[2024014772] Bijlage 4 Bestemmingsplan Hofstad toelichting
Tekst van het document
Bestemmingsplan Hofstad
Toelichting
Planstatus: Plan identificatie: Auteur: Datum:
Vastgesteld NL.IMRO.1719.3bp23Hofstad-vg01 Stroom architecten mei 2024
INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Begrenzing plangebied 1.3 Leeswijzer 2. Huidige situatie 2.1 Beschrijving locatie en ligging 2.2 Ruimtelijke structuur 2.3 Functionele structuur 2.4 Geldend bestemmingsplan 3. Planbeschrijving 3.1 Bebouwing 3.2 Beplanting 3.3 Gebruik 3.4 Verkeer en parkeren 3.5 Openbare ruimte 3.6 Bomen 4. Beleidskader 4.1 Rijksbeleid 4.2 Provinciaal beleid 4.3 Gemeentelijk beleid 5. Milieu en duurzaamheid 5.1 Inleiding 5.2 Bedrijven en milieuzonering 5.3 Wegverkeerslawaai 5.4 Verlichting 5.5 Externe veiligheid 5.6 Luchtkwaliteit 5.7 Bodem 5.8 Geur 5.9 Kabels en leidingen 5.10 Elektromagnetisch velden 5.11 Water 5.12 Cultuurhistorie 5.13 Archeologie 5.14 Ecologie: gebiedsbescherming 5.15 Ecologie: soortenbescherming 5.16 Gezondheid en endotoxinen 5.17 Milieueffectrapportage 6. Juridisch-bestuurlijke aspecten 6.1 Inleiding 6.2 Opzet van de regels 7. Economische uitvoerbaarheid 8. Inspraak en vooroverleg 8.1 Omgevingsdialoog 8.2 Vooroverleg 8.3 Zienswijzen
3 3 3 4 5 5 5 6 7 9 10 11 11 11 12 12 13 13 14 21 24 24 24 28 28 29 31 32 33 35 35 36 39 41 42 43 43 44 46 46 46 48 49 49 49 49
1 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9 Bijlage 10
50 Akoestisch onderzoek Standaard groepsrisicoverantwoording Verkennend bodemonderzoek Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek Notitie Aerius berekening Ecologische quickscan M.e.r. notitie Omgevingsdialoog Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Verslag hoorcommissie
2 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
1.
Inleiding
1.1 Aanleiding Aan de zuidwestelijke rand van de kern Wagenberg is aan de Hofstad een perceel grasland gesitueerd. De eigenaar van het perceel heeft het initiatief genomen voor een kleinschalige woningbouwontwikkeling. Er zijn negen nieuwe woningen voorzien, in de vorm van een vrijstaande woning, twee aaneengebouwde woningen en zes rug aan rug gebouwde woningen. Omdat het huidige bestemmingsplan de kleinschalige woningbouwontwikkeling niet toelaat, is herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Het voorliggende bestemmingsplan Hofstad zorgt voor de juridisch planologische grondslag om het initiatief te verwezenlijken.
1.2 Begrenzing plangebied Het plangebied is gelegen aan de zuidwestelijke rand van de kern Wagenberg, in de oksel van de Hofstad en heeft een oppervlakte van circa 4.775 m2. Afbeelding 1.1 geeft de ligging van het plangebied weer. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding van dit bestemmingsplan.
Afbeelding 1.1 Ligging plangebied
3 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
Tabel 1 geeft de kadastrale bekendheid van het plangebied weer. Gemeente Terheijden Terheijden Totaal
Sectie I I
Nummer 156 1925 (gedeeltelijk)
Oppervlakte (m2) 2.920 1.855 4.775
Tabel 1: Kadastrale bekendheid plangebied
1.3 Leeswijzer Deze toelichting bij het bestemmingsplan is opgebouwd uit acht hoofdstukken en enkele bijlagen. Na deze inleiding volgt in hoofdstuk twee de omschrijving van de huidige situatie, gevolgd door de planbeschrijving in hoofdstuk drie. Het beleidskader met Rijksbeleid, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid is opgenomen in hoofdstuk vier. Hoofdstuk vijf beschrijft de aspecten milieu en duurzaamheid. Hoofdstuk zes geeft de juridische planopzet weer. Deze toelichting wordt afgesloten met hoofdstuk zeven en acht, over de economische, respectievelijk maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.
4 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
2.
Huidige situatie
2.1 Beschrijving locatie en ligging Het plangebied is gelegen aan de Hofstad aan de zuidwestzijde van de kern Wagenberg. Het dorp behoort tot de gemeente Drimmelen en heeft circa 2.200 inwoners. Afbeelding 2.1 geeft de luchtfoto weer met het plangebied en de directe omgeving. Het plangebied is momenteel in gebruik als grasveld en is met uitzondering van de oostzijde omsloten door bebouwing.
Afbeelding 2.1 Luchtfoto plangebied en directe omgeving
2.2 Ruimtelijke structuur Het dorp Wagenberg is van oudsher een agrarische gemeenschap die ontstaan is op een zandige hoogte te midden van moerassig gebied. Omdat door de veenwinning de waterstaatkundige situatie sterk was aangetast, werd in de late Middeleeuwen een dijk aangelegd tussen Terheijden en Made. Deze dijk werd ter hoogte van het huidige Wagenberg 5 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
over een langgerekte zandrug gelegd. Aan deze dijk ontstond een dijkgehucht met in 1796 een eigen kerk. In 1906 is deze kerk vervangen door de huidige Gummarus kerk. De lange oude dijkweg is nu bekend als de Wagenbergsestraat, Brouwerijstraat, Dorpsstraat, Withuisstraat en Moerdijkseweg. Typerend voor de dorpsstructuur van Wagenberg is dat er aan weerszijden van de dijk wegen ontstonden die vorkvormig aansloten op de dijkweg, zoals de Hofstad. Afbeelding 2.2 laat de historische ontwikkeling van de omgeving zien. De ruimtelijke structuur en het stratenpatroon in de omgeving van het plangebied zijn sinds 1850 nauwelijks veranderd. De bebouwing langs het historisch dijklint is sterk geïntensiveerd. In de eerste helft van de 20e eeuw bevonden zich in het zuidelijk deel van het plangebied twee woningen.
Afbeelding 2.2 Historische ontwikkeling Wagenberg (bron: Topotijdreis)
2.3 Functionele structuur Het plangebied is momenteel in gebruik als grasveld. Ten noorden en ten westen van het plangebied bevindt zich de gesloten bebouwing van het historische dijklint van de Dorpsstraat en Withuisstraat. Ten zuiden van het plangebied ligt de Hofstad met verspreid gelegen bebouwing. Ten oosten van het plangebied bevindt zich de overgang naar het open agrarisch gebied. De randen van het plangebied worden afgeschermd door hagen en bomen in aangrenzende tuinen.
6 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
Wagenberg is een dorp gelegen in landelijk gebied. Dwars op het historische hoofdlint liggen enkele straten en achter het lint zijn enkele woonwijken gebouwd. In de directe omgeving van het plangebied is sprake van een mix aan functies, zoals wonen, maatschappelijke voorzieningen, bedrijven en aan huis gebonden beroepen of bedrijven. Deze mix aan functies is typerend voor de kern Wagenberg en de bebouwingslinten. De foto’s in afbeelding 2.3 geven een beeld van de bestaande situatie.
