CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2024009895] Bijlage 2d Bijlage 1 bij toelichting - Probleemverkenning doorgaand verkeer - Megaborn

Raad 16 mei 2024, gemeente drimmelenBij agendapunt: HAMERSTUK: Vaststelling bestemmingsplan Bypass Zoutendijk Hooge Zwaluwe13.321 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Status

Definitief

Opdrachtgever

Gemeente Drimmelen

Kenmerk

GDm1301

Contactpersoon

Mw. M. Simons

Versie/revisie

1

Datum

15 april 2014

Opdrachtnemer

Megaborn

Opgesteld door

Eddy Michels

Gecontroleerd door

Ruud Vermeulen

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Inhoudsopgave

1

Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe ................................. 3 1.1 Inleiding ......................................................................................................... 3 1.2 Vraagstelling ................................................................................................... 3 1.3 Leeswijzer ....................................................................................................... 4

2

Beleidskader............................................................................................................. 5 2.1 Wegcategorisering ........................................................................................... 5 2.2 Landbouwroutes .............................................................................................. 6 2.3 Doorgaand verkeer .......................................................................................... 7 2.4 Ruimtelijke ontwikkelingen ............................................................................... 7

3

Subjectieve probleemverkenning ................................................................................ 8 3.1 Inleiding ......................................................................................................... 8 3.2 Bewonersenquête ............................................................................................ 8 3.2.1 Opzet.............................................................................................................. 8 3.2.2 Resultaten ....................................................................................................... 8 3.3 Probleeminventarisatie klachtenregistratie ........................................................ 12 3.4 Samenvatting subjectieve probleemverkenning................................................. 12

4

Objectieve probleemverkenning ............................................................................... 13 4.1 Inleiding ....................................................................................................... 13 4.2 Wachttijd ...................................................................................................... 15 4.3 Verdeling intensiteiten over het wegennet ........................................................ 16 4.4 Ongevallen .................................................................................................... 18 4.5 Snelheid ........................................................................................................ 19 4.6 Geluid ........................................................................................................... 20 4.7 Luchtkwaliteit ................................................................................................ 20 4.8 Trillingen ....................................................................................................... 21 4.9 Samenvatting objectieve probleemverkenning .................................................. 23

5

Conclusies en aanbevelingen ................................................................................... 24 5.1 Conclusies ..................................................................................................... 24 5.2 Aanbevelingen ............................................................................................... 24

Bijlagen ........................................................................................................................ 26

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

2

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

1

Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

1.1

Inleiding In het coalitieakkoord 2010 – 2014 heeft de gemeente Drimmelen als actiepunt opgenomen: “een visie ontwikkelen om de dorpen Hooge en Lage Zwaluwe te ontlasten van doorgaand verkeer. Dit in aanvang door bestaande onderzoeksgegevens te actualiseren en met de randvoorwaarde dat een rondweg niet door maar langs natuurgebieden gerealiseerd dient te worden”. Alvorens er gekomen wordt tot deze visie wil de gemeente eerst een goede probleemverkenning om op basis daarvan de verdere stappen te bepalen. Deze rapportage geeft een verantwoording en de resultaten van de uitgevoerde probleemverkenning.

1.2

Vraagstelling Ten behoeve van de probleemverkenning dient de volgende vraag te worden beantwoord:

Wat zijn de huidige knelpunten op de doorgaande routes en sluiproutes in de kernen Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe? De bijbehorende deelvragen zijn:    

Wat zijn de huidige verkeersintensiteiten en wat is de samenstelling van het verkeer op de diverse wegen in Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe? Wat zijn de klachten van de bewoners in de dorpen Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe? Hoeveel verkeer heeft er een herkomst of bestemming in de dorpen? Wat is het (mogelijke) doorgaande verkeer door de dorpen Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe?

In overleg met de opdrachtgever is als doorgaande route gedefinieerd de route via de Binnenmoerdijksebaan - Dirk de Botsdijk – Oude Weg – Plantsoen – Loonsedijk – Gaete – Horenhilsedijk – Raadhuisstraat – Havenstraat – Spoorstraat – Kerkdijk – Wagenbergsestraat (zie ook figuur 1.1).

Lage Zwaluwe

Hooge Zwaluwe

Legenda: Doorgaande route Sluiproutes

Figuur 1.1: Ligging Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe binnen verkeersstructuur

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

3

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Als mogelijke sluiproutes worden door de gemeente genoemd (zie ook figuur 1):  Zonzeelseweg – Zoutendijk;  Helkantsedijk – Moerseweg – Stationsweg;  Zandstraat – Moerseweg;  Dorpsstraat – Kerkstraat – Nieuwlandsedijk – Flierstraat;  Amerweg – Nieuwstraat;  Kruisstraat;  Ganshoeksingel.

Figuur 1.2: Doorgaande route ter hoogte van de Gaete 1.3

Leeswijzer In hoofdstuk 2 is het beleidskader geschetst met uitgangspunten, randvoorwaarden en definities die relevant zijn voor deze probleemverkenning. Onderscheid wordt gemaakt in subjectieve en objectieve probleemverkenning. In hoofdstuk 3 komt de subjectieve probleemverkenning aan de orde. Hoofdstuk 4 heeft betrekking op de objectieve probleemverkenning. De rapportage wordt met hoofdstuk 5 afgesloten met conclusies en aanbevelingen.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

4

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

2

Beleidskader

2.1

Wegcategorisering In het Beleidsplan Verkeer en Vervoer (augustus 2006) is de gemeentelijke visie op de wegcategorisering opgenomen. In deze visie wordt aangegeven welke functie elke weg heeft en op welke wijze deze weg ingericht moet zijn. Deze visie is grotendeels gebaseerd op de huidige inrichting van de wegen, maar houdt wel rekening met toekomstige ruimtelijke of infrastructurele plannen in de omgeving. In figuur 2.1 is de wenselijke wegcategorisering weergegeven.

Figuur 2.1: Vastgestelde wegcategorisering (bron: Beleidsplan Verkeer en Vervoer gemeente Drimmelen, 2006) In de figuur is te zien dat de doorgaande route door Hooge en Lage Zwaluwe verschillende wegfuncties heeft. Vanuit noordoostelijke richting worden de volgende wegfuncties onderscheiden:  Binnenmoerdijksebaan - Dirk de Botsdijk: erftoegangsweg 60 km/uur;  Oude Weg – Plantsoen – Loonsedijk – Gaete: gebiedsontsluitingsweg 50 km/uur;  Horenhilsedijk: erftoegangsweg 60 km/uur;  Raadhuisstraat – Havenstraat – Spoorstraat – Kerkdijk – Wagenbergsestraat: erftoegangsweg 30 km/uur. De gemeentelijke wegenvisie is gericht op de verkeersafwikkeling via bovengenoemde wegen, met uitzondering van de route door Hooge Zwaluwe. De gemeente ziet liever het verkeer afgewikkeld via de Zonzeelseweg – Zoutendijk, waarbij het laatste deel wordt gemeden door middel van een, nog aan te leggen, rechtstreekse aansluiting op het kruispunt Horenhilsedijk – Ruilverkavelingsweg. In het Provincaal Verkeer- en Vervoerplan van de provincie Noord-Brabant (2006) is de N285 (Brandestraat – Wagenbergsebaan) aangewezen als gebiedsontsluitende weg. Deze weg loopt echter buiten het onderzoeksgebied. Megaborn GDm1301, 15 april 2014

5

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

2.2

Landbouwroutes Het ZLTO heeft een aantal wegen aangewezen waarop over het algemeen veel landbouwverkeer aanwezig is. In figuur 2.2 zijn de desbetreffende wegen weergegeven (groene lijnen).

Figuur 2.2: landbouwroutes Op de kaart is te zien dat een deel van de doorgaande route en de sluiproutes ook worden gebruikt als landbouwroute.

