[2024013357] bijlage 2 bij regels
Tekst van het document
Blad 20 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
3.1
Evaluatie beleidsplan verkeer en vervoer 2006 Het BVV uit 2006 kent een opbouw die uitgaat van zes thema’s (bouwstenen) die de belangrijkste aspecten van het domein verkeer en vervoer binnen de gemeente Drimmelen beschrijven. Per thema is aangegeven wat hieronder wordt verstaan en welke kernpunten voor het te voeren beleid gehanteerd worden. In structuur en hoofdlijnen is het gebruik van de verschillende thema’s een werkbare opzet die navolging krijgt in het nieuwe BVV. In hoofdlijnen zijn de beleidskeuzen uit het BVV 2006 nog actueel maar behoeft deze op onderdelen aanvullingen en/of een accentverschuiving. De realisatie van een aantal acties is achtergebleven door het ontbreken van voldoende financiële middelen en de borging hiervan. Financiering van projecten gebeurt veel met behulp van regionale en provinciale subsidies. Hoewel in Drimmelen veel aandacht is voor (recreatief) fietsverkeer blijft de kwaliteit van de fietsroutes en de stimulering van het fietsgebruik achter. Zo is budget beschikbaar voor het onderhoud van fietsvoorzieningen en bijvoorbeeld voor verbreding niet. Successen zijn onder andere het realiseren van een oversteek naar de Biesbosch en de introductie van themaroutes om het recreatief fietsverkeer te stimuleren. De inrichting van de wegen is, met uitzondering van de gebiedsontsluitingswegen binnen bebouwde kom, grotendeels op orde.
Aan de hand van de wegcategorisering is in een uitvoeringsplan inzichtelijk gemaakt wat de herkenbaarheidskenmerken zijn van wegen binnen de gemeente en wat nodig is om tot deze inrichting te komen. In de afgelopen jaren is hard gewerkt aan het beter toegankelijk maken van de haltes voor openbaar vervoer (bus). Dit is nagenoeg afgerond. Verder is een actieve houding ingenomen om het kwaliteitsniveau van het openbaar vervoer zoveel mogelijk te handhaven. Initiatieven voor een extra buurtbus zijn omgezet naar een pilot die is verlengd tot 2019. De verkeersveiligheid is een belangrijk en enigszins een wat onderbelicht thema. Mede door de beschikbaarheid van beperkte (financiële) middelen. Kleine knelpunten zijn zoveel mogelijk opgelost binnen de beschikbare budgetten. Voor het oplossen van grotere knelpunten is aangesloten bij groot onderhoud programma’s. Verkeersveiligheid op het aspect verkeerseducatie richt zich vooral op het schoolgaande verkeer. De gemeente heeft vooral een coördinerende rol waarbij aangesloten wordt bij regionale campagnes. In de tabel op de volgende pagina is een overzicht opgenomen van de resultaten van de verschillende beleidskeuzes, acties en maatregelen uit het beleidsplan verkeer en vervoer 2006.
Blad 21 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Tabel 3.1: Evaluatie uitvoeringsplannen en acties BVV Drimmelen 2006 Actie Beleidskeuzes Fietsnetwerk Drimmelen Beleidsuitgangspunten verkeersaders en verblijfsgebieden Categorisering weg Parkeernormering Samenspraak op maat Eisen haltevoorzieningen Buurtbus Openbaar vervoer Terugdringen verkeersoden en –gewonden Permanente verkeerseducatie
Vaststellen primaire en secundaire routes fietsnetwerk Vaststellen Beleidsuitgangspunten verkeersaders en verblijfsgebieden Vaststellen bijgestelde categorisering van wegen Vaststellen parkeernormering en beleid toepassing Invulling participatie en communicatie projecten Vaststellen (bevestigen) eisen haltevoorzieningen Niet nemen verdere initiatieven buurtbus Instemmen ambities toekomst OV en deeltaxi Aansluiten landelijke richtlijnen Instemmen uitvoer gedragsmaatregelenpakket
Uitgevoerd Uitgevoerd
Overlegstructuren Actieve samenwerking GGA partners Zitting GGA-overleg OV Organiseren gemeentelijk klankbordgroep OV Continueren overlegstructuur verkeersveiligheid
-
Uitgevoerd Uitgevoerd Niet gerealiseerd3 Niet gerealiseerd4
Uitvoeringsplannen Actieplan fietsvoorzieningen utilitair Thematische routes recreatief fietsverkeer Fietsoversteek Biesbosch Fietsoversteek Amertak Voetgangersknooppuntensysteem Uitvoeringsplan EHK Halteactieplan Afdeling Drimmelen 3VO Jaarlijkse campagnekalender Verkeersveiligheid Coördinatie projecten gedragsbeïnvloeding
Maatregelpakket en mjup5 2 - 5 nieuwe thematische routes Haalbaarheidsstudie mogelijkheden Verkenning oplossingsmogelijkheden Lobbyactiviteit verkenning knooppuntensysteem Uitvoeringsplan consequenties categorisering, mjup4 Uitvoeringsplan verbeteren toegankelijkheid haltes Lobbyactiviteit opzetten lokale 3VO-afdeling Drimmelen Opzetten programma planmatige aanpak Lobbyactiviteit coördinatie uitvoer maatregelen
Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd6 Uitgevoerd Uitgevoerd
1 2 3 4 5 6
Realisatie
Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd1 Uitgevoerd Wel uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Niet gerealiseerd2
Uitgevoerd in het kader van projectmatig werken. Door afweging in kerntaken, niet gerealiseerd. Opgave continueren in nieuwe beleid en uitvoeringsagenda. Opgave wordt niet gecontinueerd. Opgave continueren in nieuwe beleid en uitvoeringsagenda. Meerjarenuitvoeringsprogramma. Vanwege het ontbreken van vrijwilligers geen lokale afdeling gerealiseerd.
Blad 22 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
4
Duurzame mobiliteit
Duurzame mobiliteit betekent voor ons met name het borgen van een goede bereikbaarheid, keuze vrijheid in het zich verplaatsen, het slim en efficiënt verplaatsen en het zorgen van een gezondere leefomgeving (schonere lucht en minder geluidshinder). Duurzame mobiliteit is veelal gekoppeld aan of onder te brengen bij andere thema’s. Ambitie In lijn met de Visie Duurzame Mobiliteit van de Regio West-Brabant spannen we ons in om de negatieve klimaat- en gezondheidseffecten van mobiliteit sterk te verminderen. We hechten een grote waarde aan de kwaliteit van onze leefomgeving, nu en in de toekomst. Als gemeente doen we dit door in te zetten op het verminderen van mobiliteit (minder verplaatsen), veranderen van de mobiliteit (schoner verplaatsen) en het verduurzamen van de mobiliteit (zuiniger verplaatsen). We willen het niet-noodzakelijk autogebruik beperken en het gebruik van langzaam verkeer en het gebruik van het openbaar vervoer bevorderen. Zo wordt fietsen aantrekkelijker gemaakt, wordt duurzaam vervoer door werknemers gestimuleerd en zetten we waar mogelijk thuiswerken in. Verder zetten we in op een transitie naar schonere brandstoffen en zuinige voertuigen. De fiets is een duurzaam vervoersmiddel. Een specifiek aandachtspunt hierbij is de elektrische fiets.
Door de hogere snelheid en de grotere actieradius is de elektrische fiets een serieus alternatief voor afstanden die normaal gesproken met de auto worden afgelegd. We stimuleren het gebruik van de elektrische fiets door te voorzien in goede directe verbindingen voor de fiets, zodat vaker voor de fiets wordt gekozen (zie ook hoofdstuk 5). Naast de elektrische fiets is ook de elektrische auto een duurzaam vervoersmiddel. Om het elektrisch rijden te stimuleren is een goede laadinfrastructuur van belang. De vraag hiernaar wordt steeds groter. De voorwaarden waaronder de gemeente meewerkt aan het plaatsen van een laadpaal zijn vastgesteld door middel van beleidsregels. Het beleid voor laadinfrastructuur zetten we voort en in het geval van nieuwbouwplannen (ontwikkelingen met meer dan 15 woningen) stellen we de eis dat minimaal 1 laadpaal in de openbare ruimte wordt gerealiseerd. Het openbaar vervoer is al duurzaam vanwege het efficiënt en effectief aanbieden van vervoer voor een grotere groep reizigers. Duurzaamheid komt ook terug in de emissies van de gebruikte voertuigen. Binnen de vervoersconcessie van het openbaar vervoer van de provincie Brabant wordt stapsgewijs toegewerkt naar zero-emissie (emissieloos) van het openbaar vervoer in 2025. Verder zien we kansen om de uitstoot per reiziger verminderen door lijnvoering beter aan te sluiten op de vraag (zie ook hoofdstuk 6).