Hofstad ten zuiden van plangebied
Dorpsstraat ten noorden van plangebied
Hofstad ten oosten van plangegbied Hofstad ten noorden van plangebied Afbeelding 2.3 Foto’s huidige situatie Plangebied en omgeving
2.4 Geldend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied, veegplan 1’. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad vastgesteld op 7 oktober 2020. Het plangebied heeft de bestemming ‘Agrarisch – 1’ met de dubbelbestemmingen ‘Waarde archeologie – 1’ en ‘Waarde archeologie – 2’. Het plangebied heeft de aanduiding ‘wijzigingsgebied bomenteelt’. Afbeelding 2.4 geeft de verbeelding weer van het vigerende bestemmingsplan. De voor ‘Agrarisch – 1’ aangewezen gronden zijn bestemd voor agrarisch grondgebruik. De gronden ten noorden en westen van het plangebied maken onderdeel uit van het bestemmingsplan ‘Kern Wagenberg’. De percelen in de omgeving van het plangebied hebben de bestemming ‘Wonen’, ‘Detailhandel’ of ‘Bedrijf’. Afbeelding 2.5 geeft de verbeelding weer van het bestemmingsplan ‘Kern Wagenberg’. Het vigerende bestemmingsplan laat een kleinschalige woningbouwontwikkeling niet toe. Om het initiatief mogelijk te maken, is een partiële herziening van het vigerende bestemmingsplan noodzakelijk.
7 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
Afbeelding 2.4 Verbeelding vigerende bestemmingsplan
Afbeelding 2.5 Verbeelding bestemmingsplan Kern Wagenberg
8 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
3.
Planbeschrijving
Het initiatief voorziet in een kleinschalige woningbouwontwikkeling. In de nieuwe situatie is sprake van in totaal negen woningen: een vrijstaande woning, twee aaneengebouwde woningen en zes rug aan rug gebouwde woningen. Afbeelding 3.1 geeft de nieuwe situatie weer.
Afbeelding 3.1 Inrichtingsschets nieuwe situatie
9 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
3.1 Bebouwing Momenteel bevindt zich binnen het plangebied geen bebouwing. In de nieuwe situatie zijn negen woningen aanwezig: een vrijstaande woning, twee aaneengebouwde woningen en zes rug aan rug gebouwde woningen. Het voorlopig ontwerp van de nieuwe woningen is geïnspireerd op een agrarisch erf. Afbeelding 3.2 geeft een beeld van de nieuw op te richten bebouwing.
Afbeelding 3.2 Impressie nieuwe bebouwing
De planregels en verbeelding waarborgen dat de nieuwe bebouwing aansluit op de schaal, maat en karakteristiek van de omgeving van het plangebied. De bestaande bebouwing in de omgeving kenmerkt zich door een grote verscheidenheid in bouwstijl en bouwjaar. De positie van de nieuwe woningen is vastgelegd op de verbeelding en de planregels bepalen de maximale bouw- en goothoogte. Voor de nieuwe woningen worden de volgende stedenbouwkundige uitgangspunten gehanteerd: - bebouwing passend aan de rand van het dorp; - woningen worden voorzien van een kap; - goothoogte van maximaal 7.00 meter; - bouwhoogte van maximaal 11.00 meter; Het ontwerp van de nieuwe woningen wordt nader uitgewerkt in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen.
10 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
3.2 Beplanting Het plangebied is momenteel in gebruik als grasveld. Aan de zuidelijke rand van het plangebied bevinden zich enkele bomen en struiken. Het betreft onder andere grove den, spar, eik en hulst. In de nieuwe situatie wordt ruim 500 m2 van het plangebied ingezet voor een zorgvuldige landschappelijke inpassing met groene en blauwe elementen. De bomenrij aan de zuidzijde wordt verplaatst en verbreed en doorgetrokken aan de westzijde van het plangebied. Hier worden inheemse soorten geplant zoals els, hazelaar en vlier. Op de noordelijke grens van het plangebied is haagbeplanting voorzien, die het plangebied op een natuurlijke manier afschermt van de ten noorden gelegen woning. Aan de oostzijde van het plangebied worden langs de Hofstad vier meter brede stroken ingezaaid met een kruidenrijk grasmengsel en voorzien van natuurlijke laagten. Het hemelwater wordt hier geborgen, zodat het kan infiltreren in de bodem. Het kruidenrijk grasland en de waardevolle gradiënt in de overgang van droog naar nat bevorderen de biodiversiteit.
3.3 Gebruik In de nieuwe situatie heeft het plangebied ter plaatse van de woningen, tuinen en erven een woonfunctie. De groenfunctie op het overige deel van het plangebied zorgt voor een zorgvuldige landschappelijke inpassing van het initiatief.
3.4 Verkeer en parkeren Verkeer De Hofstad is een geasfalteerde weg die voornamelijk door bestemmingsverkeer gebruikt wordt. Het betreft verkeersbewegingen met personenauto’s en zwaar transport dat samenhangt met de (agrarische) bedrijvigheid in de straat. Het realiseren van nieuwe woningen heeft effect op het aantal verkeersbewegingen. Een woning heeft een maximale verkeersgeneratie van 7,8 motorvoertuigen per etmaal. De bestaande infrastructuur kan het beperkt aantal aanvullende verkeersbewegingen (9 * 7,8 = 70,2 extra verkeersbewegingen per etmaal) dat samenhangt met negen nieuwe woningen ruimschoots verwerken. De bestaande Hofstad volstaat voor het afwikkelen van deze extra verkeersbewegingen. Desondanks heeft de gemeente in overleg met de initiatiefnemers gekeken naar mogelijkheden om de situatie te verbeteren. Ten zuiden van het plangebied wordt aan de Hofstad een passeerstrook aangelegd. Daarmee wordt de doorstroming op de Hofstad verbeterd. De passeerstrook kan tevens worden gebruikt voor laden en lossen ten behoeve van de ten zuiden gelegen boomkwekerij. Het aanleggen van de passeerstrook is uitvoerbaar binnen de vigerende verkeersbestemming en binnen de bestemming ‘Groen’. De groenstrook met bomen die hier momenteel aanwezig is, zal worden gerooid.
De groenstrook wordt gecompenseerd binnen het plangebied en tegen de passeerstrook aan, zodat ook de groene afscheiding tussen het plangebied en de zuidrand blijft bestaan. Ter plaatse van het plangebied geldt op de Hofstad een maximumsnelheid van 60 km/uur. De nieuwe woningen kunnen veilig ontsloten worden op de openbare weg. Bij de situering van de uitrit van de parkeerplaatsen in de openbare ruimte en de uitritten van de nieuwe vrijstaande woningen aan de Hofstad wordt rekening gehouden met voldoende zicht op de openbare weg.
11 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
De groene elementen die onderdeel uitmaken van de landschappelijke inpassing worden op voldoende afstand van de openbare weg geplaatst, zodat geen gevaarlijke situaties ontstaan. Parkeren Ruimtelijke initiatieven moeten voorzien in voldoende parkeergelegenheid voor auto’s en fietsen. Gemeente Drimmelen heeft een eigen beleid vastgesteld in het Beleidsplan Verkeer en Vervoer gemeente Drimmelen 2018-2028. Gemeente Drimmelen gaat voor de parkeernormen uit van de meest actuele landelijke parkeerkencijfers, die zijn opgesteld door het CROW. Dit is het landelijke kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte. Drimmelen wordt qua stedelijkheidsgraad ingedeeld in de categorie ‘weinig stedelijk’. Het plangebied is gelegen in de zone ‘rest bebouwde kom’. Voor vrijstaande woningen geldt een parkeernorm van 2,3 parkeerplaatsen per woning en voor twee-aaneengebouwde woningen is de parkeernorm 2,2. Voor de rug aan rug woningen is de parkeernorm van 1,4 parkeerplaatsen per woning afgeleid van een woning met een vergelijkbaar oppervlak. Het totaal aantal benodigde parkeerplaatsen bedraagt 1 * 2,3 + 2 * 2,2 + 6 * 1,4 = 15,1 parkeerplaatsen. Het initiatief voorziet in de aanleg van 12 parkeerplaatsen in de openbare ruimte, die toegankelijk zijn vanaf de Hofstad. Daarnaast is voorzien in 6 parkeerplaatsen op eigen terrein.
