CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2024001680] B7. 2105-1 Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Raad 7 maart 2024, gemeente drimmelenBij agendapunt: HAMERSTUK Vaststelling bestemmingsplan "Kanaalweg West 2 en Plantenpad 7", te Made16.829 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Maassen Ecologisch Advies en Onderzoek J.F.G. Maassen

Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Ecologische quickscan

..

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

2

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

J.F.G. Maassen

Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made Ecologische quickscan Datum 24-5-2021

3

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

4

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Maassen ecologisch advies en onderzoek Jan Mosmanslaan 23 5237 BB ’s-Hertogenbosch T 073-6410858 maassen36@ziggo.nl K.v.K 64413152 btw-id NL001289728826 rek.no NL55 INGB 0003 0208 71

Projectno. Tekst en samenstelling Foto’s Foto op omslag In opdracht van

Wijze van citeren Contactpersoon Status Datum

2105-2 J.F.G. Maassen J.F.G. Maassen J.F.G. Maassen Adviesbureau Schoenmakers Molenzicht 2 4881 BW Zundert J.F.G. Maassen, Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made Mw. Aniek Jochems (Schoenmakers advies) Definitief 24-5-2021

© 2021 Maassen Ecologisch Advies en Onderzoek, ‘s-Hertogenbosch

Dit rapport is vervaardigd op verzoek van de opdrachtgever zoals hierboven aangegeven en is zijn eigendom. Niets uit deze rapportage mag worden vermenigvuldigd of openbaar gemaakt worden door middel van scanning, druk, internet, fotokopie of andere wijze zonder schriftelijke toestemming van de opdrachtgever Maassen Ecologisch Advies en Onderzoek, noch mag het zonder deze toestemming voor een ander doel gebruikt worden dan waarvoor het vervaardigd is. Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van de natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoeklocatie voor beschermde soorten. Het incidenteel voorkomen van beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te voorspellen. Maassen Ecologisch Advies en Onderzoek is niet aansprakelijk voor vervolgschade, alsmede schade die voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van de werkzaamheden of andere verstrekte gegevens. De opdrachtgever vrijwaart Maassen Ecologisch Advies en Onderzoek voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing.

5

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

6

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Inhoud 1

2

3

4

5

6

7

Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Doelstelling 1.3 Toetsingskader 1.4 Leeswijzer Het plangebied, beoogde ontwikkeling en ingrepen 2.1 Ligging van het plangebied 2.2 Inrichting en het huidig gebruik van het plangebied 2.3 Beoogde ingrepen en ontwikkelingen Wettelijk kader 3.1 Inleiding 3.2 Soortenbescherming 3.3 Gebiedsbescherming 3.5 Bijzondere provinciale beschermingszones 3.6 Rode Lijst Onderzoeksresultaat 4.1 Methodiek 4.2 Gebiedsbescherming 4.2.1 Natura 2000 4.2.2 Provinciale beschermingszones. 4.3 Soortenbescherming 4.3.1 Vaatplanten en bladmossen 4.3.2 Zoogdieren (grondgebonden) 4.3.3 Zoogdieren (vleermuizen) 4.3.4 Vogels 4.3.5 Reptielen 4.3.6 Amfibieën 4.3.7 Vissen 4.3.8 Vlinders en libellen 4.3.9 Overige ongewervelden 4.4 Bescherming houtopstanden Conclusie 5.1 Samenvatting effectenbeoordeling 5.2 Toetsing aan de Wet natuurbescherming 5.3 Vervolgstappen en samenvatting Voorzorgsmaatregelen, mitigatie en aanbeveling 6.1 Algemene voorzorgsmaatregelen 6.2 Bijzondere voorzorg- en mitigatiemaatregelen 6.2 Aanbeveling en advies Bronnen Bijlage 1 - Toelichting soortenbescherming Bijlage 2 - Soorten van de Vogelrichtlijn Bijlage 3 - Soorten van de Habitatrichtlijn Bijlage 4 - Nationaal beschermde soorten (‘andere soorten’) Bijlage 5 - Soorten met een vrijstelling

7

9 9 9 9 10 11 11 11 14 15 15 15 17 18 19 21 21 22 22 23 26 26 27 29 31 34 35 36 37 38 39 41 41 42 43 45 45 45 45 47 49 50 51 54 57

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

8

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

1 INLEIDING

1.1 Aanleiding De initiatiefnemer heeft het voornemen tot het saneren van een varkensmesterij/ akkerbouwbedrijf op een perceel gelegen langs de Kanaalweg-West in de gemeente Drimmelen waarop adres Kanaalweg-West 2 is gevestigd. Voor de grond die vrijkomt door de sloop van alle bebouwing en voor de grond van het omliggend akkerland is een tuinbouwbestemming beoogd ten behoeve van de uitbreiding van het naburig glastuinbouwbedrijf. Met het oog op deze gewenste bestemming worden de watergangen langs de noordrand en zuidrand van het terrein gedempt. De betreffende percelen staan kadastraal geregistreerd als gemeente Drimmelen sectie T no 1834, 1837 en 1710. Het gezamenlijk oppervlak bedraagt rond de 65.00 m2. Adviesbureau Schoenmakers te Zundert heeft de opdracht om de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken binnen de gestelde wettelijke kaders. Deze wettelijke kaders eisen ook een ecologisch onderzoek in de vorm van een quickscan flora en fauna om vast te stellen of deze ontwikkeling tot overtredingen van de Wet natuurbescherming of provinciale regelgeving ter bescherming van natuur en landschap kunnen betekenen. Maassen Ecologisch Advies en Onderzoek is aangezocht om deze quickscan uit te voeren.

1.2 Doelstelling Doormiddel van deze quickscan worden aanwezige beschermde natuurwaarden in beeld gebracht en de mogelijke effecten daarop als gevolg van de beoogde herontwikkeling. Het doel van dit onderzoek is het vaststellen/uitsluiten van aanwezigheid van beschermde soorten die zijn opgenomen in paragraaf 3.1, 3.2 en 3.3 van de Wet natuurbescherming. Beoordeeld wordt op welke wijze en in welke mate de beoogde ontwikkeling effect kan hebben op het (mogelijk) voorkomen van beschermde soorten. Aanvullend wordt bepaald of ontwikkelingen effect hebben op beschermde natuurwaarden van nabijgelegen Natura 2000- gebieden, gebieden die behoren tot het Natuurnetwerk Nederland, speciale provinciale beschermingszones en houtopstanden die op basis van de Wet natuurbescherming zijn beschermd. Als de beoogde ontwikkeling kan leiden tot negatieve effecten die een overtreding van verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming tot gevolg kunnen hebben, wordt de noodzaak voor een ontheffingsaanvraag beoordeeld en/of doet deze quickscan aanbeveling voor vervolgstappen om overtreding van deze verbodsbepalingen te voorkomen.

1.3 Toetsingskader Deze quickscan toets aan • Wet natuurbescherming op de onderdelen o Wnb soortenbescherming: hoofdstuk o Wnb gebiedsbescherming o Wnb houtopstanden •

Provinciale regelgeving op de onderdelen o Groenblauwe mantel

9

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

o •

Natuur Netwerk Brabant

Gemeentelijke regelgeving op het onderdeel o APV-bomenkap

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de inrichting van het plangebied, de ligging van het plangebied in de omgeving en de voorgenomen ingrepen en herontwikkeling beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het wettelijk kader geschetst dat de Wet natuurbescherming en de provinciale regelgeving biedt. Hoofdstuk 4 beschrijft in het eerste onderdeel de uitvoering van het onderzoek en de methoden die hierbij gehanteerd worden. In de volgende onderdelen van dit hoofdstuk worden de gebiedsbescherming en soortenbescherming behandeld. Per gebied en soortgroep wordt behandeld welk effect de ingrepen op beschermde soorten en gebieden kunnen hebben. In hoofdstuk 5 worden de mogelijke effecten die tot een overtreding van de Wet natuurbescherming kunnen leiden op beschermde gebieden en soorten kort samengevat. Aangegeven wordt welke overtredingen van wetsartikelen mogelijk zijn en voor welke ingrepen vervolgonderzoek en/of ontheffing nodig zijn. In hoofdstuk 6 wordt aangegeven welk voorzorg- en mitigatiemaatregelen gewenst zijn om overtredingen te voorkomen.