Blad 23 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Een andere ontwikkeling waar wij kansen zien voor duurzaam vervoer is het delen van burgers van hun auto met anderen. Hierbij wordt een auto van een particulier tegen een vergoeding door meerdere mensen gebruikt. Dit autodelen kan particulier gebeuren of via een organisatie. Een voorbeeld van de deelauto is MyWheels of Buurauto. Als gemeente hebben we voor onze eigen organisatie een voortrekkersrol en geven we waar mogelijk het goede voorbeeld. We staan open voor duurzame initiatieven van andere partijen die bijdragen aan de doelstellingen op het gebied van duurzame mobiliteit. Hierbij hebben wij de rollen van initiator, stimulator, facilitator en regisseur. Huidige situatie Duurzame mobiliteit komt terug in veel aspecten van ons verkeer en vervoer. Zo streven we met het wegennet en wegcategorisering er naar om de hoofdstromen van het verkeer te geleiden over wegen die hier ook geschikt voor zijn en die leiden tot een zo direct mogelijke route. Met nieuwe infrastructuur kijken we hoe we dit kunnen optimaliseren. Infrastructuur voor de auto is ondergeschikt aan duurzaam vervoer. In de benchmarktool Duurzaamheidsscore mobiliteit van het Kennisplatform CROW scoort onze gemeente als gemiddeld (4,4) ten opzichte van de gemeenten in Nederland. Hierbij zijn indicatoren op het gebied van duurzame doelen en een duurzaam mobiliteitssysteem beoordeeld en vergeleken met anderen gemeenten.
In de ontwikkeling is de gemeente Drimmelen licht gestegen in de score ten opzicht van 2015 (+0,4 punt). Als gemeente werken we aan de transitie naar duurzame mobiliteit. In de periode tot 2030 vervangen we het eigen wagenpark door schonere en zuinigere voertuigen zoals elektrische voertuigen. Daarbij is de fiets een van de schoonste vormen van vervoer. We stimuleren het fietsgebruik door een aantrekkelijk en veilig fietsnetwerk (zie hoofdstuk 5). Het gebruik van de elektrische fiets wordt hierbij steeds groter en steeds vaker een concurrent voor de auto op de middellange afstanden. Om dit gebruik van elektrisch vervoer te stimuleren ontbreekt het nog aan voldoende oplaad-voorzieningen voor auto en fiets in de kernen en bij recreatieve voorzieningen (zie hoofdstuk 8). Op gebied van nieuwe technologieën zoals slimme verkeerslichten die bijdragen aan de duurzaamheid zijn we als gemeente Drimmelen volgend. Een belangrijke opgave ligt er voor het versterken van openbaar vervoer dat voor iedereen toegankelijk en aantrekkelijk is (hoofdstuk 6). Het reguliere openbaar vervoer is onvoldoende in staat om een aantrekkelijk alternatief zijn voor alle doelgroepen. Nieuwe vormen van duurzaam (vraagafhankelijk) openbaar vervoer moeten deze ruimte opvullen. Met de aanbesteding van de concessie in 2014 is ook een weg ingezet naar schoner en duurzamer openbaar vervoer.
De huidige bussen voldoen aan de emissie-eisen volgens de Euro VI norm. De Provincie Noord-Brabant werkt toe naar een zero-emissie. Concreet betekent dit dat in West-Brabant vanaf 2019 de bestaande bussen geleidelijk aan worden vervangen door schonere bussen. In 2025 rijden er alleen nog bussen rond die geen schadelijke stoffen uitstoten.
Blad 24 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Binnen onze gemeente zijn via subsidieprogramma’s van de rijksoverheid vijf laadpalen voor auto’s gerealiseerd. We krijgen steeds meer verzoeken voor het plaatsen van laadpalen, vooral bij winkelcentra en recreatiegebieden. Als gemeente vervullen wij een faciliterende rol om elektrisch rijden te stimuleren. Wij bieden professionele aanbieders en/of exploitanten van laadinfrastructuur de mogelijkheid om oplaadvoorzieningen in de openbare ruimte te realiseren. De gemeente plaatst zelf geen oplaadvoorzieningen en wordt ook geen beheerder of exploitant van laadvoorzieningen. Voor het plaatsen en het beheer van laadinfrastructuur heeft de gemeente een overeenkomst met Allego. In de Beleidsregel oplaadinfrastructuur elektrische voertuigen hebben wij duidelijkheid gegeven over de criteria en voorwaarden waaronder de gemeente Drimmelen medewerking verleent aan het plaatsen van oplaadinfrastructuur in de openbare ruimte en het aanwijzen van parkeerplaatsen voor het opladen van elektrische voertuigen. Het aanvragen van een oplaadpunt gaat thans via https://openbaarladen.nl/drimmelen. Evenals laadpunten voor auto’s zijn oplaadplaatsen voor fietsen geen taak voor de gemeente. Wij zien deze vraag vooral ontstaan bij winkelgebieden, toeristische en reactieve fietsers.
Wij stimuleren ondernemers en de toeristische/recreatieve bestemmingen, voorzieningen voor het opladen van fietsen te realiseren. EV-Prognose Atlas De ‘EV-Prognose Atlas’ van Enpuls (onderdeel van Enexis Groep) kan bijdrage aan het realiseren van een samenhangend netwerk aan laadinfrastructuur. Met de EV-Prognose Atlas wordt op basis van de huidige situatie en data over de toekomstige ontwikkelingen voorspellingen gemaakt van de groei van elektrisch vervoer en behoefte aan laadinfrastructuur (locatie en omvang). Deze tool kan de gemeente, de exploitanten en beheerder van de laadpalen en bijvoorbeeld ondernemers helpen om te plannen waar en wanneer extra laadinfrastructuur nodig is.
Blad 25 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Opgave Op het gebied van duurzame mobiliteit ligt de nadruk enerzijds op het optimaliseren en stimuleren van bestaande duurzame vervoersvormen. Daarnaast moet de gemeente zelf een voortrekkersrol nemen en het goede voorbeeld geven. Concrete acties sluiten aan bij het duurzaamheidsplan van de gemeente. Concrete acties zijn op het gebied van duurzame mobiliteit zijn: Onderzoeken op welke manier het water binnen de gemeente Drimmelen kan worden benut voor vervoer van personen en goederen. Mits voldoende aanmeldingen, organiseren wij elk jaar een elektrische fietsdag. Hiermee laten wij mensen kennis maken met de elektrische fiets en stimuleren wij het fietsgebruik. Stimuleren de uitbreiding van het netwerk van laadpalen. Nieuwe initiatieven (aanvragen) worden via de markt gerealiseerd en sluiten aan bij de beleidsregels voor laadinfrastructuur van de gemeente. Bij woningbouwontwikkeling met meer dan 15 woningen leggen we in de ontwikkelovereenkomst vast dat minimaal 1 laadpaal (met twee aansluitingen) in de openbare ruimte wordt gerealiseerd. Op basis van de EV-Prognose Atlas van Enpuls wordt met de exploitant / beheerder van de laadpalen onderzocht of en op welke strategische laadpalen kunnen worden gerealiseerd. Uitvoeren van een proef met elektrische deelauto’s.