Conform de CROW systematiek wordt bij parkeervoorzieningen op eigen terrein een correctiefactor toegepast. Bij de twee-aaneengebouwde woningen worden per woning twee parkeerplaatsen achter elkaar gerealiseerd op een lange oprit. Dit levert 2 * 1,3 = 2,6 parkeerplaatsen. Bij de vrijstaande woning worden twee parkeerplaatsen naast elkaar gerealiseerd op een brede oprit. Dit levert 1,8 parkeerplaatsen. Het totaal aantal gerealiseerde parkeerplaatsen bedraagt 16,4 parkeerplaatsen. Hiermee wordt aan de norm voldaan. Om tegemoet te komen aan zorgen van omwonenden over de parkeerdruk, worden in het openbaar gebied twee extra parkeerplaatsen aangelegd. Deze zijn weergegeven op afbeelding 3.1.
3.5 Openbare ruimte In het noordoosten van het plangebied worden 14 parkeerplaatsen aangelegd. In het plangebied wordt geen nieuwe openbare ruimte ontwikkeld. Het initiatief heeft betrekking op privaat terrein, dat in eigendom is bij de initiatiefnemer en na uitvoering van het initiatief in privaat eigendom van derden zal zijn. Aan het huidige openbare gebied worden geen wijzigingen aangebracht, met uitzondering van de in- en uitritten van de nieuwe woningen naar de Hofstad en plaatsing van een rioolpompput met persleiding.
3.6 Bomen Bij de uitvoering van het initiatief is het niet noodzakelijk bestaande waardevolle bomen te kappen. De bestaande beplanting aan de zuidzijde van het plangebied wordt gerooid ten behoeve van de aanleg van de passeerstrook. Deze beplanting wordt binnen het plangebied gecompenseerd. Er zijn geen nadelige gevolgen voor bomen te verwachten. De landschappelijke inpassing voorziet bovendien in de aanplant van nieuwe bomen op de perceelranden.
12 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
4.
Beleidskader
4.1 Rijksbeleid 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de lange termijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op het moment dat die wet in werking treedt. Tot die tijd geldt de NOVI als structuurvisie onder de Wro. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. De NOVI maakt bij het maken van keuzes gebruik van drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; en 3. Afwentelen wordt voorkomen. In de NOVI zijn op hoofdlijnen de volgende keuzes gemaakt: 1. Een klimaatbestendige inrichting van Nederland, door functies meer in evenwicht met natuurlijke systemen (bodem en water) in te passen; 2. De verandering van de energievoorziening. De inpassing van duurzame energie vindt plaats met oog voor de omgevingskwaliteit; 3. De overgang naar een circulaire economie, met behoud van concurrentiekracht en een aantrekkelijk vestigingsklimaat; 4. De ontwikkeling van een goed bereikbaar netwerk van steden: het Stedelijk Netwerk Nederland; 5.
Het concentreren van logistieke functies, zodat de openheid en de kwaliteit van het landschap behouden blijft; 6. Het toekomstbestendig maken van het landelijk gebied, in goed evenwicht met natuur en landschap. Bij de NOVI hoort een Uitvoeringsagenda. Hierin staat hoe het Rijk samen met medeoverheden en de samenleving uitvoering geeft aan de NOVI. De NOVI wordt uitgewerkt in algemene rijksregels, bestuurlijke afspraken, beleidsprogramma’s, inzet van financiële middelen en kennisontwikkeling, die gebiedsgericht worden ingezet. Met het plan voor kleinschalige woningbouw is sprake van een lokale ontwikkeling, waar geen nationale belangen mee gemoeid zijn, zoals verwoord in de NOVI. 4.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Indien nationale belangen met het oog op een goede ruimtelijke ordening dat vergen, kan de minister regels stellen aan de inhoud van bestemmingsplannen. Dit heeft de minister, in de vorm van een algemene maatregel van bestuur, gedaan in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Op 30 december 2011 is dit besluit in werking getreden. De regels in het Barro zijn concreet normstellend benoemd en moeten direct of indirect (door tussenkomst van de provincie) doorwerken tot het niveau van lokale besluitvorming. De directe doorwerking komt enkel bij het Natuurnetwerk Nederland en de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarden voor.
Het Barro voorziet verder in een hoofdstuk overige bepalingen en gaat gepaard met meerdere bijlagen. In deze bijlagen worden onder andere de 13 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
belangen van de grote rivieren en defensie geografisch begrensd. Bij het opstellen van bestemmingsplannen en andere ruimtelijke besluiten dient rekening te worden gehouden met de bepalingen van het Barro. 4.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gewijzigd. Artikel 3.16 regelt de ladder voor duurzame verstedelijking. De ladder ondersteunt gemeenten en provincies in vraaggerichte programmering van hun grondgebied, het voorkomen van overprogrammering en de keuzes die daaruit volgen. Doel van de Ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van ruimte in stedelijke gebieden. Op 1 juli 2017 is een wijziging van de Ladder voor duurzame verstedelijking doorgevoerd. Voorheen bestond de ladder uit drie treden. Dat is nu niet meer het geval. Wel moet de behoefte voor de ontwikkeling worden beschreven, indien sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Als de ontwikkeling is voorzien buiten het bestaand stedelijk gebied, moet ook gemotiveerd worden waarom de ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd. De kleinschalige woningbouwontwikkeling door het toevoegen van negen nieuwe woningen aan de Hofstad in Wagenberg, is geen stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel 3.1.6 Bro.
Om die reden is het niet noodzakelijk het initiatief te toetsen aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Dat wordt bevestigd door jurisprudentie en de Handreiking Ladder duurzame verstedelijking.
4.2 Provinciaal beleid 4.2.1 Brabantse Omgevingsvisie Het bestaande stelsel van milieu- en ruimtelijke regels wordt door de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 volledig herzien. Provincie Noord-Brabant wil alvast gaan werken volgens de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet. Daarom is in december 2018 de Brabantse Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant: visie op de Brabantse leefomgeving’ vastgesteld. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de periode tot 2030 en 2050. Dat gaat om ambities op gebied van energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren provincie Noord-Brabant wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. De provincie Noord-Brabant streeft naar een grotere meerwaarde voor een gebied, door verschillende doelen met elkaar te verweven en slimme combinaties te maken. Het is van belang vanuit meerdere richtingen naar een ontwikkeling te kijken. Een ‘diepe’ manier van kijken beschouwt niet alleen de bovenlaag, maar ook de onderlagen en factor tijd. Een ‘ronde’ manier van kijken kijkt niet sectoraal maar gebiedsgericht. Een ‘brede’ manier van kijken gebeurt niet vanuit één, maar vanuit diverse standpunten.
De provincie onderschrijft de opvatting van de Omgevingswet: de gemeente is de eerst verantwoordelijke voor het ontwikkelen en beschermen van de fysieke leefomgeving. De rol van provincie Noord-Brabant ligt in het richting geven, beweging stimuleren en ontwikkelingen mogelijk maken. De kernwaarden voor de provincie zijn: meerwaarde creatie,
14 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
technische en sociale innovatie, kwaliteit boven kwantiteit, steeds beter en proactief en preventief boven gevolgbeperking en herstel. De Omgevingswet heeft als doel een balans te vinden tussen beschermen (veilig, gezond met waarborg voor omgevingskwaliteit inclusief natuur) en benutten (optimaal gebruik en ontwikkelen van de leefomgeving om maatschappelijke behoeften te vervullen). De basisopgave van Brabantse Omgevingsvisie is werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. De vier hoofdopgaven van de Omgevingsvisie zijn: energietransitie, klimaatproof Brabant, slimme netwerkstad en concurrerende duurzame economie. 4.2.2 Brabantse Omgevingsverordening Naast de Omgevingsvisie moet de provincie Noord-Brabant vanuit de Omgevingswet ook één omgevingsverordening vaststellen voor haar grondgebied. De regels die nodig zijn om de ambities uit de Omgevingsvisie te realiseren, worden opgenomen in de Brabantse Omgevingsverordening. In de Omgevingsverordening staan regels voor burgers en bedrijven en bestuursorganen van de overheid. Ter voorbereiding op de Omgevingswet is een Interim omgevingsverordening opgesteld, die op 25 oktober 2019 door Provinciale Staten is vastgesteld en in augustus 2023 is geconsolideerd. De Interim omgevingsverordening (IOV) voegt de bestaande regels over de fysieke leefomgeving zo veel mogelijk samen in één verordening en is beleidsneutraal.