Figuur 2.3: Landbouwroute ter hoogte van de Zoutendijk in Hooge Zwaluwe Megaborn GDm1301, 15 april 2014

6

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

2.3

Doorgaand verkeer Belangrijk voor dit onderzoek is om te bepalen wat er wordt verstaan onder doorgaand verkeer. Doorgaand verkeer is verkeer dat door een bepaald gebied gaat, maar niet zijn herkomst of bestemming in dat gebied heeft. Doorgaand verkeer wordt echter veelal bestempeld als ongewenst of als sluipverkeer. Voor een bewoner in Hooge Zwaluwe kan een bewoner vanaf de A59 via de Kerkdijk naar Lage Zwaluwe worden aangemerkt als doorgaand verkeer. De vraag is of dit zo is omdat de route die deze bewoner rijdt waarschijnlijk wel de kortste, snelste en meest logische route is. Doorgaand verkeer of sluipverkeer is in dit onderzoek gedefinieerd als verkeer dat geen herkomst of bestemming heeft in Lage Zwaluwe, Hooge Zwaluwe of directe omgeving (Helkant, Blauwe Sluis, buitengebied, bedrijventerrein, etc.). Dit zal met name verkeer zijn dat de route rijdt vanaf de Dirk de Botsdijk via Lage en Hooge Zwaluwe richting Helkant en Wagenberg (of vice versa). Bestemmingsverkeer betreft verkeer dat een bestemming heeft in Lage Zwaluwe, in Hooge Zwaluwe of in de directe omgeving van beide kernen. Veelal zal dit verkeer de snelste of kortste route naar de bestemming rijden.

2.4

Ruimtelijke ontwikkelingen De komende jaren zullen enkele woningbouwprojecten worden gerealiseerd in Hooge en Lage Zwaluwe. Deze ruimtelijke ontwikkelingen trekt extra/nieuw verkeer aan. De belangrijkste ontwikkeling betreft het woningbouwplan ‘Lage Zwaluwe-west’. Vanwege de recessie is het op dit moment de vraag of dit project in deze omvang wordt gerealiseerd. In figuur 2.4 is een overzicht gegeven van de op dit moment bekende woningbouwprojecten. Aantal woningen

Woningbouwprojecten 1 2 3 4 5

Industriestraat nabij Repel, Lage Zwaluwe Lage Zwaluwe-west (tussen Kruisstraat, Nieuwlandsedijk, Nieuwstraat en Oude Weg) Olmhof- Koning Gustaaf Adolfstraat, Lage Zwaluwe Julianastraat, Hooge Zwaluwe (voormalige basisschool Frederik Hendrik) Prinses Margrietstraat, Hooge Zwaluwe

5 300 28 8 ca.12

1

Lage Zwaluwe

2 3

Hooge Zwaluwe 4/5

Figuur 2.4: Ruimtelijke ontwikkelingen Megaborn GDm1301, 15 april 2014

7

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

3

Subjectieve probleemverkenning

3.1

Inleiding Binnen de subjectieve probleemverkenning is er gekeken naar de gevoelens en de beleving die de bewoners hebben met de verkeerssituatie op de wegen in hun dorp. Zij weten immers het beste wat er speelt in hun dorp en worden hier mogelijk dagelijks mee geconfronteerd. Enerzijds is er een probleeminventarisatie gehouden aan de hand van een enquête (zie paragraaf 3.2). Daarnaast zijn de reeds aanwezige klachten en meldingen die bij de gemeente zijn binnengekomen geanalyseerd (zie paragraaf 3.3).

3.2

Bewonersenquête

3.2.1

Opzet Een onderdeel van deze probleemverkenning is een schriftelijk enquête onder bewoners van de dorpen Hooge en Lage Zwaluwe en omgeving. Door middel van deze enquête is getracht inzicht te krijgen in de gevoelens en de beleving die bewoners hebben over de verkeerssituatie in deze dorpen. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de omvang en de routes van het doorgaand verkeer en sluipverkeer in Hooge en Lage Zwaluwe. In bijlage 1 is de enquête weergegeven. De enquête kon tussen 12 december 2013 en 12 januari 2014 digitaal worden ingevuld via de website van de gemeente Drimmelen of via de websites van de bewonersgroepen van Hooge en Lage Zwaluwe. Het was tevens mogelijk om de enquête op papier in te vullen. Een enquête (inclusief gratis retourenvelop) was af te halen bij diverse centrale punten in Hooge en Lage Zwaluwe. Ook was het mogelijk om de enquête toegestuurd te krijgen na telefonisch contact met de gemeente.

3.2.2

Resultaten

Algemeen (vraag 1 t/m 4) In totaal zijn 199 enquêtes ingevuld. Dit is ca. 3,5 % van het aantal inwoners (Hooge Zwaluwe 1.677 en Lage Zwaluwe 4.078 inwoners) en ca. 8,2% van het aantal huishoudens (Hooge Zwaluwe 675 en Lage Zwaluwe 1.745 huishoudens). De belangrijkste gegevens van de geënquêteerden zijn in figuur 3.1 weergegeven. Geslacht Man Vrouw Niet ingevuld

Aantal 113 85 1

Woonplaats Aantal Hooge Zwaluwe 84 Lage Zwaluwe 95 Helkant 13 Blauwe Sluis 1 Buitengebied 3 Breda 1 Drimmelen 1 Terheijden 1

Leeftijd Aantal Jonger dan 18 jaar 1 18 - 24 jaar 3 25 - 34 jaar 19 35 - 44 jaar 49 45 - 54 jaar 42 55 - 64 jaar 54 65 - 74 jaar 23 75 jaar of ouder 7 Niet ingevuld 1

Figuur 3.1: Algemene gegevens van de respondenten Vervolgens is gevraagd in welke straat men woonachtig is. Indien men woonachtig is langs een doorgaande route of sluiproute, zoals gedefinieerd in hoofdstuk 1, dan wordt men gezien aan aanwonende. Aanwonenden hebben ook vragen gekregen over de functie, de vormgeving en het gebruik van de straat waarin men woont (vraag 5 t/m 7). Niet-aanwonenden hebben deze vragen niet ingevuld.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

8

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Vragen aan aanwonenden met betrekking tot de functie van de weg (vraag 5) Stelling Aantal respondenten

Straat Lage Zwaluwe Plantsoen Loonsedijk Gaete Flierstraat Nieuwlandsedijk Kerkstraat Dorpsstraat Nieuwstraat Kruisstraat Ganshoeksingel Hooge Zwaluwe Raadhuisstraat Havenstraat Spoorstraat Kerkdijk Wagenbergsestraat Zoutendijk Zonzeelseweg Stationsweg Helkantsedijk Zandstraat Totaal

2 8 6 4 15 6 4 9 7 1 16 4 20 17 4 11 5 1 4 1 145

Er rijdt verkeer door de straat wat hier eigenlijk niet hoort te rijden

Er rijdt teveel vrachtverkeer door de straat

Er rijdt teveel landbouwverkeer door de straat

Eens

Eens

Eens

4 2 4 2 1 4 2

3 8 10 4 1

45

Neutraal Oneens 1 3 4 4 8 2 2 4 3 1 13 4 11 6 4 6 4 1 4 1 86

1 1

3 2 1 1 2

4 2 4 2 1 2 3

3 1 1

8 10

1

3

Neutraal Oneens 1 3 3 3 7 3 2 3 3 1

1 1 1 1 4 1 1 4 1

3

11 4 11 5 4 6 5

2

2

1 2

8 6

1

3 1

4 1

1 2 3

Neutraal Oneens 1 3 5 3 7 5 3 5 2 1 13 4 10 10 4 5

1

14

42

4 1 80

22

34

4 1 86

1 1 1 5 1 2 2

1 2 1 3 4 1

25

legenda > 50% van de respondenten uit deze straat zijn het eens met deze stelling

> 50% van de respondenten uit deze straat zijn het oneens met deze stelling

Figuur 3.2: Functie van de weg volgens aanwonenden

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

9

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Uit de figuur 3.2 kan worden geconcludeerd dat vrijwel alle aanwonenden langs een doorgaande route of sluiproute accepteren dat er doorgaand verkeer door hun straat rijdt, immers het aantal aanwonenden dat aangeeft dat er verkeer door de straat rijdt wat er eigenlijk niet hoort te rijden (45 van de 145) is in de minderheid. Ook als per straat wordt gekeken dan blijkt dat meer dan de helft van het aantal respondenten van de desbetreffende straat geeft aan dat men niet van mening is dat er oneigenlijk verkeer, vrachtverkeer of landbouwverkeer door hun straat rijdt. Uitzondering hierop is de Kerkdijk te Hooge Zwaluwe. Van de respondenten die vinden dat er teveel verkeer door de straat rijdt is vervolgens gevraagd welke herkomst en/of bestemming het verkeer naar hun oordeel heeft. In figuur 3.3 zijn de resultaten hiervan weergegeven.