Blad 26 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
5
Langzaam verkeer
Voor een gemeente als Drimmelen met kernen in een groen blauwe omgeving is de fiets (samen met de auto) een belangrijk vervoersmiddel. Het fietsnetwerk heeft een belangrijke functie als verbinding tussen de kernen onderling en als verbinding met de stedelijke periferie van bijvoorbeeld Breda en Oosterhout. Het fietsnetwerk sluit dan ook aan op allerlei bestemmingen in de regio. In dit (utilitaire) fietsnetwerk is speciale aandacht voor school-thuis routes. Verder kenmerkt de gemeente Drimmelen zich met een aantrekkelijk buitengebied door het gevarieerde landschap. Dit maakt het een mooi gebied om in te wandelen en fietsen. Recreatieve routes maken dan ook deel uit van het fietsnetwerk van de gemeente. Ambitie Fiets We vinden de fiets één van de belangrijkste vervoermiddelen in onze gemeente. Wanneer een afweging gemaakt moet worden tussen de positie van verkeersdeelnemers (uitgezonderd bij wegen met een stroom- en ontsluitingsfunctie) is het fietsverkeer belangrijker dan het gemotoriseerd verkeer. Denk bijvoorbeeld aan bredere fietsstroken, eenrichtingsverkeer auto, meer ruimte voor fietsparkeren en ruimte voor korte en directere routes voor de fiets. Om het buitengebied aantrekkelijker te maken, versterken we het regionale recreatief netwerk van fiets- en wandelroutes.
De fietsinfrastructuur (netwerk en kwaliteit fiets- en wandelpaden binnen en buiten de bebouwde kom) is zodanig dat de fietsrecreatie toeneemt. In het versterken van het netwerk van fietsroutes en het stimuleren van het fietsgebruik kijken we het versterken van de utilitaire routes en onderzoeken we ook de mogelijkheden voor snelfietsroutes: directe verbindingen van en naar of op weg naar belangrijke woon- / werkgebieden of scholen. Verder stimuleert het fietsnetwerk en de kwaliteit van de infrastructuur dat kinderen (al dan niet onder begeleiding) te voet of met de fiets naar school gaan (goede en veilige school-thuisroute voor fiets en voetganger). Veiligheid is hierbij een belangrijk aandachtspunt. Het netwerk van ‘veilige honken’ van woningen of bedrijven waar kinderen onderweg terecht kunnen voor hulp wanneer er iets aan de hand is, maakt hier onderdeel van uit. Dit netwerk willen we minimaal behouden en bij voorkeur uitbreiden. Om het fietsgebruik te stimuleren en de veiligheid voor fietsers (en wandelaars) te vergroten, leggen we waar mogelijk vrijliggende paden aan of verbreden we bestaande paden. Hierbij streven we er naar om het fietsnetwerk zoveel mogelijk te ontvlechten met het landbouwnetwerk. Waar dit past binnen het beleid van openbare verlichting zijn fietspaden goed verlicht. Ook zijn fietspaden voorzien van goede bebording en bewegwijzering.
Bij het (her)inrichten van
Blad 27 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
het fietsnetwerk sluiten we aan bij de kwaliteitseisen voor primaire, secundaire en recreatieve fietsroutes. Om de mobiliteitskeuze duurzaam te veranderen, wordt rekening gehouden met de behoeftes van nieuwe mobiliteitsvormen zoals de elektrische fiets en de speed pedelec. Hierbij volgen we de discussie over de positie van deze voertuigen op de weg of fietspad. Technische ontwikkelingen van de fiets gaan de laatste jaren razendsnel: met de opkomst van de elektrische fiets, speed pedelec is het bereik van de fiets voor een steeds grotere groep gebruikers enorm toegenomen. De gezondheidseffecten van fietsen zijn daarbij evident. Ook de fietsinfrastructuur maakt een technische ontwikkeling door: fietspaden van zonnepanelen, led fietspaden zijn al in de praktijk gerealiseerd. Als gemeente volgen we deze ontwikkelingen en kijken we op welke manier dit de beleving en gebruiksmogelijkheden voor het fietsen verhogen
Voetganger Voetgangers maken waar mogelijk gebruik van eigen wandelpaden die aansluiten bij de historische en landschappelijke structuren. Wanneer deze ontbreken, maken zij gebruik van de (ruimte naast) fietspaden. Binnen de bebouwde kom, waar dit binnen de beschikbare ruimte mogelijk/realistisch is, kan de voetganger in elke straat ten minste beschikken over één voetpad minimaal 1,20 meter (en waar mogelijk 1,50 meter) breed. Toegankelijkheid Voor mensen met een beperking (lichamelijk of verstandelijk) is het niet altijd gemakkelijk om te wandelen, te rolstoelen of scootmobieleren. Vanuit een inclusieve samenleving willen we dat iedereen in Drimmelen kan blijven deelnemen in het verkeer, ondanks mogelijke beperkingen. Via een netwerk van toegankelijke paden zijn de belangrijkste (maatschappelijke) voorzieningen, zorgcentra, winkels en toeristische attracties toegankelijk voor mensen met een beperking. Bij reconstructie of nieuwe aanleg wordt waar mogelijk gestreefd naar volledige toegankelijkheid. Huidige situatie Binnen de gemeente beschikken we over een goed (utilitair en recreatief) fietsnetwerk. Hierbij maken we onderscheid naar een primaire en secundair fietsnetwerk met bijbehorende kwaliteitseisen en een recreatief fietsnetwerk.
In de praktijk is het onderscheid tussen een utilitaire fietsnetwerk en een recreatieve netwerk voor de gebruiker niet altijd duidelijk en zijn de kwaliteitseisen voor beide netwerken veelal gelijk. Het netwerk van primaire en secundaire routes sluit aan bij het regionale plan voor het fietsnetwerk (Regionaal Fietsnetwerk GGA Breda). Het recreatieve netwerk is gedeeltelijk gelijk aan het primaire of secundaire netwerk en gekoppeld aan het succesvolle knooppuntensysteem. Voor de recreatieve fietser zijn thema-routes beschikbaar en is een oversteekmogelijkheid van en naar de Biesbosch mogelijk.
Blad 28 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Afbeelding 5.1: Kaartbeeld fietsnetwerk primaire en secundaire routes
Blad 29 van 57
Afbeelding 5.2: Kaartbeeld fietsnetwerk recreatieve routes
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Naast een netwerk voor fietsers is sinds het BVV 2006 een netwerk met wandelroutes en een wandelknooppuntensysteem ontwikkeld. De wandelfolders kennen daarbij geen vaste routes, waardoor wandelaars zelf de route kunnen uitstippelen.
Afbeelding 5.1: Kaartbeeld wandelroutes gemeente Drimmelende (bron: www.visitbrabant.nl)
Ondanks het goede fietsnetwerk wordt op dit moment de veiligheid voor wandelaars en fietsers als een probleempunt ervaren. Sommige fietspaden in onze gemeente zijn niet voldoende breed. Met de toename van het (fiets)verkeer, het gebruik van fietspaden door wandelaars en de opkomst van elektrische fietsen nemen snelheidsverschillen toe en de mogelijkheid om elkaar veilig en ongehinderd te passeren af. In het Regionaal Fietsnetwerk GGA Breda zijn eisen geformuleerd voor het regionale en recreatieve fietsnetwerk (zie ook tabel 5.1 en 5.2 op de volgende pagina). In het plan staan kaders voor de gezamenlijke aanpak voor verbetering van de fietsroutes en de bijbehorende kwaliteit. De belangrijkste en meest voorkomende knelpunten hebben betrekking op verharding, maatvoering en verlichting. De kwaliteitseisen uit het Regionaal Fietsnetwerk GGA Breda gelden als streefbeeld voor de utilitaire fietsroutes in de gemeente Drimmelen. Inwoners van gemeente Drimmelen die veel gebruik maken van een elektrische fietsers of bromfietsers ervaren de fietspaden als oncomfortabel. Ook is behoefte aan meer en betere fietspaden en veilige oversteekplaatsen. Verder verdient de positie van de kinderen in het verkeer meer aandacht.