De Brabantse Omgevingsverordening vervangt onder andere de provinciale Verordening ruimte. Paragraaf 3.1.2 van de Instructieregels aan gemeenten, bevat de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies en de zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (art. 3.5). Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: 1. Zorgvuldig ruimtegebruik; 2. De waarden in een gebied, met toepassing van de lagenbenadering; 3. Meerwaardecreatie. Zorgvuldig ruimtegebruik (art. 3.6) houdt in dat de toedeling van functies in beginsel plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing. Onder bestaand ruimtebeslag voor bebouwing wordt verstaan het werkingsgebied Stedelijk Gebied of een bestaand bouwperceel. Het initiatief voldoet aan deze voorwaarde. De nieuwe woningen worden gebouwd aan de rand van ‘stedelijk gebied’ op een perceel dat is gelegen direct tegen de kern Wagenberg. Het plangebied is momenteel in gebruik als grasveld. De toepassing van de lagenbenadering (art. 3.7) omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. De lagenbenadering omvat de effecten op: 1. De ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische waarden; 2.
De netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer; 3. De bovenste laag zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu. Door de factor tijd actief te benutten wordt rekening gehouden met de herkomstwaarde, 15 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
vanuit het verleden, de (on)omkeerbaarheid van optredende effecten en de toekomstwaarde gelet op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. In hoofdstuk vijf van deze toelichting wordt omschreven welke effecten het initiatief heeft op de planologisch relevante aspecten. De uitgevoerde analyse leidt niet tot belemmeringen voor het initiatief. Meerwaardecreatie (art. 3.8) omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologisch en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken. De fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan deel uitmaken van de meerwaardecreatie. Het initiatief voldoet aan deze voorwaarde. Het realiseren van kleinschalige woningbouw voor Wagenberg is een gewenste ontwikkeling, en levert een bijdrage aan de leefbaarheid van deze kleine kern. De zorgvuldige landschappelijke inpassing van het initiatief levert een bijdrage aan de kwaliteitswinst voor het plangebied. Ook de nieuwe bebouwing voegt kwaliteit toe. De regels voor kwaliteitsverbetering landschap (art. 3.9) zijn van toepassing bij stedelijke ontwikkelingen in ‘landelijk gebied’. In het ‘Afsprakenkader Kwaliteitsverbetering van het landschap’ van de regio West-Brabant zijn, in samenwerking met provincie Noord-Brabant, eenduidige regionale afspraken gemaakt met betrekking tot de toepassing van het principe kwaliteitsverbetering van het landschap.
De regio hanteert in dit afsprakenkader een drietal categorieën ruimtelijke ontwikkelingen op basis waarvan een bepaalde inspanning in het landschap noodzakelijk is. Voorliggende ontwikkeling valt in categorie 3. Deze ontwikkelingen hebben over het algemeen een beduidende invloed op de omgeving door vergroting van de geldende bouwmassa of bouwoppervlakte, vergroting van het geldende bestemmingsvlak en/of substantiële bestemmingswijzigingen. De kwaliteitsverbetering dient voor deze categorie 3 ontwikkelingen berekend te worden op basis van de bestemmingswinst. Het plan bevat 3.649 m2 uitgeefbare grond. Het bedrag wordt berekend door 1% van de gronduitgifteprijs te investeren in kwaliteitsverbetering van het landschap. Kwaliteitsverbetering van het landschap kan op meerdere manieren plaatsvinden, bijvoorbeeld door een landschappelijke inpassing, aanleg van groen- of landschapselementen, sloop van bebouwing, verwijderen van verharding en omzetting van agrarische grond in natuur. Onderhavige ontwikkeling wordt zorgvuldig landschappelijk ingepast door groene stroken aan de noord- oost- en zuidzijde van het plangebied. De kwaliteitsverbetering wordt geïnvesteerd in het groenfonds van gemeente Drimmelen. De gemeente heeft hierover financiële afspraken gemaakt met de initiatiefnemer in een anterieure overeenkomst. De plankaart die behoort bij de IOV is weergegeven op afbeelding 4.1.
Hieruit blijkt dat het plangebied is gelegen binnen de aanduidingen: - ‘Gemengd landelijk gebied’; - ‘Verstedelijking afweegbaar’. De planlocatie is gelegen in ‘Gemengd landelijk gebied’, maar zal door onderhavig initiatief worden betrokken bij de direct aangrenzende ‘Landelijke kern’ (stedelijk gebied). Dit is passend volgens de IOV, omdat het plangebied tevens is aanwezen als ‘Verstedelijking afweegbaar’. Deze aanduiding geeft aan dat het transformeren van buitengebied naar stedelijk gebied (wonen, werken, voorzieningen, stedelijk groen) afweegbaar is als dat nodig is om in de stedelijke ruimtebehoefte te voorzien. Ter plaatse van het plangebied is een beperkte
16 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
uitbreiding van de kern noodzakelijk. De bouw van negen nieuwe woningen voorziet in een sterke behoefte aan nieuwe woningen in Wagenberg. In de nieuwe situatie ligt het plangebied aan de oost- en zuidzijde in de buurt van het landelijk gebied. Om deze overgang vloeiend te laten verlopen krijgen de oostelijke en zuidelijke delen van het plangebied de bestemming ‘Groen’ en worden deze ingezet ten behoeve van een zorgvuldige landschappelijke inpassing. De omliggende bestaande functies worden niet belemmerd of ingeperkt.
Afbeelding 4.1 Kaart Interim Omgevingsverordening
Artikel 3.42 geeft de regels voor duurzame stedelijke ontwikkeling. Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen, ligt binnen ‘Stedelijk gebied’ en bevat een onderbouwing dat: a. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4; b. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. De onderhavige relatief kleinschalige ontwikkeling is niet in strijd met de afspraken over regionaal samenwerken. Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: a. bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; b. bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden;
17 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
c. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; d. houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; e. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; f. draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie. Artikel 3.43 geeft afwijkende regels bij de aanduiding ‘verstedelijking afweegbaar’. Nieuwvestiging van een duurzame stedelijke ontwikkeling kan plaatsvinden als: a. binnen ‘stedelijk gebied’ feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte beschikbaar is; b. transformatie van cultuurhistorisch waardevol of geschikt leegstaand vastgoed niet tot de mogelijkheden behoort; c. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; d. de stedenbouwkundige en landschappelijke inrichting rekening houdt met de omgevingskwaliteit en structuren in het gebied en de naaste omgeving waaronder een duurzame afronding van het ‘stedelijk gebied’. De behoefte aan nieuwe woningen in Wagenberg is groot. In de kern bevinden zich geen inbreidingslocaties of cultuurhistorisch waardevol of geschikt leegstaand vastgoed dat kan worden inzet voor een kleinschalige woningbouwontwikkeling. Het initiatief is niet in strijd met de regionale afspraken.
