG opgenomen. Dit wordt nu gecorrigeerd. 7. Jeugdhulp - regionale samenwerking (WBO) a. Dienstverleningsovereenkomst (DVO) Bij de initiële begroting 2024 hebben we op basis van regionale gegevens € 144.000 geraamd voor de DVO. Op basis van de huidige kostenoverzichten is € 168.000 nodig. Dit heeft te maken met extra inhuur op het gebied van data-analyses en data-gestuurd werken, inkoop- en contractmanagement regio West-Brabant Oost. Ook de kosten van enkele andere dienstverleners binnen de Jeugdzorg (Crisismeldpunt en Crisisinterventieteam) stijgen harder dan waarmee in de begroting rekening was gehouden (€ 10.000). b. Projectkosten Norm voor Opdrachtgeverschap WBO Jeugd De projectkosten voor NVO 2024 vallen € 41.000 hoger uit. De voorbereiding loopt t/m 2026, maar in de begroting is alleen rekening gehouden met 2024.
Dit heeft te maken met de onder meer de voorbereidingen van de oprichting van de Gemeenschappelijke Regeling meer tijd met zich meebrengt dan voorzien (€ 90.000 nadelig). c. Stijging specialistische jeugdzorgkosten De jeugdhulpkosten stijgen met name door de indexering van tarieven jeugdhulpregio WBO met 6,1% vanwege CAO-ontwikkelingen. Een aantal opvallende zorgvormen waar andere zaken spelen, zijn: Jeugdbescherming Brabant Op 18 oktober 2023 hebben het Rijk en de VNG een akkoord bereikt voor de invoering van landelijke tarieven Gecertificeerde instellingen (GI’s). Dit met als primaire doelstelling om te komen tot 21
eenduidige reële normuren voor uitvoering van jeugdbeschermingsmaatregelen, tegen tarieven gebaseerd op reële kostprijzen. Om de tarieven GI’s tijdig te kunnen implementeren in regio WestBrabant Oost (WBO) was besluitvorming noodzakelijk, zijn de addenda gepubliceerd (middels vrijwillige transparantie) en zijn tarieven per 1 april 2024 geeffectueerd. Op 27 februari 2024 heeft het college een besluit genomen over de tarieven GI’s 2024 en per raadsbrief van 4 maart 2024 is de raad vervolgens geïnformeerd. De meerkosten hiervan zijn ruim € 32.000 structureel. Verblijf en Crisis Het lumpsumbedrag is naar beneden bijgesteld. Weliswaar was er een toename van de kostprijs maar door de afname van het zorgvolume betreft dit voor de gemeente Drimmelen een voordeel van € 109.000. De afname in zorgvolume bij de zorgvormen Verblijf en Crisis (en de bijbehorende toename bij Ambulant) is een gevolg van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd en past binnen de ontwikkelopgaven ‘zo thuis mogelijk’ en de gewenste ‘beweging naar de voorkant’ die we maken. Ook past dit binnen het ingezette beleid van ‘De juiste hulp zo dichtbij mogelijk’ zoals opgenomen in de Regiovisie Jeugd West-Brabant Oost. d. Correctie stelpost jeugdzorg o.b.v.
meicirculaire 2024 In de meicirculaire 2024 is opgenomen dat de geraamde extra besparing van het Rijk van € 500 miljoen voor 2025 komt te vervallen, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Uitgangspunt is dat het vervallen van de extra korting geen budgettair effect heeft. Het verloopt budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor Jeugdzorg rekening mochten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming van de uitgaven. Dit wordt voor 2025 nu teruggedraaid. Dit betekent voor de gemeente Drimmelen dat de ingeboekte besparing van € 500.000 in 2025 wordt teruggedraaid, daar tegenover staan extra inkomsten vanuit de algemene uitkering. 8. Gemeenschappelijke regeling: Openbare Gezondheidszorg West-Brabant (GGD) De gemeentelijke bijdrage aan de GGD West-Brabant stijgt voor de gemeente met € 105.000 ten opzichte van 2024. Belangrijkste reden voor deze stijging betreft een autonome ontwikkeling, namelijk de indexering van 4,65%. 4.2
Participatie & Schuldenproblematiek
9. Sociale Uitkeringen Werk & Inkomen Het budget loonkostensubsidie moet met € 77.500 structureel worden verhoogd, omdat het aantal mensen met een arbeidsbeperking dat aan het werk gaat ieder jaar toeneemt waardoor de uitgaven jaarlijks stijgen. De stijging is echter groter dan verwacht. Daarnaast is een bijstelling van het budget Sociale Uitkeringen noodzakelijk vanwege de (verwachte) toestroom van asielzoekers die in eerste instantie veelal zijn aangewezen op een uitkering. Deze stijging van € 100.000 is naar verwachting ook structureel. Hier tegenover staat dat het Rijk juist op landelijk niveau een daling verwacht van de uitgaven bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidie waardoor de rijksvergoeding daalt met € 47.000 vanaf 2024. De verwachting is de verwachte compensatie voor de stijging van de uitgaven loonkostensubsidie het nadeel van € 47.000 weer opvangt. 10. Bijzondere bijstand Het budget bijzondere bijstand kan incidenteel met € 25.000 verlaagd worden. We zijn nu namelijk bezig met de evaluatie van het vorige beleidsplan en de opstart van het nieuwe uitvoeringsplan waardoor € 50.000 van het budget voor de uitvoering van het beleidsplan niet besteed zal worden. De verwachting is dat we de middelen in 2025 weer volledig nodig hebben.