Blad 30 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Tabel 5.1: kwaliteitseisen regionale GGA-fietsnetwerk binnen de bebouwde kom Hoofdeis Comfort
Criteria Verharding Kleur verharding Maatvoering
Verlichting Veiligheid
Voorrangsregeling
Samenhang Directheid
Compleetheid Omrijdfactor Wachttijd Obstakelvrije zone
Minimaal Tegels Fietspad in één richting: 1,75 m. Fietspad in twee richtingen: 3,00 m. Fietsstrook: 1,50 m. Solitair: 3,00 m. -
Optimaal Asfalt of cementbeton Rood Fietspad in één richting: ≥ 2,50 m. Fietspad in twee richtingen: ≥ 3,50 m. Fietsstrook: ≥ 2,00 m. Solitair: ≥ 3,50 m. Solitaire fietspaden Belangrijke oversteeklocaties Bij rotondes: fietser in voorrang Bij verkeerslichten: fiets conflictvrij Aanleggen ontbrekende schakels Maximaal 1,2 Maximaal 45 sec bij verkeerslichten Incidentele obstakels: min. 0,30 m. Gesloten obstakels: min. 0,60 m.
Tabel 5.2: kwaliteitseisen regionale GGA-fietsnetwerk buiten de bebouwde kom Hoofdeis Comfort
Criteria Verharding Kleur verharding Maatvoering
Verlichting
Veiligheid
Samenhang Directheid
Voorrangsregeling Kruispuntoplossing Compleetheid Omrijdfactor Wachttijd Obstakelvrije zone
Minimaal Tegels Fietspad in één richting: 1,75 m. Fietspad in twee richtingen: 3,00 m. Fietsstrook: 1,50 m. Solitair: 3,00 m. 1,4* -
Optimaal Asfalt of cementbeton Rood Fietspad in één richting: ≥ 2,50 m. Fietspad in twee richtingen: ≥ 3,50 m. Fietsstrook: ≥ 2,00 m. Solitair: ≥ 3,50 m. Solitaire fietspaden Tweerichtingenfietspaden Belangrijke oversteeklocaties Bij rotondes: fietser in voorrang Bij verkeerslichten: fiets conflictvrij Bij stroomwegen ongelijkvloers Aanleggen ontbrekende schakels 1,2* Maximaal 100 sec bij verkeerslichten Incidentele obstakels: min. 0,30 m. Gesloten obstakels: min. 0,60 m.
* de omrijdfactor is in regionaal verband vastgesteld als onderdeel van het ambitieniveau voor nieuwe ontwikkelingen. Bij de uitwerking van de wenslijnen tot routes en de toetsing is voor buiten de bebouwde kom 1,4 gehanteerd.
De toegankelijkheid van wegen en paden voor alle voetgangers vinden wij erg belangrijk. Ongeacht leeftijd of beperking. In de planvorming van ruimtelijke projecten en projecten op het gebied van verkeer en vervoer is op dit moment onvoldoende aandacht voor mensen met beperkingen of die slecht ter been zijn. Zo zien we een toename van persoonlijk letsel of schade aan vervoersmiddelen als gevolg van ontbrekende, slecht onderhouden of onvoldoende toegankelijke bestrating op voetpaden. Vanuit beheer en onderhoud ligt er een grote rol om te zorgen dat de kwaliteit van infrastructuur op orde is. Om iedereen volwaardig (ongehinderd, zonder obstakels) te kunnen laten deelnemen in het verkeer, betekent dat we al tijdens de planvorming bij herbestrating, reconstructie en nieuwbouw nadenken over de toegankelijkheid voor voetgangers binnen de bebouwde kom.
Blad 31 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Hiervoor vormen de richtlijnen van het Bouw Advies Toegankelijkheid (Voetpaden voor iedereen) en bijvoorbeeld de ASVV3 en de Richtlijn integrale toegankelijkheid openbare ruimte van het kennisplatform CROW, een basis. Dit betekent onder andere ook dat we bij het plaatsen van nieuwe verkeersborden, bebording toepassen die ook voor kleurenblinden leesbaar zijn.
Opgave De opgaven voor het langzaam verkeer richten zich tot en met 2028 op het aantrekkelijker maken van de fiets. Een aantrekkelijker ‘product’ fiets bestaat uit een compleet fietsnetwerk (comfortabel, direct, goed bewegwijzerd en een hoge belevingswaarde) en een veilig fietsnetwerk. Maatregelen om het fietsen aantrekkelijker te maken zijn gericht om meer mensen op de fiets krijgen voor bijvoorbeeld het woon-werk verkeer, van en naar scholen en als voor- en natransport voor het openbaar vervoer. Een aantrekkelijk fietsnetwerk draagt ook bij aan de verduurzaming van het vervoer in onze gemeente en biedt voordelen voor het toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen. Concreet betekent dit: De realisatie van ontbrekende schakels in het fiets- en voetpadennetwerk. We onderzoeken de wenselijkheid, noodzaak en haalbaarheid om een nieuwe (vrijliggende) fietsinfrastructuur en voetpaden te realiseren. Hierbij streven we naar het ontvlechten van hoofdroutes voor de fiets en het netwerk van landbouwroutes. Wij geven extra aandacht aan een verkeersveilige schoolomgeving. Daartoe brengen we de school-thuisroutes voor fiets en voetgangers in beeld. Dit doen wij in samenwerking met de verschillende scholen in onze gemeente. Onderzoek naar de kwaliteitsverbetering van fiets- en voetpaden (comfort, verharding, onderhoud, veiligheid, verlichting en geleiding).
In aanvulling op de bestaande knelpuntenanalyse van het Regionaal Fietsnetwerk GGA en de resultaten en de bewonersenquête wordt in beeld worden gebracht waar de kwaliteit van de fietsroutes (primair, secundair en recreatief) in Drimmelen niet voldoet. In samenwerking met onder andere de Stichting WWZ en Dorpsgericht Werken opstellen van een netwerk van prioritaire paden waarmee de toegankelijkheid voor mensen met een beperking (lichamelijk of verstandelijk) kan worden gewaarborgd. In projecten op het gebied van verkeer en vervoer wordt toegankelijkheid als ontwerprichtlijn opgenomen. Tevens moet worden onderzocht op welke manier toegankelijkheid een integraal onderdeel wordt in de planvorming van dergelijke projecten. Uitbreiden van het netwerk van veilige honken in de gemeente Drimmelen. Tevens dient de zichtbaarheid en communicatie rondom veilige honken een impuls te krijgen. Hierin heeft de gemeente een coördinerende rol. Voortzetten van de dorpsschouwen.
3
Een door het CROW uitgebracht boek met aanbevelingen voor (de inrichting van) verkeersvoorzieningen binnen de bebouwde kom.
Blad 32 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
6
Openbaar Vervoer en toegankelijkheid
De gemeente Drimmelen hecht grote waarde aan de aanwezigheid van goed openbaar vervoer in de verschillende kernen. De afgelopen periode heeft de gemeente ingezet op het behouden van de bestaande kwaliteit van het openbaar vervoer (OV). Uitgezonderd de hoofdas Made – Terheijden – Breda blijft het behoud van goed openbaar vervoer (reguliere dienstregeling en buurtbus) in de gemeente Drimmelen een zorgpunt. Het OV heeft hierbij niet alleen een vervoerfunctie maar ook een sociale functie voor inwoners van onze gemeente die geen beschikking hebben over een auto of door beperkingen niet in staat zijn tot autogebruik. Voor hen moet vervoer beschikbaar zijn, opdat hun mobiliteit (en de keuzes daarin) gewaarborgd blijft en we voorkomen dat inwoners geïsoleerd raken. Ambitie Voor een goed en aantrekkelijk OV binnen de gemeente Drimmelen zetten we in op het behoud van het bestaande basisnet van (reguliere) OV-lijnen en frequentie. We zijn van mening dat de huidige routes minimaal gehandhaafd moeten blijven. Hierbij gaan we minimaal uit van het basisvoorzieningenniveau dat de provincie Noord-Brabant hanteert. Daarbij wordt ingezet op de integratie van doelgroepenvervoer zoals het leerlingenvervoer in het reguliere openbaar vervoer. Het aantal haltes en de locaties hiervan stellen we afhankelijk van de vraag: haltes die goed gebruikt worden, versterken we in kwaliteit en dienstverlening.