De bebouwing wordt aan de noordzijde van het plangebied geconcentreerd en zorgvuldig landschappelijk ingepast. Het ‘stedelijk gebied’ wordt daardoor duurzaam afgerond. Het initiatief voldoet aan de IOV van provincie Noord-Brabant. Gemeente Drimmelen heeft het voorliggende plan, vanwege de ligging van het plangebied in een gebied met de aanduiding ‘verstedelijking afweegbaar’ getoetst aan artikel 3.42 en 3.43 van de IOV. In artikelen 3.42 en 3.43 is het aantal woningen van een zogenaamde stedelijke ontwikkeling niet nader gedefinieerd. Er is niet opgenomen dat het aantal woningen minimaal 12 moet zijn. In aanvulling op bovenstaande motivering, wordt hieronder nogmaals getoetst aan artikel 3.42 en 3.43 IOV. Afweging Artikel 3.42 Duurzame stedelijke ontwikkeling Lid 1: Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen Stedelijk gebied en bevat een onderbouwing dat: a. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; b. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Onderbouwing a: binnen de regio is afgesproken dat kleinere plannen onder de 25 woningen niet regionaal afgestemd hoeven te worden. Dit plan maakt 9 woningen mogelijk en is om die reden dus niet regionaal afgestemd. Lid 2: Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: a.
bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; b. bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; c. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; 18 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
d. houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; e. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; f. draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie. Onderbouwing a: Omgevingskwaliteit: de kwaliteit van een plek of gebied die bepaald wordt door een goed samenspel van herkomstwaarde, belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde; Dit plan borgt een goede omgevingskwaliteit en er is sprake van een veilige en gezonde leefomgeving. Dit is onderbouwd in de hoofdstuk 4 en 5 van de toelichting van het bestemmingsplan. Hierin is namelijk onderbouwd dat het plan past binnen de verschillende afgewogen milieuaspecten. Ook vanuit de beleidstoets in hoofdstuk 4 blijkt dit. Er is sprake van een veilige en gezonde leefomgeving. Dit wordt extra gestimuleerd door de ligging aan de rand van de kern in de overgang naar het buitengebied en de grote hoeveelheid groen die aanwezig is binnen het plan. Dit verhoogt de gebruikswaarde en de belevingswaarde binnen en rond het plangebied ten opzichte van de huidige situatie. Niet in de laatste plaats omdat het een stedenbouwkundige opvulling betreft binnen een bebouwingsconcentratie welke ruimtelijk goed uitlegbaar is.
Onderbouwing b: Zie ook afweging 3.43 hieronder waarin wordt uitgelegd waarom er geen ruimte is binnen de kern en bestaand stedelijk gebied. Er is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik, er is bewust gekozen om binnen het gebied ‘verstedelijking afweegbaar’ te kiezen voor de ‘opvulling’ van dit grasveld tussen een bebouwingsconcentratie. Er ontstaat hier ruimte voor verschillende woonmilieus waarbij de overgang van dorp naar het buitengebied wordt versterkt. Onderbouwing c: Het is een wettelijk vereiste dat nieuw te bouwen woningen voldoen aan de BENG norm. Gemeente Drimmelen toetst dit bij het beoordelen van de aanvraag omgevingsvergunning. Onderbouwing d: Zie hiervoor ook de paragrafen 3.5, 3.6 en 5.11 in de toelichting. Er wordt rekening gehouden met klimaatverandering door de aanleg van ruim voldoende groen en waterberging, beiden helpen hittestress voorkomen. Onderbouwing e: Er zal een laadpaal worden geplaatst op 1 of 2 van de openbare parkeerplaatsen zodat er elektrische auto’s kunnen laden. Onderbouwing f: Woningbouw heeft niet direct positieve of negatieve invloed op een duurzame en concurrerende economie.
Afweging Artikel 3.43 Afwijkende regels Verstedelijking afweegbaar In afwijking van Artikel 3.42 Duurzame stedelijke ontwikkeling, eerste lid, kan een bestemmingsplan, ter plaatse van ‘Verstedelijking afweegbaar’ voorzien in de nieuwvestiging van een duurzame stedelijke ontwikkeling als: a. binnen Stedelijk Gebied feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte beschikbaar is; b. transformatie van cultuurhistorisch waardevol of geschikt leegstaand vastgoed niet tot de mogelijkheden behoort; c. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken;
19 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
d. de stedenbouwkundige- en landschappelijke inrichting rekening houdt met de omgevingskwaliteit en structuren in het gebied en de naaste omgeving waaronder een duurzame afronding van het Stedelijk Gebied. Onderbouwing a: Binnen het stedelijk gebied van Wagenberg zijn geen inbreidingslocaties voorhanden. De ruimtes die er wel zijn, zijn bedrijfsmatig in gebruik of voorzien in groenvoorziening. Enkel aan de randen van het dorp zijn locaties aanwezig voor woningbouw. Onderbouwing b: Er is geen transformatie van cultuurhistorisch of leegstaand vastgoed mogelijk. Er is weliswaar enig leegstaand vastgoed aanwezig in Wagenberg (onder andere het voormalige mini-Billund, Dorpsstraat 28), maar dit zijn kleinere locaties die vragen om een andere invulling zoals goedkope appartementen. Er is geen ruimte voor negen grondgebonden woningen in bestaand vastgoed. Onderbouwing c: Binnen de regio is afgesproken dat kleinere plannen onder de 25 woningen niet regionaal afgestemd hoeven te worden. Dit plan maakt 9 woningen mogelijk en is om die reden dus niet regionaal afgestemd. Dit neemt natuurlijk niet weg dat er veel behoefte is aan betaalbare woningen, die mogelijk worden gemaakt binnen dit plan. Er wordt voorzien in een kwantitatieve behoefte en deze wordt ruimtelijk gezien kwalitatief netjes ingepast en afgerond, zie ook het volgende punt.
Onderbouwing d: Wagenberg is van oudsher een agrarische gemeenschap die ontstaan is op een zandige hoogte te midden van moerassig gebied. Omdat door de veenwinning de waterstaatkundige situatie in het gebied sterk was aangetast werd in de late middeleeuwen een dijk aangelegd tussen Terheijden en Made. Deze dijk werd ter hoogte van het huidige Wagenberg over een langgerekte zandrug gelegd. Aan deze dijk ontstond het dijkgehucht Wagenberg. De lange oude dijkweg is nu bekend als de Wagenbergsestraat, Brouwerijstraat, Dorpsstraat, Withuisstraat en Moerdijkseweg. Typerend voor de dorpsstructuur van Wagenberg is dat er aan weerszijden van de dijk wegen ontstonden die vorkvormig aansloten op de dijkweg. De Hofstad betreft een aftakking van deze dijk. Kwantitatieve en kwalitatieve afweging aan de hand van het programma wonen 2030 Aan de hand van het Programma Wonen 2030, Drimmelen groeit, van maart 2022 maakt de gemeente de verdeling van de woningbouwprogrammering over de verschillende kernen van de gemeente Drimmelen zichtbaar en zijn de verschillende locaties binnen Wagenberg in beeld gebracht. In het programma Wonen 2030 worden niet alleen kwantitatieve ambities geformuleerd maar ook kwalitatieve zoals het versterken en verduurzamen van de bestande woningvoorraad, het stimuleren van nieuwe woonvormen zoals bouwen met de tiny houses en het investeren in een groene woonomgeving.
De woningbouwopgave is over de verschillende kernen en locaties verdeeld, geborgd in de omgevingsvisie en het programma wonen 2030. Voor Wagenberg betekent dit de volgende locaties in de Kansrijke lijn woningbouw: De noordwestrand van Wagenberg, verlengde Elsakker en Vogelstraat. Dit plan maakt deel uit van de noordwestrand, zoals weergegeven op afbeelding 4.2.