Woonplaats Herkomst verkeer Hooge Zwaluwe Doorgaand verkeer van en naar Lage Zwaluwe Sluipverkeer A16/A59 ivm file Vrachtverkeer van en naar Lage Zwaluwe Landbouwverkeer naar en van polder Industriegebied Hooge Zwaluwe Bestemming in Hooge Zwaluwe Lage Zwaluwe Doorgaand verkeer van en naar Hooge Zwaluwe, Made, Drimmelen Sluipverkeer A16/A59 ivm file Vrachtverkeer naar Havengebied Bestemming in Lage Zwaluwe Landbouwverkeer naar en van polder Helkant Doorgaand verkeer van en naar Hooge en Lage Zwaluwe Sluipverkeer A16/A59 ivm file Vrachtverkeer naar bedrijven Moerseweg Totaal

Aantal 18 28 11 5 3 1 3 11 5 3 9 6 3 5 111

Figuur 3.3: Herkomst/bestemming van het ongewenste verkeer volgens aanwonenden De aanwonenden hebben het beeld dat het sluipverkeer met name aanwezig is als gevolg van filevorming op de autosnelwegen A16 en/of A59. Dit is wel opmerkelijk omdat er een ‘goede’ sluiproute voorhanden is op het onderliggend wegennet via de N285 – Driehoefijzersstraat. Aanwonenden in Hooge Zwaluwe geven aan dat verkeer van/naar Lage Zwaluwe wordt gezien als doorgaand (sluip)verkeer. Aanwonenden in Lage Zwaluwe daarentegen geven aan dat verkeer van/naar Hooge Zwaluwe wordt gezien als doorgaand (sluip)verkeer. Niet alle verkeer naar de aangegeven herkomsten/bestemmingen zijn om te leiden via meer geschikte wegen. Een deel van het verkeer zal er altijd blijven rijden, ook indien er goede alternatieve routes beschikbaar zijn. Tevens is gevraagd via welke weg/wegen dit verkeer zou moeten rijden. In figuur 3.4 zijn de resultaten hiervan weergegeven. Woonplaats Gewenste route Hooge Zwaluwe A16, N285 en A59 Rondweg (om de kern heen) Zonzeelseweg en Zoutendijk Zanddijk en Moerseweg landbouwverkeer door de polders Lage Zwaluwe A16, N285 en A59 Rondweg (om de kern heen) Oude Weg Ruilverkavelingsweg landbouwverkeer door de polders Helkant A16, N285 en A59 Rondweg (om de kern heen) Watertorenstraat Totaal

Aantal 16 21 12 7 5 8 7 7 2 2 2 4 3 96

Figuur 3.4: Alternatieve route van het ongewenste verkeer volgens aanwonenden Megaborn GDm1301, 15 april 2014

10

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Uit de tabel is af leiden dat een nieuwe rondweg om de kern(en) heen relatief vaak wordt genoemd. Ook een route via de N285 (Wagenberg – Zevenbergen) wordt gezien als een goede alternatieve route.

Vragen aan aanwonenden met betrekking tot de overlast van het verkeer (vraag 6) Vervolgens is aan aanwonenden gevraagd op welke wijze de overlast tot uitdrukking komt. In bijlage 2 zijn de resultaten hiervan weergegeven. Uit deze tabel blijkt dat aanwonenden van doorgaande- of sluiproutes het doorgaand verkeer accepteert, echter het verkeer geeft wel overlast. Hoge snelheden en onveiligheid worden in algemene zin als grootste knelpunten ervaren. Deze aspecten worden het meest genoemd als typering van de overlast. Overlast van geluid en trillingen is volgens de aanwonenden ook aanwezig, omdat meer dan de helft van het aantal respondenten uit de meeste straten dit hebben aangegeven.

Vragen aan aanwonenden met betrekking tot de vormgeving van de straat (vraag 7) De belangrijkste oorzaken van de overlast is de beperkte ruimte voor fietsers en voetgangers (zie bijlage 3). Respectievelijk 95 en 93 respondenten (van de in totaal 145 respondenten) geven dit aan.

Vragen aan aanwonenden én overige bewoners (vraag 8) Vervolgens is aan alle respondenten (dus ook niet-aanwonenden) gevraagd naar de oorzaak van de overlast van het verkeer in alle straten van Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe en directe omgeving. In bijlage 4 zijn de resultaten hiervan weergegeven. Uit de tabel blijkt dat de beperkte ruimte voor gemotoriseerd verkeer en fietsers, en het parkeren wordt ervaren als de belangrijkste oorzaak van de overlast. Als per straat wordt gekeken dan vallen een aantal straten op. Te noemen zijn de Gaete, Flierstraat en de Nieuwlandsedijk in Lage Zwaluwe en de Raadhuisstraat, Havenstraat, Spoorstraat en Kerkdijk in Hoge Zwaluwe. Minimaal 4 van de 7 aspecten van deze straten worden ‘relatief vaak’ genoemd.

Figuur 3.5: Beperkte ruimte voor het doorgaand verkeer in de Spoorstraat te Hooge Zwaluwe Megaborn GDm1301, 15 april 2014

11

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Overige genoemde suggesties of opmerkingen (vraag 9) Tenslotte werd in de enquête de mogelijkheid geboden om suggesties of opmerkingen over het verkeer in Hooge en/of Lage Zwaluwe te maken. In bijlage 5 zijn de resultaten hiervan weergegeven. Er is onderscheid gemaakt in overige klachten en oplossingen enerzijds, en de herkomst van de respondenten (Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe en overige herkomsten) anderzijds. 3.3

Probleeminventarisatie klachtenregistratie De gemeente houdt via het een registratiesysteem klachten en meldingen bij van inwoners van de gemeente. Op basis van deze registratie is er een overzicht opgesteld van de 106 binnengekomen klachten met betrekking tot de doorgaande- en sluiproutes in Hooge en Lage Zwaluwe vanaf 2006. Voor de vergelijkbaarheid zijn de klachten op enigszins vergelijkbare wijze geordend als de enquête. In bijlage 6 zijn de resultaten hiervan weergegeven. Uit de figuur komt naar voren dat het grootste aantal klachten betrekking heeft op onderhoud. Overige klachten hebben voornamelijk betrekking op te hoge snelheid en overlast door trillingen van vrachtverkeer.

3.4

Samenvatting subjectieve probleemverkenning Uit de onderdelen met betrekking tot de subjectieve probleemverkenning kunnen de volgende conclusies worden getrokken: Enquête aanwonenden  Vrijwel alle aanwonenden langs een doorgaande route of sluiproute accepteren dat er doorgaand verkeer door hun straat rijdt. Uitzondering hierop is de Kerkdijk te Hooge Zwaluwe;  De aanwonenden die overlast ervaren hebben het beeld dat het sluipverkeer het gevolg is van filevorming op de autosnelwegen A16 en/of A59;  Een nieuwe rondweg om de kern(en) heen wordt relatief vaak genoemd. Ook een route via de N285 (Wagenberg - Zevenbergen) wordt gezien als een goede alternatieve route.  Het doorgaand verkeer geeft wel overlast. Hoge snelheden en onveiligheid worden als grootste knelpunten ervaren. De belangrijkste oorzaken is de beperkte ruimte voor fietsers en voetgangers; Enquête alle bewoners  De beperkte ruimte voor gemotoriseerd verkeer en fietsers, en de beperkte ruimte om te parkeren wordt ervaren als de belangrijkste oorzaak van de overlast; Klachtenregistratie  Het grootste aantal klachten heeft betrekking op onderhoud. Overige klachten hebben voornamelijk betrekking op te hoge snelheid en overlast door trillingen van vrachtverkeer.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

12

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

4

Objectieve probleemverkenning

4.1

Inleiding Met betrekking tot de objectieve probleemverkenning gaat het om het in beeld brengen van meetbare en toetsbare problemen. In het kader van dit onderzoek zijn in totaal 9 deelonderzoeken uitgevoerd. In figuur 4.1 zijn de verschillende onderzoeken weergegeven. Aspect Bereikbaarheid Duurzaamheid

Verkeersveiligheid

Leefbaarheid

Criterium Wachttijd (zie paragraaf 4.2) Verdeling intensiteiten over het wegennet (zie paragraaf 4.3) Ongevallen (zie paragraaf 4.4) Snelheid (zie paragraaf 4.5) Geluid (zie paragraaf 4.6) Luchtkwaliteit (zie paragraaf 4.7) Trillingen (zie paragraaf 4.8)

Methode Kwalitatieve toets files Berekening wachttijd voor langzaam verkeer Intensiteitgroei als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen Berekening maximale verkeersproductie Evenwicht functie / vormgeving / gebruik Analyse geregistreerde ongevallen Analyse gereden snelheden Berekening geluidsbelasting Kwalitatieve beoordeling Kwalitatieve toets omvang vrachtverkeer in relatie tot omgevingskenmerken

Figuur 4.1: Objectieve probleemverkenning Bij het bepalen van de objectieve problemen vormen de verkeerstellingen vaak een belangrijke input. De gemeente Drimmelen heeft de afgelopen jaren op diverse locaties tellingen uitgevoerd. Een overzicht van de beschikbare telgegevens op de doorgaande routes en sluiproutes is weergegeven in figuur 4.2. Indien op één locatie meerdere keren is geteld, dan is de meest recente telling weergegeven. In figuur 4.3 zijn aanvullende gegevens van elke telling opgenomen (percentage vrachtverkeer en aantal fietsers).