Haltes die niet goed worden gebruikt komen in aanmerking om te vervallen. De provincie wil het aanbod in het openbaar vervoer verder differentiëren om zo openbaar vervoer op maat te kunnen bieden. Maatwerkoplossingen moeten invulling geven aan het vervoer van reizigers tussen de kernen en naar de verbindende lijnen. Dat het openbaar vervoer daarbij niet alleen een vervoersfunctie, maar ook een sociale functie heeft wordt ook benadrukt door de provincie. Wij willen voor inwoners van de gemeente Drimmelen die geen beschikking hebben over een auto of door beperkingen niet in staat zijn tot autogebruik, hun mobiliteit waarborgen. Wij hechten veel waarde aan betrokkenheid en initiatieven van bewoners (vrijwilligers). De gemeente neemt hier een proactieve en vooral faciliterende rol in. Om zoveel mogelijk mensen, met of zonder beperking, deel te laten nemen aan de maatschappij zorgen we voor een goed toegankelijk openbaar vervoer (fysiek en mentaal). We vergroten de toegankelijkheid voor mensen met een fysieke beperking van de wegen en paden naar de haltevoorzieningen toe en zorgen dat deze voldoen aan de richtlijnen die we stellen voor toegankelijkheid. Daarnaast zorgen wij met bijvoorbeeld (reis)informatie, begeleiding en uitleg dat mensen zelfstandig en veilig gebruik kunnen maken van een vervoersvoorziening (mentale toegankelijkheid).
Blad 33 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Bij de (her)inrichting van wegen houden we rekening met de doorstroming van de bus. Op wegen met busroutes passen we zo min mogelijk snelheidsremmende maatregelen toe. Als we snelheidsremmende maatregelen toepassen dan zijn deze zoveel mogelijk ‘bus vriendelijk’. Waar mogelijk geven we met aanvullende maatregelen bij kruispunten zoveel prioriteit aan de doorstroming van het openbaar vervoer. Huidige situatie Het openbaar vervoer van en naar de gemeente Drimmelen wordt ingevuld met behulp van trein, bus, deeltaxi en Valys. Trein Voor de lange afstandsverplaatsingen is de gemeente Drimmelen aangewezen op de treinverbindingen vanuit Breda (Centraal Station) en station Lage Zwaluwe. Vanuit station Lage Zwaluwe vertrekken treinen richting Dordrecht, Breda en Roosendaal. Vanuit Breda is het mogelijk om in de richting Tilburg, Dordrecht, Rotterdam (HSL), Roosendaal en Antwerpen (HSL vanaf medio 2018) te reizen.
Bus (lijngebonden) Het busvervoer in de gemeente Drimmelen wordt verzorgd door busmaatschappij Arriva en rijdt in opdracht van de provincie Noord-Brabant. Voor de regionale verplaatsingen zijn de reguliere buslijnen van en naar Breda, Zevenbergen en Raamsdonkveer de belangrijkste dragers. Deze lijnen kennen een bezettingsgraad die vanuit vervoersopzicht en financieel opzicht van groot belang zijn: o Lijn 117, Breda – Fijnaart via Zevenbergen. o Lijn 122, Breda – Lage Zwaluwe. o Lijn 123, Breda – Raamsdonksveer via Made. Op verbindingen met een te lage bezetting voor een reguliere bus wordt de buurtbus ingezet. Hiermee blijft een verbinding tussen kleine kernen, (regionaal) relevante bestemmingen en andere OV-lijnen bestaan. De buurtbus wordt mogelijk gemaakt door de inzet van vrijwilligers. Hierdoor is de inzet van buurtbussen beperkt tot werkdagen overdag en soms ook op zaterdagen. o Lijn 222 Terheijden - Wagenberg - Made (buurtbus, pilot verlengd tot 2019). o Lijn 224, Drimmelen – Oosterhout via Made (buurtbus). Verder halteren een aantal schoollijnen in de verschillende kernen van de gemeente Drimmelen: o Schoollijn 617, Breda en Moerdijk via Terheijden. o Schoollijn 618 Breda en Fijnaart via Terheijden. o Schoollijn 622, Lage Zwaluwe naar Breda, via Lage Zwaluwe, Hooge Zwaluwe en Terheijden. o Schoollijn 623, Made naar Breda en Terheijden.
In het weekend rijdt elke zaterdagnacht de Nightliner 852 drie keer van Breda via Terheijden en Wagenberg naar Made.
Blad 34 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Deeltaxi In de gebieden van onze gemeente waar een beperkt OV-aanbod is of als aanvulling op het openbaar vervoer, kunnen inwoners van de gemeente Drimmelen gebruik maken van de deeltaxi’s. Hiermee kan binnen het vervoersgebied de regio West-Brabant van deur tot deur gereisd worden, maar bijvoorbeeld ook naar een bushalte of treinstation. Iedereen met een WMOpas kan er gebruik van maken. De deeltaxi is vraagafhankelijk, rijdt van deur tot deur en kent dan ook geen dienstregeling of vaste route. Reizigers moeten minimaal een uur van tevoren bellen om opgehaald te worden. En zoals de naam al zegt kan de rit gecombineerd met de rit van een andere reiziger. In Noord-Brabant wordt onder de naam van Deeltaxi West-Brabant het vervoer uitgevoerd door Personenvervoer Zuid-Nederland (PZN) in samenwerking met lokale taxibedrijven.
Afbeelding 6.1: werkgebied Deeltaxi Regio West-Brabant
Valys Waar de deeltaxi gebruikt kan worden voor verplaatsingen binnen de regio West-Brabant is voor reizigers met een mobiliteitsbeperking de Valys beschikbaar voor sociaal-recreatieve uitstapjes buiten de regio (verder dan vijf OV-zones van het thuisadres). Naast Valys Basis (taxivervoer van deur tot deur) biedt Valys ook verschillende mogelijkheden om de taxi te combineren met de trein. Valys Begeleid biedt de mogelijkheid
Blad 35 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
een treinreis onder volledige begeleiding maken terwijl met Valys Vrij zelfstandig gereisd kan worden. Om te kunnen reizen met Valys dient de reiziger in het bezit te zijn van een Valyspas. Hiervoor dient de aanvrager aan te tonen hij of zij recht heeft op Wmo-vervoer, beschikt over een Wmo-rolstoel of scootmobiel, een gehandicapten-parkeerkaart of OVBegeleiderskaart heeft of beschikt over een verklaring voor de noodzaak voor bovenregionaal vervoer. Sinds de nieuwe dienstregeling van het reguliere busvervoer ontvangt de gemeente geluiden dat de afstemming van de buslijn 122 op de vertrektijden van de treinen vanaf Lage Zwaluwe is verslechterd en reizigers vaak circa 20 – 25 minuten wachten op een aansluitende trein. Inwoners geven aanvullend aan dat behoefte is aan betere aansluitingen tussen buslijnen onderling. De exploitatie van buurtbus lijn 222 staat onder druk. De twee jarige pilot is voor een jaar verlengd tot eind 2018. Ondanks een stijging van het aantal reizigers zit door de lage structurele vraag zit de exploitatie onder de grens van de gewenste kostendekkingsgraad. Er is een vervoerspotentie, echter is deze te laag om een buurtbus te kunnen laten rijden. Arriva wilt de buurtbus na afloop van de pilot niet meer opnemen in de vaste dienstregeling (exploitatieplan).