10

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

2 HET PLANGEBIED, BEOOGDE ONTWIKKELING EN INGREPEN. 2.1 Ligging van het plangebied Fig.1. Ligging van het plangebied (rood gemarkeerd) ten opzichte van de bebouwde kommen van Made (links) en Drimmelen (middenboven). Luchtfoto: Google Earth

Het plangebied is gelegen binnen het buitengebied van de gemeente Drinmelen op een zeer korte afstand oostelijk van de bebouwde kom van Made. Het plangebied ligt ter hoogte van de kruising van de Kanaalweg-West (Sluizeweg) en de Tuinbouwweg in de uiterste noordwesthoek van een groot bedrijventerrein dat geheel in gebruik is voor kassentuinbouw. Op een afstand van 0,5 km oostelijk van het plangebied en aan de oostrand van het bedrijventerrein stroomt het Wilhelminakanaal dat op deze hoogte in rechtstreekse verbinding staat met het Noordergat, een van oorsprong een natuurlijk gevormde kreek. Op een afstand van km noordelijk ligt het Natura 2000-gebied de Biesbosch, een zoetwatergetijdegebied met ruige moerasbossen en grote open waters. Het plangebied is bodemkundig gelegen op een uitloper van de pleistocene zandgronden binnen jonge door rivierafzettingen gevormde klei- en zavelgronden. De bodem bestaat van natura uit droge schrale leemarme zandbodems die aan het oppervlak in de loop van de eeuwen door landbouwkundig gebruik omgevormd zijn tot rijkere akkerbouwgronden. Het plangebied ligt binnen een waterijke omgeving en nabij watergangen die permanent een waterpeil voren.

2.2. Inrichting en huidig gebruik van het plangebied Het plangebied bestaat uit een erf met de bebouwing van een intensieve varkenshouderij en een groot oppervlak akkerland rond het bedrijf. Hoger opgaande natuurlijke begroeiingen van bomen en houtopstanden ontbreken. Aan de oost- en zuidrand grenst het terrein met brede sloten direct aan terrein met grote kassencomplexen. Op de grenzen en aan de noord- en westrand bestaat de afscheiding met de aangrenzende openbare wegen uit kleine wegsloten. De bebouwing bestaat uit verschillende varkensstallen, een tweetal kapschuren en een kleine bedrijfswoning. Rond deze bebouwing is bestrating aanwezig en zeer schaars groen. Alleen rond de woning is wat siergroen met een drietal kleiner bomen, middelhoge sierstruiken en gazon aanwezig.

11

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Onder: de oostelijke varkensstal

Onder: zicht op bedrijfswoning

Het terrein wordt dusdanig onderhouden dat er zich een geen natuurlijke onkruidbegroeiingen kunnen ontwikkelen. Het gehele erf maakt ordelijke indruk; er ontbreken rommelige hoekjes waar afgedankte materialen en afval wordt gedumpt. De hoofdbebouwing bestaat uit twee grote varkenstallen, waarbij de stal westelijk van het ontsluitingspad in feite uit een grotere en kleinere stal bestaan die aan elkaar gekoppeld zijn en als één stal in gebruik waren. De stallen zijn geheel voor de intensieve varkenshouderij ingericht; d.w.z. alle stalruimtes zijn geheel geïsoleerd van de buitenwereld en ontoegankelijk gemaakt voor de

Stalruimten

12

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

verschillende soorten beschermde fauna. Er zijn moderne klimaatbeheersingssystemen aangebracht en luchtwassers. Het houden van varkens was kort voor het veldbezoek (februari 2021) gestaakt. De ontruimde stalruimten verkeren nog in bruikbare en hygiënische staat en maken een ordelijk indruk. De vloeren zijn intensief geschrobd, nergens resteren mest- en voedselresten, er slingert nergens afval of materialen rond en er zijn geen tekenen van aftakeling als loshangende plafondplaten. Wel zijn er nog ammoniakdampen te ruiken en zijn aan de buitenkant tekenen van achterstallige onderhoud op te merken.

De modernste van de twee kapschuren

Zicht op kapschuren vanuit het omringend akkerland met het opgroeiende tarwe. Recht varkensstal met luchtwassers

Achter de stallen staan twee grote kapschuren voor stalling en opslag. Deze verkeren in goede staat van onderhoud en zijn op een ordelijke en overzichtelijk manier in gebruik. De wanden bestaan uit stalen damwandprofielen en de daken zijn bekleed met golfplaten, waarbij dakbeschot ontbreekt. Het woonhuis staat aan de voorkant van de bedrijfsbebouwing en betreft en klein woonhuis met een kleine aanbouw. De woning verkeert in goede staat van onderhoud en is van een algemeen zakelijk type dat naar inschatting uit de jaren 70 of 80 van de vorige eeuw stamt. De landbouwgronden rond het erf zijn in het verleden voornamelijk voor de maisteelt in gebruik geweest. Ten tijde van het veldbezoek waren deze gronden in gebruik voor de teelt van tarwe.

Sloot aan oostgrens

Wegsloot aan noordkant

De sloten aan de oost- en zuidkant als begrenzing met het terrein van tuinbouwbedrijven zijn brede sloten met rechte, vrijwel verticale, talud die intensief onderhouden worden en geheel ingericht zijn voor de doorvoer van water. Begroeiing boven of onder de waterspiegel ontbreekt, het water is ondoorzichtig en troebel met een zandige onderwaterbodem die een dunne sliblaag bevat. Vlokken

13

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

schuim en algendrab drijven hier en daar op het wateroppervlak; onder het wateroppervlak werd na bemonstering met schepnet buiten wat waterwantsen weinig leven geconstateerd. De kleine sloten aan de kant van de openbare wegen maakten een minder levenloze indruk en tonen enige geschiktheid voor een aantal algemene amfibiesoorten.

2.3 Beoogde ingrepen en ontwikkelingen. Fig.2. De bestaande situatie toen de begroeiing nog intact was. Het gehele plangebied is rood omkaderd. Met de gele stippellijnen zijn globaal de contouren aangegeven van de te slopen hoofdbebouwing . Luchtfoto: Google Earth

De procedurele beoogde ontwikkelingen betreft de huidige agrarische bestemming om te zetten in en tuinbouwbestemming. Hiervoor vinden volgende ingrepen plaats. -Alle bestaande bebouwing wordt gesloopt. -Bestrating en groenstructuren worden verwijderd. Binnen het terreindeel waar de ingrepen plaats vinden ontbreken houtopstanden waarvan verwacht kan worden dat deze kapvergunningsverplichting zijn of als beschermde houtopstand aangemerkt kunnen worden. -Een deel van de watergangen aan de zuid- en oostgrens worden gedempt. -Het terrein wordt geheel leeg opgeleverd. De herinrichting van het terrein voor de nieuwe bedrijfsmatige tuinbouwdoeleinden valt buiten deze ontwikkelingsfase en is hier niet aan de orde.

14

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

3. WETTELIJK KADER 3.1. Inleiding Op 1 januari 2017 is de nieuwe Wet Natuurbescherming van kracht geworden. Deze wet vervangt 3 wetten: de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en Faunawet. Zowel in de voorgaande als nieuwe wetgeving zijn de nationale natuurwetgeving en internationale richtlijnen en verdragen verankerd, zoals Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn, Wetland-Conventie, Conventie van Bern, Cites en Verdrag van Ramsar. De wet is opgesplitst in de bescherming van soorten (soortbescherming) en bescherming van gebieden (gebiedsbescherming).