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

13

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Figuur 4.2: gemiddelde werkdag-intensiteiten (uitgedrukt in motorvoertuigen per etmaal)

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

14

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Straatnaam

Ter hoogte van Dirk de Botsdijk Oude weg - Binnenmoerdijksebaan Nieuwstraat Kruisstraat Oude Weg Oudlandsestraat - Dorpsstraat Plantsoen Gaete - Plasstraat Loonsedijk Komgrens - Molendijk Gaete Oude weg - Zwaluwsedijk Flierstraat Nieuwlandsedijk Ganshoeksingel - Nieuwstraat Kerkstraat Brugdam - Plantsoen Dorpstraat Ruilverkavelingsweg - Vierendeelseweg Horenhilsedijk Raadhuisstraat Spoorstraat - Raadhuisstraat Havenstraat Havenstraat - Stationsweg Spoorstraat Hooge Zwaluwe Kerkdijk Helkant Kerkdijk Onderstraat - komgrens Zoutendijk Zoutendijk - Wagenbergseweg Zonzeelseweg Stationsweg - Helkantsedijk Moerseweg Moerseweg - Watertorenstraat Helkantsedijk

Jaartal 2011 2012 2012 2012 2012 2010 2010 2013 2012 2012 2013 2012 2012 2013 2010 2013 2011 2011 2011

Aantal motorvoertuigen per etmaal 3.986 3.750 2.862 3.094 3.133 960 937 895 823 2.963 2.663 2.951 3.042 3.828 2.712 724 1.020 352 1.940

% vrachtverkeer 13% 8% 9% 11% 10% 8% 5% 4% 7%

Aantal fietsers per etmaal 1 1 150 204 48 102 155 138 82

9% 8% 7% 9% 9% 12% 9% 11% 4%

165 230 236 5 68 36 78 29 264

Figuur 4.3: verkeersgegevens tellingen 4.2

Wachttijd

Kwalitatieve toets files

Tijdens de verschillende inventarisatierondes in het kader van dit onderzoek blijkt dat er nauwelijks sprake is van filevorming in Hooge Zwaluwe of Lage Zwaluwe. Ook uit de resultaten van de enquête blijkt dat een verminderde afwikkeling van het verkeer geen issue is in beide dorpen. Het is niet benoemd in de enquête. Uit de klachtenregistratie wordt één keer een slechte doorstroming in de Flierstraat genoemd. Aangezien de Flierstraat onderdeel uitmaakt van een 30 km/uur-zone is de verblijfsfunctie belangrijker dan de verkeersfunctie. Dit blijkt ook uit de verkeersintensiteiten. Er kan geen sprake zijn van filevorming.

Berekening wachttijd voor langzaam verkeer

Op basis van verkeersintensiteiten van het gemotoriseerd verkeer, de breedte van de rijbaan en de snelheid van de voetganger is de gemiddelde wachttijd voor overstekende voetgangers berekend1. Hiermee kan een kwalificatie voor de oversteekbaarheid worden gegeven. De wachttijden zijn berekend voor een representatieve oversteeklocatie op het desbetreffende wegvak. Bij de berekeningen is uitgegaan van een Poisson2 verdeelde verkeersstroom en een loopsnelheid van 1,0 meter per seconde. Per locatie is de verkeersintensiteit gedurende een spitsperiode gehanteerd (= 10% van de etmaalintensiteit). In figuur 4.4 zijn de resultaten van de berekening weergegeven.

1 2

Met behulp van het softwareprogramma Capacito, versie 1.8. De Poissonverdeling is van toepassing op diverse fenomenen die een discrete natuur hebben (dat wil zeggen dat ze 0, 1, 2, 3... keer voorkomen gedurende een gegeven tijdsinterval of in een bepaald gebied), wanneer de kans op het evenement constant is in de tijd of in de ruimte.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

15

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Breedte Straatnaam rijbaan (m) 5,6 Dirk de Botsdijk 6,1 Oude Weg 7,0 Plantsoen 4,2 Loonsedijk 4,1 Gaete 3,6 Flierstraat 5,1 Nieuwlandsedijk 5,5 Kerkstraat 6,2 Dorpstraat 6,0 Horenhilsedijk 5,8 Raadhuisstraat 5,1 Havenstraat 6,1 Spoorstraat 6,6 Kerkdijk Hooge Zwaluwe 7,3 Kerkdijk Helkant 3,8 Zoutendijk 4,1 Zonzeelseweg 3,1 Moerseweg 4,8 Helkantsedijk

Max. snelheid (km/uur) 60 50 50 50 30 30 30 30 30 60 30 30 30 60 30 30 60 60 50

Intensiteit Gem. per uur wachttijd 399 3 sec 375 3 sec 301 3 sec 330 3 sec 318 3 sec 106 3 sec 109 3 sec 103 3 sec 91 0 sec 296 3 sec 283 3 sec 318 3 sec 328 3 sec 383 3 sec 278 3 sec 76 0 sec 110 3 sec 38 0 sec 220 3 sec

Figuur 4.4: berekening gemiddelde wachttijd Uit de figuur blijkt dat de gemiddelde wachttijd in alle gevallen nooit hoger is dan 3 seconden. Er is sprake van een ‘goede’ oversteekbaarheid als de gemiddelde wachttijd minder is dan 5 seconden. Dit betekent dat de oversteekbaarheid voor de desbetreffende wegen goed is. 4.3

Verdeling intensiteiten over het wegennet

Intensiteitsgroei als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen

De belangrijkste ontwikkeling betreft het woningbouwplan ‘Lage Zwaluwe-west’. Vanwege de recessie is op dit moment de vraag of dit project in deze omvang wordt gerealiseerd. Op korte termijn (5 jaar) zullen ca. 30 woningen in Lage Zwaluwe en ca. 20 woningen in Hooge Zwaluwe worden gebouwd. Uitgaande van een gemiddelde ritproductie per woning van ca. 6 autoritten per dag, resulteert dit in ca. 300 motorvoertuigen per dag extra van/naar Hooge Zwaluwe of Lage Zwaluwe.

Berekening maximale verkeersproductie

De intensiteit van een weg is een resultaat van de verkeersproductie en – attractie van woonen werkgebieden (ritgeneratie). Door het in beeld brengen van de productie en attractie van de woon- en werkgebieden van de dorpen Hooge en Lage Zwaluwe is het mogelijk om de (theoretisch) minimale intensiteiten op het wegennet van de dorpen te bepalen. Vervolgens is de verkeersgeneratie toegedeeld aan de verschillende invalswegen van beide dorpen. Door de (theoretische) verkeerstoedeling te vergelijken met de werkelijk gemeten verkeersintensiteiten kan aangegeven worden wat op de verschillende wegen de hoeveelheid doorgaand verkeer, herkomst- en bestemmingsverkeer is. De berekening van de verkeersgeneratie is gebaseerd op de volgende gegevens:  aantal woningen in 2020: Hooge Zwaluwe 695 en Lage Zwaluwe 2.078 (bron: gemeente Drimmelen);  aantal ritten per woning per dag: 6,3 (bron: ASVV 2012, uitgaande van 'centrum dorps');  het aantal bedrijven in Hooge en Lage Zwaluwe en bijbehorende productie/attractie is niet bekend en wordt verder niet in de berekeningen meegenomen.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

16

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Dit resulteert in een ritgeneratie in Hooge Zwaluwe van 4.379 autoritten per dag en in Lage Zwaluwe 13.091 autoritten per dag. Van deze autoritten zijn 19,5% interne verplaatsingen (bron: ASVV 2012). Dit resulteert voor Hooge Zwaluwe in 854 autoverplaatsingen en voor Lage Zwaluwe in 2.553 autoverplaatsingen. Alle overige verplaatsingen zijn verplaatsingen buiten Hooge Zwaluwe of Lage Zwaluwe. Het is niet bekend hoe de verdeling is van het aantal verplaatsingen in noordelijke richting (Dirk de Botsdijk en verder) en zuidelijke richting (Wagenberg en verder). Uitgaande van een verdeling van 50% in noordelijke richting en 50% in zuidelijke richting resulteert dit in een theoretische wegvakbelasting van maximaal 7.000 motorvoertuigen per etmaal op de Dirk de Botsdijk, Loonsedijk – Gaete - Horenhilsedijk en Kerkdijk. De berekende intensiteiten op de genoemde wegen zijn beduidend hoger dan de werkelijke intensiteiten. Hierbij kan opgemerkt worden dat het gebaseerd is op een eenvoudig theoretisch model. Er zijn een aantal aannames gedaan die mogelijk in de praktijk anders zijn. Zo zal bijvoorbeeld een deel van het verkeer zich afwikkelen via de wegen in het buitengebied, zoals Amerweg, Groenedijk, etc.