De gemeente is met Arriva in gesprek om de dienstregeling van de buurtbus lijn 222 in 2019 op kosten van de gemeente nog een jaar voor te zetten. Aangezien er een vervoerspotentie aanwezig is, nemen we 2019 de gelegenheid om te onderzoeken of in samenwerking (cofinanciering) met de Provincie als OV-autoriteit en Arriva als vervoerder een andere flexibelere vervoersvorm (maatwerkoplossing zoals de BravoFlex) haalbaar is die de kernen zo efficiënt mogelijk onderling verbind of verbind met een knooppunt, waar de reiziger aansluiting heeft op een vorm van het regulier vast OV. Legenda Huidige lijnvoering Bussen Regulier buslijn Buurtbus
Schoolbus
622
224 622
122 622
123
122 224 622 122
618
222 222 123 623
``
122 617 123 618 622 623
222
617 123 618 623
123 623
122 617 622
222 122 617 123 618 622 623
Afbeelding 6.2: Kaartbeeld openbaat vervoer (bus) gemeente Drimmelen
Blad 36 van 57
224
222
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
De gemeente Drimmelen bestaat uit verschillende kleine en gestrekte kernen. We stimuleren mensen om zolang mogelijk thuis te blijven wonen. Dit betekent ook dat zij (voldoende) mogelijkheden moeten hebben om mobiel te blijven en zich binnen of tussen kernen te verplaatsen zonder afhankelijk te zijn van het lijngebonden openbaar vervoer. Hierdoor komen mensen uit hun sociaal isolement. In aanvulling op de deeltaxi werken wij in een coördinerende en faciliterende rol samen met regionale en lokale partijen aan het opzetten van goede alternatieven van (kleinschalig) vervoer om zich te verplaatsen. Zo wordt in 2018 in de gemeente Drimmelen gestart met het project AutoMaatje. Met ANWB AutoMaatje willen we dat minder mobiele plaatsgenoten, ouderen en mensen met gezondheidsproblemen vaker onderweg kunnen gaan en onder de mensen komen. Lokale vrijwilligers nemen deze mensen op verzoek met hun eigen auto en tegen een kleine bijdrage mee. Automaatjes kan gebruikt worden om bijvoorbeeld naar de dokter, het ziekenhuis, de winkel of op bezoek te gaan. Ook starten we in 2018 met een haalbaarheidsonderzoek voor een pilot met zelfrijdende bussen (shuttles) voor mensen die zijn aangewezen op het openbaar vervoer om zich door de gemeente of daarbuiten te bewegen.
Het haalbaarheidsonderzoek moet aantonen of wij op een nieuwe manier dit mobiliteitsvraagstuk kunnen oplossen en ervaring kunnen op doen wat betreft nieuwe technieken en systemen. Als gemeente nemen we hierin het initiatief. Toegankelijkheid Openbaar vervoer moet toegankelijk zijn voor iedereen. Alle bussen die volgens de reguliere dienstregeling rijden, voldoen aan de landelijke eisen voor toegankelijkheid. Toegankelijkheid geldt ook voor bushaltes. De gemeente heeft zich de laatste jaren ingezet om de bushaltes toegankelijker te maken voor mensen met een lichamelijke beperking, ouderen of ouders met kinderwagens. Hierbij is gebruik gemaakt van de Handleiding toegankelijke haltevoorzieningen Provincie Noord-Brabant. Het toegankelijk maken van de haltes binnen de gemeente Drimmelen is nagenoeg afgerond. Behalve de toegankelijkheid van openbaar vervoer en bushaltes is ook de toegankelijkheid van wegen en paden voor alle voetgangers naar de haltes toe, erg belangrijk. De richtlijnen voor toegankelijkheid voor voetgangers zijn veranderd. De Stichting WWZ Drimmelen (Wonen, Welzijn en Maatschappelijke Zorg) heeft onderzoek gedaan naar de bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de bushaltes binnen de gemeente Drimmelen (Allemaal met de bus, SAMS, juni 2017).
Hieruit blijkt dat er nog een opgave ligt in het verbeteren van de toegankelijkheid van de routes naar haltes en de haltes zelf. Naast fysieke toegankelijkheid is ook de mentale toegankelijkheid een belangrijk aspect. Met name kwetsbare doelgroepen zoals mensen met een beperking, ouderen en inwoners met een migratieachtergrond hebben een drempel om gebruik te maken van het openbaar vervoer. Het ontbreekt binnen onze gemeente aan voldoende informatie, een goede voorlichting of begeleiding om deze drempel wegnemen. Een belangrijke stap om de mentale toegankelijkheid te verminderen is de folder Openbaar vervoerwijzer Amphia Ziekenhuizen en de inzet vanuit de
Blad 37 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Stichting Welzijn & Ondersteuning (SWO) van mobiliteitsconsulenten om mensen te begeleiden bij hun eerste rit. Opgave We werken naar een situatie waarin onze inwoners voldoende keuzevrijheid hebben in de wijze waarop ze een verplaatsing willen maken. Hierbij sluiten we niemand uit en zorgen dat het voor iedereen toegankelijk is. Vanuit het bestaand lijngebonden openbaar vervoer zien we ontwikkelingen naar meer vervoer op maat. Concreet betekent dit: Behouden van het bestaande lijngebonden openbaar vervoer. Afronden toegankelijk maken haltes openbaar vervoer binnen het subsidiekader Provincie Noord-Brabant voor het verbeteren van de toegankelijkheid van haltevoorzieningen. Mentale drempel gebruik openbaar vervoer wegnemen door het beter beschikbaar maken van informatie via vervoerfolders en een overzicht van alle vervoersmogelijkheden via de website van de gemeente Drimmelen. Continueren en uitbreiden mobiliteitsconsulenten SWO. Voortzetten OV-Opstapdagen en/of deelnemen aan lokale en regionale initiatieven als bewustwordings-campagnes gebruik openbaar vervoer. Onderzoeken mogelijkheden flexibele oplossing / vervoer op maat ter vervanging exploitatie buurtbus en deeltaxi in samenwerking met de vervoersautoriteit en de vervoerder.
In procedures en ontwerpopgaven de richtlijnen voor toegankelijkheid borgen en hierbij de belangenbehartigers en/of mensen met een beperking nadrukkelijk bij betrekken. In het kader van duurzaamheid onderzoeken van de (financiële) haalbaarheid om personeel van de gemeente zoveel mogelijk (gratis) met het openbaar vervoer te laten reizen. Actualisatie richtlijnen toegankelijkheid routes naar bushaltes en aanpak voor het verbeteren toegankelijkheid routes naar haltes. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het onderzoek naar de bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de bushaltes binnen de gemeente Drimmelen van het WWZ. Opstarten project ANWB AutoMaatje.
Blad 38 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
7
Bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer
De auto is en blijft een belangrijk vervoermiddel, ook in onze gemeente. Daarnaast maken we voor het transport hoofdzakelijk gebruik van vrachtauto’s en is voor de agrarische sector het gebruik van landbouwvoertuigen noodzakelijk. Voor het gemotoriseerd verkeer is de gemeente Drimmelen goed bereikbaar. De verhouding van het zwaar en landbouw verkeer ten opzichte van het autoverkeer blijft van invloed op de doorstroming. Een kwalitatief goed verkeersnetwerk blijft dan ook van belang voor onder andere de lokale economie, het toerisme en recreatie en de werkgelegenheid. Ambitie De gemeente Drimmelen zet zich in op het behouden van een goede bereikbaarheid. Specifieke aandacht is er voor het verbeteren van de leefbaarheid en het verminderen van de overlast van verkeer (auto, landbouw- en vrachtverkeer) door het bieden van goede ontsluitingsstructuren en het ontlasten van de kleine kernen van verkeer dat geen bestemming heeft in de kern: waar dat kan door een betere benutting van bestaande infrastructuur door bijvoorbeeld andere routes, verbeteren van de doorstroming op kruispunten of het reizen op andere momenten. Waar dit niet mogelijk is, wordt nieuwe infrastructuur aangelegd.
Bij de realisatie van nieuwe verbindingen wordt zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van bestaande structuren om nieuwe doorsnijdingen in het landschap te voorkomen en de noodzakelijke kosten zo laag mogelijk te houden. Infrastructuur is (waar de ruimte dit toelaat) ingericht aan de hand van de wegcategorisering volgens de principes van Duurzaam Veilig en de essentiële herkenbaarheidskenmerken. Hiermee willen we vorm, functie en gebruik van onze wegen zo goed mogelijk op elkaar afstemmen. Een goede en herkenbare inrichting verbetert niet alleen de bereikbaarheid en leefbaarheid maar leidt ook tot het gewenste verkeersgedrag. Bij het (her)inrichten van wegen ligt de hoogste prioriteit bij situaties die verkeersonveilig zijn voor langzaam verkeer (fiets en voetganger) of waar knelpunten op het gebied van leefbaarheid verminderd kunnen worden. Wanneer een afweging gemaakt moet worden tussen de positie van verkeersdeelnemers (uitgezonderd bij wegen met een stroom- en ontsluitingsfunctie) is het gemotoriseerd verkeer ondergeschikt aan langzaam verkeer.