3.2 Soortenbescherming Bij de Wet Natuurbescherming gelden een aantal verbodsbepaling ter bescherming van planten- en diersoorten (zie bijlage). De wet kent twee beschermingsniveaus waarbij drie categorieën beschermde soorten worden onderscheiden. • Europees beschermde soorten volgens de Vogelrichtlijn • Europees beschermde soorten volgens de Habitatrichtlijn. • Nationaal beschermde soorten. Europees beschermde soorten Het zwaarst beschermingsniveau gelden de Europees beschermde soorten. De bescherming van vogels is op Europees niveau geformaliseerd doormiddel van de Vogelrichtlijn en die van de overige soortgroepen doormiddel van de Habitatrichtlijn. De Europese bescherming middels de Habitatrichtlijn beschermd soorten van de Habitatrichtlijn bijlage IV en het verdrag van Bonn bijlage I, voor zover hun natuurlijke verspreidingsgebied zich in Nederland bevindt. Dit betreffen o.a. alle vleermuissoorten die in Nederland en Europa inheems zijn. Op deze soorten is het beschermingsregime van § 3.2 van de Wet natuurbescherming van toepassing. Voor soorten van Verdrag van Bonn bijlage II is de bescherming bij ingang van de Wet Natuurbescherming opgeheven of deze vallen onder het beschermingsregiem van nationaal beschermde soorten (zie verder bijlage 1).

Nationaal beschermde soorten (“andere soorten”) Voor nationaal beschermde soorten geldt een zwakker beschermingsregiem en er kan per provincie en per soort vrijstelling verleend worden voor ingrepen die betreffen ruimtelijke ontwikkeling en bestendig beheer en onderhoud. Voor alle inheemse diersoorten, beschermt of onbeschermd, geldt de zorgplicht. De zorgplicht wil zeggen dat men deze niet onnodig mag doden, verwonden of beschadigen. Voor onbeschermde soorten geldt geen ontheffingsplicht maar alleen de zorgplicht. De ‘andere’ nationale soorten staan vermeld in bijlage A en B van de wet die hoort bij artikel 3.10 en 3.11. Op deze bijlage staan soorten uit de soortgroepen zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten. Het betreft een limitatieve lijst. Op deze soorten (zie bijlage 4) is het beschermingsregime van § 3.3 van de Wet natuurbescherming van toepassing. Bescherming verblijfplekken Ook verblijfplaatsen van soorten uit beide categorieën die als “vast” kunnen worden aangemerkt zijn beschermd en worden aangeduid als jaarrond beschermde verblijfplekken. Deze bescherming geldt alleen de vaste verblijfplaatsen van vogels en zoogdieren. Een vaste verblijfplek betreft een

15

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

verblijfplek waarnaar een dier regelmatig terugkeert en niet slechts éénmalig voor een specifieke functie gebruikt wordt, zoals de nesten van de meeste vogels. Voor soorten die onder de Vogelrichtlijn vallen zijn er verschillende gradaties in beschermingsniveau, afhankelijk hoe kwetsbaar de instandhouding van de soort is in relatie tot gebruik van de vaste verblijfplek (zie hoofdstuk 3.3). In samenhang met de verblijfplek wordt ook de leefomgeving beschermd zover deze van belang is om het functioneren van de verblijfplek mogelijk te maken. Ontheffingsplicht Onder de Wet natuurbescherming is niet altijd een ontheffing nodig bij handelingen met gevolgen voor beschermde plant- en diersoorten. Vaak kunnen maatregelen getroffen worden zodat verbodsbepalingen niet worden overtreden, zoals de werkzaamheden uitvoeren buiten de kwetsbare periode, het aanpassen van de werkvolgorde of de werkzaamheden faseren in ruimte en tijd. In sommige gevallen kan er gebruik gemaakt worden van vrijstelling. Een vrijstelling is een uitzondering op een wettelijk verbod, die wordt vastgelegd voor een van tevoren bepaalde categorie van gevallen. Een toegepaste vorm van vrijstelling is onder meer door het werken met een door het ministerie van LNV goedgekeurde gedragscode, door middel van een Programmatische Aanpak of via een provinciale verordening.

Vrijstelling doormiddel van een goedgekeurde gedragscode geldt voor alle vogelsoorten en nationaal beschermde soorten, zowel voor werkzaamheden in het kader van bestendig beheer en onderhoud als voor werkzaamheden in het kader van ruimtelijke inrichting en ontwikkeling (een verschil met voorgaande wetgeving).

Beschermingsregiem soorten vogelrichtlijn §3.1Wnb

Beschermingsregiem soorten Habitatrichtlijn §3.2 Wnb

Beschermingsregiem andere soorten §3.3 Wnb

Art 3.1 lid 1 Het is verboden in het wild levende vogels opzettelijk te doden of te vangen.

Art3.5 lid 1 Het is verboden om soorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen

Art 3.10 lid 1a Het is verboden om soorten opzettelijk te doden of te vangen

Art 3.1 lid 2 Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen

Art 3.5 lid 4 Het is verboden voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen

Art 3.10 lid 1b Het is verboden de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen

Art 3.1 lid 3 Het is verboden eieren te rapen en deze onder zich te hebben

Art 3.5 lid 3 Het is verboden om eieren van dieren in de natuur opzettelijk te vernielen en te rapen.

Niet van toepassing

Art 3.1 lid 4 en lid 5 Het is verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.

Art 3.5 lid 2 Het is verboden dieren opzettelijk te verstoren

Niet van toepassing

Niet van toepassing

Art 3.5 lid 5 Het is verboden plantensoorten in hum natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Art 3.10 lid 1c Het is verboden plantensoorten in hum natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Als dergelijke garanties niet kunnen worden gegeven moet men afhankelijk van de soort en ingreep ontheffing aanvragen van artikelen geformuleerd in de Vogelrichtlijn (§3.1 Wnb), of Habitatrichtlijn (§ 3.2 Wnb) of het beschermingsregiem “Andere soorten” (nationaal beschermde soorten) (§3.3 Wnb).

16

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Voor jaarrond beschermde verblijfplekken en functionele leefomgeving van soorten die onder de Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijnen vallen is respectievelijk artikel 3.5 lid 4 en artikel 3.1 lid 2 van toepassing en geldt een verbod om de verblijfplekken en functioneel leefgebied te verstoren. De wet beschermt jaarrond beschermde verblijfplekken van nationaal beschermde soorten volgens artikel 3.10 lid 1b. Bij deze categorie is, evenals bij vogels waarvan de nestelplekken niet jaarrond beschermd zijn, het verbod tot opzettelijke verstoring niet van toepassing, noch de bescherming van de functionele leefomgeving. Onder de term “opzettelijk” moet men ook de zgn. “voorwaardelijke” opzet verstaan; dat betekent dat de initiatiefnemer zich bewust moet zijn van de effecten van zijn handelingen. Zorgplicht In de Wet natuurbescherming is in artikel 1.11 een zorgplicht opgenomen: Iedereen dient voldoende zorg in acht te nemen voor de in het wild levende dieren en planten, en ook voor hun directe leefomgeving.

De zorg houdt in ieder geval in dat een ieder die weet of kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen voor flora of fauna kunnen worden veroorzaakt, verplicht is alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd om die gevolgen te voorkomen of, voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken. De zorgplicht geldt altijd, en voor alle planten en dieren, of ze beschermd zijn of niet, en in het geval dat ze beschermd zijn ook als er ontheffing of vrijstelling is verleend. Toetsing In tegenstelling met de voorgaande Flora en Faunawet is de bescherming in mindere mate individueel en dient de staat van instandhouding van de gehele populatie meer in aanmerking genomen te worden. Een ontheffingsaanvraag wordt o.a. beoordeeld op de volgende punten: • aanwezigheid van aanvaardbare alternatieve mogelijkheden • aanwezigheid van een wettelijk belang • de staat van instandhouding van de soort en behoud van functionaliteit van de verblijfplek. Het wettelijk belang betreft, afhankelijk van de status van de soort, een Nationaal wettelijk belang (Vrijstellingsbesluit) of een Europees wettelijk belang (Habitatrichtlijn of Vogelrichtlijn). Deze wettelijke belangen hebben o.a. betrekking op de openbare veiligheid, volksgezondheid, veiligheid luchtvaart en bescherming van flora en fauna.