Op basis van de berekende intensiteiten zou de voorzichtige conclusie getrokken kunnen worden dat er nauwelijks/geen doorgaand verkeer in Hooge en Lage Zwaluwe aanwezig is die een route rijden vanuit Wagenberg richting de Dirk de Botsdijk (of vice versa).

Evenwicht functie / vormgeving / gebruik

Vanuit het landelijk verkeersveiligheidsbeleid Duurzaam Veilig is het wenselijk dat de vastgestelde wegfunctie, de bijbehorende vormgeving en gebruik van de weg in evenwicht zijn. Indien dit niet het geval is, dan ontstaan veiligheidsknelpunten. Wegfunctie versus gebruik De intensiteiten moeten aansluiten op de vastgestelde wegfunctie. Een autosnelweg is bedoeld om veel verkeer te verwerken. Een woonstraat daarentegen is uitsluitend bedoeld voor bestemmingsverkeer. Uit figuur 4.2 blijkt dat de Dirk de Botsdijk de weg is met de hoogste intensiteit (circa 4.000 mvt/etmaal). De intensiteit op de doorgaande noord-zuid route schommelt tussen de 2.600 en de 4.000 mvt/etmaal. Dergelijke intensiteiten passen vrijwel allemaal in zowel de intensiteitenrange van gebiedsontsluitingswegen (minimaal 3.000 mvt/etmaal binnen de bebouwde kom) als in de intensiteitenrange van erftoegangswegen (maximaal 3.000 binnen de bebouwde kom en 6.000 buiten de bebouwde kom). Voor de opbouw van het wegennet is het echter wel van belang dat een rit vanuit een verblijfsgebied naar een stroomweg (autosnelweg) via goed ingerichte gebiedsontsluitingswegen plaatsvinden. Doel van wegen categoriseren is immers om het verkeer zo snel mogelijk te laten afwikkelen via stroomwegen, waarbij het aantal gebiedsontsluitingswegen voor bundeling van verkeer beperkt is.

De ontsluitingswegen liggen op plekken waar voldoende afstand is tot de kwetsbare omgeving. In de huidige wegcategorisering is hiervan geen sprake. Vanuit Lage Zwaluwe gaat een verplaatsing naar de A59 vrijwel uitsluitend over 30- en 60 km/uur-wegen. Dit is ongewenst. Wegfunctie versus vormgeving Vanuit het oogpunt van herkenbaarheid is het gewenst dat wegen landelijk dekkend een vergelijkbare uitstraling hebben. De meest essentiële kenmerken van een weg moeten aanwezig zijn. Op basis van CROW-richtlijnen (CROW-publicatie 315: Basiskenmerken wegontwerp) is de vormgeving van alle doorgaande routes en sluiproutes geanalyseerd. Hierbij is gekeken of de vormgeving voldoet aan de Basiskenmerken Wegontwerp (BKW)3. De vormgevingstoets is uitgevoerd per wegvak. De wegvakken onderscheiden zich op basis van de wettelijke maximum snelheid. Vervolgens is elk wegvak getoetst aan de hand van de 3

Een basiskenmerk wegontwerp is een ontwerpelement dat altijd of juist nooit in het wegontwerp aanwezig moet zijn zodat de herkenbaarheid van de weg wordt bevorderd en de weg veilig functioneert. Als een basiskenmerk wordt weggelaten of wordt toegevoegd in afwijking van de richtlijnen, dan wordt ingeleverd op een van de zes basiseisen en daarmee op de mate van verkeersveiligheid. De zes basiseisen zijn: 1. Wegcategorieën zijn herkenbaar, 2. Conflicten met tegemoetkomend verkeer worden vermeden, 3. Conflicten met kruisend en overstekend verkeer worden vermeden, 4. Verkeerssoorten zijn gescheiden, 5. Er zijn geen obstakels langs de rijbaan, 6. Er is een relatie tussen de weg en zijn omgeving.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

17

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Basiskenmerken Wegontwerp die gelden voor de vastgestelde wegfunctie van de gemeente. In bijlage 7 is het resultaat van de toetsing weergegeven. Wegvak 1 tot en met 10 hebben betrekking op de doorgaande routes, wegvak 11 tot en met 25 hebben betrekking op de sluiproutes. Uit de toetsing komen een aantal opvallende zaken naar voren:  de wettelijke maximum snelheid komt bij een aantal wegvakken niet overeen met de vastgestelde functie van de weg. De Loonsedijk en de Gaete bijvoorbeeld maken onderdeel uit van een 30 km/uur-zone terwijl beide straten op basis van het Beleidsplan Verkeer en Vervoer een gebiedsontsluitende functie hebben;  De vormgeving van de gebiedsontsluitingsroute Oude Weg – Plantsoen – Loonsedijk – Gaete komt op meerdere punten niet overeen met de geldende richtlijnen. Genoemd kunnen worden het ontbreken van goede fietsvoorzieningen, de aanwezigheid van geparkeerde voertuigen op de rijbaan en de aanwezigheid van de diverse erfaansluitingen en bijbehorende oversteekbewegingen;  De obstakelafstand is bij relatief veel wegvakken te kort. Als de snelheden hoger zijn, des te groter de noodzakelijke obstakelafstanden moeten zijn vanwege de snelheid waarmee het object bij een aanrijding anders zal worden geraakt. 4.4

Ongevallen De objectieve verkeersveiligheid is in beeld gebracht aan de hand van de door de politie geregistreerde ongevallen (BRON-gegevens) over de periode 2008 tot en met 20124 Vanwege de beperkte registratiegraad van ongevallen met uitsluitend materiele schade zijn uitsluitend de ongevallen met slachtoffers (doden en/of gewonden) geanalyseerd. Om een meer compleet overzicht te krijgen is er tevens via internet gezocht naar verkeersongevallen die zijn gemeld via media op internet. In figuur 4.10 zijn de resultaten hiervan weergegeven. nr. datum 1 6-3-2008 2 3 4 5 6 7 8 9

locatie Wegvak Nieuwlandsedijk

omschrijving ongeval ernst bron Frontale botsing 2 personenauto's, fout door de 1 gewonde politie bocht 3-6-2008 Kruispunt Horenhilsedijk / Voorrangsongeval tussen 2 personenauto's 1 gewonde politie Vierendeelseweg 22-6-2008 Wegvak Personenauto tegen boom en overige vaste 1 gewonde politie Binnenmoerdijksebaan voorwerpen 25-12-2008 Wegvak Nieuwlandsedijk Personenauto tegen boom, macht over het stuur 1 gewonde politie verloren. Alcohol ongeval 20-3-2009 Wegvak Frontale botsing tussen personenauto en 1 gewonde politie Binnenmoerdijksebaan landbouwvoertuig, foutieve rijbaan/weghelft 27-11-2011 Wegvak Dirk de Botsdijk Personenauto tegen boom, macht over het stuur 1 dode en politie verloren 2 gewonden 28-7-2012 Wegvak Zonzeelseweg Eenzijdig ongeval met personenauto. Alcohol 1 gewonde internet ongeval. 6-10-2013 Wegvak Dirk de Botsdijk Eenzijdig ongeval, personenauto tegen boom. 1 gewonde internet 12-11-2013 Wegvak Dirk de Botsdijk Personenauto tegen boom na inhaalmanoeuvre, 1 dode internet macht over het stuur verloren.