Blad 39 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
We willen dat zwaar (landbouw)verkeer dat geen bestemming heeft in de kleine kernen ook niet van de smalle erftoegangswegen van deze kernen gebruik zou moeten maken. Hiertoe leggen we het netwerk van landbouwroutes in onze gemeente vast. Hierbij is doel om deze zoveel mogelijk te ontvlechten van hoofdroutes voor de fiets (primaire routes). Kaartbeeld wegcategorisering Afbeelding 7.1 op de volgende pagina geeft de categorisering van wegen weer binnen de gemeentegrenzen. Deze functionele indeling is van belang bij reconstructies, bij het bepalen van de prioriteit op bijvoorbeeld kruispunten en bij het sturen van het verkeer. Ook geeft de categorisering in grote lijnen aan waar veel en waar weinig verkeer zou moeten rijden.
Afbeelding 7.1: kaartbeeld wegcategorisering gemeente Drimmelen
Niet gemarkeerde wegen in afbeelding 9.1 betreffen verblijfsgebieden (30 km/uur) in de categorie erftoegangswegen type II binnen en buiten de bebouwde kom (zie ook tabel 7.1 en 7.2).
Blad 40 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Afbeelding 7.2: kaartbeeld netwerk landbouwverkeer gemeente Drimmelen
Huidige situatie Wegcategorisering en inrichting van wegen De gemeente Drimmelen heeft in 2006 ingezet op een heldere indeling van haar wegen, conform de richtlijnen van Duurzaam Veilig, het ASVV (wegontwerp binnen de bebouwde kom) en het Handboek wegontwerp (wegontwerp buiten de bebouwde kom). Voor de inrichting van wegen zijn basiskenmerken voor vastgesteld. Voor elk type weg zijn een aantal basiskenmerken bepaald, waaraan deze wegen moeten voldoen (tabel 7.1. en 7.2). Bij de meeste basiskenmerken binnen de bebouwde kom is een onderscheid gemaakt tussen ideale en minimale inrichtingseisen. Met het stagerapport Polderen over Polderwegen is voor de erftoegangswegen buiten de bebouwde kom een aanvulling op deze richtlijnen geformuleerd. Bij de (her)inrichting van wegen zijn deze uitgangspunten leidend. Zie hiervoor ook tabel 7.1 op de volgende pagina. In het BVV 2006 is een voorkeursvariant vastgelegd voor de wegcategorisering binnen de gemeente Drimmelen (zie ook afbeelding 7.1). Het wegcategoriseringsplan is doorgevoerd. Het inrichten van de weg conform de richtlijnen van de wegcategorisering is nog niet afgerond. In het Beleids- / beheerplan wegen 'Grip op wegonderhoud' (september 2015) is met het onderzoek
Blad 41 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Functioneel beheer van wegen (maart 2015) in beeld gebracht welke wegen in de gemeente Drimmelen (binnen en buiten de bebouwde kom) niet geheel of niet voldoen aan de kenmerken die daaraan gesteld worden vanuit de wegencategorisering. Uit dit onderzoek blijkt dat de gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom nog niet aansluiten bij de gewenste herkenbaarheidskenmerken. Voor deze wegen is een profiel opgesteld om te voldoen aan de wegkenmerken per type weg. Tabel 7.1: belangrijkste herkenbaarheidskenmerken gebiedsontsluitingswegen (50 km/u) binnen de bebouwde kom Basiskenmerk Verharding Snelheid Rijbaanscheiding Erfaansluitingen Verhardingsbreedte rijstrook Fietsvoorziening Parkeren Voetpad Openbaar vervoer Intensiteit (streefwaarde)
Ideaal Gesloten 50 km/u Fysiek gescheiden Geen 3,00 meter of meer Fietspad Niet toegestaan 1,50 of meer Halteren niet op rijbaan > 4.000 – 6.000 mvt/etmaal
Minimaal Open of gesloten 50 km/u Ononderbroken (dubbele) asmarkering Wel 2,75 – 3,00 meter Fietsstrook 2,00 meter In vakken naast de rijbaan 1,20 – 1,50 meter Halteren op rijbaan > 4.000 – 6.000 mvt/etmaal
Tabel 7.2: belangrijkste herkenbaarheidskenmerken erftoegangswegen (30 km/u) binnen de bebouwde kom Basiskenmerk Verharding Snelheid Rijbaanscheiding Erfaansluitingen Verhardingsbreedte totaal Fietsvoorziening Parkeren Voetpad Landbouw verkeer Intensiteit (streefwaarde)
Ideaal Open 30 km/u Geen Wel 4,80 meter of minder In principe niet nodig Op de rijbaan 1,50 of meer Geen landbouwroute < 4.000 mvt/etmaal
Minimaal Open of streetprint 30 km/u Geen Wel 4,80 – 5,80 meter In principe niet nodig Op de rijbaan 1,20 – 1,50 meter Geen landbouwroute < 4.000 – 6.000 mvt/etmaal
Tabel 7.3: belangrijkste herkenbaarheidskenmerken van erftoegangswegen (60 km/u) buiten de bebouwde kom
Snelheid Breedte verharding Breedte rijloper Fietsvoorziening Berm verharding Snelheidsremmer Intensiteit (streefwaarde)
I-A Landbouw 60 km/u ≤ 6m ≤ 4,5m
Wegtype I I-B Fiets < 60 km/u ≤ 6m ≤ 3m ≥
I-C Auto 60 km/u 4,5m ≥ ≤ 4,5m
Suggestie strook Grasbeton
Fietsstrook 1,5m ≥ Geen
Suggestie strook Geen*
(Optische) versmalling < 6.000
Drempels / versmalling < 6.000
Drempels**/ Versmalling < 6.000
II-A Landbouw < 60 km/u ≤ 4,5m Verharding breedte Geen Grasbeton / Passeerhavens (flex/bus) drempels < 6.000
Wegtype II II-B II-C Fiets Auto 30 km/u 60 km/u ≤ 3,5 m ≥ ≤ 3,5 m ≥ Verharding Verharding breedte breedte Geen / Geen fietsstrook Geen Geen / Grasbeton Drempels / Drempels / versmalling versmalling < 6.000 < 6.000
Bij afmetingen met een ≤ of ≥ is een afwijking van 0,5m smaller of resp. breder acceptabel. * Onder bijzondere omstandigheden kan bermverharding met grasbeton toegepast worden. ** Op OV‐routes kan eventueel een flex‐ of busdrempel worden geplaatst.
Blad 42 van 57
II-D Gemengd 30 km/u ≤ 4,5 m ≥ Verharding breedte Geen Grasbeton Drempels / versmalling < 6.000
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Zwaar verkeer en landbouw verkeer Wegen in en tussen de kleine kernen binnen de gemeente Drimmelen, met name Hooge Zwaluwe Lage Zwaluwe en Wagenberg, ondervinden overlast van zwaar (landbouw)verkeer. Hierdoor ontstaan verkeersonveilige situaties en problemen op het gebied van leefbaarheid zoals geluidshinder, trillingen en schade aan woningen. De problemen ontstaan door een combinatie van omstandigheden: wegen zijn smal, goed zicht ontbreekt, verschillende verkeersdeelnemers maken gebruik maken van dezelfde weg en voertuigen (vooral tractoren en landbouwmachines) zijn steeds groter geworden. Op bepaalde trajecten ontbreekt het binnen de gemeente aan alternatieve routes wat als gevolg heeft dat het doorgaande vracht- en landbouwverkeer vaak over smallere wegen door de kernen rijdt. Ook zijn doorgaande, logistieke routes afgesloten voor landbouwverkeer ten behoeve van de doorstroming van het regionale autoverkeer. Dit heeft er voor Wagenberg en Terheijden vooral mee te maken dat vanwege de hoge intensiteiten op de N285 vooralsnog geen landbouwverkeer op deze provinciale weg is toegestaan. Mogelijk dat een parallelstructuur oplossingen biedt. De belangrijkste knelpunten en oplossingen voor het landbouwverkeer in de gemeente Drimmelen zijn beschreven in de ZLTO Visie ‘Veiligheid op logistieke landbouwroutes’ (februari 2012).