3.3 Gebiedsbescherming De gebiedsbescherming onderscheidt twee typen beschermde natuurgebieden •

•

De gebieden die op Europees niveau een bescherming genieten en aangewezen zijn in het kader van de Habitatrichtlijn (HR), Vogelrichtlijn (VR) en Verdrag van Ramsar (wetlands). Deze gebieden vallen onder de noemer van Natura 2000 en betreffen gebieden van grote ecologische waarde. Natuurgebieden en verbindingsstructuren die op landelijke basis zijn ingesteld en vallen onder het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Deze natuurgebieden en hun onderlinge verbindingen vormen een samenhangend ecologisch netwerk. De NNN is de opvolging van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS).

Natura 2000-gebied

17

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Ook hier genieten de gebieden die onder een Europees beschermingsregime vallen de meest striktste bescherming. Voor beide categorieën van beschermde gebieden geldt dat activiteiten die een negatief effect hebben op de kwaliteit van de gebieden in het algemeen verboden zijn. Uitgezonderd zijn activiteiten binnen Natura 2000 gebied die uitgevoerd worden in het kader van vastgelegde beheersplannen ten behoeve van Natura 2000 doelen. Een ontheffing wordt alleen verleend als er geen reële alternatieven zijn, de staat van instandhouding van soorten niet in gevaar komt en er sprake is van een groot openbaar belang, dat o.a. de volksgezondheid en openbare veiligheid kan betreffen. De ontheffingsverlening gaat veelal gepaard onder strikte voorwaarden en beperkingen en er is altijd sprake van een compensatieplicht. Bij Natura 2000 gebied wordt doormiddel van een voortoets beoordeeld of er negatieve effecten verwacht kunnen worden en in hoeverre deze als significant beoordeeld kunnen worden. Bij niet-significante negatieve effecten volgt een “lichte “beoordeling doormiddel van een Verslechteringtoets. Bij significante negatieve effecten wordt de “zware” route gevolgd doormiddel van een Passende beoordeling en ADC-toets.

3.4 Bijzondere provinciale beschermingszones Natuur Netwerk Nederland (NNN-gebied) Het uitgangspunt voor de bescherming van gebieden die vallen onder Natuurnetwerk Nederland is de eis dat de wezenlijke kenmerken en waarden van deze gebieden niet door een ingreep worden aangetast. In of in de directe nabijheid van een NNN-gebied zijn in principe zijn geen ontwikkelingen toegestaan die de ‘wezenlijke kenmerken of waarden’ aantasten zoals die in het beheerplan zijn vastgelegd. In de Interim omgevingsverordening 2020 van de provincie Noord-Brabant is de doelstelling en regelgeving met betrekking tot NNN/NNB-gebied vastgelegd. Groenblauwe mantel De provincie Noord-Brabant heeft in de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening (2010) een keuze gemaakt voor behoud en versterking van de kwaliteiten van het landelijk gebied. Voor dit doel zijn 2 robuuste structuren ingesteld; de agrarische structuur en de groenblauwe structuur. De groenblauwe structuur bestaat uit de Groenblauwe mantel en het kerngebied Groenblauw. De Groenblauwe mantel is een buffer tussen het kerngebied Groenblauw met het agrarisch en verstedelijkt gebied. Het kerngebied Groenblauw bestaat uit de ecologische hoofdstructuur (NNN) inclusief de ecologische verbindingszones en de gebieden voor behoud en herstel van watersystemen.

De Groenblauwe mantel geeft naast de ontwikkeling van een robuust en veerkrachtig water- en natuursysteem ook ruimte voor de ontwikkeling van gebruiksfuncties, zoals landbouw en recreatie, mits deze bijdragen aan de kwaliteiten van natuur, water en landschap; Vanuit de watercomponent wordt vooral ingezet op het kwantitatief en kwalitatief herstel van kwelstromen. In de Interim omgevingsverordening 2020 van de provincie Noord-Brabant worden de doelstellingen van de Groenblauwe mantel geformuleerd en de verbodsbepalingen die gelden voor de Groenblauwe mantel. Deze verbodsbepalingen verbieden activiteiten die in strijd zijn met de hiervoor aangegeven doelstellingen met betrekking tot natuurbescherming, behoudt van landschappelijke kwaliteiten, bescherming van watersystemen en behoudt van bufferfunctie met het groenblauwe kerngebied.

3.5 Bescherming houtopstanden De Wet natuurbescherming § 4.1. Houtopstanden vervangt de voormalige Boswet, waarbij dezelfde voorwaarden grotendeels gelden. Evenals de Boswet betreft de bescherming in het algemeen houtopstanden buiten de bebouwde kom zover deze een groter oppervlak van 10 are hebben of een rij van meer dan 20 bomen betreffen, geen deel uitmaken van begroeiingen op erven of in tuinen en

18

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

geen aanplant voor cultuurdoeleinden en houtwinning betreffen. Er geldt een meld- en heraanplant plicht.

3.6 Rode lijsten Rode lijsten geven een overzicht van soorten die uit Nederland zijn verdwenen of duidelijk achteruit zijn gegaan. Rode lijsten hebben een signaleringfunctie en geen juridische status. Plaatsing op de lijst betekent daarom niet automatisch dat de soort beschermd is. Daarvoor is opname van de soort onder de Wet natuurbescherming nodig. De Rode lijsten zijn richtinggevend voor toekomstig beleid. Van overheden en terrein beherende organisaties wordt verwacht dat zij bij beleid en beheer rekening houden met de Rode lijsten.

19

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

20

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

4. ONDERZOEKSRESULTAAT 4.1 Methodiek Literatuuronderzoek In het kader van deze quickscan heeft een bronnenonderzoek plaatsgevonden, waarbij is gekeken naar gebiedsgerichte bescherming en mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten in het plangebied en directe omgeving. Er is voor het soortenonderzoek gebruikgemaakt van gegevens van diverse websites, o.a. van de nationale databank (NDFF), kennisdocumenten en diverse verspreidingsatlassen. Voor de gebiedsgerichte bescherming is gekeken naar de ligging van het plangebied ten opzichte van relevante natuurterreinen in de omgeving, de ligging ten opzichte van Natuurbeschermingswet-gebieden als Habitat- en Vogelrichtlijngebieden en Natuurnetwerk Nederland (NNN), en bijzonder provinciale beschermingszones (Groenblauwe mantel). Daarvoor is o.a. gebruik gemaakt van de website van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en die van de provincie Noord- Brabant. Bron van de NDFF-gegevens die in het verslag vermeld worden is: NDFF - quickscanhulp.nl; d.d. 15-5-2021.

Veldonderzoek Het veldbezoek werd op 15-5-2021 tussen 11.00 en 12.00 uur en uitgevoerd door dhr. J. Maassen. Tijdens het veldbezoek was het rond de 16 graden C, zonnig, een zwakke wind (wk2) en droog Een weertype dat als wisselvallig en tamelijk koel lenteweer getypeerd kan worden. Tijdens de uitgevoerde veldonderzoeken zijn de aanwezige biotopen in het plangebied vastgesteld. Ook is onderzoek gedaan naar biotopen en natuurwaarden in de directe aangrenzende omgeving waarop ontwikkelingen binnen het plangebied van invloed op kunnen zijn. Aan de hand van de aanwezige biotopen kan worden bepaald of er mogelijk beschermde soorten voorkomen. Naast de biotopen zijn directe en indirecte aanwijzingen opgenomen, die kunnen duiden op het voorkomen van beschermde soorten. Behalve het fysiek aantreffen van exemplaren van soorten is er ook gelet op bijv. holen, uitwerpselen, prooiresten, braakballen vraat-, loop- en veegsporen. Deze waarnemingen zijn bij de beoordeling betrokken. De aanwezige biotopen zijn vergeleken met de habitateisen van beschermde planten- en diersoorten. Op basis van deze vergelijking is beoordeeld welke van deze soorten in het plangebied kunnen voorkomen. De bevindingen van het veldbezoek en het literatuuronderzoek zijn verwerkt in onderstaande notitie.