Figuur 4.10: Verkeersongevallen met slachtoffers, periode 2008 tot en met 2012 (via internet tot en met 2013) In het overzicht is te zien dat de ongevallen verspreid over het wegennet hebben plaatsgevonden. Bij twee ongevallen (nr. 4) had de veroorzaker van het ongeval teveel alcohol op. Alle overige ongevallen zouden te maken kunnen hebben met de vormgeving van de weg. Opvallend zijn in ieder geval de twee doden en 3 gewonden die zijn gevallen op de Dirk de Botsdijk. Vanwege de beperktheid van de gegevens is het lastig om dominante groepen ongevallen te selecteren en hier vervolgens conclusies aan te verbinden. 4

De politie registreert vanwege diverse redenen niet alle verkeersongevallen en slachtoffers. De werkelijke omvang van de verkeersonveiligheid is derhalve hoger.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

18

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

4.5

Snelheid De gemeente heeft in een collegebesluit vastgelegd dat er sprake is van een te hoge snelheid als er meer dan 25% van het verkeer de maximum snelheid met 10 km/uur overschrijdt. Aan de hand van door de gemeente aangeleverde snelheidsmetingen is een overzicht opgesteld met gegevens over de snelheden per straat (zie figuur 4.11). Uit de tabel is af te leiden dat op basis van bovengenoemde vuistregel er 7 wegen zijn waar te snelheden van het gemotoriseerd verkeer te hoog liggen. Het hoogste percentage (te) hardrijders is te vinden op de Dirk de Botsdijk. Ook op andere wegen wordt structureel (te) hard gereden.

Straatnaam

Ter hoogte van

Dirk de Botsdijk Oude weg - Binnenmoerdijksebaan Nieuwstraat Kruisstraat Oude Weg Oudlandsestraat - Dorpsstraat Plantsoen Gaete - Plasstraat Loonsedijk Komgrens - Molendijk Gaete Oude weg - Zwaluwsedijk Flierstraat Nieuwlandsedijk Ganshoeksingel - Nieuwstraat Kerkstraat Brugdam - Plantsoen Dorpstraat Horenhilsedijk Ruilverkavelingsweg - Vierendeelseweg Raadhuisstraat Spoorstraat - Raadhuisstraat Havenstraat Havenstraat - Stationsweg Spoorstraat Hooge Zwaluwe Kerkdijk Helkant Kerkdijk Onderstraat - komgrens Zoutendijk Zonzeelseweg Zoutendijk - Wagenbergseweg Stationsweg - Helkantsedijk Moerseweg Moerseweg - Watertorenstraat Helkantsedijk

Jaartal 2011 2012 2012 2012 2012 2010 2010 2013 2012 2012 2013 2012 2012 2013 2010 2013 2011 2011 2011

Wettelijke maximum snelheid 60 km/u 50 km/u 50 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u 60 km/u 30 km/u 30 km/u 30 km/u 60 km/u 30 km/u 30 km/u 60 km/u 60 km/u 50 km/u

% meer dan 10 km/u te hard 59% 44% 3% 70% 4% 12% 13% 25% 14% 29% 42% 10% 33% 9% 9% 2% 5% 3% 38%

meer dan 25% rijdt meer dan 10 km/uur te hard

Figuur 4.11: Resultaten snelheidsmetingen

Figuur 4.12: Hoge snelheden op de Dirk de Botsdijk Megaborn GDm1301, 15 april 2014

19

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

4.6

Geluid Met behulp van Standaard Rekenmethode 1 is indicatief5 de geluidsbelasting op de gevel van enkele woningen in representatieve straten in de kernen van Lage en Hooge Zwaluwe berekend. Er is in Lage Zwaluwe gekozen voor de Gaete en de Kerkstraat, en in Hooge Zwaluwe voor de Raadhuisstraat en de Kerkdijk (60 km/u-gedeelte). Omdat de gevellijn en de breedte van de straten wisselend zijn is steeds gekozen voor een gemiddelde. De Wet Geluidhinder geeft een voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Omdat de Gaete, Kerkstraat en Raadhuisstraat 30 km/u-wegen zijn, zijn dit wegen op basis van artikel 74 geen wegen waarop de Wet Geluidhinder van toepassing is. Dit betekent echter niet dat de wegen niet de voorkeursgrenswaarde uit de wet kunnen overschrijden. De Kerkdijk in Hooge Zwaluwe is een 60 km/u-weg en zou op basis hiervan wel een weg kunnen zijn waarop de Wet Geluidhinder van toepassing is. Toetsing aan de Wet Geluidhinder vindt echter uitsluitend plaats wanneer er sprake is van een fysieke wijziging aan de weg. In bijlage 8 zijn per straat de input- en outputgegevens weergegeven. De berekende geluidsbelastingen zijn weergegeven in figuur 4.13. Straatnaam Gaete Kerkstraat Raadhuisstraat Kerkdijk Hooge Zwaluwe

Lden (dB) 66 41 63 63

Figuur 4.13: Berekende geluidsbelasting per straat Bij zowel de Gaete als de Raadhuisstraat ligt de werkelijke geluidsbelasting hoger dan de wettelijke voorkeursgrenswaarde van 48 dB. De geluidsbelasting op de gevels in de Kerkstraat liggen structureel lager. Dit komt met name door de lagere intensiteiten. Ook bij de Kerkdijk in Hooge Zwaluwe ligt de werkelijke geluidsbelasting hoger dan de wettelijke voorkeursgrenswaarde. Omdat er hier geen sprake is van fysieke wijzigingen aan de Kerkdijk, staat de Wet Geluidhinder een wettelijk onderzoek naar de optredende geluidsbelasting inclusief bijbehorende toetsing aan het gestelde in de Wet Geluidhinder niet toe. Enkel indien er in de toekomst een fysieke wijziging aan de straat plaats vindt moet op de Kerkdijk rekening gehouden worden met de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. 4.7

Luchtkwaliteit Uit een eerste beoordeling van de kaart van het Nationale Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) komt naar voren dat op de straten in het onderzoeksgebied niet te verwachten is dat er sprake is van een overschrijding van de wettelijke normen op het gebied van luchtkwaliteit (zie figuur 4.14).

5

Indicatief, dat wil zeggen dat de berekende geluidsbelastingen een globale indruk geven van de mate van geluidsoverlast. Voor specifieke situaties moeten afzonderlijke geluidsberekeningen worden uitgevoerd.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

20

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Figuur 4.14: beoordelingskaart Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit 4.8

Trillingen Trillingen worden vooral veroorzaakt door voertuigen uit de categorieën middelzwaar en zwaar verkeer (bussen, vrachtauto’s, of in zijn algemeenheid voertuigen met een hoge asbelasting). Vanwege een gebrek aan een wettelijk kader ten aanzien van trillingen is aan de hand van de omvang van het vrachtverkeer in combinatie met de afstand tot de woningen, de aanwezigheid van verticale snelheidsremmende maatregelen (zoals drempels, plateau's etc.) en de verhardingssoort een inschatting gemaakt van de mate waarin trillingen kunnen voorkomen. In figuur 4.15 zijn de desbetreffende gegevens per straat weergegeven.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

21

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Straatnaam Dirk de Botsdijk Oude Weg Plantsoen Loonsedijk Gaete Flierstraat Nieuwlandsedijk Kerkstraat Dorpstraat Horenhilsedijk Raadhuisstraat Havenstraat Spoorstraat Kerkdijk Hooge Zwaluwe Kerkdijk Helkant Zoutendijk Zonzeelseweg Moerseweg Helkantsedijk

Vrachtwagens Afstand woning tot straat (m) per etmaal 522 33 296 18 256 10 353 2 312 2 84 2 50 1 44 2 66 2 onbekend n.v.t. 255 3 245 1 226 1 333 2 250 2 90 1 98 8 43 15 90 12

Aantal verticale snelheidsremmende maatregelen 0 0 0 2 2 0 2 1 0 2 0 0 0 2 2 2 0 0 0

Soort verharding Asfalt Asfalt Asfalt Asfalt + klinkers Asfalt + klinkers Asfalt Klinkers Klinkers Klinkers Asfalt Klinkers Klinkers Klinkers Klinkers Klinkers Klinkers Asfalt Asfalt Asfalt

