CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2024000862] Controleprotocol 2023 - Raad 18 januari 2024

Raad 18 januari 2024, gemeente drimmelenBij agendapunt: Controleprotocol en normenkader 20231.809 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

CONTROLEPROTOCOL 2023

Versie: raad 18 januari 2024

Aanleiding Artikel 213 van de Gemeentewet verplicht iedere gemeente om een controleverordening op te stellen. Een verordening waarin de raad regels vaststelt voor de controle op het financiële beheer en op de inrichting van de financiële organisatie. De raad van Drimmelen op 16 november 2023 de geactualiseerde verordening ex artikel 213 Gemeentewet vastgesteld. In het verlengde van deze verordening is dit controleprotocol opgesteld. Dit protocol regelt de controle op de financiële rechtmatigheid en de verantwoording daarover door het college. Wijziging rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording college Ingevolge de Wet versterking decentrale rekenkamers legt vanaf het verslagjaar 2023 niet langer de accountant maar het college verantwoording af over de rechtmatigheid van het gevoerde beleid. De verklaring over de getrouwheid blijft wel in handen van de accountant. Kadernota rechtmatigheid De commissie BBV heeft eind oktober 2023 een nieuwe Kadernota rechtmatigheid vastgesteld. Hierin geeft de commissie met stellige uitspraken en aanbevelingen richting geeft aan de wijze waarop gemeenten om dienen te gaan met de rechtmatigheidsverantwoording van het college aan de raad. Eerder heeft de commissie BBV een notitie Bedrijfsvoering opgesteld.

In die notitie is aangegeven op welke wijze het college afwijkingen in de rechtmatigheid in de paragraaf Bedrijfsvoering moet verantwoorden. Definitie en criteria Definitie rechtmatigheid Rechtmatigheid is een juridische term, die aangeeft dat een (voorgenomen) handelwijze in overeenstemming is met de geldende regels en besluiten. Dit betekent dat alle handelingen van een gemeente moeten voldoen aan alle wet- en regelgeving op het gebied van bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden (arbo), aanbestedingen, omgevingswet, subsidievoorwaarden, raadsbesluiten enzovoort. Het begrip rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is echter een minder omvattend begrip. Bij rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat het er om dat baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het gaat om de financiële beheershandelingen, anders gezegd om financiële rechtmatigheid. Criteria Er gelden negen criteria om te kunnen spreken over financiële rechtmatigheid: 1. Calculatiecriterium: er wordt vastgesteld dat de gepresenteerde bedragen juist berekend zijn; 2. Valuteringscriterium: de juistheid van het tijdstip van betaling en van de verantwoording van verplichtingen wordt vastgesteld; 3.

Adresseringscriterium: de juistheid van de adressering van de rechthebbende waar een financiële stroom naar toe is gegaan is vastgesteld; 4. Volledigheidscriterium: de volledigheid van alle opbrengsten die verantwoord zouden moeten zijn, zijn ook verantwoord; 5. Aanvaardbaarheidscriterium: de financiële beheershandelingen passen bij de activiteiten van de gemeente en er is in relatie tot de kosten een aanvaardbare tegenprestatie is overeengekomen; 6. Leveringscriterium: de ontvangen levering heeft plaatsgevonden; 7. Begrotingscriterium: de financiële handelingen passen binnen het kader van de begroting die de raad heeft geautoriseerd;

2

8. Voorwaardencriterium: de voorwaarden in wet- en regelgeving worden nageleefd, zoals subsidievoorwaarden; 9. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium: er vindt een toetsing op juistheid en volledigheid van gegevens die door derden zijn verstrekt plaats, met het oog op het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen. Van het college wordt verwacht dat zij op deze laatste drie criteria een verantwoording qua rechtmatigheid af gaat leggen. Die criteria worden hieronder uitgewerkt.

Begrotingscriterium Met de voorgenomen wetswijziging is het niet langer noodzakelijk om via begrotingswijzigingen de begroting en de jaarrekening qua bedragen met elkaar in overeenstemming te brengen om begrotingsonrechtmatigheid te voorkomen. De rechtmatigheidsverantwoording van het college bevat het totaal aan afwijkingen die boven de door de raad vastgestelde grens uitkomen. Voor de afwijkingen die passen binnen de gemaakte afspraken tussen de gemeenteraad en het college wordt vervolgens verwezen naar de programma’s. Een totaaloverzicht van de afwijkingen tussen begroting en jaarrekening maakt immers onderdeel uit van de toelichting van de programma’s onder de derde W-vraag (“Wat mag het kosten ?”). In de rechtmatigheidsverantwoording worden vervolgens alleen de afwijkingen toegelicht die niet passen in de afspraken tussen de gemeenteraad en het college. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur.

Het voorwaarden criterium levert vooral aandachtspunten op bij subsidieverstrekking (vooral naleven eigen voorwaarden) en niet toegestane staatssteun; aanbestedingen; wet werk en bijstand; modelverordeningen 212 en 213a; bevoegdheden; personeelslasten en verordeningen. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Het is aan de gemeente om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. De gemeente zal in eerste plaats bezien welke eisen de wet- en regelgeving stelt ten aanzien van M&O, wat daarin is geregeld omtrent de handhaving en hoe zich dat heeft vertaald naar de opzet van de interne organisatie. Het M&O-beleid moet voldoende actueel zijn en voldoende zijn afgestemd op de meest recente wetgeving en de praktijk. Het college dient een uitspraak te doen in hoeverre het M&O beleid ook feitelijk wordt nageleefd en of de getroffen maatregelen werken. De basis daarvoor ligt in belangrijke mate bij de uitkomsten van de intern al uitgevoerde controles en evaluaties. Wanneer het college concludeert dat het M&O-beleid (op onderdelen) niet actueel is en/of dat de er geen M&O-beleid bestaat of het M&O-beleid feitelijk niet wordt nageleefd vermeld het college dit in de paragraaf Bedrijfsvoering van de jaarrekening.