Opmerking De quickscan flora en fauna is een toets van de ecologische potenties van de plangebied en directe omgeving en betreft geen volwaardig specifiek soortenonderzoek. Er zijn in dit onderzoek geen inventarisaties uitgevoerd van soorten en soortgroepen. Een ecologische inventarisatie bestaat uit meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.

21

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

4.2 Gebiedsbescherming 4.2.1 Natura 2000 Fig.2 Ligging van het plangebied (rode stip waar de pijl naar wijst) ten opzichte van Nederlands Natura 2000 gebied (rood gearceerd) en Belgisch Natura 2000-gebied (blauw gemarkeerd) Bron: Bron: Natuurbeheerplan Provincie NoordBrabant

Ligging

Het dichtst nabije Natura 2000-gebied is de Biesbosch op 3 km hemelsbreed noordelijk van het plangebied. Op 10 km en 17 km westelijk liggen respectievelijk de Natura 2000-gebieden De Langstraat en de Loonse- en Drunense Duinen & Leemkuilen. De Biesbosch is en zoetwater getijdegebied met een robuuste natuur van vloedbossen, struwelen, ruigten, rietlanden en graslanden. De Langstraat en de Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen bevatten kwetsbare en stikstofgevoelige natuur van heide, stuifzanden en zwak gebufferde waters.

Wettelijk kader en beleid

Externe werking De Wet natuurbescherming onderscheid naast een directe aantasting, de interne werking, ook een indirecte aantasting door factoren die op afstand van invloed zijn, de zgn. externe werking. Stikstof In de ‘Handreiking woningbouw en Aerius’ (januari 2020) van de Rijksoverheid blijkt uit de algemene conclusie dat bij maximaal 50 laagbouwwoningen, gebouwd op zandgrond op minimaal 7 km afstand van een Natura 2000-gebied, de stikstofdepositie onder gemiddelde omstandigheden 0,00 mol/ha/jaar op Natura 2000-gebied is. Voor projecten met een stikstofdepositie van 0,00 mol/ha/jaar hoeft geen vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming te worden aangevraagd. In de andere gevallen op kortere afstand van een Natura 2000-gebied en/of voor de bouw van meer woningen waarbij de depositie mogelijk hoger is dan 0,00 mol/ha/jaar is alsnog een Aeriusberekening nodig.

Effectenbeoordeling

Oppervlak Het plangebied en omliggende gebied maakt geen deel uit van Natura2000gebied. Van een directe aantasting en afname van areaal aan beschermd natuurgebied is daarom geen sprake. Externe werking op korte afstand

22

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Alle Natura 2000 gebieden liggen op voldoende ruime afstand om geen negatieve invloeden verwacht worden van factoren met een externe werking die met een korte reikwijdte op afstand werken, als bodemtrillingen, geluids- en lichtbelasting. Stikstof De factor stikstofuitstoot is in dit geval de enige mogelijke factor die een externe werking op grotere afstand kan genereren. In de uitvoerende fase kan een tijdelijke verhoging van de factor stikstofdepositie plaats vinden ten gevolge de uitstoot van het bouwverkeer en machines die tijdens sloop gebruikt worden. Na de uitvoerende fase kan verwacht worden dat de beoogde nieuwe bestemming en de verkeersbewegingen die deze genereert een nieuwe bron van stikstofuitstoot is. Daar de huidige functie woon- en bedrijfsfunctie van het plangebied vervalt kan verwacht worden dat de factor stikstof sterk afneemt ten opzichte van de tijd dat de locatie bedrijfsmatig in gebruik was als varkenshouderij. De beperkte tijdelijke toename van stikstofuitstoot ten gevolge van de sloop- en grondwerkzaamheden is ten opzichte van deze afname te verwaarlozen. De nieuwe functie die het plangebied verkrijgt en de stikstofdepositie die deze genereert valt buiten deze beoordeling.

Conclusie Negatieve effecten op Natura 2000 gebied die tot kwaliteitsverlies en overschrijding van de gestelde drempelwaarden betekenen kunnen op basis van schaal, aard en ligging van de projectontwikkeling binnen de onderhavige fase van de projectontwikkeling geheel uitgesloten worden. Een Aeriusbereking en toetsing aan de Natura 2000 wetgeving wordt daarom niet noodzakelijk geacht.

4.2.2 Provinciale beschermingszones. NNN-gebied Ligging

NNN-gebied De dichtst nabije NNB-structuren liggen op en afstand van rond de twee kilometer hemelsbreed van het plangebied. In westelijke richting betreft dit het Wilhelmina kanaal met zijn dijken en iets verder westelijk daarvan als een meer natuurlijk water het Noordergat, een oorspronkelijke kreek. Beide waters lopen deels parallel; op het punt waar beide stromen elkaar bijna raken is en verbindingsstuk aangelegd. Zuid van dit verbindingsstuk ligt een oppervlak bosgebied dat eveneens onderdeel is van het NNB-gebied en waaraan het beheertype N16,04 Vochtig bos met productie is toegekend. Aan de stroom van de het Wilhelminakanaal is het beheertype van N04,02 Zoete Plas en aan het water van het Noordergat N03,01 Beek en Bron. Aan de dijken van het Wihelminakanaal is het beheertype N12.01 Bloemendijk toegekend. Op een dezelfde afstand in noordelijke richting betreft dit het natuurreservaat De Koekoek en de Worp. Dominerende beheertypen zijn hier N14.02 Hoog en Laagveenbos en B12.02 kruiden- en faunarijk grasland.

23

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Fig.3 Het plangebied ligt binnen de rode omkadering Blauw: natte NNBgebieden. Groen: overige NNN/NNB-gebied Bron: Natuurbeheerplan Provincie NoordBrabant

Toelichting

Voor NNN-gebied geldt de externe werking alleen indien sprake is van een aantasting van wezenlijke waarden en kenmerken zoals die in het beheerplan zijn vastgelegd. Zover de externe werking betrekking heeft op de toevoer van stoffen door lucht en water geldt deze alleen in het kader van de Wet natuurbescherming (Natura 2000-gebied) en niet voor NNN-gebied.

NNB-gebied Beleidskader

De Interim omgevingsverordening NB stelt in §3.23 artikel 3.16 lid 1 en 3, dat als een bestemmingsplan gelegen buiten het Natuur Netwerk Brabant leidt tot een aantasting van de wezenlijke ecologische waarden en kenmerken van het Natuur Netwerk Brabant anders dan door de verspreiding van stoffen in lucht of water, negatieve effecten waar mogelijk worden beperkt en de overblijvende, negatieve effecten worden gecompenseerd. In §3.23 artikel 3.26 en 3.27 van de Interim omgevingsverordening NB worden regels gesteld ter bescherming van de waterhuishouding binnen NNB-gebied met betrekking tot grondwerkzaamheden, aanleggen van drainagesystemen en oppervlakte verharding voor projecten gelegen binnen de daarvoor aangewezen attentiezones.

NNB-gebied effecten

Het plangebied en omliggende gebied maakt geen onderdeel uit van de NNN/EHS gebied. Van een directe aantasting en afname van areaal aan NNN-gebied is daarom geen sprake. De dichtst nabije gebieden die vallen onder het Natuurnetwerk Brabant (NNB) liggen op voldoende afstand om negatieve effecten die de wezenlijke waarden en kenmerken van NNB-gebied ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling aantasten geheel uit te sluiten. Het plangebied ligt buiten de Attentiezone waterhuishouding en het zoekgebied voor Behoud en herstel van watersystemen waardoor en overtredingen van de artikelen 3.26 en 3.27 ter bescherming van de waterhuishouding binnen NNBgebied ook uitgesloten kunnen worden.

Conclusie

Effecten die de wezenlijke waarden en kenmerken van NNB-gebied aantasten of van negatieve invloed op de waterhuishouding binnen NNB-gebied kunnen redelijkerwijs uitgesloten worden. Een toetsing aan het NNN/EHS-beleid wordt niet noodzakelijk geacht.