Figuur 4.15: gegevens beoordeling trillingshinder In de figuur is te zien dat verschillende doorgaande routes en sluiproutes mogelijk te maken hebben met trillingen, aangezien er zowel sprake is van veel vrachtverkeer, een korte afstand tussen woning en straat, aanwezigheid van meerdere plateaus of drempels én klinkerverharding. Als uitsluitend het aantal vrachtwagens, de afstand tot de woningen, de aanwezigheid van snelheidsremmende maatregelen en klinkerverharding bepalend zou zijn voor de mate van trillingsoverlast dan is de meeste trillingsoverlast te verwachten op de Loonsedijk, Gaete en Kerkdijk. Trillingen kunnen echter ook veroorzaakt worden door de grondslag, staat van onderhoud van de wegen en woningen en/of woningen die niet onderheid zijn.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

22

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

4.9

Samenvatting objectieve probleemverkenning Uit de onderdelen met betrekking tot de objectieve probleemverkenning kunnen de volgende conclusies worden getrokken: Wachttijd / files  Er zijn geen files waargenomen. Ook zijn files niet genoemd in de enquête Een slechte doorstroming is dan ook geen issue; Oversteekbaarheid  De oversteekbaarheid is zowel in Hooge als in Lage Zwaluwe goed; Berekening maximale verkeersproduktie  Het is zeer waarschijnlijk dat er vrijwel geen doorgaand verkeer aanwezig is, zijnde verkeer tussen de A59 en A16 via Hooge en Lage Zwaluwe; Evenwicht functie/vormgeving/gebruik  Er is geen sluitend netwerk van gebiedsontsluitingswegen;  De maximum snelheid van een aantal wegen komt niet overeen met de vastgestelde wegfunctie (o.a. Loonsedijk en Gaete);  De gebiedsontsluitende wegen in het gebied zijn niet volgens de richtlijnen ingericht (o.a. Oude Weg - Plantsoen - Loonsedijk - Gaete);  De obstakelafstand is bij relatief veel wegvakken te kort.

Als de snelheden hoger zijn, des te groter de noodzakelijke obstakelafstanden moeten zijn vanwege de snelheid waarmee het object bij een aanrijding anders zal worden geraakt; Ongevallen  Op de Dirk de Botsdijk zijn de afgelopen jaren veel ongevallen gebeurd met zwaargewonden en/of doden;  Vanwege de beperktheid van de ongevallengegevens is het lastig om uit de ongevallengegevens verdere conclusies te trekken; Snelheid  Er wordt structureel te hard gereden op de doorgaande routes en sluiproutes. Hoogste overschrijdingen zijn geconstateerd op de Loonsedijk en de Dirk de Botsdijk; Geluid  Op de doorgaande routes is de geluidsbelasting hoger dan de voorkeurswaarde vanuit de wet. Indien er geen reconstructie plaatsvindt of indien de wettelijke maximum snelheid lager is dan 50 km/uur, dan is de Wet Geluidhinder echter niet van toepassing; Luchtkwaliteit  Het is niet te verwachten dat er sprake is van een overschrijding van de wettelijke normen op het gebied van luchtkwaliteit; Trillingen  Er zijn verschillende doorgaande routes en sluiproutes die mogelijk te maken hebben met trillingsoverlast. De meeste overlast is te verwachten op de Loonsedijk, Gaete en Kerkdijk.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

23

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

5

Conclusies en aanbevelingen

5.1

Conclusies In het coalitie-akkoord (2010-2014) van de gemeente Drimmelen is aangegeven dat er een visie ontwikkeld dient te worden om de dorpen Hooge en Lage Zwaluwe te ontlasten van doorgaand verkeer. Ten behoeve van deze visie heeft er een probleemverkenning plaatsgevonden. Bij deze probleemverkenning is gekeken naar de leefbaarheid, bereikbaarheid en de verkeersveiligheid in deze kernen. Om de (eventuele) problemen binnen deze thema’s te bepalen is er onderscheid gemaakt in een subjectieve en objectieve probleemverkenning. Voor de subjectieve probleemverkenning is gebruik gemaakt van een enquête die inwoners van beide kernen konden invullen. Bij de objectieve probleemverkenning is gebruik gemaakt van verkeerskundige theorieën en methoden om te beoordelen of er sprake is van een knelpunt. Bij de objectieve beoordeling is gekeken naar wachttijden, oversteekbaarheid, verkeersproductie, functie/vormgeving/gebruik van een weg, ongevallen, rijsnelheden, geluid, luchtkwaliteit en trillingen. De meerderheid van de bewoners die wonen aan de doorgaande routes van Hooge en Lage Zwaluwe accepteren dat er doorgaand verkeer door de straten rijdt. De bewoners van de Kerkdijk in Hooge Zwaluwe vormen hierop een uitzondering. Deze bewoners accepteren geen doorgaand verkeer door hun straat.

De aanwonenden hebben het beeld dat het sluipverkeer het gevolg is van filevorming op de autosnelwegen A16 en/of A59. Op basis van een aanvullend kentekenonderzoek kan deze stelling (al dan niet) bevestigd worden. In bijlage 9 is een eerste opzet voor een kentekenonderzoek uitgewerkt. De aanwonenden die het doorgaand verkeer niet accepteren ervaren dit als overlast. Met name de beperkte ruimte die aanwezig is voor onder andere fietsers en voetgangers zorgt voor verkeersonveilige situaties. In het algemeen komt naar voren dat de beperkte ruimte voor het gemotoriseerd verkeer en fietsers, en het parkeren als de belangrijkste oorzaak van de overlast wordt ervaren. Uit de brieven die in het verleden bij de gemeente zijn binnengekomen komt naar voren dat het aantal klachten over de onderhoudsstaat van de wegen de overhand hebben. In beperkte mate worden klachten gemeld over te hoge rijsnelheden en trillingen veroorzaakt door het aanwezige vrachtverkeer. Uit de subjectieve klachten komt naar voren dat de beperkte ruimte leidt tot verkeersproblemen. Uit de objectieve analyse komt naar voren dat de vormgeving, functie en het gebruik van de wegen niet in overeenstemming zijn met elkaar.

Met name op de volgende wegen is er geen evenwicht tussen functie, vormgeving en gebruik: Oude Weg, Plantsoen, Loonsedijk, Gaete, Wagenbergsestraat, Zandstraat, Moerseweg en Stationsweg (zie ook bijlage 7). Ook kan de conclusie worden getrokken dat er geen sluitend verkeersnetwerk is van gebiedsontsluitende wegen. Hierdoor rijdt verkeer over wegen die minder geschikt zijn om het verkeer op een goede wijze af te wikkelen. Het gebruik van de wegen is echter niet hoog voor de functie die de weg heeft. Voor een gebiedsontsluitende weg liggen de verkeersintensiteiten zelfs laag. De vormgeving van de gebiedsontsluitende wegen, zoals opgenomen in het gemeentelijk verkeersplan, voldoen niet aan de richtlijnen. Het gaat hierbij om de Oude Weg, Plantsoen, Loonsedijk en Gaete. De obstakels staan te dicht langs de wegen voor de functie die de weg vervult. Door de disbalans tussen vormgeving, functie en gebruik wordt er veelal te hard op de wegen gereden en worden de wegen als subjectief onveilig ervaren. De smalle wegen in combinatie tot de samenstelling van het verkeer leiden tot leefbaarheidsknelpunten zoals geluidsoverlast en trillingen, met name op de Loonsedijk en Gaete, en de doorgaande route in Hooge Zwaluwe.

5.2

Aanbevelingen Uit de objectieve en subjectieve probleemverkenning komt niet direct naar voren dat er sprake is van veel doorgaand verkeer door Hooge en Lage Zwaluwe. Door de meerderheid

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

24

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

van de bewoners wordt dit ook niet als probleem ervaren, mogelijk omdat dit er feitelijk ook niet is. De vraag is dan ook of de realisatie van een volledige nieuwe randweg langs beide dorpen het feitelijke probleem zal oplossen. Op basis van een berekening van de ritproductie van Hooge en Lage Zwaluwe wordt geconcludeerd dat een groot deel van het verkeer hoogstwaarschijnlijk een herkomst of bestemming in Hooge of Lage Zwaluwe heeft, zodat men slechts gedeeltelijk van een randweg gebruik zal maken. De (relatief hoge) aanlegkosten zullen niet opwegen tegen de (relatief lage) baten in de vorm van intensief gebruik van een randweg en meer leefbaarheid in de kernen. De oplossing dient meer gezocht te worden in het aanpassen van de vormgeving van de wegen waardoor de vormgeving van de weg overeenkomt met de functie die de weg vervult. Ook trekken goed ingerichte 50 of 80 km/uur-wegen verkeer aan, waardoor dit verkeer uit de 30 en 60 km/uur-zones blijft. Er zijn een aantal wegen te noemen waarbij er ruimtelijk gezien mogelijkheden zijn om de vormgeving aan te passen, zoals bijvoorbeeld:  Dirk de Botsdijk (60 km/uur): realiseren van snelheidsremmende maatregelen en het plaatsen van geleiderails ter hoogte van bomen(rijen).