20 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
Afbeelding 4.2 Kansrijke lijn woningbouw Wagenberg
4.3 Gemeentelijk beleid 4.3.1 Omgevingsvisie Drimmelen De Omgevingsvisie geeft aan wat de ambities van de gemeente Drimmelen zijn voor de fysieke leefomgeving en geeft houvast om initiatieven te stimuleren en beter en sneller te faciliteren. Gemeente Drimmelen heeft in november 2021 de eerste Omgevingsvisie vastgesteld. Het beleid in de Omgevingsvisie kan gebiedsgericht en themagericht zijn. Drimmelen wil de beschikbaarheid van woningen verbeteren. Dat doet de gemeente met de toevoeging van 100 woningen of meer per jaar, passend bij de schaal van de gemeente en bij voorkeur door transformatie van leegstaande panden en oppakken van inbreidingslocaties. Deze locaties zijn echter niet voldoende voor de totale behoefte, waardoor ook aan de randen van de dorpen en (in mindere mate) in het buitengebied nieuwe woningen worden gebouwd. Daarbij moet plaats komen voor ouderen en hulpbehoevenden die langer op zichzelf willen wonen. De gemeente zet daarom in op gecentraliseerde wooncomplexen en levensloopbestendige woningen. Ook streeft gemeente Drimmelen ernaar om jongeren en personen met een kleiner besteedbaar inkomen te behouden en/of aan te trekken door starterswoningen en nieuwe woonvormen mogelijk te maken en te stimuleren. Er wordt ruimte gegeven aan experimenten voor nieuwe woonvormen.
In het algemeen wil gemeente Drimmelen een gevarieerd woonaanbod bieden met woonruimte voor iedereen.
21 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
In Wagenberg is in de Omgevingsvisie een aantal potentiële bouwlocaties benoemd. Versterking van kwaliteit en leefbaarheid zijn daarbij belangrijke uitgangspunten. De kleinschalige woningbouwontwikkeling met 9 nieuwe woningen past binnen de Omgevingsvisie van gemeente Drimmelen. 4.3.2 Programma Wonen 2030 Het programma Wonen is een zogenoemd vrijwillig programma in het kader van de Omgevingswet. In de Omgevingsvisie heeft gemeente Drimmelen de ambitie geformuleerd om tot 2030 1.500 woningen toe te voegen. Via het Programma Wonen wordt uitwerking aan deze ambitie gegeven en invulling waar deze woningen moeten worden gerealiseerd en welk type woningen. Het Programma Wonen vervangt de woonvisie, Wonen op maat 2017-2021, die inmiddels is verlopen. Een belangrijke basis voor het Programma Wonen is het Woningbehoefteonderzoek gemeente Drimmelen dat medio 2021 is uitgevoerd. Met de kleinschalige woningbouwontwikkeling voor de kern Wagenberg wordt zowel kwantitatief als kwalitatief een bijdrage geleverd aan de gemeentelijke doelstelling 1.500 woningen toe te voegen, voor 2030. De woningen voorzien in een sterke behoefte aan nieuwe woningen in Wagenberg. 4.3.3 Welstandsnota Op 8 oktober 2015 heeft de gemeenteraad van Drimmelen de Welstandsnota vastgesteld. Het uitgangspunt is dat alleen daar waar nodig welstandsbeleid van toepassing is.
Hiermee worden monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten zoals aanwezig in de kern Drimmelen en de linten van Lage Zwaluwe en Hooge Zwaluwe en de Biesbosch bedoeld. Op basis van de inventarisatie en analyse van de bebouwingsstructuren in de gemeente is een gebiedsindeling vervaardigd. Het dorp Wagenberg valt onder de “overige gebieden”. Onder de noemer “overige gebieden” vallen alle gebieden die niet behoren tot de beschermde dorpsgezichten of de natuurgebieden. Deze gebieden zijn welstandsvrij en dus wordt uitgegaan van vrijheid en verantwoordelijkheid. Voor deze gebieden zal geen welstandstoetsing worden toegepast. Het zal in deze gebieden de eigen verantwoordelijkheid van de bouwer zijn om zorg te dragen voor de visuele kwaliteit. 4.3.4 Groenbeleidsplan In het groenbeleidsplan geeft gemeente Drimmelen kaders aan voor bescherming, kwaliteitsverbetering en nieuwe ontwikkelingen van groen. Door ontwikkelingen in de openbare ruimte aan deze kaders en uitgangspunten te toetsen, wordt op een eenduidige manier gewerkt aan het behouden en uitbreiden van het blauwgroene imago. De gemeente kiest ervoor om zich in de woongebieden te richten op de bevordering van meer algemeen voorkomende soorten, die iedereen aanspreken, (bijna) geen overlast geven en geen uitzonderlijke eisen stellen aan hun leefomgeving.
Bij de keuze van de beplanting gaat de voorkeur uit naar inheemse soorten, met verschillende bloeitijden en bloeiwijze, vruchten, zaden en bladkleur. Daarnaast zal bij voorkeur meer gebruik gemaakt worden van onderbeplanting en vaste planten voor het maken van een geleidelijke overgang van gazon naar heestervakken. Kansen liggen er op het gebied van luchtkwaliteit en waterberging. Groenblauwe netwerken maken de openbare ruimte duurzaam, veerkrachtig en klimaatbestendig. Binnen het groenbeleid kan gedacht worden aan het inrichten van retenties, of bij het bepalen van soorten te kiezen voor droogte minnende soorten. Deze soorten behoeven bijvoorbeeld minder vaak bewaterd te worden. In de grotere groenstructuren en aan de rand van de dorpen is ecologisch 22 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
gezien meer mogelijk. Deze groengebieden zijn groter van omvang, vormen doorgaande structuren of sluiten aan op het groen in het buitengebied. Bij de inrichting en het beheer van grote groengebieden houdt de gemeente rekening met ecologie en biodiversiteit. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van inheemse soorten, het ontwikkelen van bloemrijke en kruidenrijke bermen en grasvelden of de toepassing van glooiende oevers langs watergangen en vijvers. Waar mogelijk worden goede omstandigheden gecreëerd voor de ambassadeursoorten van gemeente Drimmelen: het oranjetipje, bijen en andere bestuivende insecten. Afbeelding 4.3 geeft de bestaande groenstructuur van de kern Wagenberg weer, met de ambities deze te versterken. In het plangebied of de directe omgeving bevinden zich geen bepalende groenstructuren of waardevolle bomen. Het initiatief voorziet in groene waterbergende voorzieningen en een zorgvuldige landschappelijke inpassing aan de noord-, oost- en zuidzijde van het plangebied. Hierbij wordt gekozen voor gebiedseigen inheemse soorten. Er zijn geen bepalende groenelementen waarmee bij de inrichting van gebied rekening gehouden moet worden. Het plan is niet in strijd met het groenbeleidsplan van gemeente Drimmelen.
Afbeelding 4.3 Groenbeleidsplan Wagenberg
23 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
5.
Planologisch relevante aspecten
5.1 Inleiding Bij de planvorming moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de in dit kader van belang zijnde milieu- en omgevingsaspecten. Op basis van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening wordt een beschrijving gegeven van de wijze waarop deze aspecten bij het plan zijn betrokken.
5.2 Bedrijven en milieuzonering 5.2.1 Algemeen Milieuzonering beoogt een voldoende ruimtelijke scheiding tussen enerzijds milieubelastende bedrijven en anderzijds milieugevoelige functies aan te brengen. De kwaliteit van het woonen leefklimaat wordt daardoor gehandhaafd en bevorderd. In het algemeen wordt door het aanbrengen van een zonering tussen bedrijvigheid en woonbebouwing de overlast ten gevolge van de bedrijfsactiviteiten zo laag mogelijk gehouden. Om niet alle ontwikkelingen bij voorbaat te onderwerpen aan een onnodig lang en kostbaar onderzoek, is door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) de publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ uitgebracht. De VNG publicatie is geen wetgeving, maar een algemeen door de rechter aanvaarde methode (zogenaamde pseudowetgeving). De VNG publicatie maakt gebruik van een basiszoneringslijst waarin voor gedefinieerde bedrijfscategorieën richtafstanden zijn bepaald. Een richtafstand wordt beschouwd als de minimaal aan te houden afstand tussen een milieubelastende activiteit en een milieugevoelige bestemming, waarbij onaanvaardbare hinder door geluid, geur, stof en gevaar redelijkerwijs kan worden uitgesloten. De genoemde afstanden zijn indicatief. Met een goede motivering kan hiervan worden afgeweken. In de VNG publicatie worden twee omgevingstypen gehanteerd: een rustige woonwijk of buitengebied en een gemengd gebied.