24

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Groenblauwe mantel en gebieden voor bescherming van Ligging De Interim omgevingsverordening NB 2021 duidt het plangebied aan als gelegen buiten de landschappelijke structuur van de ‘Groenblauwe mantel’. Fig.4 Ligging ten opzichte van de groenblauwe mantel. Het plangebied ligt binnen het rood gemarkeerde vlak. Verklaring Blauwe arcering: blauwgroene mantel Bron: Interim omgevingsverordening Noord-Brabant

Conclusie

Door de ligging van het plangebied buiten de landschappelijke provinciale beschermingszone van Groenblauwe mantel kunnen overtredingen van §3.2.4 art.3.3.2 van de Interim omgevingsverordening NB uitgesloten worden.

25

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

4.3 Soortenbescherming 4.3.1 Vaatplanten Bescherming en voorkomen Wnb §3.2

Wnb §3.3

Habitatrichtlijn Een viertal inheemse plantensoorten zijn strikt beschermd middels bijlage 4 van de Habitatrichtlijn. Deze vaatplanten betreffen de drijvende waterweegbree, kruipend moerasscherm, groenknolorchis en zomerschroeforchis. Voor bijlage 4-soorten geldt de strikte bescherming ook buiten hun prioritair aangewezen habitatgebieden. Genoemde soorten zijn te strikt gebonden aan een hoogwaardig natuurlijk milieu van water, moerassen en vochtige heide en blauwgraslanden om buiten natuurlijk gebied te verwachten. De drijvende waterweegbree is als habitatrichtlijnsoort landelijk de minst zeldzame vaatplant en komt tamelijk wijdverspreid in de provincie Noord-Brabant voor. De soort is gebonden aan een hoogwaardige zachte waterkwaliteit van beken en vennen. Nationale bescherming Onder de nationale bescherming vallen 76 soorten vaatplanten waarvan de meeste uiterst zeldzaam zijn. Onder deze beschermingscategorie een hoog aandeel van zeldzame akkeronkruiden die als gevolg van de intensivering van de akkerbouw vrijwel uit het agrarisch landschap verdwenen zijn. Een aantal zeer zeldzame soorten uit onderhavige beschermingscategorie groeit op stenige standplaatsen en kan op oude muren aangetroffen worden. In tegenstelling tot de voormalige Flora- en Faunawet zijn door de Wet natuurbescherming niet alle orchideeënsoorten meer beschermd.

Onder de nationale bescherming vallen zo’n 8 soorten die allen in de provincie Noord-Brabant uiterst zeldzaam of uitgestorven zijn.

Bronnenonderzoek

Binnen de 1 km-straal vermelden de NDFF-gegevens geen beschermde plantensoorten. Binnen de 1 tot 5 km-straal wordt alleen de nationaal (§3.3) beschermde kleine wolfsmelk en de eveneens nationaal beschermde zeer zeldzame brede wolfsmelk vermeld. Beide soorten zijn soorten van akkers op kalkrijkere gronden dan binnen het plangebied aanwezig zijn. De historische verspreiding van de kleine wolfsmelk is geconcentreerd op de klei- en zavelgronden in zuidwesten van het land, oa.in het west Brabantse rivierengebied, en op de mergelgronden in het zuiden van Zuid-Limburg. De brede wolfsmelk kent slechts een zeer beperkte verspreiding binnen het rivierengebied.

Waarnemingen

Tijden het veldbezoek werden natuurlijke begroeiing voornamelijk waargenomen op de akkerranden en op de sloottaluds. Op de akkerranden waren dit zeer algemene akkeronkruiden als melganzevoet, gewone vogelmuur en grote ereprijs. Op de sloottaluds waren dit algemene soorten uit een voedselrijkmilieu als liesgras, grote brandnetel, hondsdraf, kruipende boterbloem en riet. Het erf is bijna geheel vrij van onkruiden.

Effecten beoordeling

Als gevolg van de huidige inrichting, huidig agrarisch gebruik en slootonderhoud kunnen beschermde plantensoorten geheel uitgesloten worden. De kleine en brede wolfsmelk zijn de enige soorten die op basis van de verspreidingsgegevens verwacht kan worden binnen de omgeving. Echter het plangebied biedt niet de kalkrijke kleien zavelbodem die deze soorten eisen.

26

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Conclusie

De begroeiing is van een te algemeen soort om bijzondere botanische waarden te verwachten. Natuurlijke en duurzame standplaatsen van beschermde plantensoorten en van andere soorten die enige botanische waarden vertegenwoordigen, kunnen geheel uitgesloten worden binnen het plangebied. Negatieve effecten op beschermde plantensoorten en groeiplekken kunnen daarom ook uitgesloten worden.

4.3.2 Zoogdieren (grondgebonden) Voorkomen en bescherming Habitatrichtlijn Wnb§3.2

Habitatrichtlijn Onder de Europese bescherming van de Habitatrichtlijn vallen een aantal zeezoogdieren, die vanzelfsprekend binnenlands uitgesloten kunnen worden. Binnenlands kunnen als Europees beschermde zoogdieren wel bever, otter, noordse woelmuis en verschillende soorten vleermuizen verwacht worden. De groep van vleermuizen wordt in een apart hoofdstuk behandeld.

Nationaal beschermd (‘andere soorten’)

Nationaal bescherming zonder vrijstelling Voor soorten die onder de nationale bescherming vallen gelden ruimere mogelijkheden voor ontheffing en vrijstelling dan voorgaande categorie van strikt beschermde soorten. Een verbod tot verstoring, zoals dit vastgelegd is in art.3.5 lid 4 voor zoogdiersoorten die vallen onder de Habitatrichtlijn is voor deze beschermingsgroep niet van toepassing. Dit impliceert daar de verblijfplekken alleen beschermd zijn tegen een directe fysieke aantasting en voor het functioneel leefgebied voor de instandhouding van de verblijfplekken geen strikte bescherming geldt. Voor een aantal zeer algemene soorten uit deze categorie geldt een vrijstelling en is alleen de zorgplicht van toepassing. Deze vrijstelling geldt o.a. kleine zoogdieren als bosspitsmuis, huisspitsmuis, bosmuis, veldmuis en egel en grotere dieren als ree, vos, haas en konijn. Een bescherming zonder vrijstelling van kleine marterachtigen, als wezel, bunzing en hermelijn geldt alleen de provincies Noord-Brabant en Noord-Holland en sinds 2019 ook de provincie Overijssel. Deze soorten komen vrij algemeen voor en zijn moeilijk vast te stellen. Voor alle soorten uit deze middelzware beschermingsregiem, al of niet vrijgesteld, geldt de zorgplicht. Dit impliceert dat onnodig doden of schade te berokkenen niet is toegestaan.

Wnb §3.3

Effectenbeoordeling BronnenHabitatrichtlijn (§3.2) onderzoek De NDFF-gegeven vermelden binnen de 0-1 km-straal buiten vleermuizen de bever als enige Habitatrichtlijnsoort. Binnen de 1-5 km-straal wordt de otter vermeld. De bever kan verwacht worden op relatief korte afstand langs de grote waters (Wilhelminakanaal en Noordergat) 0,5 km oostelijk van het plangebied. Optimaal leefgebied voor de otter is te vinden in de moerassen van de Biesbosch Overige soorten (§3.3) Uit het middelzware beschermingsregiem van andere soorten waarvoor geen vrijstelling geldt vermelden de NDFF-gegevens binnen de 1 km-straal geen soorten. Binnen de 1-5 km-straal worden de bunzing, wezel en eekhoorn vermeldt.

27

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

Waarneming

Er werden tijdens het veldbezoek geen waarnemingen van zoogdieren gedaan.