Hierdoor neemt de vergevingsgezindheid van de weg toe, de kans op een ernstig ongeval neemt af;  Oude Weg / Plantsoen (50 km/uur): aanleg van fietsvoorzieningen;  Horenhilsedijk (60 km/uur): weg verbreden en verhogen van de wettelijke maximum snelheid naar 80 km/uur, aanbrengen goede markering en fysieke rijrichtingscheiding;  Zonzeelseweg / Zoutendijk (60 km/uur): verbeteren voor met name vrachtverkeer en landbouwverkeer. Bovengenoemde aanpassingen zal leiden tot veiligere wegen en aangepast snelheidsgedrag. Indien aanpassen van de vormgeving niet mogelijk is vanwege de beperkte ruimte, dan is het realiseren van nieuwe, relatief korte, verbindingswegen een goed alternatief voor de huidige wegen. Dergelijke alternatieve verbindingswegen zijn met name wenselijk ter hoogte van:  de Flierstraat, zodat de haven beter wordt ontsloten. Meest voor de hand liggende locatie is een weg ten noorden van de Flierstraat, tussen de Dirk de Botsdijk en de Zwaluwsedijk;  de Loonsedijk / Gaete;  de Zoutendijk in Hooge Zwaluwe. Binnen dit project zijn deze ideeën niet nader uitgewerkt. Een aanvullende studie waarin diverse varianten tegen elkaar worden afgewogen op basis van verschillende criteria geeft duidelijkheid over de haalbaarheid en effecten van dergelijke oplossingen. Ook vanuit het gebruik van de wegen zijn er mogelijkheden om verkeer via andere wegen te laten rijden.

In dit kader is te noemen de route Watertorenstraat – Zanddijk - Wilgenweg voor de ontsluiting van bedrijventerrein Moerseweg. Het verbeteren van deze wegen kan/zal leiden tot minder verkeer op de doorgaande route door Hooge Zwaluwe. Dergelijke oplossingen moeten echter wel leiden tot een verbetering van de verkeerssituatie ‘als geheel’ en niet tot een verplaatsing van het probleem. Door middel van goede bewegwijzering en gebods- of verbodsborden (verboden voor vrachtverkeer, uitsluitend voor bestemmingsverkeer, aslastbeperking, eenrichtingsverkeer, etc.) kan hier enigszins sturing aan worden gegeven. Daarnaast wordt aanbevolen om naar het onderhoud van de wegen te kijken aangezien een slechte staat van onderhoud eveneens kan leiden tot hinder (geluid of trillingen). De meest genoemde wegen in de enquête met slecht onderhoud zijn de Oude Weg, de Gaete en de Zoutendijk. Ook de Kerkstraat, Kerkdijk, Loonsedijk en Dorpsstraat worden in dit kader vaak genoemd. Sluitstuk is te allen tijde handhaving van het verkeer. Binnen deze probleemverkenning komt vooral naar voren dat overtredingen worden gemaakt met betrekking tot:  de wettelijke maximum snelheid;  het verbod voor vrachtverkeer (met uitzondering van bestemmingsverkeer).

Indien maatregelen zijn genomen vanuit infrastructuur, educatie en voorlichting, dan kan handhaving altijd nog een extra bijdrage leveren aan een veilig, bereikbaar en leefbaar klimaat in Hooge en Lage Zwaluwe. Politie geeft vaak aan dat uitsluitend wordt gehandhaafd indien de vormgeving van de weg goed is. Megaborn GDm1301, 15 april 2014

25

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Bijlagen Bijlage 1: bewonersenquête Bijlage 2: tabel ‘overlast van het verkeer volgens aanwonenden’ Bijlage 3: tabel ‘oorzaak van de overlast van het verkeer volgens aanwonenden’ Bijlage 4: tabel ‘oorzaak van de overlast van het verkeer volgens aanwonenden én overige bewoners’ Bijlage 5: genoemde suggesties of opmerkingen vanuit de enquête Bijlage 6: overzicht van klachten op basis van gemeentelijke registratie over de periode januari 2006 t/m november 2013 Bijlage 7: vormgevingstoets doorgaande route en sluiproutes Bijlage 8: input/output geluidberekeningen Bijlage 9: opzet kentekenonderzoek

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

26

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

Bijlage 1: bewonersenquête

Enquête probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe In opdracht van:

Uitgevoerd door:

ALGEMEEN Om een indruk te krijgen van degene die de enquête invult, willen wij u eerst een aantal vragen van persoonlijke aard stellen. De gegevens blijven anoniem. 1. Wat is uw leeftijd? jonger dan 18 jaar 18 – 24 jaar 25 – 34 jaar 35 – 44 jaar 45 – 54 jaar 55 – 64 jaar 65 – 74 jaar 75 jaar of ouder

2. Wat is uw geslacht? Man Vrouw

3. In welk dorp bent u woonachtig? Hooge Zwaluwe Lage Zwaluwe Helkant Blauwe Sluis Buitengebied Anders, namelijk …………………….. 4. In welke straat bent u woonachtig? Straatnaam Lage Zwaluwe Binnenmoerdijksebaan Dirk de Botsdijk Oude Weg Plantsoen Loonsedijk Gaete Flierstraat Nieuwlandsedijk Kerkstraat Dorpsstraat Amerweg Nieuwstraat Kruisstraat Ganshoeksingel

Straatnaam Hooge Zwaluwe Horenhilsedijk Raadhuisstraat Havenstraat Spoorstraat Kerkdijk Wagenbergsestraat Zoutendijk Zonzeelseweg Stationsweg Moerseweg Helkantsedijk Wilgenweg Zandstraat Wilgenweg

Anders, namelijk ……………………..

Anders, namelijk ……………………..

Als u een straatnaam hierboven heeft aangevinkt, ga verder bij vraag 5a. Als u ‘Anders, namelijk’ heeft aangevinkt, ga verder bij vraag 8.

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

27

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

VRAGEN VOOR AANWONENDEN MET BETREKKING TOT DOORGAANDE ROUTES EN SLUIPROUTES De volgende vragen hebben betrekking op uw ervaringen met de functie, de vormgeving en het gebruik van de straat waarin u woont. 5a. Wat is uw standpunt over het verkeer in uw straat ? (zet een kruisje bij elke stelling) Mee oneens

Neutraal

Mee eens

Er rijdt verkeer door de straat wat hier eigenlijk niet hoort te rijden Er rijdt teveel vrachtverkeer door de straat Er rijdt teveel landbouwverkeer door de straat 5b. Als u vindt dat er teveel verkeer door uw straat rijdt, welke herkomst en/of bestemming heeft dit verkeer volgens u ?

5c. En via welke weg/wegen zou dit verkeer volgens u moeten rijden?

6a. Wat is uw standpunt over overlast door het verkeer in uw straat ? (zet een kruisje bij elke stelling) Mee oneens

Neutraal

Mee eens

Er isIk ervaar geluidsoverlast Er isIk ervaar trillingsoverlast Er wordt te hard gereden in de straat De doorstroming van het verkeer is slecht Er is sprake van een onveilige situatie 6b. Eventuele ruimte voor een verdere toelichting op uw standpunt:

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

28

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

7a. Wat is uw standpunt over de vormgeving van uw straat ? (zet een kruisje bij elke stelling) Mee oneens A B C D E F G

Neutraal

Mee eens

De straat is slecht onderhouden De straat is onoverzichtelijk De rijbaan voor gemotoriseerd verkeer is te smal Er is onvoldoende ruimte voor fietsers Er is onvoldoende ruimte voor voetgangers Er zijn te weinig snelheidsremmende maatregelen (drempels, versmallingen etcetera) in de straat Er is een parkeerprobleem

7b. Eventuele ruimte voor een verdere toelichting op uw standpunt:

Megaborn GDm1301, 15 april 2014

29

Gemeente Drimmelen Probleemverkenning doorgaand verkeer Hooge en Lage Zwaluwe

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=5511f2aa-aeed-4692-b015-705854039bba