In een rustige woonwijk of buitengebied wordt functiescheiding nagestreefd. Tussen milieuhinder en gevoelige functies dient de minimaal aan te houden richtafstand in acht te worden genomen. In een gemengd gebied, waar sprake is van functiemenging, kan een verkleinde richtafstand worden gehanteerd. In dergelijke levendige gebieden worden milieubelastende activiteiten op kortere afstand van milieugevoelige functies acceptabel geacht. De richtafstand mag in deze gebieden met één afstandstap worden verkleind. Tabel 5.1 geeft de richtafstanden uit de VNG publicatie weer.
Milieucategorie Richtafstand rustige woonwijk 1 10 m 2 30 m 3.1 50 m 3.2 100 m 4.1 200 m 4.2 300 m 5.1 500 m
Richtafstand gemengd gebied 0m 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m
Tabel 5.1 Richtafstanden VNG publicatie
24 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
5.2.2 Analyse plangebied Type gebied Een gemengd gebied is in de VNG publicatie gedefinieerd als ‘een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor, zoals winkels, horeca en kleine bedrijven. Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd’. Het plangebied kenmerkt zich door een menging van functies. In de directe omgeving bevinden zich de functies wonen, bedrijven, detailhanden en agrarische bedrijven. Op basis van de definitief in de VNG publicatie, kan de omgeving van het plangebied getypeerd worden als gemengd gebied. Milieubelastende activiteit of milieuhindergevoelige functie In de nieuwe situatie is binnen het plangebied geen sprake van milieubelastende activiteiten. Het is niet noodzakelijk te toetsen op omliggende milieugevoelige functies. De woonfunctie binnen het plangebied betreft wel een milieuhindergevoelige functie. Er dient getoetst te worden of ter plaatse van het plangebied sprake is van een goed woon- en leefklimaat en of omliggende milieubelastende functies in de bedrijfsvoering worden belemmerd door het initiatief.
Nabijgelegen milieubelastende activiteiten Om te kunnen beoordelen of sprake is van een goed woon en leefklimaat en of omliggende milieubelastende functies worden belemmerd in de bedrijfsvoering, worden de omliggende bedrijven beschouwd. Afbeelding 5.1 geeft de ligging van bedrijfsactiviteiten in de omgeving van het plangebied weer.
1
2
3
Afbeelding 5.1: Plangebied met omliggende bedrijvigheid
25 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
In de omgeving van het plangebied bevinden zich drie bedrijven. Deze zijn weergegeven in tabel 5.2. Voor twee bedrijven is op basis van de VNG brochure een analyse gemaakt. Het derde bedrijf (melkveebedrijf) is geanalyseerd op basis van de Wet geurhinder en veehouderij. De analyse is opgenomen in paragraaf 5.8.
Nr 1 2 3
Adres Withuisstraat 12 / Hofstad 1A Hofstad 2 Hofstad 4
Bestemming Bedrijf Agrarisch Agrarisch
Activiteit Handel en reparatie motorvoertuigen Boomkwekerij Melkveehouderij
Tabel 5.2 Bedrijfsactiviteiten omgeving plangebied
Withuisstraat 12 / Hofstad 1A De bedrijfsactiviteiten bestaan uit handel en reparatie van motorvoertuigen, met een indicatieve afstand van 30 meter. Een gedeelte van het bestemmingsvlak ‘Bedrijf’ heeft de aanduiding ‘Bouwvlak’. Voor het meten van de werkelijke afstand wordt uitgegaan van de grens van het bestemmingsvlak. Het gedeelte van het bestemmingsvlak buiten de aanduiding ‘Bouwvlak’ wordt momenteel gebruikt als tuin bij de bedrijfswoning. Planologisch zijn hier ook bedrijfsmatige activiteiten mogelijk, zodat formeel getoetst moet worden vanaf de rand van het bestemmingsvlak. De afstand van 30 meter vanaf het bestemmingsvlak is weergegeven op afbeelding 5.2. Hieruit blijkt dat de grens van het plangebied op 30 meter is gelegen. Er wordt voldaan aan de indicatieve afstand.
Afbeelding 5.2 Afstand plangebied tot Withuisstraat 12/Hofstad 1
26 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
Hofstad 2 De bedrijfsactiviteiten bestaan uit boomkwekerij. Deze bedrijfsactiviteit is vergelijkbaar met akkerbouw en fruitteelt en tuinbouw. Voor deze bedrijfsactiviteiten en de daarvoor aanwezige bedrijfsgebouwen is in de VNG publicatie een indicatieve afstand opgenomen van 30 meter. Afbeelding 5.3 geeft de afstand van 30 meter weer vanaf de grens van het bestemmingsvlak van Hofstad 2. Het plangebied is gelegen op een afstand korter dan 30 meter. In de planregels en op de verbeelding is vastgelegd dat de milieugevoelige functies (de woningen) niet mogen worden gebouwd op een afstand van minder dan 30 meter. De delen van het plangebied die zijn gelegen binnen 30 meter van de boomkwekerij, krijgen de bestemming Groen. Hiermee wordt voldaan aan de indicatieve afstand van 30 meter. Bovendien heeft de opgaande beplanting in het zuidelijk deel van het plangebied een afschermende werking.
Afbeelding 5.3 Afstand plangebied tot Hofstad 2
Hofstad 4 De bedrijfsactiviteiten van de melkveehouderij worden op basis van de Wet geurhinder en veehouderij geanalyseerd in paragraaf 5.8. In de directe nabijheid van de bedrijven aan de Withuisstraat 12/Hofstad 1 en Hofstad 2 bevinden zich reeds milieugevoelige functies in de vorm van woningen. Deze bestaande woningen bevinden zich op kortere afstand van de bedrijven dan de woningen in het plangebied. Het initiatief vormt derhalve geen belemmering voor de bedrijfsvoering. 5.2.3 Conclusie De milieuzonering op grond van de VNG publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ vormt geen belemmering voor de uitvoering van het voorliggende initiatief. 27 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
5.3 Wegverkeerslawaai 5.3.1 Algemeen Door middel van de Wet geluidhinder (Wgh) worden de zogenoemde geluidgevoelige objecten beschermd tegen lawaai. De Wgh kent een stelsel van normen ter voorkoming van geluidhinder. Ter bescherming van woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen zijn grenswaarden opgenomen. 5.3.2 Analyse plangebied De initiatiefnemer heeft gespecialiseerd bureau Sain Milieuadvies opdracht gegeven het aspect verkeerslawaai te toetsen. De conclusie van het onderzoek is onderstaand integraal weergegeven. “De geluidsbelasting Lden op de nieuwe woningen ten gevolge van omliggende wegen is berekend voor het jaar 2034. Hieruit volgt: • Resultaten geluidsbelasting: - De geluidsbelasting vanwege de Rijksweg A59 overschrijdt de voorkeursgrenswaarde ter hoogte van de verdieping, behalve op woning 5 en 6. Wel wordt voldaan aan de maximale grenswaarde van 58 dB. - De geluidsbelasting ten gevolge van de overige wegen (inclusief niet-gezoneerde wegvakken) voldoet aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB, zoals die geldt voor gezoneerde wegen • Maatregelen en hogere waarden: - Maatregelen ter reductie van de geluidsbelasting door de Rijksweg A59 zijn niet mogelijk. Daarom zijn hogere waarden nodig vanwege de Rijksweg, behalve voor woning 5 en 6.