Effecten

Habitatrichtlijn(§3.2) Uitgezonderd van vleermuizen en bever ligt het plangebied in het algemeen te ver buiten het landelijk verspreidingsgebied en specifiek habitatgebied van soorten waarvoor het strikte beschermingsregime van de Habitatrichtlijn geldt om deze te verwachten. Voor de bever bevat het plangebied geen enkel element dat van belang kan zijn binnen het leefgebied. Het plangebied ligt ondanks de korte afstand landschappelijk geheel geïsoleerd van het nabije habitatgebied van de soort, dat altijd in de directe nabijheid van stromend water en ooi- of moerasbos ligt. Verstoring van verblijfplekken en negatieve effecten op zijn habitatgebied kunnen ten gevolge van ontwikkelingen binnen het plangebied geheel uitgesloten kan worden. Andere soorten (§3.3) Op basis van de verspreidingsgegevens en/of habitatgebruik kunnen met enige kans binnen de omgeving van het plangebied eekhoorn, steenmarter en kleine marterachtigen als bunzing en wezel verwacht worden uit de middelzware beschermingscategorie van ‘Andere soorten’ waarvoor geen vrijstelling geldt. De voorkeurshabitat voor eekhoorn bestaat uit gemengde bossen, bosrijke tuinen, parken en houtwallen, daar waar voedselmogelijkheden voorhanden zijn en kan daarom voor het plangebied en directe omgeving waar dit soort habitat geheel ontbreekt, geheel uitgesloten worden.

De steenmarter vindt vaste verblijfplaatsen in oude schuurtjes met weinig menselijke activiteit of woningen met toegankelijke zolder-, en of kruipruimten. De steenmarter laat gewoonlijk duidelijke sporen na als uitwerpselen, prooiresten, stank en krabsporen. Kleine marterachtigen leiden een meer verborgen leven en zijn daarom moeilijker op te sporen tijdens een éénmalig veldbezoek. De bebouwing wordt te intensief en te gecontroleerd onderhouden om marterachtigen, en zeker steenmarter, ongestoorde schuilgelegenheid te bieden. Althans deze zal al snel opgemerkt worden. Tijdens het veldbezoek zijn de bedrijfsgebouwen uitgebreid onderzocht en werden geen aanwijzingen gevonden dat deze dieren hier verblijven. Een nationale bescherming met vrijstelling geldt voor een aantal algemene zoogdieren die in de meeste gevallen als uitgesproken cultuurvolger gelden. Uit deze beschermingscategorie kunnen in het bijzonder binnen de bebouwde omgeving in het algemeen een aantal kleine zoogdiersoorten als gewone bosspitsmuis, huisspitsmuis, bosmuis, veldmuis en egel verwacht worden. Deze zullen zich voornamelijk op terreindelen waar voldoende schuilgelegenheid is in bebouwing, afvalbergen, houtstapels en resten van de begroeiing. Voor deze soorten dient uitsluitend de zorgplicht in acht worden genomen bij het aantreffen daarvan.

Voor de bosmuis en huisspitsmuis geldt deze zorgplicht niet bij het aantreffen van in bebouwing. Door het ontbreken van onkruid begroeiingen en rommelige hoekjes en door de intensieve wijze waarop de bebouwing onderhouden worden biedt het erf voor deze soorten ook geen erg geschikt habitatgebied. Een aantal van deze soorten kunnen langs slootkanten

28

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

en op akkerranden verwacht worden, waar de zaadeters onder hen en hun predatoren in de oogsttijd voedsel kunnen vinden. Conclusie

Negatieve effecten op verblijfplekken van beschermde landgebonden zoogdiersoorten waarvoor geen vrijstelling geldt worden binnen de invloedsfeer van de ingrepen niet verwacht, noch aantasting van beschermd functioneel leefgebied voor de instandhouding van jaarrond beschermde verblijfplekken. Kleine beschermde zoogdieren waarvoor een vrijstelling en alleen de zorgplicht geldt, als huisspitsmuis, veldmuis en bosmuis, kunnen nooit geheel uitgesloten worden. Voor deze soorten en dient uitsluitend de zorgplicht in acht worden genomen.

4.3.3 Zoogdieren (vleermuizen) Bescherming en voorkomen Alle in Nederland voorkomende vleermuizen staan vermeld in Tabel 3 bijlage IV Bescherming van de Europese habitatrichtlijn en zijn daardoor op Europees niveau Wnb § 3.2 beschermd. Deze bescherming betreft ook de vaste rust- en verblijfplaatsen. Onder deze vaste rust- en verblijfplaatsen wordt verstaan:” het gehele systeem waarvan een populatie gebruik maakt tijdens de jaarcyclus van de soort”. Vleermuizen onderhouden verschillende type verblijfplekken als paarverblijven, winterverblijven, kraamverblijven en zomerverblijven. Voor de staat van instandhouding van de lokale populatie van de soort zijn de kraamverblijven en de grote winterverblijven van het grootst belang. In gebruik van paarverblijven zijn vleermuizen het meest flexibel. In de loop van het seizoen wisselen vleermuizen regelmatig van verblijfplaats waarbij gebruik wordt gemaakt van vaste routes tussen de verblijfplekken. Eveneens tussen foerageergebieden en verblijfplaatsen onderhouden vleermuizen vaste routes. Bij het gebruik van deze routes oriënteren vleermuizen zich op lijnvormige elementen in het landschap zoals bomenlanen, kanalen en houtwallen. Dit gehele systeem van verbindingsroutes en foerageergebieden die het functioneren van de verblijfplaatsen voor hun specifieke functies mogelijk maakt wordt de functionele leefomgeving genoemd.

Ingrepen binnen de functionele leefomgeving die het functioneren van de verblijfplaatsen aantasten worden door de wetgever gelijkgesteld aan de aantasting van verblijfplekken zelf. In deze zin is de functionele leefomgeving even strikt beschermd als de verblijfplekken.

Effectenbeoordeling De NDFF-gegevens melden binnen de 1 km-straal alleen gewone Bronnendwergvleermuis. Binnen de 1-5 km worden ruige dwergvleermuis, rosse onderzoek vleermuis en laatvlieger. In een waterrijke omgeving als deze kunnen vrijwel en zeker ook watervleermuis en meervleermuis verwacht worden. geschiktheid De directe omgeving van het plangebied toont en grote ongeschiktheid als habitatgebied van vleermuizen al gevolg van de dominerende glastuinbouwactiviteiten. De kassencomplexen vormen een glazen woestijn zonder substantiële groenstructuren De naburige kassen worden na zonsondergang verlicht en het gebruik van bestrijdingsmiddelen die onvermijdelijk met deze intensieve vorm van tuinbouw verbonden is, zal van

29

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

negatieve invloed zijn op insectenpopulaties, de voedselbron van vleermuizen. Echter ook in dit geval is de gewone dwergvleermuis nooit geheel uit te sluiten Toelichting

Tijdens de veldbezoeken wordt onderzoek gedaan naar verblijfplekken, verblijfssporen en verblijfsmogelijkheden in en aan bebouwing en bomen. Vleermuisverblijfplaatsen in bebouwing kunnen in het algemeen aangetroffen worden onder dakpannen, tussen dakbeschot, boeiboorden, onder gevelbekleding, in spleten en kieren in muren of in de spouw door open stootvoegen. In bomen kan verblijf gevonden in holtes, gaten en diepe spleten en achter loshangende schors. Tijdens inspecties op zicht worden zelden verblijvende vleermuizen aangetroffen. Ook sporen die wijzen op vleermuizenverblijf zijn meestal schaars. De verblijfplekken worden meestal ontdekt op basis van het gedrag van vleermuizen na het verlaten van de verblijfplek. Hiervoor is uitgebreider onderzoek nodig tijdens de uren dat vleermuizen actief zijn en over een langere periode binnen de jaarlijkse actieve seizoenen. Tijdens het veldonderzoek worden daarom in de eerste instantie een inschatting gemaakt van de verwachtingskans op basis van de aanwezige verblijfsmogelijkheden.

Waarnemingen

Het onderzoek vond plaats op een tijd van de dag waarop vleermuizen niet actief zijn. Tijdens het veldbezoek kon daarom alleen onderzoek gedaan naar verblijvende vleermuizen, verblijfssporen, verblijfsmogelijkheden en naar de algehele gebiedsgeschiktheid voor vleermuizen. Er werden geen verblijvende vleermuizen geconstateerd, noch verblijfssporen.