Verder is in het coalitieprogramma opgenomen dat er in 2023 een pilot met maatwerkvoorziening participatie voor inkomensgerechtigden en lagere inkomens moet komen en dat hiervan eenmalig € 25.000 beschikbaar is in 2023. De pilot is in 2023 niet gestart, i.v.m. prioritering van werkzaamheden. Momenteel zijn we volop bezig met de start hiervan. Van het overschot van € 50.000 zal € 25.000 gereserveerd worden voor de pilot. 11. Energietoeslag We hebben in 2023 € 772.389 ontvangen voor de energietoeslag en de uitvoering van deze regeling. Het grootste deel is in 2024 direct besteed, € 190.000 hadden we nog niet besteed omdat de regeling loopt tot en met 30 juni 2024. Vanwege het jaarrekeningsaldo kon dit bedrag niet overgeheveld worden naar 2024, maar de aanvragen, uitvoeringskosten en eventuele bezwaren lopen wel door.
22
Vanwege de doorlopende werkzaamheden in 2024 is € 160.000 nodig (€ 80.000 energietoeslagen en € 80.000 uitvoering). 12. Beschut werken Er zijn 4 personen in onze gemeente komen wonen (verhuisd) met een Beschut-werk indicatie waardoor de kosten voor Beschut werken structureel met € 50.000 stijgen. 13a. Gemeenschappelijke Regeling MidZuid De herziening van de begroting 2024 en afrekening over 2023 zorgen voor een hogere gemeentelijke bijdrage van € 11.000 in 2024. De begroting 2025 heeft een nadelig effect van € 89.000 in 2025, € 86.000 in 2026, € 78.000 in 2027 en daarna € 121.000 in 2028. De oorzaken van deze stijging in de bijdrage zijn de stijgende inflatie, hogere rente, lagere huuropbrengst en fors stijgende ICT kosten. Door de uitstroom uit de WSW, mede als gevolg van gunstige regelingen (CAO) om minder te werken en eerder te stoppen, komt de productiecapaciteit en daarmee het resultaat onder druk te staan. Midzuid zoekt samen met de deelnemende gemeenten naar mogelijkheden om de gemeentelijke bijdrage te laten dalen. 13b. Gemeenschappelijke Regeling MidZuid effect meicirculaire Via de meicirculaire hebben gemeenten structureel extra middelen gekregen i.h.k.v. de Wet Sociale Werkvoorziening om hen tegemoet te komen bij de financiële uitdagingen die zij ervaren rondom de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven.
Dit gaat dan om de gevolgen van de krimpende doelgroep op de fysieke infrastructuur en om zoveel mogelijk personen aan passend werk te helpen. Tevens wordt rekening gehouden met loon/prijscompensatie. In de gemeenschappelijke regeling is vastgelegd dat we deze middelen doorbetalen aan MidZuid, omdat zij voor de gemeente de WSW uitvoeren. MidZuid heeft in de bijgestelde begroting 2024 reeds rekening gehouden met deze aanvullende middelen. 14. Specifieke uitkering Inburgering Vanwege een toename van het aantal inburgeraars ontvangen we vanaf 2024 een Specifieke uitkering Inburgering die € 420.000 hoger is dan begroot. Uit deze extra middelen kunnen we uitgaven dekken die reeds begroot zijn zoals een deel van de subsidie Vluchtelingenwerk waardoor we een structureel voordeel hebben van € 120.000. 15. Dienstverlening aanpak armoede en schulden (meicirculaire) Vanuit de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet via de meicirculaire € 40 miljoen aan structurele middelen voor betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden beschikbaar gesteld.