• Aanvaardbaarheid: - De gecumuleerde geluidsbelasting op de nieuwe woningen bedraagt maximaal 51 dB, na toepassing van de aftrek ex art. 110g Wgh. - De geluidsbelasting wordt aanvaardbaar geacht. Er is, vanuit het oogpunt van geluid, sprake van een goede ruimtelijke ordening.” De volledige rapportage met de resultaten van het uitgevoerde onderzoek is opgenomen als bijlage 1 bij deze toelichting. 5.3.3 Conclusie De Wet geluidhinder biedt de mogelijkheid hogere waarden (vanwege de Rijksweg A59) vast te stellen. Het aspect verkeerslawaai vormt geen belemmering voor de uitvoering van het voorliggende initiatief.
5.4 Verlichting 5.4.1 Algemeen Kunstmatige verlichting kan hinder geven. Er zijn veel functies met kunstmatige verlichting, zoals wegen, woonkernen, industrie- en bedrijventerreinen, glastuinbouwbedrijven en sportterreinen. Hinder door licht hangt af van de aard, intensiteit, duur en plaats van de verlichting.
28 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
5.4.2 Analyse plangebied Het plangebied is gelegen aan de zuidwestelijke rand van de kern Wagenberg en veroorzaakt ten opzichte van de bestaande situatie geen substantiële toename van lichthinder. Ter plaatse van de nieuw te bouwen woningen is geen sprake van onaanvaardbare lichthinder. De dichtstbijzijnde functie die lichthinder kan veroorzaken (sportpark) is gelegen op circa 750 meter van het plangebied. Op deze afstand is lichthinder ten gevolge van een sportpark verwaarloosbaar. 5.4.3 Conclusie Het aspect verlichting leidt niet tot belemmeringen voor de uitvoering van het voorliggende initiatief.
5.5 Externe veiligheid 5.5.1 Algemeen Het beleid voor externe veiligheid is gericht op het beperken en beheersen van risico’s voor de omgeving vanwege handelingen met gevaarlijke stoffen. De handelingen kunnen betrekking hebben op het gebruik, de opslag en de productie, en tevens op het transport van gevaarlijke stoffen. Het wettelijk kader voor externe veiligheid bestaat onder meer uit: Besluit externe veiligheid inrichtingen, Besluit externe veiligheid buisleidingen en Besluit externe veiligheid transportroutes. Bij ruimtelijke plannen moeten de risico’s in het plangebied ten gevolge van de handelingen met gevaarlijke stoffen in beeld worden gebracht. Enerzijds gaat het over de risicobronnen (bedrijven of transportroutes) en anderzijds over de risico ontvangers (omstanders). Het aspect externe veiligheid moet getoetst worden als bij een ontwikkeling (beperkt) kwetsbare objecten worden toegestaan. (Beperkt) kwetsbare objecten zijn onder andere woningen, scholen, ziekenhuizen, hotels en restaurants. Het initiatief leidt door het bouwen van nieuwe woningen tot het toevoegen van (beperkt) kwetsbare objecten. In deze paragraaf wordt nagegaan of zich in de nabijheid van het plangebied risicovolle activiteiten bevinden (zoals Bevi-bedrijven, BRZO-bedrijven en transportroutes), of dat de ontwikkeling leidt tot risicovolle activiteiten.
De wetgever maakt onderscheid tussen het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Het PR geeft de kans, op een bepaalde plaats, om te overlijden als gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. De kans heeft betrekking op een fictief persoon die continu op die plaats aanwezig is. Het PR kan op de kaart worden weergegeven met zogeheten risicocontouren: lijnen die punten verbinden met eenzelfde PR. De wetgever schrijft voor hoe moet worden omgegaan met de PR 10-6/jaar. Binnen deze contour heeft iemand die hier continu aanwezig is de kans van 1 op één miljoen om te overlijden als gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het GR is een maat voor de kans dat bij een ongeval een groep slachtoffers valt met een bepaalde omvang. Het GR is daarmee een maat voor de maatschappelijke ontwrichting bij een calamiteit. Het GR wordt bepaald binnen het invloedsgebied van een risicovolle activiteit. Dit invloedsgebied wordt begrensd door de 1% letaliteitsgrens: de afstand waarop niet meer dan 1% van de blootgestelde mensen in de omgeving komt te overlijden bij een calamiteit met gevaarlijke stoffen. 5.5.2 Analyse plangebied Voor het plangebied en de omgeving is beoordeeld of er relevante bronnen van risico zijn. Hiervoor is de Atlas Leefomgeving geraadpleegd. Afbeelding 5.4 geeft een uitsnede weer van 29 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
de Signaleringskaart externe veiligheid met relevante invloedgebieden voor het plangebied en de omgeving. Bedrijven In de omgeving van het plangebied zijn geen Bevi of BRZO bedrijven aanwezig. Het plangebied ligt derhalve niet binnen de PR contouren en GR invloedsgebieden van risicovolle inrichtingen. Vervoer over wegen Het plangebied is direct gelegen aan de Hofstad. Voor deze weg is de PR contour 10-6/jr niet berekenbaar. Dit houdt in dat voor dit aspect geen knelpunt aanwezig is. De afstand tot autosnelweg A59 bedraagt circa 600 meter. Deze Rijksweg is onderdeel van het basisnet. Het PR wordt niet overschreden. Het GR is laag en het voorliggende initiatief is zo beperkt van omvang dat er geen significante toename van het GR zal optreden. Vervoer over spoor Op een afstand van circa 3,5 km ten westen van het plangebied bevindt zich de spoorlijn Breda - Rotterdam. Vanwege de grote afstand van spoorwegen en vaarwegen tot het plangebied bestaat vanuit het PR geen belemmering voor het initiatief. Het voorliggende initiatief is zo beperkt van omvang dat geen significante toename van het GR zal optreden. Buisleidingen In de directe omgeving van het plangebied zijn geen buisleidingen aanwezig. De dichtstbijzijnde buisleiding (hoge druk aardgas) ligt op een afstand van 1,1 km. Daarmee ligt het plangebied ver buiten PR en ver buiten het invloedgebied voor GR.
Afbeelding 5.4 Signaleringskaart externe veiligheid
30 Toelichting bestemmingsplan Hofstad
Advies Veiligheidsregio Voor locaties die geen veiligheidsrisico lopen vanuit het beleid voor externe veiligheid, heeft de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant een standaard groepsrisicoverantwoording opgesteld. Dit advies is opgenomen als bijlage 2 bij deze toelichting. 5.5.3 Conclusie Het initiatief leidt tot het toevoegen van een beperkt aantal kwetsbare objecten op relatief grote afstand van risicobronnen. Op basis van de analyse in deze paragraaf, wordt geconcludeerd dat het aspect externe veiligheid geen belemmering vormt voor het initiatief. 5.6 Luchtkwaliteit 5.6.1 Algemeen Het beleid en de regelgeving inzake luchtkwaliteit heeft tot doel om mensen te beschermen tegen de gezondheidseffecten van luchtverontreiniging. Voor verschillende stoffen zijn luchtkwaliteitsnormen vastgesteld. Ruimtelijke plannen of projecten die gevolgen kunnen hebben voor de luchtkwaliteit, dienen getoetst te worden aan de Wet milieubeheer. Deze wet bevat grenswaarden voor de stoffen zwaveldioxide, stikstofdioxide, stikstofoxiden, fijn stof, lood, benzeen en koolmonoxide in de buitenlucht. In Nederland zijn de maatgevende stoffen stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10). Overschrijding van de grenswaarden van de andere stoffen komt nauwelijks voor.