Verblijfplekken De bebouwing die voor sloop in aanmerking komt is onderzocht op verblijfsmoglijkheden en daarvoor als weinig geschikt beoordeeld. De varkenstallen waren tot enkele maanden geleden in gebruik voor de intensieve varkenshouderij, wat verblijf van vleermuizen uitsluit. De luchtstromen van het ventilatiesysteem, de ammoniakdampen, ongedierte en de algehele onrust ten gevolge van deze bedrijfsvoering biedt een omgeving die vleermuizen zullen mijden. De kapschuren, zonder dakbeschot onder de golfplaten en stalen draagbalken, bieden geen beschutte en donkere plekjes. De enige verblijfsmogelijkheden kunnen onder de dakpannen van het woonhuis gevonden worden. Deze zijn aanvliegbaar via overhangende dakpannen. Echter deze hangen over op glad afgewerkt houtwerk waarop aanvliegende vleermuizen te weinig houvast kunnen vinden. Rond de woning ontbreekt beschuttend groen en is weinig foerageergelegenheid.

Leefgebied

Het plangebied werd als leefgebied als suboptimaal beoordeeld door zijn ligging en inrichting. Naast het ontbreken substantiële groenstructuren, zijn het agrarisch gebruik van het landschap, en met name de nachtelijke verlichting van de kassen, sterk negatieve factoren. Ten gevolge van de voorgenomen ontwikkelingen wordt geen enkele aantasting van essentieel foerageergebied verwacht, nog aantasting van structuren die van belang zijn als trek en foerageerroute.

Conclusie

Verblijfplekken Verblijfplekken van vleermuizen binnen het plangebied en invloedsfeer van de voorgenomen ontwikkeling worden hier erg onwaarschijnlijk geacht worden wegens de vele ongunstige factoren. Negatieve effecten op jaarrond

30

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

beschermde verblijfsplaatsen van vleermuizen zijn daarom vrijwel uit te sluiten. Foerageergebied Op basis van inrichting wordt het plangebied momenteel van geen tot zeer weinig betekenis geacht binnen het leefgebied van vleermuizen. Er vinden geen ingrepen plaats aan groenstructuren die van betekenis kunnen zijn als trek- en foerageerroute.

4.3.4 Vogels Bescherming Toelichting

Beschermingscategorieën.

Alle vogels zijn Europees beschermd door middel van de Vogelrichtlijn. In de Wet natuurbescherming worden alle broedende vogels strikt beschermd. De wet kent geen standaardperiode voor het broedseizoen. Het gaat erom of er een broedgeval aanwezig is. Van een aantal vogelsoorten worden de nesten ook buiten het broedseizoen beschermd (zie overzicht hieronder). Voor een verdere toelichting zie bijlage2. Soorten uit categorieën 1, 2, 3 en 4 (een ontheffingsaanvraag altijd noodzakelijk is. Nesten jaarrond beschermd, vaste rust- en verblijfplaatsen jaarrond beschermd. Soorten: Boomvalk, Buizerd, Gierzwaluw, Grote gele kwikstaart, Havik, Huismus, Kerkuil, Oehoe, Ooievaar, Ransuil, Roek, Slechtvalk, Sperwer, Steenuil, Wespendief en Zwarte wouw. Soorten uit de categorie 5, jaarrond bescherming verblijfplekken optioneel Soorten: Blauwe reiger, Boerenzwaluw, Bonte vliegenvanger, Boomklever, Boomkruiper, Bosuil, Brilduiker, Draaihals, Eidereend, Ekster, Gekraagde roodstaart, Glanskop, Grauwe vliegenvanger, Groene specht, Grote bonte specht, Hop, Huiszwaluw, IJsvogel, Kleine bonte specht, Kleine vliegenvanger, Koolmees, Kortsnavelboomkruiper, Oeverzwaluw, Pimpelmees, Raaf, Ruigpootuil, Spreeuw, Tapuit, Torenvalk, Zeearend, Zwarte kraai, Zwarte mees, Zwarte roodstaart en Zwarte specht.

Overige soorten: verblijfplekken alleen beschermd indien sprake is van een daadwerkelijk broedgeval Soorten: overige soorten

Voorkomen en verspreiding Categorie 1, 2, 3 Verblijfplekken in gebouwen en 4 Uit deze zwaarste beschermingscategorie worden vallen een aantal soorten die als uitgesproken cultuurvolgers gelden en voor hun verblijfsmogelijkheden Wnb §3.1 geheel afhankelijk van bebouwing zijn. Binnen een landelijke omgeving met kleinschalige bebouwing betreffen dit huismus, kerkuil en steenuil. Deze soorten zullen het grote oppervlak aan landbouwgronden vermijden en zich verplaatsen en voedsel zoeken binnen de bebouwde linten en langs groenstructuren. Gierzwaluw en slechtvalk zoeken meer verstedelijkt gebied op om te nestelen en kennen een breder landschappelijk gebruik. De gierzwaluw broedt op plekken als onder dakpannen en in holten en nissen in of aan de bebouwing. De slechtvalk broedt uitsluitend in hoge bebouwing of op andere hoge objecten die door mensenhanden gebouwd zijn. Verblijfplekken voornamelijk in bomen Onder de zware beschermingscategorie vallen ook een aantal roofvogels die nesten onderhouden in bomen. De nestelplekken kunnen holten in bomen betreffen, zelfgemaakte nesten in bomen en grote nesten in bomen van andere vogels. Veel van deze soorten zijn gebonden aan bossen en bosranden of

31

Ecologische quickscan – Herontwikkeling Kanaalweg-West 2 te Made

foerageren boven het open veld. Soorten als buizerd, havik, wespendief, boomvalk, sperwer en ransuil vallen binnen deze categorie. Andere soorten anders dan roofvogels uit deze beschermingscategorie zijn roek en ooievaar. De roek is een koloniebroeder en de ooievaar wijkt ook uit naar menselijke bouwwerken als hoogspanningsmasten en schoorstenen. Categorie 5 Wnb §3.1

De strikte bescherming van nestelplekken van alle soorten uit de deze categorie geldt alleen als er zwaarwegende ecologische omstandigheden daartoe aanleiding geven. De jaarronde bescherming geldt alleen als de populatie sterk onder druk staat. Meeste van deze soorten staan ook vermeld op bijlage 4 van de Habitatrichtlijn waardoor Wnb artikel 3.5 van toepassing is, wat in principe betekent dat de nestel- en verblijfplekken jaarrond beschermd zijn en verstoring niet toegestaan is. Echter voor de Nederlands situatie is de wetgeving aangepast en is ook voor deze soorten alleen de Vogelrichtlijn (Wnb art. 3.1) van toepassing zolang er geen aanleiding is om de strikte bescherming toe te passen. In het algemeen geldt niet zozeer de bescherming van de nestplek zelf, maar meer die van het type nestgelegenheid. De bescherming houdt verband met de schaarste van het type nestgelegenheid. Veel van deze soorten zoeken nestgelegenheid op beschutte plekken in holten, holen en kieren. De nesten van zwarte kraai en ekster zijn beschermd omdat roofvogels uit de zwaardere beschermingscategorieën van deze nesten gebruik kunnen maken. Boerenzwaluw en huiszwaluw worden vaak als koloniebroeders aangetroffen op boerenerven en onderhouden vaste verblijfplekken waar ze jaarlijks weer naar terugkeren.

De meeste soorten uit deze middelzware beschermingscategorie onderhoudt in principe geen vaste nestelplekken, zoals een aantal algemene tuin en stadsvogels, maar keren wel vaak tot dezelfde plek of locatie terug.

Overig Wnb §3.1

Voor de groep uit de laagste beschermingscategorie geldt de bescherming van de nesten en broedplekken in alle gevallen uitsluitend als daadwerkelijk sprake is van een broedgeval. Hiervoor is artikel Wnb artikel 3.1 lid 2 van toepassing. Verbod van opzettelijke verstoring (Wnb art.3.1 lid 4) is bij ingang Wnb niet (meer) van toepassing voor deze categorie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=3c983c97-fd35-4a5a-8494-44a49d37ad6d