De toekenning vanaf 2024 zal structureel plaatsvinden om gemeenten verder in staat te stellen om strategisch en doelgericht te handelen en hun activiteiten uit te breiden zoals het verdubbelen van het gebruik van schuldhulpverlening en het bevorderen van activiteiten om armoede onder kinderen te bestrijden. Voor Drimmelen is dit ca. € 30.000 per jaar. Voorgesteld wordt deze middelen in te zetten voor schuldhulpverlening. Het aantal aanvragen schuldhulpverlening zal ook in Drimmelen de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid toenemen. Het ministerie steekt daar ook op in. Ze willen insteken op preventie, zodat meer mensen gebruik maken van de schuldhulpverlening om problemen achteraf te voorkomen. We merken de toename van de aanvragen nu al. Het extra budget wordt in 2024 en zal door de toename van de aanvragen ook de komende jaren ingezet gaan worden. 4.3
Sociale structuur, sport en zorg
16. WMO Huishoudelijke ondersteuning De ontwikkelingen in de branche hulp bij het huishouden leiden tot een zeer forse kostenstijging bij de aanbieders. Zo stijgen de CAO lonen sterk, bereiken steeds meer medewerkers een hogere loonschaal, blijft het ziekteverzuim hoog en blijken de overheadkosten van de gemiddeld efficiënte aanbieder hoger dan aangenomen. De contractueel afgesproken indexering volstaat niet om de kostenstijging te compenseren. Om te voldoen aan de eisen van de AMvB reële prijs moeten de tarieven worden herzien en fors worden bijgesteld. Structureel stijgen de kosten hierdoor met € 275.000. De eerste twee maanden van dit jaar hebben veel meer mensen dan in de eerste twee maanden van vorig jaar een aanvraag voor hulp bij het huishouden ingediend. Nu is nog niet duidelijk of dit een structurele toename is. Daarom is het budget hiervoor nog niet aangepast. Het risico op een budgetoverschrijding neemt toe.
23
17. Gemeenschappelijke regeling: Beschermd Wonen regio Breda De regionale begroting Beschermd Wonen vertoont al enkele jaren forse overschotten. Hieraan ligt een aantal factoren ten grondslag: meevallers in de uitkering vanuit het rijk, meevallers in de tariefstelling/indexering, daling van het aantal cliënten. Het aandeel in het overschot dat de gemeente Drimmelen ontvangt wordt in 2024 enigszins naar beneden bijgesteld omdat conform bestuurlijke afspraak een deel van de regionale middelen beschermd wonen wordt ingezet voor maatschappelijke opvang. Voor 2025 laat de concept begroting van de Beschermd Wonen regio wederom een fors overschot zien. Voor de jaren na 2025 is er geen volledige zekerheid of deze ontwikkeling zich in deze omvang voortzet waardoor er rekening wordt gehouden met een voordeel van € 250.000. Dit leidt tot een nadeel van € 13.000 in 2024 en een daling van de kosten van € 413.00 in 2025 en € 250.000 voor de daarop volgende jaren. 18. Gemeenschappelijke regeling: Kleinschalig Collectief Vervoer (RWB) Het Wmo deeltaxi vervoer is opnieuw aanbesteed. Er is voorlopig gegund. We hielden in de begroting 2024 rekening met een financieel voordeel van 2025. Door een hoger beroep tegen de voorlopige gunning is dit onzeker. We rijden in 2024 nog één jaar door met de oude vervoerder. In 2024 zijn de kosten iets lager dan geraamd.
In de meerjarenbegroting houden we rekening met hogere tarieven. Dat komt omdat we nog niet weten wat de uitkomst van het hoger beroep zal zijn. Dit leidt tot een voordeel van € 11.000 in 2024 en nadelen in de jaren daarna van gemiddeld € 55.000. 19. Renovatie zwembaden Na de renovatie in 2020 van de beide zwembaden hebben we de hoofdaannemer in gebreke gesteld voor een aantal als ‘onvoldoende’ gekwalificeerde werkonderdelen. Op basis van het verkregen vonnis ultimo december 2021 en het verstrijken van de hoger beroepstermijn in december 2022 is de dialoog met de hoofdaannemer in 2023 opnieuw gevoerd om de nog openstaande kwesties af te wikkelen. Dit is vooralsnog niet gelukt en heeft uiteindelijk geresulteerd in een nieuwe zitting bij het Gerechtshof in ’s-Hertogenbosch op 5 maart 2024. Door overmacht is deze zitting verplaatst naar 19 september 2024. Daarmee zijn extra kosten van juridische en technische aard gemoeid. Geraamd wordt een extra bedrag van € 30.000 incl. btw. 20. Sportpark Ruitersvaart - Vervanging toplaag (zie ook kredieten) De renovatie van het A-veld is al enkele jaren uitgesteld. In 2024 is op basis van de kwaliteitsnorm verder uitstel ongewenst. In 2023 was budget beschikbaar voor de leunhekken.