Daadwerkelijke afwijkingen worden, voor zover zij niet het getrouwheidsaspect raken, betrokken bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording

3

Normenkader, toetsingskader en verantwoordingsgrens Normenkader Het normenkader voor de rechtmatigheidsverantwoording betreft de inventarisatie van relevante regelgeving, van andere overheden en van de gemeente zelf. Om het normenkader te kunnen gebruiken voor de interne beheersing moet het normenkader actueel worden gehouden. Het vaststellen van een normenkader is voorbehouden aan de gemeenteraad. Ten behoeve van de uitwerking is het van belang dat bekend is welke bepalingen van de regelgeving relevant zijn voor het rechtmatigheidsbeheer. In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording gaat het daarbij om de bepalingen waar voor de gemeente financiële consequenties uit kunnen voortkomen. Het operationaliseren van het normenkader is een taak van het college en wordt vastgelegd in het toetsingskader. Bij onduidelijkheden over de interpretatie in de gemeentelijke verordeningen over financiële consequenties, dient de raad aan te geven welke uitleg hieraan moet worden gegeven. Deze uitleg vormt de basis voor een aanpassing van de verordening. Toetsingskader In het toetsingskader is per wet, regeling of verordening vastgelegd welke artikelen relevant zijn voor de toetsing of sprake is van financiële rechtmatigheid. Het gaat daarbij om het recht op, de hoogte van en de duur van financiële aanspraken jegens de gemeente.

De daadwerkelijke toetsing door de interne controle-functionarissen maakt duidelijk of daadwerkelijk sprake is van financiële onrechtmatigheid. De gedane constateringen vormen de basis voor de rechtmatigheidsverantwoording door het college aan de raad.

Verantwoordingsgrens De verantwoordingsgrens is een door de raad vastgesteld bedrag, waarboven het college de afwijkingen moet opnemen in de rechtmatigheidsverantwoording. De verantwoordingsgrens valt binnen de bandbreedte van 0% tot 3% van de totale lasten van de gemeente, inclusief de dotaties aan de reserves. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten (dus het niet naleven van wet- en regelgeving) en/of posten waarvan bij het college onduidelijkheid bestaat over de rechtmatigheid (omdat bijvoorbeeld juristen van mening verschillen over een aanbesteding). De verantwoordingsgrens betekent dat rechtsmatigheidsfouten pas in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen en toegelicht, wanneer zij boven het door de raad vastgestelde percentage komen. De raad van Drimmelen heeft in de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet bepaald dat de verantwoordingsgrens 3% van de totale lasten inclusief dotaties aan de reserves bedraagt.

4

Rapportagegrens De rapportagegrens is een door de raad vastgesteld bedrag, waarboven het college geconstateerde rechtmatigheidsafwijkingen toe moet lichten. De raad heeft in de financiële verordening vastgelegd dat die grens 10% van de verantwoordingsgrens bedraagt. Verantwoordingsmodel Het college legt via een voor alle gemeenten verplicht model verantwoording af in de jaarrekening. Zie de bijlage in dit controleprotocol. De paragraaf Bedrijfsvoering van de jaarstukken is de plek voor het college om een nadere toelichting te geven op onderwerpen die de rechtmatigheid raken en hoe de beheersing is vormgegeven. In deze paragraaf wordt de visie op rechtmatigheid en de visie op de ontwikkeling en kwaliteit van bedrijfsvoering toegelicht. Ook moet in ieder geval een nadere toelichting worden gegeven op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen. Aspecten die hierbij aan de orde komen zijn de tussentijdse communicatie met de raad – of de reden waarom deze achterwege is gebleven - alsmede de maatregelen die zijn genomen om verbeteringen aan te brengen om het handelen conform wet- en regelgeving afdoende in processen te waarborgen.

Ook als de rechtmatigheidsfouten en/of onduidelijkheden lager zijn dan de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens kunnen in de paragraaf Bedrijfsvoering alle geconstateerde rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden worden vermeld. Ten slotte kan het college een overzicht opnemen van de getroffen en nog te treffen beheersmaatregelen. Relevant wettelijk kader Op dit controleprotocol zijn van toepassing: • Artikel 212 en 213 van de Gemeentewet • De “Financiële Verordening gemeente Drimmelen 2023” ex artikel 212 Gemeentewet • De “Verordening controle financiële beheer en organisatie Drimmelen 2023” ex artikel 213 van de Gemeentewet • De Wet versterking decentrale rekenkamers • De kadernota Rechtmatigheid 2023 uit oktober 2023 van de Commissie BBV • De notitie Paragraaf Bedrijfsvoering dd. 30 augustus 2021 van de Commissie BBV • De “Notitie rechtmatigheidsverantwoording” van de Commissie Bedrijfsvoering Auditing Decentrale Overheden” dd. 6 december 2023

5

Bijlage 1 Modelverantwoording (verplicht onderdeel jaarstukken) Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruiken oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op <datum> vastgestelde normenkader van de relevante weten regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken.

Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt <x>% (maximaal 3) van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € <x>. Bevinding Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties <niet> rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen: • • In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

6

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=9dda9855-886d-4f71-b2f7-484ba5f02b0c