In de Visie Verkeersstructuur Hooge en Lage Zwaluwe is onderzoek gedaan naar mogelijkheden om bestaande wegen aan te passen en het aanleggen van enkele alternatieve wegen om de wegen in de bebouwde kom van Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe en de buurtschappen Helkant en Blauwe Sluis te ontlasten. Daarnaast wordt gewerkt aan het regionale plan voor landbouwroutes. Deze vormt de basis voor het landbouwnetwerk in de gemeente Drimmelen. Aan de hand van een duidelijk netwerk kunnen we knelpunten en oplossingen voor deze knelpunten formuleren. Dit kan bijvoorbeeld met een verbod voor vrachtwagen, hoogte en breedte beperkingen voor wegen en routes of het realiseren van nieuwe infrastructuur. Sluipverkeer De doorstroming op ons hoofdwegennet is niet altijd goed. Dit hangt tijdens de spitsperioden samen met doorstromingsproblemen op de rijkswegen A59, A16 en A27 (met name knooppunt Hooipolder) en de provinciale weg N285. Als het verkeer op de rijkswegen vastloopt, wijken weggebruikers uit naar de provinciale weg N285 en de onderliggende wegen van de gemeente Drimmelen. Dit doorgaand (sluip)verkeer verslechtert de leefbaarheid en verkeersveiligheid in de kleine keren.
Uit de enquête komt naar voren dat met name inwoners van Hooge Zwaluwe (83% van de respondenten), Lage Zwaluwe (73% van de respondenten), Drimmelen (89% van de respondenten) en Wagenberg (71% van de respondenten) hebben aangegeven dit te ervaren. Vervoer gevaarlijke stoffen Binnen de gemeente Drimmelen zijn voor de wegen die in het beheer van de gemeente zijn, geen routes voor gevaarlijke stoffen aangewezen. Door geen routes voor gevaarlijke stoffen aan te wijzen, is het principe van kracht dat voor het vervoer van gevaarlijke stoffen de verplichting geldt om bebouwde kommen te vermijden. De gemeente is bevoegd om op haar grondgebied wegen of weggedeelten aan te wijzen waarover routeplichtige gevaarlijke stoffen mogen worden vervoerd (routeringsverordening). Dit is een besluit van het college en moet met borden langs de aan te wijzen route worden aangegeven.
Blad 43 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
Het vervoer van gevaarlijke stoffen op de rijkswegen A59, A27 en A16 en de provinciale wegen N285 en N623 is toegestaan, De routes voor de rijkswegen en provinciale weg zijn vastgelegd in het Basisnet voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. In het Basisnet staat beschreven welke risico’s (risicoafstanden of risicozones) aanvaardbaar zijn bij het vervoer van gevaarlijke stoffen over de over weg, water en spoor. Op basis van risico’s is bepaald welke gevaarlijke stoffen over deze routes mogen rijden. Opgave De opgaven voor een bereikbare gemeente Drimmelen richten zich tot en met 2025 op het borgen van de doorstroming en verkeersveiligheid, het (her)inrichten van wegen zodat deze aansluiten bij de richtlijnen, het verbeteren van de leefbaarheid en bevorderen van toerisme en recreatie. Concreet betekent dit: Op basis van het Uitvoeringsprogramma Wegen worden wegen die niet voldoen aan de inrichting die vanuit de wegcategorisering en de essentiële kenmerken daaraan worden gesteld, aangepakt. Het realiseren hiervan gaat verder dan alleen werk-met-werk maken (al dan niet in combinatie met de prioriteit van onderhoudswerkzaamheden of rioleringswerk). Het positioneren en profileren van onze gemeente voor toerisme en recreatie kan invloed hebben op de prioriteit van projecten.
Op basis van het gemeentelijk netwerk met landbouwroutes brengen we de knelpunten en mogelijke oplossingen/maatregelen in beeld. Voor doorgaand (landbouw- en zwaar)verkeer zorgen we dat zij gebruik maken van de provinciale wegen (binnen de toegestane gebruiksmogelijkheden) en realiseren we waar nodig een alternatief voor het rijden door de kernen Helkant, Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe. We weren oneigenlijk verkeer uit de kernen en van de smalle dijkwegen, verminderen hiermee de problematiek van sluipverkeer en verbeteren de leefbaarheid, verkeersveiligheid en toegankelijkheid. Hierbij ligt de basis in de resultaten uit Visie verkeersstructuur Hooge en Lage Zwaluwe. De problematiek van het sluipverkeer ten gevolge van files op de rijkswegen (A59, A16) en provinciale weg (N285) brengen wij objectief in beeld zodat duidelijk is waar de oorzaak ligt en wat de gevolgen zijn voor de gemeente Drimmelen. Hiermee willen wij dat de betreffende wegbeheerders (het Rijk en de Provincie) hun verantwoordelijkheid nemen voor het oplossen van de problematiek.
Blad 44 van 57
Beleidsplan Verkeer en Vervoer Gemeente Drimmelen 2018 - 2028 Definitief projectnummer 0416547.00 15 juni 2018 revisie 09 Gemeente Drimmelen
8
Verkeersveiligheid
Op het gebied van verkeersveiligheid is veel bereikt door invoering van het concept Duurzaam Veilig. Dit is echter geen reden om minder energie te steken in de verkeersveiligheid. Ieder slachtoffer is er tenslotte één teveel en daarbij zien we dat op landelijk en provinciaal niveau het aantal verkeersdoden en ernstige verkeersslachtoffers de laatste jaren licht toeneemt. Een aanzienlijk deel hiervan behoort tot de categorie fietsers en ouderen. De oorzaak van het ontstaan van ongevallen ligt hoofdzakelijk bij het gedrag van de verkeersdeelnemers en de infrastructuur waar zij gebruik van maken. De eigen verantwoordelijkheid speelt naast die van de wegbeheerder een belangrijke rol om een dalende lijn in de verkeersonveiligheid door te zetten. Het verbeteren van de verkeersveiligheid vraagt vaak een brede aanpak. Het oplossen van knelpunten is niet altijd fysiek mogelijk (bijvoorbeeld vanwege ruimtegebrek), niet altijd effectief (bijvoorbeeld omdat het leidt tot hogere snelheden) of niet haalbaar vanwege hoge kosten. Het verbeteren van verkeersveiligheid is naast infrastructuur vaak mogelijk door (een combinatie met) gedragsbeïnvloeding (educatie, communicatie en voorlichting) en handhaving. Ambitie Fysieke inrichting De gemeente Drimmelen conformeert zich aan het provinciale verkeersveiligheidsbeleid om te streven naar nul verkeersdoden.
Om dit te bereiken sluiten we zoveel mogelijk aan bij de provinciale aanpak. Dit onderstrepen we door het bestuurlijk invullen van één van negen posities van verkeersveiligheidsambassadeurs. We gaan door met het Duurzaam Veilig (her)inrichten van ons wegennet en gerichte aanpak van fysieke knelpunten. Hiermee stemmen we functie, vormgeving en gebruik zo goed mogelijk op elkaar af. Verkeersveiligheid wordt tot op heden vooral ingevuld op basis van reactieve werkwijze: bepalen van verkeersonveiligheid aan de hand van verkeerstellingen of klachten. Naast reactief beleid, is er ook de mogelijkheid om beleid te baseren op een meer proactieve benadering. Daarbij wachten we niet tot er ongevallen gebeurd zijn, maar gaan we op basis van kennis over onveilige locaties en groepen de verkeersveiligheid verbeteren. Hierbij wordt zichtbaar gemaakt welke kenmerken van een situatie of groep zodanig risicovol zijn dat er een ongeval kan gebeuren en nemen maatregelen om dit te voorkomen. Deze risicogestuurde verkeersveiligheid zien we als een mogelijke aanvulling op de huidige werkwijze.